Selectæ dissertationes polemicæ ad tractatum de Deo. Tomus primus quartus

351쪽

so A pr E N. A D D I SSE R T. Sanctus fortis, Sanctus immortalis, miIerere nobis. Hoc ipsum docere e eteros Iussus, in terram aliquanto post depositus est. Pr clus hoc audito, publice ab omnibus canta. ri praecepit , quod cum alacritate summa factum esset, moveri statim terra desiit. Imperator cum Sorore Pulcheria edictum fecit, ut hymnus istis deinceps toto orbe caneretur. Ex quo per universas Ecclesias usus invaluit, ut ab hoc carmine Divinae ubique laudes inchoarentur . Puer mandato sibi munere perfunctus expiravit illico , di in magna Basilis ea , quae I renes appellatur, est sepultus. Locus, unde in altum sublatus erat, eleSatio Divina nominatus est. Haec anno circiter

Christi μ8. gesta refert Nicephorus Callisti

F. quae S ab antiquioribus traduntur, ut Felice tertio Papa in Epistola, quam ad Petrum Fullonem scripsit anno 483. ,& Aca cio Constantinopolitano, allitque Episcopis, qui ad eumdem Petrum acres litteras mise. runt, quae inter Zonarae commentaria in Ca- non es leguntur. Meminit, & Ioannes Damascenus libro tertio de fide , capite decumo i qui & Librum de Tristagio hymno peculiarem edidit , in quo eamdem historiam

memorat.

Hunc hymnum porro Ioannes idem Damascenus prodidit, in quarta Synodo oecum enica Chalcedonensi decantatum fuisse , cuius rei fidem faciunt acta Synodi eiusdem, inter quae sub finem Actionis primae legitur,

oriens

352쪽

DE HAERgsI NEsTORIAN. 5 Iorientales Episcopos in selemnibus acclamationibus , illum hymnum pronuntiasse . Postea Petrus cognomento Fullo , in Amtiochenam Sede in intrusus, ex Eutychiana Secta, ad caelestem hunc hymnum addere istud ausus e str qui erucifixus es pro nobis,mD serere nobis. Hoc addito Theopaschitarum, qua imbutus erat , haeresim corroborare studebat ut ipsummet Deum non carne , sed Divinitate passum esis monstraret. Quod

dupliciter potest intelligi. Nam aut Trini.

tatem ipsam totam perpessioni, ac morti subiiciebat; aut unam tantummodo Filii personam . Utrumque Petro Fulloni tribuitur: quorum prius cum Sabellianis commune habu it qui unam dumtaxat in Deo Perso. nam confitentes . hanc ipsam ineludebant corpore . Atque huiusmodi erroris in illo suspicio statim ex ipsa I risagii corruptela proditur et cum post triplex totidem Pers narum elogium , appendix illa subjicituri qui erue xus es pro nubis , miserere nobis .

Posterius vero ab Ariamis expresserat, qui .

Divinitatem Filii eamdem , atque est in

Patre negabant; eamque vice animae cum carne coniunctam passam esse, mortuamque dicebant. Huic porro suffragabatqr altera illa, quae publice pronuntiata e stabFullone , Sententia: Daum de Triuitat Opassum esse. Quod illi exprobrat tum Felix Papa in Epistola ad eum seripta; tum Aea eius Constantinopolitanus Episcopus . Ac C a Fe.

353쪽

Felix in altera Epistola , quae damnationis in Petrum Sententiam continet , qualubrab eo diversis temporibus praedicatas haereses nefarias, S sub illa Sententia comprehensas, intellectasque cribit. Etenim alias, inquit, dixisi, Trinitatem pro nobis esse crucifixam , non autem christi ; alias immortalem Spiritum, Manicbai secutus errorem 3 alias .ero hujusmodi liberatus opinionibus, postquam admonitionibus nostris , ac sermonibus conSictus es , christum, post iurumortalem Spiritum, passionem sustinuisse

dixisti , non aliter ac Paulus Samosatenus, O 2 estorius, qui unum filium in duos parati tur. Addit his , alias eumdem Petrum Cherubicum hymnum , id est , Trisagium , quenti in Trinitatis laudem caelestes illi cecinerunt spiritus, ad Qtum redigisse Filium .

Hate in Trisagii appendice notata, rea prehensaque ab Catholicis errorum semina, magis ad corruptoris mentem venenis istis, aut omnibus. aut quibusdam imbutam referenda sunt, quam ad ipsam verborum conceptionem, quae vindicari per se facile posset ab multiplici hac invidia dissidenistium invicem haereseon , quas simul complecti dicitur, uti postea constabit. Illud vero minime tacendum est, quod Asclepiades Trallensis Episcopus 'notavit initio epistolae: Petrum Fullonem hac ratione facinus suum excusasse, quod adversus Nestiorium necessariam sibi visam clausu.ia lam

354쪽

lam istam diceret, qui ab Chri ili passione ,

ac morte Divinam naturam segregasset ..Hinc Catholici nonnulli formulam illam , Trifugii hymni ab Fullone mala mente , velut mangonio quodam , interpolatam . partim ad verae professionem Fidei, paucis insertis voculis, deflexerunt; partim commode interpretati sunt. Calandio Antiochenae Ecclesiae a Petro Fullone tertius Episcopus , ante huius clausulam interposuit. Christe i ut post Trisagium, ita reliqua pertexerenturi Christe Rex , qui crucifixus es pro nobis , miserere nobis , ac nefaria illa

in Deum blasphemia vitaretur, ut scribit Nicephorus Callisti. Ephraemius autem Antiochenus item Episcopus, vir egregius , & Catholicae Fidei ardentissimus propugnator, scribit apud Photium , hymnum illum ab quibusdamis Catholicis de solo intelligi Filio, ideoque sine ullo piaculo , Fullonis eos appendicem adiicere , quod ab Orientalibus fieri dicit .

Byzantinos vero, & Occidentales , quod Trisagium hymnum in totius honorem Τrbnitatis concini putent, abhorrere ab illic Petri Fullonis clausula , ac recte utrosque facere , quum ex mente , ac sensu , quem quisque adhibet, probanda , vel repudianda sit ista Sententia . Subiicit i men illud Photius , quandoquidem Mephali ad corroborandam impiam suam haeresim plurim tu appendice illa Fullonis utebantur ,

355쪽

s4 APPEN. AD DISSERT. alios Patres penitus abrogandam censuisse . Sed de trisagio hactenus, de quo lege dus, ut iam dixi, Joannes Damascenus . Confer Henrici Valesii de Petro .Antiocheno Episcopo qui Fidio cognominatus est, O deSInodis adversus eum collectis, Disertatio. nem ad Evagrii hist. Eccles& Pagium in Critica Tom. I. His quoad historiam praenotatis; quoad Dogma nunc I. est observandum , quod si primum Tris agi iusium spectes , juxta quem ad totam S S. Trinitatem refertur, illi nonnisi impie , ct haeretice adiici posse hae αverba et qui crucifixus est pro nobis. Ratio est quia hae additione, vel toti Trinitati adscriberetur passio , vel saltem Spiritui Sancto, qui, ut observat Felix III. S. P. in Epistola tertia ad Petrum Fullonem , his verbis, Sanctus immortalis in Tristagio ad totam Trinitatem relato designatur . Atquisve toti Trinitati , sive Spiritui sancto, ac proinde divinitati passionem adscribere impium . absurdum , & haereticum est. Solus Filius pati potuit, quia solus naturam passu

bilem asiumpsit, nempe naturam humanan

in qua , non in Divinitate , dolores passio. nis sustinere dignatus est. Hinc Petrus Fullo Sedis Antiochente invasbr, graviter a Felice III. mox laudata eius Epistola tertia, nec non in duabus sequentibus reprehen siis est, quod sacro Tris agit hymno additionem, de qua agimus,adjungere ausus esset.

356쪽

Dg ΗΗRαI NEgTORIAN. Quas Epistolas, etsi Valesius in observat. de Petro Antiocheno ad Evagrium cap. pag. I 8. Tille montius in Acacio Conitantinopolit . art. q9., & alii spurias ex illi

ment, merito tamen retinendas censet Nois

risius in Hilloria controversiae de uno Trinitatis passis cap. a. , & genuinas esse colligit ex Anastasio Biblicit. in Epitiola ad Joan. Diaconum Tom. XII. Bibliot. PP. Lugd. p. 83 q. col. a. Τanti vero Constantinopo Ii tumultus .Occasione eiusdem additamenti iussu Anastasii Imperatoris in Ecclesia 1ble. naniter decantati, anno sta- exorti sunt, tantaque seditio adversus impium principem, tamquam in Trinitatis inimicum mota , ut ipse ne e solio eliceretur metuens , se deinceps in Ecclesiae ritibus nihil innovaturum polliceri, & jurare coactus fuerit . Factum referunt Evagrius lib. 3. Hist. Eceles c. 4. Marcellinus Comes in Chronico,The phanes, Cedrenus , Victor Tu nunensis , Zonaras &c. qudrum in enarrandis quibus dam rei et rcumitantiis dissimilitudines his annotare nihil necesse et . . II. Christum utpote natura Deum , rein vera dignum esse qui ter Sanctus, Deus . fortis, & immortalis nuncupetur: nihil proinde in eo usu reprehendi posse , iuxta quem Trisagion ad solum Christum referretur et atque demum , ubi ad solum Christum hymnus ter Sanctus dirigitur,. nihil nisi Fidei maxime consentanei in additione cruc Axio.

357쪽

s6 A p p E N. AD D i s s I R T. fixionis illi assuta reperiri, siquidem Christus secundum humanitatem Vere crucem

subiit. Quapropter laudanda fuit prudens dispensatio , & oeconomia Calendionis viri

adprime Catholici . qui in locum Petri

Fullonis , quem Zeno Imperator in exilium amandarat, canonice suffectus, Ecclesiam Antiochenam aliquandiu rexit. Is ut diximus ,&tellatur Theodorus lector Hist. Eccles. lib. I. sacro hymno inseruit, memora. taeque additioni, qui crucifixus es pro nobis, praefixit has voces Rex christe , quibus eam invocationem soli Christo applicans, err rem a Fullone propinatum amovit. Uerum Calendione paulo post iussu eiusdem Zenonis eiecto reversus iterum Petrus Fullo,suli sit merba Rex christe , inquit Theopha

nes in Chronographia . III. Ηune olim in Ecclesiis Orientalibus, non vero in Ecclesia Constantinopolitana, neque apud Latinos obtinuisse usum, ut Trisagion cum additione qui erucifixus est pro nobis , etiam Christi nomine non appellato usurparetur, sine ullo Fidei detrimemto . Nempe eiusmodi Ecclesiae Orientis , etsi mentionem Christi expressam in Trisagio non facerent , attamen ad ipsum selum illam invocationem cum additione dirigebant, ut ex eo facile intelligere erat, quod solum Filium esse incarnatum alte profiteruntur, S in eo duas esse Naturas, alteram

impassibile in nempe Divinam, alteram qua passius

358쪽

Da ΗκχgsI NESTORIAN. passus est, nempe humanitatem . Cuius qui. dem usus, & interpretationis habetur imprimis Testis locupletissimus Ephrem Patriarcha Antiochenus, qui Saeculo sexto so- ruit. Vide plura de hoc argumento apud doctum Assemani Tomo r. Biblioth. Orient. pag. sI8. S apud Michaelem te Quienis Oriente Christiano tom. 3. pag. 22. Iv. De usu hodiernarum Christianorum Societatum in Oriente , quae Trisagium cum additamento, qui crucifixus Oc. etiam tacito Christi nomine adhibent, esse iudicandum praesertim ex eiusmodi Societatum professione, Sil fide . Enim vero constat ex

dictis,hunc hymnum secundum Analogiam fidei, & secundum usium veteris Ecclesiae Orientalis cum additione de qua agitur sensu orthodoxo ad Christum solum referri . Quae ergo Societates Orientales fidem CD tholicam de Christo , de duplici in eo nat ra , de Divinitatis impassibilitate profitentur , necessario censendae sunt Tritagium , cum mentione crucifixionis usurpatum ad

solum Christum dirigere , sicque hoc sub usu doctrinam orthodoxam nihil laedere . Secus sentiendum esset de Eutychianis, qui humanitatem a Divinitate absorptam , &Consumptam putarent. li, si sibi constent , non alio sensu possunt in Trisagio passionem

ει cruci affixionem commemor.re, quam ut

passionem Divinitati, ac proinde toti Trinitati attribuant. Docet

359쪽

A p p E M. A B D I s S E R T. Docet, probatque praedictus Assem anus Bibliotheeae Orient. tomo I. pag. Is 8.

Monvbsitas antiquiores, reeentioresque ya- . cobitas circa Trisagium cum catholieis illum ad solum Christum referentibus γ sen.

De Maronitarum vero circa Hymnum

eumdem usu , quos Catholicae Fidei addi.ctos, S Romanae Sedi communione coniunctos esse nemo nescit, haec scribit Faustus Natronus Banensis Maromita Romae saeculo proxime elapis linguae Syriacae prolatar , in sua de origine , nomine, & religione

Maronitarum Dissertationa num. 8s. ' M-ri quidem nempe crucifixionem Τrisagio addi etiamnum a Maronitis fateor , sed Ie su Cat bolico, O GEcclesia umana noxia improbato , quum illud in reeunitis ipsornm Eecksiasticis Libris Roma impressis reliquerit ; sed tune non refertur Trisagium ad Trinitatem Sanctissimam , sed ad αν istum unum, qui ter Sanctus, idest, infinite Sanctus . . omnium confessione dicendus est. Nam apud Maronitas Trifagium dupliciter ace itur , aliquando enim ιribus applicatum Personis , o tune crucifixionem addere impium blasphe.

mumque arbitrantur 3 ae propterea nunquam

in hoe sensu penes eos legitur hie mnus eum additione Crucis, ut videre est in ipsoru , Missuliροβ lectionem Eoangelii, ubi sic a Sanctus Deus , Sanctus fortis , Sanctus immortalis miIerere nobis. Aliquando gero soli trist: huitur

360쪽

DE HIERssI NESTORIAN.i buitur Filio , O tune additur Crucifixis , quia vere crucifixus est Christus, immo in multis locis Breviarii Maronitarim manifeste de--, claratur , in praesertim ad Matutinum Veii Hatilitaris Domini , siet Sanctus Deus ,

qui Fativitate tua fanisa liberasti nos a se- ductionibus et Sanctus fortis , qui fortificasti

gregem tuam, ut canat tibi gloriam: San-- ctas immortalis, quoniam mortales Filii dam vixerunt Vativitate tua vi. eante omnes. erucifixus es Domine noster pro Eeclesia tua, O liberasti eam die Vativitatis tuae ex seductione , O peccato . F assenuis Natronus, cui consenant Assemanus Bibliot.

Orientalis tom. I. pag. sao. nec non eru

ditus Michael le Quien Ordinis Praedicato- inrum Orientis Christiani tomo 3. De Eeclesia Maronitarum n. 9. pag. pag. 2q. Atque hanc ipsam a Natrono traditam de duplici apud Maronitas Tris agit acceptione distinctionem attulerunt quoque Maronitae Praes les anno Is96. mense Septembris in Syno, do congregIti coram R. P.Hieronymo Dandino , quem eorum doctrinae cognoscendae causa Clemens VIII. in Syriam miserat. Cuius quidem Concit ii Acta capite 3 q. hystoriae itineris eiusdem P. Dandini ad Montem Libanum inserta habentur.