Practica Ioannis Arculani Veronensis particularium morborum omnium, in qua partium corporis humani anatome, morbi, symptomata, causae, ac signa, atque omninò vniuersa medendi ratio, & remedia adeò apertè, & copiosè traduntur, ... Magna diligentia cum

221쪽

bet iaporem acetosum aut ponticum.Sed ab hepate & reli- ruis partibus ueniens habet saporem proprium sanguinis.

ognoscitur autem a ciuibus membris proueniat ex praeces ne nocumentoriun illorum membrorum, grex cautas eius

scilicet ex retentione sanguinis haemorrhoidalis, &aut menstrualis fluere consueti, mutilatione membri, regimine sanguinis multiplicativo de similibus . Cognoscitur autem quod proueniat a sana ui mite cum nihil de esse suo molestetur patiens, & sanguis est satis laudabilis. Et criticus cognoscitur per sedationem aegritudinis 'cedentis , symptomaticus autem non est eum huius alleuiatione , imo secundum plurimum perniciosus.' Prognonica. Quando Itiplicatur nausea in conual scentibus indicat conuersionem siue recidiuam .seeundum. Vomitus in apostemati s hepatis, At proprie concaui &splenis proportionatus materiar sacienti apostema freque ter bonus . Similiter in eorum oppilationibus, in rellaeis apostematibus secundum Plurimum malus. Tertium. v mitus in siuribus proportionatis materiae febris seeundum

utimum bonus, x proprie in die critica nisi in restilenti

libus. Q narium,multoties accidit febricitanti simius, aut epile a aut sinite epilepsiae subito Se evomit humorem, ut eb stos aeris,aut indicum de euadit intum, se liuenter uomitus remouet singultum clamosumSextum,ex raminuiti cone uomitus cum aequalitate seruantur renes, de curantur eorum &pedum nocui nia,Sc fit preseruatio imi his egi tudinibus ofert enim uomitus in omnibus aegritudinidus quae Duentur a materia in stomacho colitenta, de confert in

titudinibus propriis materialibus absque dipostemate 8e

uiuere.Item conscrt in aegritudinibus renum, uesicae, de m

brorum inferiorum, diuertit enim ab inferiori bi x R et ad cata superioribus. . primi cap. proprio. Et solistio uentrisse habet econtrario . Et in omni aegritudine materiali maxi me bonum est habere solicitudinem de stomacho ut tectis. centur eius operatione , rat enim Sipti seruat a pluribus

aegritudinibus, &ari Hipp.&Auic. ad praesertianda αἷministretur in mente bis duobus diebus pio imis , .lii ssuppleat in quo alier deficit, quod intesti titerin cor fiabu, culpate sanis de facile vomentibus, e quibusdam Selebi, tu anno scilicet uere de autumno, multiplicatio namque uomitiis debilitat uirtutem stomachi de facit ipsum lacunam superfluitatum & iuuantior uomitus est post nilneu .e mestionem & potum copiosum.Septimum,uomnis chol ticus puriis est maliis , significans superfluam caliditatent,se

similiter phlegmaticus purus malus, significans seperiti frigiditatem. Sed laudabilior uomitus est iri quo phlegmachmerae est admixtum, qui duo humores non sunt linultu di stantes a pille ate,& a cholera naturalibus. Hi enita sunt consueti in stomacho multiplicari, phlegma sindem per uia paulatim factae congestionis, sed cholera per uiam defluxus. Vomitus autem Detidus niger, prassinus aeruginosus, 3e diauersorii coloris, id est, in quo aggregantur sere Ms coloressenificans aggregationem multarum sereri luitarum &dis formem dispositione hepatis,st totius est pessimuLEt prassinus Se aeruginosus significam caliditatem adurctem Dii plurimum.Sed uomitus ad nigredinem declinans sicut Murum S: iudicum M plurimum conpetationem.Niger uero indiseserenter caliditate ni ril frigiditatem . Verum quicunque horam est a caliditate est dec si uis ad spiriorem de claritatem,& qui a stigiditate est absque splendore,nam in eongelati ne excluduntur partes diaphani, quae non excludsitur in adustione .Et habenti apostema calidum in hepate accidit in primis uomitus cholericus, deinde prassinus, deinde aerugin sus cui coniungitur si gestus. Niger uero fin plurimum fit a nocumento spsenis licet possit eisse ab hepate, de proprie in apostemate eius propter superfluam adultionem ad suam quandoq; fit transitus per uomitus cholericos suprascriptos. auum,dispositio mala εe timorosa est, ut sit os stoniaehi subuersum,patiens si copim de natura restricta.Na id quod sedat uomitum addit ad constrictionem uentris de quod Ionii uentrem addit in uomitum,&est dubium ne sices ummitu educantur, quod est pessimum, nisi sit illud quod facie uomitum, humor subtilis cholericus. Curari enim poterit utraque disposuo cum aqua prunorum de tamarin tum

cum cassia, manna,a ua hordei, x similibus. Et nota m h modebilis stomachi, praeime si fuerit multae sensibilitati, cum uomitu syncopirat sed minus hie aceidit si cibum sumpserit. Nonum,uomitus sanguinis semies ulcus stomachi, aut

apothema non araturum, ptum in eo, mortem significat. Sequens autem solutionem uenae,apertionem orificii eius,aut resudationem,sanabilis, praecipue sine febre .Decimum,u

mitus sui guinis cum se e notabili perseuerante est malus, de secundum plurimum pernitiosus .sed sine febre quand que bonus Se terminus i titudinis praecedentis,& quandoque ab aegritudinibus suturis praeseruatiuus, ita ut in uomitu. xdibra tranquillitas de iuvamentum . Antequam accedam ad curam uomitus memorabo quaslam medicinas pro prias, plices de compositas, alterativas Se solutivas cub sin regimine uomitus de reliquarum dispostionum si machi est utendum. Gunposta calida aromaticum rosa ceum, gariophi latum, nardinum, ceratum Alexandrinum

Mesue, eyminata Alexandrina , consectio de xiloaloes, de talanga, de citoniis, de scoria Avicen. electarium de citrocemno praelatorum laetificans. Aliud emplastrum, dia phoenicon, oleum mastichimim, de absinthio, lulae stimaticliae, se anginae, rob. syriapus de absinthio, de memtha , de ibinoterrae maior, de eorticibus citri, sulas, Egiu loes, diarhodon aromatieus, theriaca magiis, triphera minor communis Galan. trochisci de absinthio, deros. hi rapie. Gal. Frigida diacitoniten, diathodon, electari: de sorbis, oleum citonior hin, robo ribes, debet beri desumata, de cistoniis, de piris, de pomis, de eranatis,abibito strupus de piris, citonias, de niyrto, iacchariam in s elim. Calida simplicia absinthium, agaticum, aloe , ν meos, calamentum , caliuriis aromaticus, capparet , cardamomum, minum, cinnamomum, eneri, cupressites, Utrum conditum,&none diium, cortex de aceto

stas , crocus incoriando stomachum fistici, galanga, gal lix, pari optuli, grana pini sumpta cum melle S: saecli ro,iau. - meis, mastix, mentha, oliuae, olibanum, ovi, passuist pii, rheumbarbarum, istoria serti uinum, uua palca, xii oes, sacclibrum. Frigida, acetosa, acetum, agro sta, aquisereata , bellitiei, berberis, citonia, corallus, e ria iram, emblici, endi uia sylvestris de domesti ea, serra tum , ilicet uinum Se aqua extinctionis eius, granata omnia, Grabae, chebuli conditi, lae proprie caprinum, lactura , mairobalani omnes, myrtus, mes ilia, persca, pira,poma aeria pontica, pruna eam cena sicca, rabes, rosa, sorba , sumach, smaragdus suspensus stomacho Se portatus,pellicula interior stomachoritin gallinarum. Temperata capillusuen . perdix. inata uomitus est duplex, qui dari a tis talis ad praeseruandum ab aegritudinibus suturis, ad curandum aegritudines praesentes, quidam spontaneus. De regimine artificiali, sit primus sermo. In quo quaedam sunt obseruanda ante uomitum, quaedam in uomitu, quaedam post uomitum. Hoe in primis praemisso quod non prouocetur uomitus in his qui sunt inepti ad uomitum, quorum conditiones uide quarta primi, capitulo proprio. Ob uanda ante uomitum sunt ista. Primum, ut insi et i ad ii mendum prius assuetant leuibus uomitivis, ne subito faetranstus ad inconsueta multum corpus mutantia. Secundum, ut ante uomitum praecedat uetur is lenitio, sue eductio materierum communium sponte sue artificialiter, bc ut clineti lenitivo, de senilibus. Tertium, ut ante uomitum cibetur cibis diuersarum uirtutum mixtis ex incisuis. abstersuis, uiscoss,dulcibus, acetosis, sed niaxime u sis. Item diuerse ex parte artificii, sicut Dixis, assis elixis, di huiust odi. Et si timeres uomitum suturum diminutum ex dii Eeultate uenientis, uel ex humorum ineptitudine misceantur cum his cibis aliqua uomitum uigorantia , scuterura, ra ranus, ficus siccae pingues, coepae, porri, cum aqua hordei cum sucte sua & melle , melones, cuc meres, mica panis arimi cum oleo . Atriplices cum seni,nibus si is, nuces cum melle, aut si quod istoriam, uinum

dullae de quo copiose bibat, desiit hi cibi male masticati

Si tamen timeres uomitum non sequuturum melius est uteibus bonummittatur. martum, ut stomachus de extrema fiat si ienter cateiacta, similiter collum de par-'

222쪽

m pectoris,&terinus anni eonvenientius, est tempus lutum.Et hora diei conuenientior, est meridies,nis magnus fierit aestiis , tunc eligatur hora tertiarum uel circa. Deinde sumat si quod ex uomiti uis inferius describendis tepidunt, sed in hora uomitus uel parum ante moueatur moribus in Alinatis , ut cibus in stomacho agitetur.Etia ciet oculos, pselis ex toto si merpositis , similiter uentrem leuiter usque ad umbilicum, ted transacta hora una cum uomunium incc exit mouere , ponat digitum in ore, aut pennam anseris oleo intinctam ω iteratis uteibus uomitum procuret, donec stomachus iei &s errenis mundi licetur. Si autem uom, tiuum fierit ualde sorte , sicut ellebotus albus, est melius ut non praecedat cibus, aut ualde 'paucus praecedat. Consido

tamen, ut uomitiua non transcendant mediocritatem. S,aus autem conuenientior est, ut sedeat& inclinet caput &

pectus secundum exigentiam. QMd ii accidentia difficilia

superuenerint, detur aqua calida , quoniam uoment aut u&- siauetur,& sedabuntur accidentia, de flat elinere leni--tiuum. Sed finito uomitu quiescat&lauetur e ficies cum 1aqua rosis, cui partim aceti sit admixtum. Lauetq; fibi osicum uino aut aqua, secundum exigentiam de tardet cibum

repotum saltem per duas horas si potest. Et cum cibatur dentur res boni oris, suauis saporis, paucae quantitatis, ioni mammenti, paucarum superfluitatum, facilis digesti inis & satis facilis penetrationis & dormiat, di non bibat quam frigidam, neque alium potum vaἰde frigidum. Si auium munitus superfluat succuratur, secundum quod diceturun semientibus, &si esset dimimitus iteretiar S: eorrigantur accidentia sequentia secundum oportunitatem. Aegritudines autem in quibus confert uomitus praeseruado aut cura in , sunt aegritudines stomachi materiales, non apostem os educendo materiam contentam in eo, siue congestam siue ivatam ad ipsunt, rectificat enim appetit lim, attriati . nem, di estionem de retentionem. Curat singultum clamosum, dolorem stomachi, imo uomitum ipsum. Nocet autem inmitudiuibus eius immaterialibus, de apostematibus ius . Item uomitus curat febres praecipue criticas Se symptomaticas frequenter iuuat,& praecipue curat quartanam.

Item curat lepram & malitiam cholerae Ee ulcera malaqliae sunt in eo Tore. Item consert in epilema apoplexia, soda, uertigine, spasmo materiali A paralys, tussi, asthmate. Item multas curat aegritudines oculorum . Et breuiter omnes intritudines,quq fouemur a materia existente in stomacho, praeidue phlegmaticas, in quibus maxime esse debemus s dieiti de stomacho. Et eonfert in gritudinibus renum,intestinorum,uesicae, matricis, podagre &smilium & prohibet generationem lapidis,stomachum enim integre mundificat, ciuertit in inferioribus, eradicat a superioribus. Et solutio uentris se habet econtra, licet stoma, um& ii uestina mun dissicet. Nocet tamen uomitus cum superfluit, Et nocet m timum in gritudinibus membrorumsuperiorim in qua-stoniachus non communicatur. Vomitiua aute leuia in causa calida sint ut .s .aut.6. aquae hordei eum so ce sua. Et sortius est ut huic addatur une. t aceti aut unc. .svrup . ac tosi, Se tantundem de aqua minuatur, in caiisa mixta ponditur loco fimipi oxymel compositum, aut scylliti eum in eade dos. Et fortius his est succi raphani unc. 3. cum mellis smplicis une. 1.Et adhue sortius si in eo steterat insusus eli rus per diem naturalem. Elleborus quoque niger potest insundi in iure tulep, in aqua, &similibus, di fiet uomitiuum potens secundum tempus motae in re in qua infunditur , sed non triinseat drach. i .neq; stet in infusione supra diem natim ratem&etaonis coiitusus Et adhue sortius ipso est ei, Ie riis niger in quinantia, sed non detur ultra.B. t. cum ali quo liquore .Elleborum enim album natura nostri temporis non potest tolerare. Semen voque atriplicis duarta drach. evin.I i .ox ellis simplicis & tribus aquae est satis sorte ualens in eausa calidassit similiter eos genestae, Sc granum ringum, euius dire sunt species. magnum,& paruum, agnum dicitur herua, est potens uomitiuum educens phlegma. S, militer capistrum arborum,ui de dom apud Nesite. Pro cura uomitus sciendum est ipsum esse duplicemi. cibalem sub cibali comprehendendo uomitum cuiuscunq; rei in corpino. Aliquando humoralem, sub humorali comprehendendo uomitum cuiuscunquereloworer, de qui bus superia theorice actum est . a Cura uomitus cibalis exigit quinque intentiones.Prima

remouet causam uomitus. Secunda confortat stomachum,

cum propriis moderate stiplicis participantibus. Tertia,

prohibet humores ne fluant ad stomachum. Quarta, corripit accidentia.in ima ordinat debitum redimen sex rei u Si ergo pendeat ab aere,cibo de potu, & resi quis non natu-iralibus, de quibus lupra,remoueatur ipse de nocumentum beas impressum clim contrariis de corrigentibus malam complexionem,& quodcunque nocumentum per eas inductum, .cum interius & exterius applicitis quorum copia inferius ponetur,& cum eiciem complebitur . ,

Secunda intentio, tomachi consortando, si illa quae a ministrantiar sunt mopria stomacho& moderatae stiplicit tis participantia. Tertia autemssicilicet prohibitio humoru.a fluxu eum eisdem stiplicis perficitur , de quibus in seeunda

intentione. Item cum diuersonibus cum euacuatione,&fine secundum exigentiam humorum, qui uideantur ueris militer ad stomachum fluxuri,& ligaturae manuum supra cinbitos, Si pedum supra genua, de uentosa posita super nndo stomachi conserunt ad retentionem Et positio pedu in aqua calida retinet diuertendo , scut positio omin frigida nocet e gelando, & immobilitando. Urta autem , scit cet conectio accidetium perficitur secundum ipsorum exsegentiam,praecipue socopis corrisatur, sicut dilatium fuit incapprecedente,& reliqua secundia quod dicetur in hoe eamini ima, autem perficitur precipiendo regimen contrarium regimini quod fuit causa vomitus ,& contrarium discidae in uomachum impresis, praecipue seminis prolixus couenit. Et paucitas cibi de potus, boni chimi, facilis digestionis, s

poris delectabilis, satis cito penetrantis, confortantis sto. machum tam proprietate, quam stiplicitate temperata, eo

traria distrasae impressae. Praecipue vinum sit laudabile, pi cens patienti, & cibi aromatuati cum his, quae declinant ad cali , aut stigidum secundum exigentiam, de amygdri

exeorticatae contritae positae in ferculis conserunt titilo. ciunt. Et in uomitu caltiso conferet vist fissiarum delentium condita cum aceto de brodium consumptum, factum secum dum artem, cui admisceamur cinyg.&aromatirarum secundum exigentiam discrasae, in quo etiam aliquando ponitur panis bis coctus. Item laudantur inici, cortices citri, aut Manciorum conditi, cappares in caula Digida, sed in calida praeparamur cum uino granatorum agresta Acalmonum 4 ari,aranciorum,&similium,& malinata consecta,& toriandriani habet singulatem proprietatem. Post cibum utatur piris; aut cuton sis, aut conditia Item diacitoniten de parae ei in fine mensae. Et eligantur carnes, pisces,& reliquaeibaria aegro placentia &bene conditionata, ieiunei saepe. Somnus multus etiam post cibum immediate ad cuius prouocationem confert sumere aquam carnis cum uino odoribsero stiplico, de pauco pane bis cocto,&pauco pulueris coriandri, domuent enim&sudabunt. instes animi &eooporis proprie post cibum donec a stomacho amplexetur, &res terrefacientes prohibent uomittim dum est in fieri , mota raso uiolenta faciei cum aqua frigida,& clamare, de eum terrefacere ne uomat, de uerecundia,& similia mi mam diuertentia a percelytione obiecti facientis uomere. Si uero pendeat a percussione super stomacho, aut in membro stomacho communicante , curetur percussio secundum quod emortet a: remoueatur nocumentum stomacho impressim de consortetur stomachus, de prohibeantur hinmores, ne fluant ad stomachum, neque ad membrum si macho communicans cum phte tomia, de eaeteris diuesesionibus. Corrigantur accidentia secundum quod oportet ει ordinetur regimen conueniens habendo respectit m ad pereussionem , uomitum Ze causim eius. Quod si pendeat uenenosis sumptis educantur illa uomitu de secessio .de dentur Maahattica propria contra illa de stomachus, Ze membra nobilia contortemur . Si uero a morsu uen nosorum curetur locus morsus secundum quod oportet,

de supra Iocum moliam ponantur merica cum debita ligatura prohibentia transitum ueneni ad Ioca nobilia de .conseremit stomachus,& membra nobilia . Si uero uin

Io. Arculari S a mitus

223쪽

DE VOMITU.

conueniunt eum proprietate sua , 8e uinum Gade stimi min pauca quantitate sonum,&semet reliqirum repimen o rerum,de quo supra. si uero uomitus seerit humoralis, tune est duplex ritieus aut symptomaticiis. In uomitu eritico sinatur natura operari, si uerisimiliter ex digessione princ enti Se uirtutis tolerantia uideatur sore sumetens, nee est cibo, aut alio modo impedienda. Si uera, fuerit diminutus adiuuetur cum leuibus, tantum, quae ex dictis in vomita artificiali elici possunt, si uero superfluus eointingatur cum auxiliis inferius scribendis. Si uero nerit summoniaticus. aut erit solum ex himoribus,in stomacho eongestis,aut aliude miliatis.Si mimum, quinque requiruntur intentiones. Prima,est humoris in stomacho conisi, nutu, aut seces aut utroque euaeuatio, de ad euacuatam humores

sangui ius menstris salaemonii oidalis,ad similium. Sed oro

tertia intentione stilicet regimine, membri mittentis tib mus tria facere Primo ab iMo si perflua euaeuare.Secundo, distratam eius eorrigeremotio, ipsim confortare . Si erilos en fuerit in cause ab ipse euacuabimus melancholiam, si Mirar de hystis trinime saliguinem, & choleram, si matrix t inrita fuerit pisenans,disi ressitio sanguinis haemorrhoi is erit in causa, ipsum prouocabimus, &se de caeteris: ascrasiam autem horum membrorum corrigemus, Et Gnulla Morrabimus cum eontrariis propriis moderata sibplicitate participantibus. Fluxus autem interemitur iuxta quutam intentionem oppilando uiam transitiis humorum ad stomachum humores ipsos incrassando eomptindo, de quia stomachus recipit humores a toto mediant

inficam Tam eo eri uomitus, quam solu PateAper regione hepatis stomachii &tio. cunda, est correetio Aseratam, aesti quae est Int ponenda stirica pruriri illἰe- -- - R. L v Iura stomam eonsertatio. rita. est ρ tramis arn discresiae.

li ibitioine humores a membris circunstant mus fluant ad st maesum rasam,acci mira corre . mmta. debitum regimen sex renam non naturali utrumaeonines inteliones complendae sent icut dictum sese in uomitu cibali a mala eo plexione cum interia. Si uero fuerit symptoniaticus ex hin oti adstoniactum, aliunde derivatis, septem exigunt intenti's. Prima euacuariSecunda diuertit. Tertia repit membriunmittens. guta fluxiam intercipit. Quinta regit Mirachum recipientem.Sexta corrigit accidemi Septima ordinat re*imen sex rerum non nat vidi uni Pro prima interione insciendum, Guod si uomitus fuerit qualis oportet,

quem uirtus bene tolaret, sinariar natura operari, uomitus nanque curat uomitum, sicut fluxus fimina Propterea uomit in Uincipiolpumisinorum est sinendus, prolubra enim Pa inruam, aut Ininuit, quarta primi. Si uero fuerit uininitus non qualis oportet, aut uirtusinon bene eum toleret,

euinendus modis insta seri penes supra pias intemtiones , si ergo repletio fuerit in toto, &fuerit ae talis omnium norum, idest, proportionalis, aut sanguis dianditur,fiat phlebotomia de uena commmi,aut de caphenis,precipue si retentio sanguisus mensti talis, aut haemorrhiadalis fuerat in causa. Si uero fuerit dominium aliorum humorum absque peccato carminis evacuentur sectam ipsorum exissentiam euacuantibus in ratis ex suis minoratiuis,digestitus, 3ceraditatiuis, etiam iteratis seeundum exigetiam.Sint tamen tales uod stomachum non laedan ut parem Ledant, propterea uitanda sint solvi a sortia, &proprie non correm, digestiua propria in cholerico sumo sacesiara ' . de agretia, de granatis, de chro, de limonibus e papauere, qui prohibet ellusionem materierum ad stomachum, sy-wp.enatui de Nioniis. ua uero santis tendi uiae,lupuli, aceto,ssieritic plantaginis. Sed inbilitematico,& mixto mi e media, de absinthio, mel rosaqua metiar, absintho in mea stolicossima pati birantiis, de epithymo, de fumo terme, aquasi olopendriae, glosse,&e. Sed aqua hordei e corticati ualet in choleri e re mixto pluribus modis, scit, cet infrigidando, humectando,aperiendo, prouocando ur, nam leniendo uentrem,&si fecerit uomitum consert educedo causam,& est optima in curatione febrium, Reductione cholerae pressinae, eruginose, de humorum adustorum, ita ut nequenter si medicina solennis in curatio re fluxus, & -- mitiis cholerici & mixti & cum ipsa possimus multas medicinas permiscere secundum exigentiam, & maxime ualet in teriis corruptis quarum quaerimus eradicationem. Solin tua uero mi,sicut theumbarbarum,& myrobalani citrini, in cholerico pitulae alephanainae. In phlegmati eo pitulae de Hubarbaro, de stomaticliae in mixto, 3e sena myrobalani in diapithimum in melancholico posset Artificari , addem do magis exoluentia secundum exigemia Secunda autem intentio, scilicet diuersio perficitur cum ligatura pedum siserra Eenua, de manuum supra cubitos. Item cum uentosis innatibus &eoxis.Item super umbilico de regione hmatis,&spleuis,&proprie quando ab eis partibus materia si macho communicaretur.Qysteria quoque leui mut acuta secunduexigentiam iuuant ad diueruonema otion quoque pedu.α brachiorum rim aqua calida sint ad hanc intentionem.

Et ad hinc inientionem fuit prouocauo uri ,αsudoris, . Eic uenfentia adhoc situ unguenta, Aesa uti seperius addi apta necessitatem maioris ianwidationis randalia itini,ca hora &similiassii ubi ea

Ieracere opus sit,ita incia e nuces cupressi, Ac similia humores etiam incrassentur, de eo ingantur, At uiae elvidiuatum cum interiussumptis stipticis, uiscosis apud maiorem necelsitatem stupefacietibus. Et ex leuiuus propriis in eam das tro aut pus de granatis,&sim erce citomis descriptione Rasi in hoc capiade uomitu Archol rica passione. Item trochiseide olibano ab eo descriptilineodem . Si ualent in causa m. Cotilinio quo ruta tomis descriptione Μά. in suo Antidotario disti otium ,dc incipit,corfectio de citoniis bona eo ortans stomachum de faciens disectionem, Bde .est preeiosa, Ee d et ibidem ordinare eam in causa mixta,& eausa Mida Et multiplicado calida labit in causatagida. Et si opus fuerit stupet a re detur 5 rvpus de papauere uel. s. trochiscorumce olibano de addatur ii, eroci, ana. an. I aut plus secumde' exigentiam Maec autem debent i peracioram ante cibus, perlus tempus, sed piata sestem per duas horas an , Et postio extremtatum in aqua frigida est ad ha intenti em, de proprie in causa calida. Regimen autem stom i recipientis iuxta quintam imtentio m perficitur. Primo educendo materiam insto eo existentem uomitu, Sesecessit,aut utroque modo secii

dum quod uidebitur masis expediens. Secundo nonraesum consertando eum propriis stipticis distrata sis e trariis. Conior ia autem stomachum, de uomirum prohibentia in eausa fruita iam sympus de mehia, de absinthio cum aqua

cinam rim. galangae,de similium.Item diacitonit cum 1peciebus in fine me s. Et in causa calida Gua toniorum impiis de tabes,de piris ui aqua cali beata. Et in fine mensae diacit ten de saccharo. ni ad hanc intentionem sunt

multa eiecima, trochisci, pulueres sparsim ab authoribus colligenda inpplicanda autem exterius sius scienter dicta nerunt cum agerem de uomitu eibali. Et ex expertis apud Auic.in causa friguli R. galliat, cloaloes crudi, Driophili, partes aequales sumat se eo in potu,exempli gratia, 3. t. tari M. i. cum uino Vtomorum . nsitate addatur pulegii pars una in praestantius si aeger non ab reetissit cavendum est amplicis uentre existenteni o nisi prius Iematur.Et apud Auic. 'phora inest proprietas sistendi uomitum in causa calida impra in potu cum rob st eisin odora te linitare remouet nauseam Et quando sint humores mali in stomacho futurm mimpio mense lubricantia. In fine stiptica confortantia. Et trochisci stellae sent potentes in Dendo uomitum, & reliqua optata. Sed non sunt adivinistranda, cum residua non sii sciunt de bene eorrecta incipiendo adosi parua distanterici Si uero materiai capite adst machum derivetur. Prima intentio est eura enarrhi,de qua per us proprio ea diunda est stomachi regimen, quod manifestum est ex die .Si uero materia a Meue ad stomachum deriuetur, G in obseruandae sunt intentiones de euacuatione, diuersione humoris melancholiciae sic de caeteris.Verum ea quae taplent has intentiones diuersificamir securita humores de Manaezigentiam, quae omnia possunt patere ex iam di

224쪽

cunque membro sit communicatio.Accidentia autem iuxta

sextam intentione corra tuc seeundum quod oportet. Et regimen sex rerumiuxta septimam ordinetur, eundum mei Am est in uomitu cibali auctamen ea n in eibando seruetur. Qi odsi evomat re iteretur cibus, sed bene conditionatus,ut supra,& in modica quantitate. Et quoties eummit toties reiteretur,nam tandem una uice retinebit .Et ideonon sit in medicinis , & narrat ut ab Avie. in proprio cap. sumptus a Gal. 6anteriorum secundo cap. quod quidam limmines incessariter appetunt cibum, se quoties semunt expellunt ipsum per inserius,aut superius ac siint in cotinuo exercitio comedendi,& expellendi cibum utinant uita nota non tamen uiuerent, nisi aliquid retineret.Similiter est auiseomedens locustas continue,& continue eas euomens in toto tempore in quo recipit eas. Idem siciebat quidam giniosus in patria meascilicet Verona multu Amosiis, qui mul

oties iis die comedebat, Se toties evomebat, ut nouo cibo desectaretur. Vomitus praegnantis contingens per communitatem amatrice propter retentionem menstruorum communiter est magis insestans a secundo mense usq; ad quam . Ante enim mensem secundum parum de sanguine menstruali retrium est. Sed post quartum sortu aucto multum sanguitii, cedit in istus nutrimentum. Hic ergo si fieri potest esset curandus eisdem septem intentioniblis,de quibus supra. . Sed prima intentio, scilicet euacuatio prohibetur, nisi aquarto usque ad septimum, quam aphorismorium. Verunt γmen lebotomia magis secta est, quanto maior est γetus, quinta aphorisinorum. Sed λlutio uentris in primit in iis cilicet usque ad tres inclusue sissipecta est,eum eo temrore ligamenta foetus seu debilia, de a sexto mense sit a Gmiliter suspecta,propter sortiis nimiam grauitatem. Conc ei tamen possunt sol ut mancilia, sicut rheumbarbarum .&mi obolanticassia manna, lasmilia. Licet omnia aliquid sin 'tionis ingerant. Et Avicen. 2 1. tertiis, concedit polyp dium exleeatum. Diuos es etia seri possent iuxta se cundam intentionem cum clysteribus leuibus, sicut ex bim dio cara mn,oleo sale auctam rub.uel melle, Se posset poni cassia, smiliter ligaturae mimum supra cubitos. Item ventosa magna super umbilico, haec tamen non sunt plurimum continuanda.

Correctio autem disposition m membri mittentis , stilicet matricis ora tertiam intentionem no debet fieri, oportet enim prouocare menstrua, quorum prouocatio saceret orsum. Quarta autem intentioctis ieet finius intere emi4 suspecta estne hiateria adstonuchum fluxura retineatur,&xetem putreat, i ad membrum aliquod aposte mandum eo

uertatur,est enim minus malum ut uomitu educatur. Consoleatio autem stomachviuxta quintam intentionem male fieri testicum materia ad ipsum continue derivetur.Cotiloria tionanque applicata interius aut exterius cum sint stipitea somacho existente pleno superfluitatibus simi causi retemtionis illorum perfluoriam in stomacho,& eonsequenter cauia maioris conturbationis & angustiae. mare oportet alterum duorum fieri,aut materiam id intestina derivari eum

clysteribus,de quibus septa aliquando Bluti uis simiaseriptis leuibus,& cum diaeta uentrem leniente,sicut ranulis, i cubus, uitellis ovorum, echaro,brodio carnium laudabiliueo similibus sumptis in principio mensae. Aut oportet uomistum sinere&ipsum talaitare, uomitus nanque materiae in stomacho contentae ante cibi sumptio in erit causa quietis stomachi Madpetitus. Et quod cibus in stomacho retineatur & bonae digestipnis eius, neque natura ex hoe uomitu

etiam quatuor aut pluribus mensidiis e5tinuatis tantum terretur, quantum terretur ex uomitu a musa prstematurali pedente. Et nota quod aqua hordei si ta in mane ealida aut uentrem lenit, e uomitum facilitat. Et sit. 4. .esque ad.6. Si tamen sim me, cibo inclinaretur ad uomitum retineaturaberetendo faciem cum aqua frigida apponendo stomaeho d quid constrictiuum ex supra riptis. Et in fine mensae

sumendo cytonium,aut pirum,aut aliud smile stomachi consistrativum,aut constritinarum , de apponatur uent in super ambilico,&similia Si tamen euomerent, evomant comple-

cibi de humores, dei lacibus iteretur collactandost machum,ut sipra,S toties eisetur , donee ali tu retineata

rimi moniorum embolo armeno sedat uomitum. Ee serupus de apressa,&acetositas citri sera propria inuom btu praegnantis araula calida. Corrigamur accidentia iuxta sextam intentionem secundum ipsorum exigentiam .Et regimen sex rerum ordinetur,scut dictum fuit superius. In hoe tamen habet disserentiam praegnans a caeteris uomentibus , quia oportet magis complacere appetitui illius,quani caelororum. Et uinum Moriarum paucum sibi ite de rectificans appetitum earum nauseam &uomitum.Et sinapis excitat appetitum deiectum per prasentiam humorum, frigidorum, crassiorum,& uiscosorum Et raseus assatus excitat appetitati sedat uomitum . Et tonia assata in quibus fiat scissa fili. sta xiloaloes indi in sne mens sistunt uomitumae ualent ad

appetitum. Vomitus singuinis si fia erit a uirtute sana ex. pellet stiperflua , aut suerit criticus , finatur natura omari quousque aeger toleret bene Alius uem silendus est, procuius cura recurre ad capita de sputos anguinis . omnes enini

intentiones &medicinae ibidem positae sunt ad hune locum viserendae. Non est nis haec disseretia, qui sicut ibi eligimus medicinas pectorales,ita hie eligantur medicina stomacha

Iesinui tamen describit remedium ea Pertum. . aeatiae, se minum rosarum, terrae sigillatae,&bal austiarum, ana. 3. .

opii gran. s. . livos ami alb. s. Dimmi arabicae. 3. i. succi amo ossi,uel uirgae pastoris*L Si uolumus dureorare potamus addere ivl ,ros. 3. Si uero uolumus ipsim informa solida ponatur cum sit pras piis pulueribus, sicei quantum susscit, o formandra tiochiscis his utere munda

exigeti Potest enim ex his exhiberi a.3 s usque ad. t. dei salis temperatis cumuino stiplico multe commixtionis cum aqua libeata,aut cum aqua plantagini,, uel aceipiantur insor in pilae u , de post eas bibatur aliquid ex sit eripti, ii Vomitus autem sanguinis sequens ulcera, aut apostemata rupta curatur cura ulcerum,aut aposter tumiae qua infra ι admistendo medicinis ulcerum Linguinem constringeritia.

Et si a capite descenderit , cura m ii patere ex cura fluxus sanguinis narium. Cura uomitus, aut spini languini spem dentis a sanguisuga manifestabitur in sequentibus in quo dam cap. proprio. 1 De cholerica passione. Cap. 7'.

His terminus cholerica passio apud Alexadium & Simoniim descendit Graece, quod est intesti num latine. Sed penes hos meliuinriberetur elioladio quam cholerica. Sed apud alios Graecos nostriae oris hic terminus est cor tus eum potius deberet diei coeliaca -Uαenim Grice, idem est quod uenter Latine. Vnde eces ara passio,idest, uentralis pessio,quia κοιλ , Grici scribunt per ιι diphtongum is Latinae re, diphtoneu coerie ondet, melius ita beretur coeliaca, quam e ilia . Est aut

deleriptiue motus uehemens materierum ex indieemone corruptarum ad expellendum eas a corpore cum labore, dedicuitate uitium expulsivae, in tantum ut frequenter fiat ummitus de secessus simul, una uia non sufficiente ad egressum huius materiae propter sui multitudinem , de acuitate eq ubsuam praeter modum stimulantem. Species sumuntur secundum diuerso species exeuntium. Sunt enim quaedam aquosa de genere phlegmatis. Quaedam cholerica N: diuersarum specierum,&proprie corruptarum sicut choleris prassinae, miginosi similium. υ dam melaetiolica corrupta frequenter adustione participantia cliue 'sarum naturarum & colorum. Quis eius sum omnia quae eorrumpunt digestionem, imo digestiones,sue sint ei, in ii facile com ptibiles sciit proprie lac, chrysom illa, melo. nes,&similia,sive se ciborum quantitas superi tua , aut mala

praeparatio, aut malus ordo, aut tempus incongruum eum

ponitur indigestiam super indigesto, aut tempus anni,& proprie aestis &autumnus.Et aer in sua subitantia corruptus,&ea quae accidentaliter occurrunt,sicut coitusa alneum, exercitium indebitrum,accidentia animi immoderata & propria

tempore non congruo .Et mitiplicatur ex potu aquae frigidae in ieiunio sequente cibum crassum. Corrumpuntiar quinque digestiones, quae sunt caula cholericae passionis propter umenta ipsorum dimentium cilicet istomachi, & hepati, eum sunt Lia per essentia: a secundum aliquam suarun

225쪽

tutari: 'aut onines, aut pereommunitatem uel a totis, uel as ita membris eo unitate absolute uel non absolute,

de causis comi pis directiois in sequeti ea. uberius aget. Signa. Incipit in primis cum lenitate, deinde statim austetur cum dolore S punctione in stomacho & intestinis. Et quae fiunt minus maligna in primis secundum plurimum evmil irrisicut ei bi corrupti,deinde humores aquosi, & ch Ierici citrint,tandem uirides prassini,&em os, &nigri ια tandem perducit fluxum uentris, i est sicut lotura eae

x stro ad circunferentiam, & adeo us immediatam perfluener huiusmῬi euacuationes exieratum. Et nutrimetum debet esse facilis digestionis, boni chimi, cito penetrans,pa carum luperfluitarum,stoniacti &intestinorum consortatiuum,sicut si cus S contusum carnis pulli,aut perdicis, de similium, & proprie post assationem, &modicum uini subtilis aliqualiter Riptici. ra 'M licet uomitus, est uentris lauris uel e tessi tr

nium recentium,in inte dum habet dolorem punmtiuum N Ob tremata terrefacientia superuenerint non tamen esseudio e perdueit ad haratim escurat, B: sunt Dusta subti- timetendum. imo cum messicamini Lupra esto mirabo si

1ia ex substantia ui testinoriam, quae educuntur indisenteria. 4. L

quam frigidam nocet Alolor punctio, Et uigiliarum thisa b. - 'Am dent Vrsemel. qui uerum tria a principio lilii; ad finem, sed in processu perdueit id shis OG δε ηο stra non cessauerit. duo qxoque adjuti, mum&singultum tandem ad uni pulsu Iudorem mei miσω ins premis partibusustenturo aqua Quoi dum de morem,&-nsique ad septimum. Est enim passio fraedata ver pectis Muturi est in ipsam etiam resac ius terminus est ad moriem, uel ad salutem L . im tramur.urter quoque ex fandalis, roseam ora, alni sti Piimum qui hane passionem frequenter in

Wruntdacilius eam tolaram materia non existi ni e ius, hὰh mos *per natur. qui post quam esctussuerit o remouendusto alius ut prius desupermutendus. ad potandum autem paulatim tribuaturrninum uetus temperatum cum robo at oram. Huando

uomuerit: iterum tribuatur panem quoque in succo anatorum infusium gradus est umere o m uino ct comedere .

quem se uomuerit iterum dandus es orae quiestat.

In hac parte eurat cholerica dum est sortis. Et habet quatuor partes. In prima facit, quod dictum est. In secunda ibi infodit syncopis.Curat syncope superuenientem. In tertia ibi. icquid autem. Ordinat diaetam proprie conuenientes in declinatione .In quarta parte ibi Trochis ei dicti de olibano.Describit quasdam medicinas,de quibus fecerat mentionem In prima parte dicit,non esse timendum, esto qu6d ii nutus & fluxus uentris fiant uehementer & superueniat symptomata,idest accidentia horrenda, sed ad remedia propera

cummi ilius eam toleram materia non existente lata nee

irara. Ut itero raro di culter saluantur ex eausis e trariis, propterea infantes ficilius siniatur qua reliqui. quia eam se entius cateris incurriant . Et quia ulmites suae nat es sunt sol sim Secundum,eum lientum est ad cassim uirtutis, s ditatem extremorum,spasimum ac singultum in me io est spes citatis.In principio uerose eum tune sequa tur punctionem &dolorem 5etorum pugnam, in fine uero virtutis debilitatem,&eorporis consulmionem. Tertium, toties eum restringitur choleriea palato, declinat mat 'ae o ad uias urimea: accidit ardor urinae. martum, e nassio seeundum plurimum est salubris si labite tracto tur sed non apud tardo negligentes ut imperitos, ceseritate enim indiget.

Vm t punctis,et triclitia alicui superuenerit,assuerit promata,idest accident horrenda, sed ad diem di p. , έ

calida mi oties continui in potu tribuaturi est, ad dum,ut inna.Sed nota quM statim a principio de antequam Duc posseuerauerit Minitus, idi uentris fluxus; aqua calida huiusmodi, remedia fiant, debet exhiberi aqua calida in nim

uer detur essedabitur enm pasilo. autem aegritudo quieuerit, balneum ingrediatur ager, in quo perturius ho egressus tem de balneo ueri alatur trimento: deinde dormitas.

a quantitate S multoties,iit dicitam est superius. Inpri'mis exhibet unum de trochiscis, de olibano,quo riim descriptio ponetur statim,ponderantem aur. I Aistemperatum cu. . i ta dissimae, A .m s. rob de granatis, si uomitus non cessauerit iteretur eiusdem medicinae exhibitio, magiss c M o I. i A. enim debemus esse soliciti de retentione uomitus, iam flu- tenvi sic lagitiit cum Paruus des in is nato. a si eb rrent hunc modum sumedi hos rem

remedium,ut duo adiutoria &coxi in supraemis partibus eo rum stringantur sortiter,ut ratione doloris materia diuert tur,&ut maior dolor tristem selisationem denigretaertio, aqua frigidissima super crura embroeetur Se in ipsi etia mittannir pedes ad compingendum & incrassandum materiam, ut sat inepta fluxui. Et Gerardus de Solo laudat minute pium in aqua frigida infusim,&post expressionem collo applicitiina, quia nerui uenientes a cerebro ad stomachum congelantur,unde cessat tristis sensatio in ore stomachi, quae est causa uomitus, &clauditur meri. Quarta epithymetur st machus cum hoc. R. rosarum,& proprie sylvestrium stiplicarum, alorum rubana. 3.1.camphorae.3. salliae muttite. 3.1 . aquae rosatae ad conficiendum quatum susscit: hoc in in odum unpuenti cum quo stomachus ungatur , postea pannus

infusus in aqua rosata frigidissima actu loco inuncto suppo

natur de saeve reelicetur . Expediens tamen esset ut peria im si in medicamine praedicto cui multa aqua rosita esset ad mixta & expressa stomacho saepe applicetur ne tepefiat. Sed e medicamen non omnibus conuenit, sed solum liomachida serasiani calidam habentibus cum sorti trudine caloris innati. minio, iubet in potu dari uinum granatorum cum uino

ueteri nuxtum ad uigorandum uir uitem de confortandum

stomachi retentivam ct prohibendum cibi corruptionem ratione acetositatis,doss ut ab.I. t. vel quantum uidebitur di, scietioni medici, a pelvinum uetus in ligo uinum depuratum a

dic cam. uafulabo indit tanti, resaevit .mulam te. Ium, uinptioneret bibatur liquor suprascriptus habetit enim in te

stimemio uomitum ut pro rietatem

Hoc rapitulum lis et duas partes. In prima curat cholericam passionem quando est debilis.In secunda ibi. Sed licet uomitus & uentris fluxus curat ipsam quando est sortis. Ite prima in duas. Nam prima curat ipsam in principio,aumento in s u.In secunda me ibi Cum autem Uritudo. urae ipsam in declinationeDe prima parte ponens signa cholericae passionias dicit Cum puncto bellicet,stomachi, intest,

nor , tristitia,quae est quaedam conturbatio 3e anxietas stoniaticha,& cum ea uel post ipsam. fuerit uomitus, Ae uentrisDlutio aliquando simul una uia non sufficiente ob multitudimateriae, aut ipsius acuitatem praeter modum naturam stimulantem, aliquando successive una immediate post rei, quam aqua calida in principio & etiam in augmento de tu, ipsa perseuerante est multoties, Se in magna quantitate tribue atavit enim stomachum Se intestina ab his humoribus eorum acuitatem remittens. Et nota pro solenni remedio huius Huae exhibitae, ualere non solum in cholerica passione . sed in onmi uomitu de fluxu & anxietate stomaticha ab humoribus calidis eontingente si Nortune Aeratur, ita infrequenter sola ad curam sufficiat. In secunda parte curat dum uentum est ad declinationem per balneum aqus dulcis adsistendum uomitum de nuxum, diuertendo materias a cen

226쪽

ratum,eontra mustum distinctum.&sit stipueum aliqualiter& non ualde erassum. Et si uomuerit iterum exhibeatur, donec retineat. Et panis in uino granatorum insusus similiter exhibeatur loco eibi. Et bibatur uiniam in quo est ii assis. Quem si uomerit, iteretur donee retineat utiliane distrata calidam stomachi remouent,& consonando humores uenietes ad os stomachi prohibent.

Tinctile ideolibano sum dandi eum supra, lictanted eam a non contineranti iramur et humorra ad illas parto ligato cons insistit. Venter epithimetur di alii dorsum stimiae hi te increns ut conso vir.vinamVin materia si uitaeonseri Glum sediu ellida eum rob grana .

Quia Iraevii superueneris: muscium cum rob grana

torum, uel cum uino dare conueniens est,iam inferendor o Deeus camis turdina, o pussinae cum pauco It miorum

succo, uim mixtus in potu si tribuendus.pulli praeterea sum assandi, ante nares ipsim descerpendiatas etiam du

dum est, ut musticet i um, p. tim traiiciator postre

bolum rascenum coditum eura cumpsera tribuatur.

In hac parte eurat socopim stiperuenientem, tum rati ne uaporum malignorum cordi communicantium , tum rhetone compassionis cordis ori stomachi, tum propter citatem spirituum sequetem euacuationem superquam Vibmo, exhidet uinum cu musco,inputa. i J. uini odoriseri su

tilis eum. . granis musci,sed melius es ut huic addatur. J. aut.J. I .uini cytoniornm,uel alicuius similis frigidi ualentis in stomachi consertatione. Secundo, exhibet cibum resummiuum,restauratiuum spirituum in breui tempore, proeter Lacilem eius digestionem & penetrationem, ta stomachi coDrtationem. Cuius sit haec descriptio .ly. succi carnis hineinae, uel pullinae,aut alicuius auis bene conditionatae δ. 1. Ni cytonioru, uini siubtilis aromatici aliquali dulcedine participantis ana.I. t .misce & totum debite calidum, uel quam tum sumere potest,ita ut non uomat exhibeatur in potuaertio,confortat aegrum bonis odoribus, sicut pullis Asalix, consuetis appositis prope nares, sed bonum est ut unicui, que praesentetur sibi placentes. Quarto,iubet pro consoria tione stomachi, & retentione uomitus, thus mastichari °lutiri,aut si eius masticatione abhorret, deglutiatur absque masticatione. Quinto,bolum corascemim, qui non est apud nos, cuius loco accipimus mam chis, ii armeni an.9.1 .camphori ana, gran. 2.usque ad. 4. &sormare pitulas cum Mino cytoniorum .cytonia enim,& quae ex cytomis fiunt,et serunt secundum omnem modum administrationis, & sere Omnes excedunt medicinas in hoc casa.

Quicquid autem de huius pam is cura n e tisis ediximus, donec uomitus Metur, est somachus ciba recipiatis ri conuenit. po m Miastomachus ipsin retinere pol νθ;-Iriendus est aegerret parum uini ueteris m potulum rheta redini uis: ranire incipiat .

In hac parte ordinat diaetam eonvenientem,&propHeuomitu sedato: quae debet esse erassior quam ante. Sed tameomnianuae exhibentur, sint pauca in quantitate, facilis digestionis, ni chimi,paucarum superfuitatum, quorum paucum, multum nutriatatomachi & membrorum nobilium c5Drtativa, oris & saporis boni,aepto placentia: etiam principit seninum,qui tamen est coueniens in toto curae proces

D,minoratis superfluitatibus,& proprie post cibi di potus , aut alicuius macinalis sumptionem.

Trochisci de olibano dicti ad uomitum. Recipe boli cor

sceni, thuris Morum ana.drach. 1 o a laba, cardamomiamborum ana dracb. a . .s.camphoraeclarae , gar. ommua .σ .cta . t fant trochisci pondere aur. i. hi enim umitui multum conferunt. Ub de malis granatis, sucus mal rum granatorum acetosorum sumatur,oper noctem una

aut amplius dimittatur, nee quia erassumes in fundo re

meat,ist deinde coquatur δJumetur donee lallapsi litudinem habeat, ni ab igne disposito adhue tamen cal si mentis uiridisDpitet mutamur in ipse manere'

mittantur, quo Iue infrindentur. cumque infrigidatum fuerit extrahantur, ad cuius simillitudinem strvus e t .et1ympus de malis marianis feri rem enit. Si autem ubmitus hora alia tritialuerit nimis o superfurerit magna Men

to astomacho superponatur.

In hac parte describit quasdam medicinas,de quibus secerat mentionem, quarum descriptiones sint istae.'. ii cor sceni loco eius pone mastichisa oli armeni,thuris, ana. 3 . s.charis cardamomi,ana. . t , prana. .campliorae, galliae muschatae, gariophana, gran. quinque, formentur trochiscia . aeum aqua acetose, aut rob de granatis inse ripti deruibus detur unus in sorma pilularum,post citius sumpti εumatur parum eiusdem rob cum pauco aquae calibeatae. Descriptio rob de granatis. succus granatorum dimittatur res

dere per noctem, deinde subtile aeeipiatur & bulliat, & dispumetur donecies similitudine habuerit, in quo ab igne deposito adhue talia myrti uiridis stipites ponantur & in

i , dimittantur manere donec infrigidetur,postea extrahatur,& reseruetur,ad cuius similitudinem syrup. de cytoniis, aut malis macianis fieri conuenit desunt proprii ad mistum&adfiixum. vltimo, uetuosun magnam ad sistendum uomitum stoniacho superponit.

Cura huius persape dissedis est & indiget medico eo

stante,& experto quem non terreant accidentia. Et in simisma quinque exigit intentiones. Prima causam remouet euacuando humiditates eorruptas,quae sitit in stomacho, & in

intestinis, nec non Ochochimiam in toto existentem, praecipue in uenis membrorum naturalium s undae & tertiae diis gestionis dolorem de punctionem stomachi & intestinorum Rinno. Secunda,diuertitaertiad umores incrassatorias &ductus constringit, tandem supefaciendo si fuerit necessiarium', & cum hia stomachum & intestinaeonisitat ne recispiam. Quarta,accidentia corrigit. minia,Ordinat debitum

regimen sex rerum. In primissi fuerit dolor de punctio in stomacho at in intestinis cum nausea Se inclinatione ad uor

minim aut secessum uentris cum incoeperat, praemittatur clystere erit sJ x hordei,&.I. AElei conumnis. . r. faceti. riab.& uno uitello oui Aut si uideantur humore irigidim Eis dominati fiat clystere ex. I.i s .aquae pauci mellis,quo educis bibat aquae calidae aut aquae hordei.3.6.Et si appareat dominium humorum frigidorum aquae pauci mellis tantunde , cui posset addi. 3. s.cymini preparati, est enim propriu, haec

enim aqua materias & cibos eorruptos, uel per secessum, uel uomitum purgabit. Post hoc suomitus& fluxus simul incipiunt,aut alter eorum sinatur natura operari, quousque bene serat, & proprie his euacuationibus existentibus Pro .

portionatis uirtuti & cacochimiae. Quod si fuerit improporitio natae eae hi miae, ut quia nimis paucae, aut nimis tardae . adiuuentur aut cum clysteriis, de quibus supra, aut uomitibbus leuibscut siJ. aquae hordei inmisceantur. I. v. oxime:

Iis, 3e tepidum sumatur , adiuuatiar etiam uomitus digitis in ore imp'sitis, aut penna oleo intincta & similiter imposta. Et omnino uitetur fortia Blutiva& uomitiua, & omnia it

machum relaxantia sicut olea. Et omnino cauendum est ne uteique simul artificialiter prouocetur, fierent enim motus conti arti sese impedientes. Sed nune adiuuetur unus, nunc alter secundum naturalem inclinationem ad illum. Si uerosuerint improportionatae uirtuti, quia nimis superfluant, minorentur ia constringannira smiliter si fuerint coniunctae accidentibus molestis sicut dolor, punctio&milia itim tur&corrigantur, sicut infra dicetur. Sumptio enim aquα calidae, aut aquae hordei, in causa calida, aut aquae pauci mellis in causastigida, in magna quantitate fluxum iacilitat det lorem & punitionem lenit.Et similiter cum his clysteri ratio de proprie addendo oleum ros aut uiolaceum, aut adipetrenum caprae, de similia. m haec intestina confortant, dolorem sedant, excoriationem Mohibet, & expertus sum quod huiusmodi aquae catenet e Rimpis in tu, & clysteritati modo iam dicio, non solum modo in molericis palsionibus. sed in multis aliis fluxibus etiam optime coserunt in principio. Secunda intentio perficitur eum ligatione brachiorum supra cubitos suis dolorosa, qua multoties permutetur nucrarum iusta. nirnc Parum supra, necnon cum positione uen los m

227쪽

DE CHOLERICA PAX SION EL

i amni In pulpis spatularaim sine Parisiratione di inlusis, uentri quoque positae si per hepate &splene fluxum &u

initum retinent materiam uenientem ad stomachum de intestina prohibendo,& debent esse uentos e magnae. Et ad sed dum uomittam confert lipatura coxarum supra penua. licet in fluxu non conferri cum moueat materias ad inferiora. Sudoris quoque prouocatio egregie consert siseri potest, ad quem prouocandum elaboretur iumedo aquam calidam, decim supra , sed sit notabiliter calida,&cum quinta parte uini Dbtilis uinosi mixta Et aeger bene pannis cooperiatur,do mi at iuxta rvaes non ste virtute in quot de egrediens de balneo Meeturae dormiat.Caeterae quoque euacuationes sibi consueta iuxta posse prouocentur .nam diuertendo evacuant. Tertia autem intentio,scilicet constricii triciatur cum inserius dicendis. Sed ηγω mesanum conruium est, ut elaboret in primis in retentione uomitus , desinatur ue ter fuere, quae uomitu retentio fiat si possibi is est secunda die ,& postea euacuata materia quantanai uidebitur oportunum per secesium,elaboretur in uentris constitctione. Constricito autem uomitus fiat aspergendo ficiem

aegri aqua frigida dum uult uomere, di apponendo sit per stoniacho res implicas consortantes notabiliter siletidas actu de potentia in causa calida,in vesandalotu rubaoratum .sunen rosarum ana.3. .camphorae, gran.quinque oliae mu3. I. aquae ros aceti. i. s. misce, de petiae 1 prae aut

philtrum in modum scuti spuratum secundum quantitatem nomachi insundatur in hoc liquore actu frigido , imo etiam ita necessitatem in niue infri dato stomacho applicetur, des reiteretur ne super ealefiat. Et his potvi addi se coacetosae , de succus plantaginis apud maiorem necessit imi rigidatiotus, desime dorum uelis ει iditatem temperare potes suprascriptis addere succum ment hae. Et hola quod mastix dissolutus eum oleo eytoniorum, de aceto , de extensus super corio ad modum ceroti est enicax in retinenta uomitum. Et si opus esset maiori insti datione possed di semen rosarum de sandaliae similli. Gerardus ce S

lo Deit cerotum optimum efficax ualde. R. laudant, ni Ech. ana. quartam. s. olibani. , a. sandali ande rubsumach, berberis, ana. 9. I antherae, corallorum, acalix, hvpochistis dosa fidiae, laustiae ana. R., terebinthinae quantum sufficie ad tenacitatem , pulueritanda pulueriae ir, Ec cum pi- stello misceamur omnia malaxamo eum oleo rosum,et natcerotum ad modum sciati secundum quantitatem stomachi. Eis uomitus esset fortis fiant duo,unum ponaturante, telismium post, scilicet circa. t 3 sponditem. Nam orificium si machi magis declinat ad partem posteriorem, sed quia spondites prorubent penetrationem uirtutis medicinarum amite poneriori, ideo magis ponimus ante. Et dicit se uidissem astrum postumi parte posteriori mens uomitum, de non a parte anteriori. Item describit istud.Rauces plant nais, aquae rosatae de stipitibus, quia ista est nimis stiptica,

clibani , ana. 3. I .farinae lentium quantum sutilait , pulueri, zam', puluerirentur , demisceantur onmia, defiat empl.

sitrum mediocriter liquidum de si per stomachum ponatur, didicit se utasse quandam uetulam, quae accepit de pane cocto de piri est bene de accepit. 3. x. pulueris mastichis, de miscuit totum, Ze posuit in sacculo , de istum sacculum calefecit manibus, deposuit super stomachum patientis de statim suit retentus. Sed melius est hanc medicinam ct conficere, de est experta, medulla panis torrefiat de iniunda.

tur in uino nigro , stipesco, aceto , succo mentiis , ana. de postea contundamur in mortario addendo mastichen de pabliam muscatam, de semen ros. aut sandalos, aut corallos, aut alias medicinas stipescas , quae tibi magis placuerint, aut

plures ex his simul secundum inteiuionem quam quaeris deest emeride expertum. Et ex his possunt fieri unguenta calida aut frigida, aut mixta secundum exigentiam. Cum enim humores peccantes sunt frigidi, de complexionat

1ilis si igida elige calida stiptica, quae etiam am calida

plicentur, &cum res se hadet econtrario, applicastigiti auctu ac potentia. Cum ueto res medio modo se is osbo, medium teneatur uta; γlieando stipitea. temperata desti mira permixta ex ealidis de Digidis, ita ut ad medium

mportionatum reducatur. Nunquam tamen applicentur nisi actu ealida aut Digida, non autem tepida: tepidum nanque dissoluit robur stomachi. Et quidam di silminimastichen clim albumine ovi, de extensum super eorio applicant stomacho, de dicunt esse Meo Se iit fimum ad retinendum uomitum,sed de curatione uomitus dictum est perius quotum est oportunum. Sed retento uomitu elaborandum est , ut uenter moderate fluat quousque eae hi a sit reducta,

aut quousque uirtus tolerare potest, postea et sorandum est inconstrictione pro quo complendo humores incrasse tur, uiae Sc ductus oppilentur eum interius sumptis sicut rob&sympus de citoniis Se granatis de ribes, de myrto cum aqua plantaginis, aut cali ta , electuarium de sorbis , de si vilia. Et exterius applicita sunt cerota, emplathra , & umctiones, de quibus sermo praecessit. de ex conuenientibus propriis est ut ungatur uenter cum oleo rinceo notabiliter calido, scilicet quantum sufferre potest, postea desuper arurgatur hiemiuismis ros. 3. a. palliae muscatae , mastichis , ana. 3. I. missice,3 super loco uncto aspersatur. Sed de his uberius agetur in cap.de fluxu uentris. Et ex appropriatis

est Murandacho idest trifolii. Qiuarta intentio, scilicet acciaentium eorrectio perficitur cum his quae dicta sunt intextu, prositis sedatione non est bibenda nisi aqua eat, da, aut sugariar aliquid succi granati: potus enim nimius&praecipue actu Digidus multum nocet. Suncopi autem imtendatur eum a Mone aquae frigidae in saciem dZ potu pauci uini subtilis odoriseri non multum uinosi de lymphati, desumptione aqua carnis, de similibus, in quibus parum musti ponatur, de si extrema inta dentur,calisant cum pannis ealidis. Singultui autem de proprie ex inanitione subueniatur

eum nigidis stomachum contortantibus, euacuationem prohibenti , sciit uinum, de ua citoniorrum, Edexterius applicetur emplastrum ex cytoniis decoctis in aqua calibe

ta cum pauco aceti ad penetrandum de stringendum , de his possem addi tota de sandali , de quibus supra , re et betur sinpe parum cum aqua carnis , Se huiusmodi boni chimi Deilix digestionis, alterati cum Digidis consor tantibus se stri

gentibus. Spasmo autem se eniatur ungendo nuinam Zepartem spasiainam ex oleo rol. uiol. pinguedine porci r centis . de medulla uituli decies toti cum aqua stit. Si tempore Digido ex oleo amygdal. Et betalis intentio circa mandabitis spasmatas ut deuentur cum mento ad superi ra&.rectificentur in contrarium in masini inungendo eas eum humectantibus de quibus supra. Regimen autem sex rerum est, ut non comedant nec bibant uirtute eonstante nisi mundificatione pro magna parte facta. Interim tamen semper consortentur bonis odoribus sibi plaeentibus: plurimi enim fructuum odoribus delectantiar, aliqui odore uiui . unicus e concedatur odor, qui sibi magis placet, de ante mundi licationem, si sitiuerint colluam sibi os, aut lambe do sumant succum franatorum Se eitoniorum, Se similium: tolerantia enim sitis confert, de si non possunt abstinere cibo , sumant parum aquae carnis aut contusi, aut misinae, Sesmilium, Se .panim uim pauci seri, Imphati ut uirilis sustentetur. Declinante autem aegritudine detur contusum pulli, de panis in uino infiisus, de carnes avium laudabilium , de limilia , Se pira, Se citonia, Se huiusnodi, de bibat uimim nigrum , nimicum , INI liatum , eum aqua calibe

ea. Rassamem exhibet uinum uerus, idest clarum, de de puratum cum succo granatorum aut cytoniorum. Et si uinmeret, iterum detur donec retineat & partim pro uice, praecipue patum bibat, Se in semma utatur cibis boni chimi ς lidis aut seigidis secundum exi entiam, sed omnia sint sto machi de membrorum principalium consortinua , mulli tim dormiat praecipue sumpto cibo , quiescat animo ac

corpore. scuo LIO L

228쪽

Denne lanis distes intus.' G1' so. Circa rubricam more cosueto est sciendum, u debilistas digestionis primo quae des,etur tu stomachi

mutatio ipsius a dispolitione naturali per corruptio nem, diminutionem,&ablationem. Corruptio autem irsus fit quadruplex, nam cibus receptus in stomacho aut acescit,aut aduritur, aut putrescit, aut acquirit aliquam qualit tem non proportionalem ad aliquam qualitatum consuetarum Diminuitur autem apud missisam dupliciter per remissionem aut intentionem cibo diminute aut si perflue duo cto: ita tamen ut non corrumpatur aliquo modorum suprascriptorum .in oram enor a d alios Lacile repre nditur.

cum digellio ut squalio eius quod digeritur in ordine ad nutritionem,quato autem aliquid magis aequatur in ordine ad nutritionem, tanto magis & melius digeritur.Non ita' digestio potest laedi per intensionem.Et confirmatur, Quia digestio fit a Dore aequali multiplicato in quanto apud Gai

&melius digeret. Item metheo ali stio est completio munoquoque numido imoprio naturali ealido ex oppostis passi uis, ergo quanto magis complebitur & ultimis turerit persectior. Item omnis digestio in iuuatiuo ordinatur in generationem uel persectionem mixti &non incorruptionem, omnis supernua decoctio orisnatur in cori timnem,ergo nulla si perflua demotio est digestio: oppo autem contingit in operationibus uirtutum ministrantium . iiii testiuae: pollunt enim laedi pertinensionem &remissionem. Digestio tamen est diminuta dupliciter, aut quia tarda, aue quia non completa:nec tamen ex his fit corruptio ad acet Lim. Sed contra, sicut potest esse diminuta a eomplemento absque corruptione ad acet esum, ita potest eisse aucti supra complementum absque corruptione ad tumosina, ergo cum non posset reponi,in alia specie erit digestio laesa pet inte konem. Et confirmatur . quia sicut est in artificialibus ta est in naturalibus sed contii t artificio aliquid maius aut minus decoqui absque hoc quod corrumpatur, ergo ace. Item. anetheo.contingit pempa laedi in maius di minus in ε opinionem utranque posse defendi,&sorte non est comtradictio, nisi in uerbis: utraque enim concederet decocti

nem posse i di per intensionem Se remissionem absque cor ruptione,&MHi s concederet aequationem & uebitam permixtionem humidi cum sicco in ordine ad nutritionem. aut mixti generationem & perfectionem non pesse la di pedintensionem Et facientes disserentiam inter m s digeri daperfectius digeri sorte sentiunt hoc idem: si enim quanto quatio es et sortior, tanto digestio esset intensor, tune sis ciet transitum subitum ab intensua digestione ad non gradu digestionis, ubi ponatur sortificari digestionem, donee disgestibile aduratur. Aufertur autem digestio, cibo non ii

mutato aliquo modorum siprascriptorum, aut leuissime immutato , ita ut aliquando etiam post longam retentionem moueatur aut egeratur non peti tara in ea dispositione inqua assumptus est.

cause nocumenti digessionis sintdu ces primitividi de

Orporeaessit primitiuae sunt aut extran .sicut percussio stomachi, aut membri stomacho communicantis. Item modisnaumptio aut applicatio ueneno tum.Balneum calidum soli cibum conuertens calidum exterius, aut frigidum ea-ditatem extingitens. Aut non sent extranes,sicut sumptae sex rebus non naturalibus . Aer nanque superflue t usin qualitatibus primis aut corruptus, aut hes es potes matiri admixtos scut cadauerum,&sintilium finietium est

se nocumenti cilicet, corruptionis. aut diminutionis, durastionis.Sintiliter cibus. Aut quia superfluus ut bene digeri non nossit Se corrumpitur ad acetolum: maxime si stomach si Digidus , aut diminute digeritur, uel est tam paucae quanti ius, ut aduruitur& corrupatur ad fumosum in stomac calido, aut nimis decoquitur. Secundo, propter quali Nicsuperfluam, sicut mel in dulcedine cum notabili est uitate, corrumpuntur magis ad fumosim, aut si perfluitatem insti dationis,& diminute digeritur, aut corrumpitur. ad acriosum,scut lactuca, papauer,&similia, aut superfluitatem ighumi.sicut persca, pepones,& similia,& putrefiunt in stoma calido & acetosantur in stigido, de econtrario ficcitas superflua eorrumpit maris ad lamosum, si eo iuncta sit e liditati superfluae. Tertio, ratione modisiibstantie tenvis, si tutiae, a erasi ,3e similia aut facile putrent. Si t con tra quae sint erassae substantiae tarde digeruntur de diminute corrumpuntur ad acetosum,seut earo bubali, pira spissae substantiae similia. arto, quia sunt eontraria appetitui, sicut oleaginea doetida, pinguedine rancula elocus, de fi lia, quae magis eorrumpuntur ad fumosum Se putrida. iato, rando cummi proprietates contraris, aut a tota specieὸ sicut inter carnes erutas&homuiem,aut insequentem ma teriam,sicut aliqui abhorrent uinum,siqui eas . Et amocus meus Aluel Ar eomestione emerorum .Istae ergo pro prietates siue activae siue passiuae,sunt causa nocumenti di stionis cilicet, eomiptionis, aut diminutionis, &nude sunt remoueri dicet aliquando contigerit non habentem ui num postea bibisse Et imprudenter operantur , qui student has proprietates speeiscas, aut in uentes materiam permutare, Ac magis falluntur Se ineptius operantur, qui exhibbent uinu aut aliud G proprietatem alicui contraria qua- truncamq; cognouerint illudfm qualitates manifestas fore conueniens, proprietas enim in omnibus sue si Mifiearitie insequens materiarn,eu si per omnes dispositiones manis: stas semiada, se uniuerssiter hie modus amplietur ad qu&cunquecibum de potum est cui horribilem ratione odo saporis eruditatisae similii Sexto quando cibus semit uenonin hora suassicut cum stomachus est refletus humoribus supersuis, aut cum sumitur cibo praecedente nondian pe lacte digesto, uel si sumitur ante consuetiam exercitium, uri expulsonem superfluitatis, etiamsi non sint in stomacho dii modo sint alterantes stoma chum.septim Iropter more

in ordine assiimendi: sicut enim cibus dimilis digestioni , crassius de stipticus praemittitur faciliori ad digered um,si

li,de lubrico,quapropter errant qui pr mittunt carnes ovis, nisi sint durae hae coagulatim,decet ad uuas, desercu tum eomedunt in fine mensi,de elixum caeteris paribus post assatum octavo, quando cibi diueis comeduntur, ut liqui, da Uaa,frixa, lixa, artocles. Item multum diuersa ex pari saporii mec non ex parte modi substantiae, mala super omnia est commixtio fuscinam cum dulcibus , de affatorum uel frixoraim eum rebus iacilis com lutois, sicut miscere piscessalitos, sesunsilitum, pisi es Dixos eum ouis aut lactea thivro. parte mimpuntii pro parte diminute digeruntur.

Nono,propter malitia artificiscicut eibus male coctus, aut piscesqui mii coctionem steterint suffocati. Decimo, qualido faciens eructionem,quia uentosabilis, aliis praeponitud

miscet nee sinit stomaehum bene alios amplexari Proptere raphanus, de similia sunt comedenda in fine no in principio. Vndecimo,quando esset male subitantiae non eorrigibiux, uirtute cicut fur hi de cibi qui putruerunt. Contra tuos qui comedunt perdices Sequaleas foetentes,3: isti corrui rim tur ad si tantae qualitatem malam non consuetam. Dum decimo, quando est multari potus incomparatione ad eib aut econtrarita ex parte somni post ei malem digestio iuuatur calore intus reuocato, ita minuiciar aut corrumpitur cum homo uigilat tempore somni calore exterius moto ad

instrumenta motus de sensus uoluntarii .Repletio quoque sit perflua de non existens in stomachoaed in membris ipn cons inieantibus impedit stomachi di pestionem, calorem innatum sitffocando, heue nimia inanitio ipsum paucificando. . Motus quoque laboriosus post cibum mutuit aut corrumpio

digestione maum cibum agitando, ut non bene. amplea tura stomacho, tum eatorem trahendo ad instrumenta m

tus . Learis tamen deambulatio iuuat ficiendo cibia ad sum dum descendere stomachi. Et econtra quies post cibum imuri ad digestionei protinuata eum conquera digestionei minuit iugestionem eatorem hebetando. Coitus aure mihelaum impedit digestionem, se multiplicatus,niaxime ηeu cidentia quo animi linmoderata, immoderate mos uentia sistitias interius aut exterius,aut simul exterius de ioterius leut pastio dicta et leni digestionem impediunt.Spes

uero de gaudium moderatum digestionem iuuanta et iis, uero corpor fiant divit speressentiam aut per

229쪽

DE NOCUMENTO DIGESTIONI s.

Quis stomehus peccaret quamitate, existes nimis ma nus

paratus,aut ligura existens figurae rotumlae , iam debeat esse figurε oblo ,scut cucurbita retorta,aut si esset nimis . uis, aut raraeli Nuntiar,aut esset nimis asper, aut lenis in

si perficie dicet huius speciei compositionis aequalitas imme m deseritiae retentioni,nrediate digestioni. Similiter lapsus in complexionem impedit digestionem. sed inter omines lapsus ad frigidim S liccum cum diaestione maxime iuuetur calido humido , iuxta Amor. Quicumlue uentres labent humidos iuuenes existentes melius commutant so

cis habentibus. Lapsis autem in passi uiscum temperie acti-uarum parum impedit distellionem,nisi proportionetur ad erias. Humiditas quidem cum praesentia materiae, Se Ω- cum consumptione 3e are ione: sent enim hae ques, at passiuae I eae impremonis,neque multum possunt iiDa i sine lapsu acturarum a lateriae ergo in stoinacho super fumites cuiuscunque generis impediunt digestionem, siue instoniacho contentae, siue aliunde derivatae. Et militeruent tas aut cibum corrumpendo cum admistetur aut minuendo, quia non snit stomachi parietes sumetenter cibo ad aerere: bonaai .egprehensio stomachi seper cibum, est ea nae digestionis nis sit grauatim sed grauatiua secit retem Monem coprimendo & fit ita bona digestio licet cibus citius descen δε non sint cum ea eructuatio & rugitus, sed

dae ex his magis corrumpuntur, imo cum stomachus est calidus absque materia aut cum materia cholerica estitia exherate ad ipsim propter inultitudinem generationis eius in ipso per uiam fellis, corrumpuntur in ipso cibi leues, dedideruntur sortes& crasu, sicut in eam vaccina: si ita ueino dimin 'unt, eorrumpunt, de interdum auferunt. Sed in

. quiturn umentum,& quando non praecedit, non sequitur huiusmodi nocumentum. Signa autem malarum diis sei num stomachi, sicilicet malae complexionis, compositionis, soluti'nis cotinvitatis, apostematum, patere possimi ex his,

quae dicta siunt in capitulo de uomitu,& similiter signa uento 1itatis. Ned malam complexionem Digidam aut humidam, significant paucitas sitis & constans appetitus ad cibum,albedo linguae, sapor oris insipidus aut acris, eructatio acris aut insipida, tardus descensus cibi, pallor faciei cum albedino. Et ccontra malam complexionem calid. &λ. senificant Gm, paucitas petitus ad cibum sapor oris, &similiter erinctatio amara scelem aut sumosa. Color linguae tendens in citrinum aut sustum, pallor faciei eum citra nitati , &similia, di uentositatem unificant rugitus & extenso, & ipsius per superius aut insimus expulso. Signa reliquarum di positi num in capitulo de uomitu perquirantur. Signa autem sol tis e'mpressionis stomachi inra cibum abi me bonitate digestionis sunt, quod comprenio est tremula absque euenturugitus & eruetitione. Item adest extensio & singultus cum impotentia terficiendi ipsem. Item adest conturbatio,ir uitas Alesiderium minuendi grauitatem cum constrictione,& aliquando cibus uelociter descendit abso; complemento digestionis. Materiae uero corruptae ultra signa sui generis, de quibus sirpra,cognoscuntur ex foetore, sapore horribili, anconstreto, ira ea,vomitu tagultu,syncopi,& similibus a cidentibus malisnis,&s huiusmodi materis congerantur in Romacho si nificant huiusmodi nocumenta continua, aut cum pauca interpolatione . quod si interpolatio fuerit plurimum dierum, materiae illς erunt aliunde uenientes: quod

antem sit membrum mittens, cognoscitur per nocumenta

teria seruosa plurimum corrumpit adfixti m. Similiter so- ipsui, qui praee des n. ,& II: iurio continua, recens aut antiqua, apostemata, bothor, di- pertas natura illius membri proportiode: s 'uελ e

sessionem impediunt diminuendo aut corrumpendo. Et no munitas sit alabluta sola precessio diri , --

digestionem dii liciter posse a sua operatio e impetri, bri est lanta,& e

tum illius esse peres edam, aut Disaea , ποῦ π

tam oropter desecium in m

caliua & humida moderate, quam in organo quod est Lmdus stomachi, de desectus in his laedit digestiua per se de linmediate . Sed aliquando laeditur mediate & per accidensi et ter desectum continue laesis pytoron es, humiditate Cretinua, aut irritato caliditate excessiua pungente & stimimiante, siue sint eum materia sue sine quare non tantopere retentiva retinet, donee digestiua sta ui compleat operatio nem, de aliquando propter superstuitatem appetit tuae, quae labetur ori stomactu secundum plurimum a frigiditate sin Perflua contis ente, quare etiam superfuit attractiva, desaeqtienterni comestio superflua in comparatione ad di-

festionem. Sed per communitatem impeditur digestio aut

tri sicut in febribus, hydrope, crisi,& similibus,& per

communitatem a membris particularibus, sciit a cerebro, α ritualibus membris, splene, hepate, intestinis,ren:bus,

ca, mesenterio, rirbo, neruis, iuncturis , mirach, similibus communitate ab luta aut non abs.luta. interFommunitate ni Molutatii copulatur priuatio trans

nissio eius quod deberet transmitti icut in fluxu sanguilleo I tur stomachus,spiritus sicienti ad ipsim non traiamis D. Signa nocumenti digestionis inse&aMblute sumuntur ex grauitate de mala toleratia cibi,etiam si paucus sit aut mediocris . Item ex multiplicata uentositate per superius aut siserius, aut ex rugitu, tardo descensu cibi ex stomacho, nisi fuerit lubricus aut adsit alia causa lubricans. Item ex pauca corporis r uratione, palliditate faciei, multo sputo cum militas digestionis longo tempore prolongatur. Item ex visi, relatu aegri:, de astantium t videmus enim post longa retentionem cibi in stomacho ipsum egredi per seperius aut inserius, nihil aut parum a sua dispositione permutatum, expa est euidens fgnum primae digestionis ablatae. Et si digestio est diminuta notabiliter, eructatio post octauam aut laciniani horam redolet odorem cibi serie adest nausea, exi o, de astuatio anhelitus,& si corrupta ad acetosum, sce

una, aut semotan, aut ad qualitatem non consuetam, eruillud ad quod eorrupta est. Signa causarum primitiuarum sunt praecinio emam,&subsecutio huius nos enti rigestionis, uer militer causae praecedenti propor

uralia. Et quod quouccuaque talis impedit causi te s.

gna autem tenuitatis stomachi, 3e raritat s texturae sunt d

lores de ae aegritudines in stomacho prolongatae, &d bilitas digestionis eum debilitate appetitus, & corporis

extenuatio.

PIgnosti . Primum. Nocumentum digestionis stomaeni est mater fere omnium aegritudinum materialium, propterea dicitur quod plures interficit crapula quam gladius. Secundum. Nocumentum digestionis primae not Aile est causa nocumenti digestionis secundae, dico notabile, quia si

fui armum corrigitur per iram monoculi & hepatis dis positionem. Tertium. Digessio prima comapta est causia aegritudinum quae seculantur corruptionem tertiae aut qua indigestionis, cu ipsa corrumpendo secundam digestionem sit cautia corniptionis digestionis tertiae de quartae Aeeriti nes autem quae immediate sequuntur nocumentum dirosionis mae sunt sicut lienteria Se hvdropissis tympanites,& quae sequuntur nocumenta sectas scut sunt a uestes luxus

humor alis, a 'ostemata,& similes,& quae sequutur, cumentum tertiae,& euartae sunt scut scabies, lepra, hypoctro, M. barasin morpho. inartu. Qiuod est origo aegritudinum chronicarum multiplicando materias crassas de multas eum debilitate uirtutis. Est enim causa epilepse,melancholie mirachiae,&corruptio digestionis multoties est causa pi ristus . intum. Digestio corrupta in conualescentibus prognosticatur recidium,arpiit enim multiplicatas superstu, tues quae sunt causae recid uae. Sextum. Debilitas digesti

nis primae multiplicat phlegma ueru aut non uerit: quia chis

Ius ines estus est similis phrimati in substatia, colore,uisicositate bigiditate,'uapropter facile couertitur in aliqua substantiam similem phlegmati,quod tamen non credo esse uerum phlegma. Est etiam causa phlegmatis ueri quia ex chilo diminute dapesto plus conuertitur in phlegma, in secuda diis gestione,qua si esset bene digestus, propterea in Oibus aegris tudinibus phlegmatici maxime debet esse intentio in comi 'rtati ne digestionis.Secudo, debilitas digestionis perducit ad rigorem de fragus extremitatum,de uelut eommoti ne incipuparoxisni febris, quia calor reuocatur ad intra

ut fortius digerat in hoc licet sit bonu per uia cause,quia reuocatio interius festificat digestione est civi malum per .

230쪽

IO. ARCU. IN IX. ALMAN.

uiam signi, signis catenim aut raucitatem caloris , & cons qtienter debilitatem uirtutis digestiuae, aut abseluti aut se, . tem in comparatione ad cibum di prendum. Septimii. No. mimentum ei litonis secuens debilitatem uirtutis aut ma- litiam complexionis contimatam, dissicillime recipit cum . tionem.Et apud Auiccin libro mortis uelocis dicitur, quods super oculos eius qui habet nauseatiuam sitietatem & taeditatem digestionis appareat bothor nigra similis eireri de rubeat pars eius , de fit uiridis pars altera, tune ipse incipiecum diminutione rationis, A moritur in septima decima:

muscantur enim per diuersitates colorinn diuersae materiae malignae,quarum partem paruam natura symptomatice e. . pellit, resi quum remanens interimit.

Q mmmchi debilitas eum pauca siti, O tarda

cibi tammacho descensione, O acido ructu fuerit

fuerintq; onmia accidentiatae parva, taec fierisu verasia somachus ex trochis de res est curandui, quibiu

er quotidie in mane pondus aurei, ita cum J. t. decoct.

seminibus, sumat. Decoctio autem deseminibus hac est, sumantur eminatabat hic ameosaudiant in mina aquae, donec aqua fat rub. de qua postea cum trochiscis derosis, vi praedictum est , in potu tribuatur. tractis Mia de rossunt,qui Jecipe pulueris ros rub. 1. . x aloes, si μέ sichii, Lucasimo manthi, cinnamomi, absinthis omniumana drach. t. oeconspergantur ex uino ueteri, et is Armentur trechis nutriatur ver) ex his, quae cito diaeruntur, c paucor m sunt humorum re paucam superfluitatu : cruesiam ex redoletuibus u seminibus sunt condita, sicut sunt

galanga,Qmutuerat. Is quoque ante remessionῖ multo utatur exercitio,Haquam minus Iolito bibat , Omliomectionem multum dormiat. de uino quos vetet coe pMro parum bibat . totam in utricationem minuat. uiditur hoc ess .in partes tres.In prima eurat debilitatem digestionis a frigid. In secunda parte eurat debilitatem digestionis a calid. In tertia curat ipsam pedentem a Glidistate cui eoniuncta est corporis siccitas 3c arefactio , secundasti .Quodsi digeat uae debilitas,tertia ibi. Si autem cum hoc diximus. Prima in duas. In prima ponit signa debilitatis di restionis a frig. In secunda curam,seesida ibi. Fuerint' hieaceidaemia. In prima ponit tria fgna debilitatis digestionis pendentis a Digid. Primum pauca sitim. Secundum tardam cibi descentionem ex stomactio, ipso cibo tarde digesto. Tertium est ructus acidus, quae omnia a uni diminuta aut eorreptam digestione a frigiditate. Secuta uero pars diuiditur

in duas. In prima ponit curam debilitatis digestioni seu est remissa,& non est antidua In secunda, enm est intensa de u terata,secunda ibi. si liae accidentis. In prima parte pro eura debilitati gestionis remissae de non inueteratae pendentis a frigiditate,ponit sex remedia . Primum est trochis. deros de quibus patiens debet sumere in mane stoma- cho ieiuno aureum. I. s. Hos autem trochis debet distemperare cum . . I . decoctale semini uel sumat primo trochis. insorma pitularum, deinde bibat decoctionemrius decored bet esse paucae quantitatis,ut puta. I a. ne sectat trochisex stomacho lubricare.Decoctio autem fit ex cymino nabati,idest regionis illius,& meos ana. . i. quae erassis modo contusa, bistiant in mina aqirae, quae est pondus centum drach. donec aqua rub.tat,ut puta ad consumptionem medietatis&eoletur, est enim calid.& sc. stomae lis,uentostatum resoluti xia, ingredientia autem trochis. omnia sunt calid .Et sunt priter rosas stomachalia Sc digestionem confortatia, cloaloes,

idest ligni aloes, xdocassiae, idest,cassiae ligneae, caetera nota sunt.Tertio nutriatur ex his quae sunt facilis digestionis, ni chvmi, ni odoris placentis de paucatu superfluitatum, paucorum humorum, adest,quae non sunt livida , biodiosa. Ex quo insertur φ hie curat debilitate di grationis pendetis a frig. cum humi. bi enim sei gaeoni geretur siccitas supem sua humida actu Se potentia conuenirent,de sint codita cum speciebus redolentibus,sicut gali ,& muragenat, qui sunt dii apud Arabes eoditi cum aromatibiis. Et arto antesim- Ptionem cibi exercitetur notabiliter. 43 Into bibat i In antiquu odoriserum, est siceum sed in pauca quatitate, Separia aut nihil aquae bibat,& comedat minus solito. Et sexto post eomessione multum dormiat ad perficiendia digestione.

ad risi haec accidentia ueta a Dertur; esectarium diam

mini et Laobbani amborum ana aurei. t . pondus, a m a . ueteris uini puri is potu sumat . retimen aurem eius et, ut praediximus.Elictarium Gymim . cipeo cur

mem irach. x oo. Pr b. . a o. pip. drae. t o. sol rutae, horach, panis amborum ara drach. i o .haec omnia cum messe

despumato conficiantur, detur et hoe elect .si veliter

frictus fuerit . quta, si uenter silutus fuerit; ecim iura

diuolibanum est dandum, cuius descriptis in ea ride nemtris solutione contineturisi aut haec non suffecerint, quam ma 'ricum uino tribuatur. scoriae autem ferri GUUM Mes. Recipe sem. a j, m. seniculi nisi, cymin. ames,

an de Orig. chei sim arui, minum coriand. mela pipem, 'Mero peris, cimramo. thuris, spicae , gario vir. nins f. peri, ngib. omnium ana, pondiu aurei. t .scoriae rei. io . omnibus sta plumum addatur: o coquantur onec ad messietatem redeant, es coletur. deinde arer de Mestrum, postquam labitis; pondus dracb. o. quotidis omat, nutricationem alleutet . quod per tres hebdomadas

faciens caueat sibi ab acetosis, is a fructibus recentibus, et aqua frigida: uinum uesi me serati bibat . emplastrum quod stomachum confortat, califacit. Recipe Dracem,

hiram, aborabium, schisianthum, atavrum aromaticum,masichen, ex his cum vim ueteri,s succo stomorum com

spersitemptistiora super stomachum po tur. ad hoc prae

terra confert, ut stomachiis 'Odoinurgatur exoles,quo fit ex spica nardi, et opero aut lana carmenata in praedicto oleo calefacto seruilita super stomachum ponatur, O cumpamuoli turi uri: uinum Detsubivat, aut mitiam, aut hydramel. mira autem hoc modo 'succus toniorum ni rum sumatur,'per diem, dr noctem,ut .idere possit dimittatur, P coleturri deinde eius,quod elata est, parte

duae fumatur, saecla pars una sim ueteris. i. et incipiat coniti suaesieris dith mari, donec initicipsimilitudii is transeleat. postea pro unaquaque lib. ex toto sumantur visi λ

yichis drach. a. omnia pulueri ta in panno ligentur, et inmtus tam calido est mittant arsecum infrigidari carpe rit ; pannus extrahatur, eurimatu desideoni tur. Nunc curat nocumentsi digestiuae intentum de inueterata redens a sei ditate. Et ordita quinque remedia . Primum est hoc. Recipe dia mini,diaolibani ana, rei unius, sumatur stomacho ieiuno pluribus diebus cum unc. I. uini uel

ris,sue distemper Auradinvicem sue bibatur post ipsum uisnum. Subdit posteaquM s uenter est stipticus utatur diarmino. Est enim aliqualiter solutiuum non quidem a proprietate, mi merito quorundam Punsentium , de stimulantium. sicut piper, &baurach. Qito etiam modo uinum granat rumonitur ab Auic prima quarti, cap. de curatione gen resista rium inter lutiva, licet sorte etiam soluat comm mendo, si uenter sit Glutus utatur diaolibano, cuius desci Dptio est in cap.de fluxu uenuis,notabiliter enim stringit propter balaustias: si autem uenter medio modo se habet, pos sunt adinvicem componi,scut hic docet Rass. Desti iptio autem ista dia mini est sitis nota, est enim notabiliter e lid. Se si . stomachi consortativum,&uentositatis resoluti, uum. Baurach arabice, aphronitron Graece , est spuma nitri

Latine. hic tamen per baurach panis eredo Rasim intelligere salem panis, pro quo uide Marie et de meciebus silis ipsum sale panis inter quatuor species famosas salis nil mero. Secundu renudium est decos o scoriae serti, suae multil cocisorinuo cluanici hepati exiceat liuer via humiditatis sumta M