장음표시 사용
261쪽
eomplexione comἰngere in nectetirium ut magis eo v res ii alitiam complexionis i dentis ulmitem,quim uirtutis
lasonem , cum oporteat ulmitem confortare remotionem caute laedentis .unde oportet aliquando gestiuam, Se attractivam confortare eum infrigidantibus licet secundum plurimum debilitentur a frigore . Et p ulae eo erunt in debilitate hepatis cita ut prohibeant silutionem uentris similem aquae carnis.
De oppilatione hepat s. Cap. 94.
OPpilatio hepati est morbus in viis eius prohibensit situm humiditatis naturalis aut superflue qus per
ipsium naturaliter transire consueuit.
Et est triplex, quedam in poris substatuis eius herquos transit nutrimentu ipsi proprimarius tam in uenis eius Per quas transit nutrimentum toti commune,qusdam in m ris, siue meatibus per quos superfluitates expelluntur. Causae primat apud Aui cenam,est crassities sanguinis,qui nutrit hepar, aut debilitas expulsiliae cum uehementia attractivae eius, quapropter neque superfluitates hepatis, quae r ierantur indigestione quarta, susscienter expellunturin nutrimentum pri prium attrahitur indigestum. Causae autem remotiores sunt cibi praebentes nutrimentuerassum,& quaecunque possunt debilitare expulsuam, de so tificare attractium .inuis autem oppilationis,quae est in uenis sunt, quia creatae sunt stricti,aut inuolutae a generatione Unde ex omni parua re oppilantur. Aut quia sunt ex tempore coori ,& seeundum plurimum rami portat oppilatitur quoniam materia oppilans peruenit ad iplos, primo periblud quod tollitur a ramis ipsus in ramos uenae nilis sibi o uiantes, quapropter so in ipsis relinquitur ipses oppilans, ppterea plurimum oppilationum est in latere concavo, licet etiam qnq; fiant in globo,& oppilationes istae, quae sunt inueni hepatis,aut sunt eoarctatoris ab humore multo erasso, aut uiscose genito,ex ei bis Di proportionalibus eo urrente debilitate digestiuae ,& expulsivae alicuius complexionis malitiam insequente, cibi autem uti sunt,sicut ornes crasse,
de res quae comeduntur in appetitu comipto, sicut carbones
Emim,S: Gilia non proportumara humanae speciei , item
ut fungi, Se quaedam genera nomorum nutrimenti crassi ,
tiones sunt attenuatoriae sequentes apostem,uentositatem,
aut qualitatem eonstrictium. Carnosae uero nunquam,aut rarissimae sunt , isa orificia
uenarum sunt neniosa si per quorum sibilantia nihil tale et
neratur,at si super aliquo oritur G communicatur omni
aut pluribus,& iam dictum est in dispositionibus pulmonis ,
quod res quaesiant eratis,& oppilantes hepar, non oppilant membra quae sunt post hepar cum digerunt in hepate, sicut mamentum coiulutinosum,& uinum dulce, similia. pilationes autem quae sunt in meatibus expisonis, superfluitatum dicentur eum aetemus de dispositionibus fellis, de splenis , ipse tamen a consimilibus eatius prouenium , &sunt triplices,coarctitoriae , attenuatoriae , & carnosae , sicut Cecedentes.Signa oppilationis in hepate sunt .Primum eo restrinus, uel pallidus in toto eorpore , quoniam sanguis bonus in quantitate semcienti ad Orporis superficiem non accedit,sed subtile potius aquostati, uel ciserae mixtum attrahentibus membris inanitis. Secundum est grauitas in hypochoiario dextro, tum primer materiam oppilantem rum Pter materiam ex oppilatione retentam, inio aeud Auic.
se da prunt,est maior grauitas in oppilatione quam in apost rate, quia uerifieatur si oppilatiost magna , aut inutis
transitus mimorum & superfluitatumiaposterna uero, neque
humorum nee superfluitarum transtum est impediens. ω ubi emera sinit paria ex parte quantitatis, & loci ac reliquorum credo maiorem esse grauitatem in apostemate qtiam in oppilatione,eum caeteris paribus materia sit meis in aposte te in uno loco collecta,& si magis grauitas . tertium est impedimentum anheli nisae troprie cum dilatatur propter compressionem di ramatis ad hepate oppilato,α ipsus tractionem inferius .Quia maxime uetificatur eum oppilatio est cibboqire tamen signa sunt communia apostemati heoppilationi inter qua febris distinguit, quae necessario associatur apostemati hepaus,ac non oppilauoni.
artum signum est fluxus i Etris ex materi erasis repudigitatione, oppilatione sibi transitum impediente , & urinae multitudo,&subtiliatur propter subtile aqueum multiplicatum ex indigestione,penetras,hepate pellente,& membris attrahentibus f hepatis,& totius correis ariditas non obstat.Sed una distinetiva inter oppilationem pororum tramst ut nutrimeti proprii,& oppilationem uenartim sunt, quia in oppilatione uenarum promicta signa sequiinrura principio,&corporis consumptio sed in oppilatione por orsi tranlitus nutrimenti illa non fiant a principiosed apparet in principio militiplicatio sanguinis in uenis color rubetis in eute, quia sanguis non accedit ad nutriendum hepara,ed si ompilatio esset in horis, siue uiis purgationis si perquitatum ab hepate,scilicet in viis purgati inri cholerae in hepate ad instim festi, & melancholiae ad splenem appareret in sanpuliae multiplicatio cholerae,se melancholis cum colore citrino nimo,aut mixto in cute. Sed de his uberius agetur in sequentivus.Signa uero distinctiva inter oppilationem uena chilis,
aut ramorum eius,& oppilationem uenae portae , & ramora eius sani , quia oppilationem uenae chilis oe ramorum eius, sequitur fluxus uentris singuinis,de humorum iam generatorum in porta,sive concavo hepatis, non potentium penetrare ad membra oppilatione elidis transitum impediete ad ambitum totius,5: proprie quantum ad partem eorum crassam.
e regurgitant ad portam, deinde per meserescas ad imi mina, defit urinae sibillis multiplicatio cum tinctura propter debilitatem digestionis hepatis multiplicantis aquositatem,& propter transitum subtilis panis singuinis,& aquosetatis non bene a staguine discrete membris trahetibus. Crassities quoque ae durities hypochondrii dextri est sensui manifesta. Sed oppilatione existente in porta de ramis eius fiefluxus chilosus , aut humorum diminute digestoriim , nam si sit oppilatio in meserescis , qua sunt rami uenae potis terin, natae ad intestina fit filixus materiae chilosi,s uero se in porta ,& ramis eius contentis in hepate fit fluxus humorum dis minute digestorunt, di aliquando sicut lotura carnis Aloiialde diminute decocto,&aliquando fluxus partim chil fias, partim humor alis , & non apparet crassities , aut te
sei tui manifesta in hypochondrio dextro. Signa autem dilastinctiva inter oppilationem portae. ramorum eius, Ie d bilitatem mus hepatis,quamuis conueniunt fluxu chiliab manifesta sunt ex capitulo praecedente. autem oppilat o sit eoarctatoria a multitudine humorum eoanotatur ex signis plectoriae,de quibus. a. primi, additis sigms generalibbus oppilationis iuprascriptis. God uero pendeat in humore crasso, aut uiscose, cognoscitur ex signis eaeochimiae, de quibus. i. primi,additis signis oppilationis si prascriptis. Item cognoscitur ex regimine praecedenti, de malitia dimstionis,ex quibus si multiplicetur uentostas assarebit crasse sities,& tenso augeri, aut minui subito, uel in breui. Si uero non semper tesimia erassities permanebunt Guales, ad quod iuvabit regiminis debiti uariatio, & mixtio humorum egestionibus,uel urinis apparens. Si uero oppilatio est attenuatoria, ut quia uit hepatis creatae sueriint strictae, coim citiae ex diuturnitate passionis, etiam a principio generationis cotractae cum sortitudine retentium& debilitate expulsiuae. Si
uero oppilatio attenuatoria sequatur apostema,aut Lia ea tam uiam attenuantem,sive co Forea, suemcorporea is
nam signa apparebiat,de quibus infra.Si uero oppilatio se rit carnosi,ex pustula, thor, uel uerruca oppilatio no et te uniuersalis, ii in paucis uenis, de sic sena oppilationis erut debilia Et cum hoc cura parum pro crit,autinihil, si fuerita uermica, aut carne addita.
Prognostica. Plinium. pilationes hepatis sint matres omnium aegritudinum. Secundum. Cum prolongat disseilis, aut impossibilis est euratio, de multoties perductit ad putrefictiones facientes accidere febres , aut apossemata pediducentia ad hydropi . Et ad generationem uentostatrii cientis accidere dolores prauos. Tertium. Multoties com fortatur natura ad expellendas materias oppilationum seipsa, uel arte. Et egrediuntur, aut in egestionei fiterit oppilitio in latere concavo, aut in urina u sierit oppilatio in in
re gibboso, humores permixti crassi , & soluitur oppilatio. Gai n. pilatio naturalis a generatione contracta non recipit
262쪽
Heificinam, preseruari tamen uest qui hane patitur bono resti ne incursia tu,numnus oppilationes sedi eon uerim: accidentalis uero noua lacundiun plurimu
Cura pila soluim heptas exigis iratuor intentione . Prima murum Npilantem hepat remouet. Secundit un conserta taertia corrigit accidentia. initimi id natu i- vim men sex rerum. Prima tutentio persitatur secundum diuersitatem caus, oppilantis. Si ergo oppilatio si erita illini dine, acua, aut eum phlebotomia . si languis Le--rit uinc ut alii humores me uerint cum sanguine. mae phre tonsia fiat i ueni re mi , repletione exist&e hi toto i ini a se enis. Si in eat a sierit retentio sanguis menstruas ut haemorrhoidalis, postea phlebotometur basilica , aut cauatella dextra.Si item repletio non sierit eommuni sed
. rropria hepati susscit phlebotomia solius basilio aut saluatus postea alii humores evacuentiarisii umquod opo MLSi uero causa oppilationis fuerit humor crassiis, Se uiscosis, mitis digere,deinde euacua. Digesti ira autem in primis . sivineisua,abstersi ,subtiliatilia, aut prema a aperitone aut a uocatione, postea sint magis aperitina . Euaeuatio a . tem fiat eum solutivisci oppilatio fuerit in concavo Si uero
in bo eum diureticis, festiter aperientibus. Digestiua autem conuenientia a principio sent, seut lympus acet esus
sis, ex accharimis, aut melinus cum aquis endi uiae, aut a
4n i, aut similitius paucae aperitionis. Deinde in processi
cum smipo acetoso composito melliti Main sacchari ,- -
cyllitico,& atriis euscutae, capilli uenasari,rubo, smilibus calidis, β: Digidis aut propinquis aequalitati secundum exigentiam .Pro quo sciendum est quod medietnaeapolitiuae, quaedarii sunt simplices, qudidam eompostae, di utramque quaedam frigidae,quaedam calidae , quaedam aqualitati es- cinae. Frigidae quaedam sint sicut e tuta hortulana, Ate , restris, quae est tarnacon, Ac aqua plantaginis eum soliis , di radicibus sui fac omnia prouocantia eum infrigidatione, sicut semina eo nimiam da,quibus utendum in tu oppil tione eum caliditate. Et ex eompositis syrupus birant imis,h rupus acetosis ' infitias, licet serte eomienientius inter propinqua possent numerari Calid uero sunt
diuretica talia, ut astaram, rapsa petroseliniim aristolochia rubea tinctorem, iris, filici,agaricus e uimus, scylla, polium irca entaurea minor,& suecus eius,etemiana. Et ex compositis serupus acetosus eu nil ea, ni ,oxime Mysi levi γxuriel compositum, α haec sunt supra ealiditatem trius pr adiis temperatae autem uicinae temperamento sunt, tu ruit a z, scutae, rapit. uen. de sunt ambo aperitiua ualde cum aequalitate ualentia,tam in oppilatione eum oliditate ,
vitam eum stiriditate Sed calidae ei rea primum gradum, quq lunt proxime immediate si prascriptis,sum rhabarbarum, ab hium,eupatorium,cimae inanthi amygdalae amar sic conente. chamepit lix. de proprie quando oppilatioesset initiis strictis, acetumst vicum,asparagi, de miles. Et u rem in oppilatione fingi da cum uitioiaut aqua semimmolidorum, Et in olida eum endiui euscula,quae proprie e lut oppilationes splenis. Item O decoctione similium odoriun coni uiuum,uel etiam sine his. Non enim euris vim est de infla natione eum iuvamentiun aperitionis pre eat nocumento quod efficit earum calor incta nando, eo quod ad exti si duest Aellis post aperitionem.Et nota quod medicinae rescripta non solum ualent sumptae im rius,sed etiam exterius applicitae secundum opp/ortunitate. Et niuitas medicinas inpositas inuenies in antitatariis te pro sto deservientes ealidas frigidasae temperatas ex genere decocti vivam bruporum, ele rimum. er chiscorum, linguentorum Ssmilium,quibus utere secundiam necessitatem,&multas tuapte componere potes. Si uero oppilatio esset attenuatoria a generatione contracta, ut puta natur
ris strictura uenanim euram non habet. Cauendum tamε est his, uuae postiam esse rauci alterius accidentalis ol'pilationis.Sea cura oppilationis attenuatoriae sequem alicuius correxionis malitia valere potest ex cap. pneedenti. Cura uero oppilationis si uentis apostema hepatis mani a erit
capaequenti. cura autem oppilationiam existentium
ineatibus emi vis supergultatim evdei . ritia δε de dolore si enix. See da uero intentio,talieet hepatis e sertatio perficitur eum medieinis dictis inop redens, Guendo tamen a multum stiplicis, aut uiseolis, leomnibus quae possent oppilationem renouare, aut augere.
Tetria intentiosi licet eorrectio a identium perfieitur eum do . Se oraeseruando ab omnibus agritudinibus, quarum oppilatio nepatis potest esse emila, hae autem sunt plurimae, aram cura perquire in capitulo praecedemi, de sequentis pro quam intentione cauendum est assipet sue si ei, ponticis, uiscosis, de multum dulcibus, de praebentibus nutrimentum crassum, Se frequenter utendum est ine uis ubimitantibus,s,stergentibus, desinnanopere . inrandum est, ut fiat bona digriti tam in prima quam inste a. apropter utatur his quae bene potest digerere, de non superfluat inquantitate.Neeem annis praecedentis si digestione celebrat Non multiplicet cibaria inmensa una. durgatameiua eum reliquiis ianus. Primo notabiliter comedat antequam bibat, inde frequenter bibatae parum pro uine. ueat ab aqua Dirida.&cibis,& potibus, actu, aut potentia ualde frigidis .s omniis si septem horarim , aut elaea, ut fiat
bona di estio, de si nocturnus, meridianus susti dor in Phoram in meridie. Procuret euacuationes , a natura institutis. Post cibum quiescat exercitetur perfecta prima digestione. 3: si sperans, de gaudens, fi Pat solicitudinem
stitiam, timorem, iram, et smilia corpus exterminalia. Et fit indutus uestibus mediocriter ealtius semidum temporum exigentiam.
De apostemve hepatis. Cap. ys.
APostema hepatis,quantum ad quid nominis, te quid
rei est satis mani vin . Sed pro notitia cietum est stiendum uod apostematum, quae accidunt in re ne hvatis,quaedam ac sunt in ipso limate --dam in Geriis postis super hepar quaedam accidunt in me serescisae meseriterio .cies eorum quae accidunt in hepare , quaedam accidunt in partibus si perioribus eius, scilicet inii o,quaedam in partibus inferioribu scilicet in concavo. Item quaedam accidunt in suspeesbriis, de panniculis eius,
quaedam inuenis eius, quaedam in ipsus substantia. Plures tamen aecidunt in ipsus substantia, de quandoque communieant pluribus partibus simul. Distinguuntur praeterea ex parte materiae essectivae concurrentis ad ipsorum penerationem.Nam aliquod est sanguineum, siue pille onides des elati, aut non bellati, idest,eollirem non colligens quoddam est cholericum, quoddam est phlegmaticum, quoddam melancholi eum sinam incipiendo aut permutando. Et molancholicum est di silex , quoddam ex melancholia non ad sta de genere sepharos, oddam ex melancholia adusta degenere cancrorum, quoddam est instativum, uriosum, &fiequenter apostemata hepatis sunt mixta. Gusta apiscin tum hepatis per essentiam sunt malacomplexio calida malizans humores, de ipsos attrahens, qui non debite regulariciunt apostemata. item mala complexio frietida debuitans digestiuam &expulitiim est eausa cur apost a conge -- in hepate .s persua quoque attractio liepatis est eausa, cur attracium non bene reguleniri faciat apostema. Oppilatio quoque retinen humores sepersultates est eiusa, cur indebite figantur in hepate, 'cipue oppilatio in parte hevatis terminata ad porum eum, qui est seb media peis.
nlula hepatis. Dolores M 'uelienatisse uenterea antapossema attrahendo materiam ad locum dolent .in sic Mpinter uiam defluxu aliquando debilitando sunt caita, ut
apostema paulatim congeratur. Per Onunitatem uero,
aut a riui fellis cum oppila ut, aut aliter ei Aituri inpotens ad expellendum choleram per meatus conuenientes, undei uisitans ad hepar est eausa apostematis. Nimiliter perta munitatem ad plenem cum oppilatur, aut apostematur,desi liter cum oppilatur uia deserens melancholiam ad is leta Item Per communitatem ad stomachum cum laeditur, de maxime secundum digestiuam, unde non plaparatur chilus h pati conueniens, ut vade sanguinis,&humores laudabiles
fiant. Item per commutuitatem a membri piritalibus, intemnisaenibus,mmee, maxime in retentione menstruorum et percori unitatem abano cum retinetur sanguis hamortuo alis. saain alii tua sua: casus, percussio,
263쪽
vatis terminaritur quadrupliciter aut elum retolusiiuro ut Lippurantur.Aiu i urantur. Aut permutantiar, si pom. super sinistro, quia hepar gravitat, imberiam prauate sisetus res inus,licet minus catem.Si ira uero distinetisti sti
tentur ad membra ignobilia,scire ad splenem est boniam, te contrasi permutentur ad magis nobilia, tum quambrque critio expelluntur ut eum sudore, prouocatione urinae,aut stolis sangui. rium, cum est in gibbo, di si ea in Jouo secit erism cum sidore, uomitu, aut siautione uentris.
signa. Primo ponam sima distinctiva inter apostema hepatisin pleuresim, licet in multis sinites sint, proprie cumpleurta est in eostis mendosis lateris dextri.Primi 1 est ex parte doloris,quia in pleuresi dolor est sub costis uerius pulmoium,in 'post patis inha costas uersus anchanaas cum dum in apostemate hepatis no est sputum eum tussi in prir . Omeque in processu. Sed in pleures est spinim eum tus s intem in processit. Tertium, ut pleures est pulsisset rinus, in apostemate hepatis undosius.Quartivit,in pleurta est dinior hi sitiuus titis intensiis, in apossemate hepatis grauati iura dest, remissio nis causa doloris sit in panniculo. im. tiam, in pleures ea magna anhelitus malisia,sed in apostema teli alis nulla aut pauca. Sextum , in apostemate hepatis est color multum a naturali mutatus, in pleures parum, aut ii id.Signa uero distinetiva inter apostema mirari et apostema hepatissimi. inita tumor in apostemate mirach leoic . pre ssione sentiriit, sed apostema nepatis nisi cum magna copressione,esti hepar postu in profundo. Ite tumor in ahate mirach, plerumue subiacet uisui.Sed in apostemate hepatis minime nisi forte esset in gibbo,d: maximae quantitatis , de in macilento. Tertium ex parte fissutae,nam lacertusum stematus est loeitudinalis latitudinalis, aut transuersilis,&apossema est i in figurae incedens secundum situm mustulidi assimili cavillamuris,cuius una pars est subtilis alteracti in est figura lacerti,est enim crassior in ori neata, quam uersis medium uentris. Sed apostema hepatis est lunare habens fi ram semicireuli,aut maiorem, se enim est Dura n ratis. uartum apostem musculi non facit accidelia ex sti, febre,alteratione coloris, aut serim Huae sequum tur ad apostema hepatis. Quintum, cum uides mirach ext
ruari , S tendere in si cum iudiea quod apostema est in horate ,haec enim sequuntur desectum nutrimenti, qui non fit nisi ex nccumento hepatis. Est tamen stiendum huiusmodi apostemata mirach, quandoque facere hydropem nocendo Aepatianaxime quando simi in parte mirach, superposita hellii propter coiis sionem, uicinitatem, de colligantiam. istinguinar autem apostema hepatis ab apostemate mes
sticarum dicet insigitis multum communicent, stilleos bre, grauitate, dolore,&senilibus, uia aposterna meserate rum elicum nora se bre, minori grauitate, disequitur ad
ipsum fluxus chilosus secundum plurimum, quod non sequi,tair ad apostema hepatis, Se ad imum est magis apta sequi e tenuatio quam cachexia aut his ori quaeriequentersequutur apostema hepatis. Neque laetiti subiacet, scutaris ema hepatis.Signa uero apostematis hepatis sunt instat ripta. Primum grauitas notabilis in apostemate hepatis,&maior qua in oppilatione exteris partinis,licet in oppilatione magna possit esse maior rauitas, uim in apostemate paruo, si
eut uoluit Auresecunda primi. decundum dolor multo maior in apostemate hepatis, quam oppilatione ratione soli conis continui, quae est in aposte ite, de non in oppilati Maenium unum est mutatio formae, de eotoris ualde n
tabilis, non enim stat bonus color sne praesentia boni sanguinis, cuius deiectus sequitur ad apostema hepatis. Minust men mala mutatio est in phlemone hepatis, imo aliquando videtur habitudo, de color fictus bonus propter san inis inflammationem Gientem saciem rubere. Attamen si bene notabitur uidebitur notabiliter mutata in uiuiditate ocul Him,3e in forma, se si sorte tanta mutatio no appareat a principio parum post apparebit. artum signum est alti os lautae, Et humeri dextri ad inferiora , quia hepar grauitas trahit suspenserium alligatum dorse . in intum, quia habentes apossema mapnum, de proprie calidum non positant dormire,imo parum iacere sit per latere dextro , a hepar
comprimitura stomachinec ad intestinis, epta iacere
terapoli azimoautem cauisant. Quia tracti sim erutipsum comprimendo in extremitate costarum hypoesidiarii coiri eum est in gibbo, iurii autem eum est in eoi auo nisii sorte in macilento habente apost a magnum, de eum s compressi .Secundo inuenitur maior grauitas in apostomate gibbi quam concaui, tum quia hepar per gibbum arpreta tur, tum quia concauum iti macho substentatur. Tettio in apostemate gliau est constrictio anhelitus, quia gibbus apostematus commimendo Saphragma, dc pulmo nem facit tussim siccam, quae non a ita in aposternate coricaui .Quarto minoratur urina in apostemate gibbi, imo ex est magnum aliquando retineriar septer oppilationem inuntiatoriam sequentem ipsum, re aliquando prenuer debilit,tem expulso. Sed hoc non accidit in apostemate concaui, siret econtra in apostemate concaui adsunt aliqua aecideria uae deficiunt in apostemate gibbi rimum innJultus quam do aposterna est magnum propter colligantiam oris ston Mini in concavo hepatis mediante neruo iubtili. Meundo dolor magnus quando iutur cibus notabilis,nes aliter stomachus extenditur, quia stomachus extensus comprimit cocauum hepatis, se non gitanam. Et in siim per apostema concautumnanus multum laeditur, de econtra per apost
ma gibbi multum laeduntur spiritalia, maxime pulmo, dedi prini a. modsi apostema est in gibbo, emicatio apparent omnia accidentia suprascripta, Ses apostema est in panniculo, est dolor uehementior, Z tractus humeri deor tam plus, de maxim si est in suspenserio. Signa uero specie riapostumatis hepatis distinctarimi penesmateriam, eis ierui a sunt instascripta. Si apostem fit cholerieum dictuma, meser parua est grauitas, de paritus tumor, sed instimatis de mordicatio magna. Item citriuitas linguo, deinde deri Ratio cum peritate, de est ris sortis,contimia, exace bans de tertio in tertium. Et pulsus indutus,magis seni squam undosus multum uelox, de si uens, sed non ualde ma Emis.Sitis intensa, de iuuatur astipulis,le humidis. Si uero Iuerit apostem sanguineum dirum phlegmon fgniscatui perruminem iaciei, de exuberationem uenariam, de pulsus
ea senus agnus,velox,Se nequens agis undosu ,quam serrimis. Et maior est tumor, de minor grauitas. Dolor est grauatiuus , extentatis magis quain pungitiuus febris eoit in conclus de non iuuatur a ualde hi dis , de humidis, scuti eracum, sed mirima phlegmaticum fgnificatur pinsationem andam,& lenitatem cutis,plum itatem co-
Iorisssit non est in loco sensata durities, licet si gratatas , deest pulsus leuis. Et non est sitis, neque nigredo lingus neque febris notabilis, sed apost a melancholicum est auso, quoddam a melancholia adusta, de est emoriquoddam a melancholia non adusta in est de genere sephiros, de utrunque uando ue fit incipiendo, quandoque permutando eas: emate languineo,aut ex aliis. S a comi ania sint. Diminu durities manifesta in loco seitata proprie si Derit in gibbo. Secundum grauitas notabiliter. Tertium extenuati omirach, unde nuntiaste repraesentatur ipsus figura lunaris properatio ad hi opem,hypolaream, aut ascitem'. Extenuatis
Corporis,casus appetitiis, te brosias coloris, aut minointio urinae. Sisna uero distinguentia inter semiros, de crum sunt,quia in rancto est, ebris notabilis in sephims r missi In cancro dolor notabilis proprie sulmineusan Miluros nullus si sit purum , si uero non purum etiam non est dinior, nisi leuis apud magnum motum eo ora aut fortem comesaonem super locunt apostematum, aut cum stomachio
est plenus es comprimens ipsum,de summa omnia aceid Atia sunt sortiora, in eanero,scut inquietudo,casus appetitus singulius, nausea, maior extenuatio de similis. Signa uti. vsaut incipiendo sunt, quia non praecessit apostema alteriussis iei fila solum aliquae si primitiva, aut corporea made genue apossematis. uero fiat permutando econtra cognoscitur, quia praecessit apostema alterius speciei, de mar e Languine nullud enim inter caetera facile permutatur in duritiem, de lapideitatem, de proprie eum in fine arplicantur super eo notabiliter Digida,& stimica, liepar nan que uini citer oppilatur,eci ut anu . Apostema uero utin
264쪽
tosum et oscitur ex dolore ex uo absq; g auedine cum
pauca,aut nulla tane. Dispolitiones quoq; naturales,& non naturales,sicut aetas,complexio,reginaen praecedens, de similia ducunt in notitiam materiae apostematis. Nam in habentim, symbolum facilior est trantitus. De dubelati hepatis. Cap. 96.
DV lati,de quo in hic sermo, fit eu in apostematibus
materia in uno loco colligitur,& iamatur,propterea maxime sequitur apossema singuineu, cum illud ii ter caetera maxime maturationi paratum sit.Signa fiitiare maturationis sunt,quia au-ilia debite facta non proseiunt. imo accidentia ,sicut febris, dolor grauis, sitis, tuquietudo, insitavitia uigiliarum,& similia augendo pro utat, diu perseuerant. Cunque haec accidentia notabiliter sortificantur iam turatio incipit,&tamen aliquando accidunt rigores diisueis materia per . putres actionem exacuata laedente magi x
mora sensibilia ses proxima. Item Ledit apud res in
tionem, nedum a statione sis per latera materia in unum col lem magis grauitante. Non autem fit dolor pulsativus,sicut in reliquis apostentatibus exilientibus in membris arterios, cum maturantur, tria ad hepar non uenit nis arteria par ita. Sed nota quod aurities pulsus secundum Avicen. terata quarti cap. de significatione exiturae intrinsecat, est testim nium magnu exiturae,aut dubelati in uisceribus, diuit enim .
Et quando apparet signum exit m & dubelati in uisceribus, de non induratur pulsus, no iudices penitus quod exitura se interior,huiusinodi enim sortasse nis erit in uisceribus, imo in sphac quod continet uiscera. Cum autem facta est Gies ,
tunc remittuntur omnia accidentia,nisi grauitas,quae fit maior, materia magis in uno loco congregat assit comprime do inuenitur, lenitas suem illities,cum prius sentiretur dinrities cum autem eruptio appropinquari tune redit dolor ,
di pactio, I febris cresci de grauitas fit maior. Cum autem accidit ristor subito δε sedat grauitas &dolor, tune eruptiosam est,ti tune si non fuerit facti eruptio ad uetrem, sini ex
egrediens ex apostemate euacuatur, aut permestraicas ad
istisina,& egreditur cum egestione, si fierit in concavo aut per uenam chilistis emientem, Se emulgentes ad rones, ta uesicam,& egreditur cum urina, si fuerit in gibbo, aut euacuatur in concauitatem uentris, si eruptio facti se adventum. Et tunc materia colligitur in inguinicius, maxime in inguine dextro.Et serie post eruptionem materia existente melacholica accidit pullus cordis,&syncopis, et seditiae mors propter resolutionem uirtutis,aut sinem accidet dedilitas virtutis manifesta. Sanies autem egret,ns, signi
at situm tabelati hepatis. Nam si tendit in ni tum signiscat ipsum suisse prolandum in inantia hepatis. Si uero redit in albedinem,unificat ipsum sitisse factum prope patiriculum, cuius colori albedo attestatur. Et ex ipsius ianiel colorestinantia, ore,multitudine, significamur signa efficaciassutis,& mortis, licet secundum plurimum huiusmo' o dii lati hepatis sint mortalia. Prognostica. Primum,apostema lateris gibbesi est det
rius apostemate lateris concaui. Secudum, permutatio apostematis patis adiplenem bonum .ecotra malum. Gratu, singultus sequens apostema hepatis secundum plurimu mortem praenunciat. Quartum,secundum plurimum apostem tali 3atis eum prolongantur ducunt vi hydropism . imrii cum apostema hepatis sequitur Alutio uentris,est mortale. Sextum, non evadit aliquis ab apostemate duro qui Dente confirmato in hepate , multominusculabile est ar stema durum non quiescetis,quod est cancer. uelociusa interficit. Septimum , exitura notabilis in hevate est propim
quior desperationi quam spei. Octauum secundum plurimum apostemata hepatis sanantur si debite regantur, & in xime si non sit error in principio. a apostematis hepatis exipit triplex regimen. Primum debitum caulae antecedenti. Secundum debitum camis coniunct*.Tertium commune utrim .Primum completur duabus intentionibus.Leuacuatione,& diuersone. Secunduitem exigit repercussionem in principio, sed in augmento
itaq; ad medium status repercussionem eum re lutitas, d anceps uero resolutionem solam, si tendit in uiam resoluti tam rota inaniaturationis adiuuetur.Tertium uero gimen eopletur eura accidentium S: regimine sex reru non . naturalium. Sed pro complendis his intentionibus duo esenones maxime oblenientur. Primus quod medicus se festi-.nus in cura ahostematis hepatis,& proprie calidi, plures ex .sii prascriptis intentiones simul complendo, nisi. n.succurra-.tur a principio,defestine secundum quod oportet, de simili- iter in cura cuiuscaque apostematis calidi membri ualde nobilis secundum plurimum cura erit irrita,& uana. Secundus. canon, quod maxime intendatur prohibitioni augmenti, de
prohibitioni maturationis. cauendum tamen ne induretur,.
est enim ualde pronum in duritiem. Prima inretio ei licet euacuatio in principio cuiusiurnq; apostematis hepatis eompletur phlebotomia, nisi fiterit prohibitio fortis, sicut aetas infantiae,aut ultimi senii, aut quia corpus fuerit ualde exam ride apostema pendeat ab humore choler aut phlegmam .co, melancholico,nullo modo peccante cum sanguine,& noapto euacuari cum phlebotomia, imo potius per phlebotomiam timeretur cholei e ebullitio,aut frigidorum cruditas, licet in infante,& ultimo sene feste, nati inrit restosset applicati sanguissipa aut uentosa eum scarificatione.In est eris casibus eompetit phlebotomia,quae repletione existente multa, ius repletionis causa tuerit retentio sanguinis mestrua ilis, alit haemorrhoidalis, fiat ex saphenis,& hauriatur notabiblis quantitas languinis, deinde sequenti die phlebotometur hastiea dextra hauriedo notabilem quantitatem sanguinis , uir tine tolerante, proprie si apostema ita erit sanguineum. Si uero repletio merit multa, euius tamen causa non fuerit retentio sanguinis menstrualis, aut haemorrhoidalis, primo
phlebotometur bassica sinistra, deinde eadem die , uel so lienti phlebotometur basilica dextra,aut saluatella dextra ,
si uoliteris magis diuertere , & timueris debilitatem. Aule. tamen si no repetitur basilica d et phlebotomare comm nem aut cephalicam. Communiter tame, quia repletio non
est plurima, sumela phlebotomia basticae, aut saluatellae eiusdem lateris.Et si uirtus est sortis extrahatur sanguis quatum. oportet una uice,Ac si non fuerit sortis uirtus, partiatur, di non applices stiptica re mussiua, quς conueniunt in princi . pio,nili praecedente mlcb tomia,aut si non eompetit phl Gomia,nisi praecedat alia evacuatio. Nam fm Aui.quando
non phlebotomis,& dimittis materiam in herate, & administr is stiptica,te apocrustica proculdubio induratur apostema. Et si administras resolutiua non est dubium, quin moueatur dolor. Aliae autem euacuationes in cholerico phlegmatico melancholico,aut mixto sent faciendae per uentremininopolietin proprie quando sunt in concavo. Nam in aponemate gibbi parum opus est iblutione,sed magis prouocatione per urinam. In cholerico quidem conueniunt clysteria exdecoctione maluarum uiol. endi uiae, scariolae, hepatibeae,& similium cum oleo uiol. sale,& melle uiolaceo,quibus possunt addi electaria solutiva, de quibus infra secudum existentiam. Sumenda autem sunt scut aqua eruli uim infusonis
duarum. 3. rhabarbari cum. l.I. manuae, aut sex. cassiae, de.
succus absinthii,& euratorii, uiolae, aloes sed sit i
tus , pruna , tamarind. miro l. Avicen. uituperat pro pter stiplicitatem. Eleetaria autem conuenientia, cum ompus est magis soluete sum electarium de psilio , aut de se
co ros cuius. 3. s. cum suprascripta infusione posset misi eri. Cauendum tamen est in apostematibus a uehementer soluentibus debilitant enim hepar, & materias asitant, & anis plius ad locum apostematum interdum flueret Giut. Est isti, tur melior multiplicatio numeri quam quantitas. In phlexmatico autem fiat decoctio pro clysteri ex chana milia, molitoto, sceniculo, petroselino, asparaV, lupulis, scutae, cimilibus quibus posset agaricus turmilli,carthamus, & similia solutio,in decoctione addi,his etiam retest addi electirium indum, hiera simplex,coposita,l mi on, de similia antidota ibi utilia, secundu exigentiam.Fiant tamen in principio clysteria leui upostea gradatim sortificetur secui tum loportet. Mimenda autem sunt sicut pitulae de rhabamaro, cui agricus addi potest. Item cassia distemperata cum aqua absinthii , aut eupatorii infusonis turbuli, aut pauci saccu, Item cassia cum paveo electarii indi, de aquis suprascriptis, Item pitulae de hiera, stomaticliae,sephanginae. In metam cholico autem fiant ex cuscula hamedo. chamepity. stica'
265쪽
de,ara leo, sena,ic soliculis e usaeorticibus,capparis, & po diu in manu teneatur, ut illa stiriditat te eat, sed in
natur in ei ieribus at indum,disiena, electar tuu ,hameel , stemate frigido debent esse estu aetii non superitae. In di similia secundum existentiam. Sumenda autem sunt Nar terius etiam sumpta debent esse a calida,nisi in casu excesdicta electitia eum cassia is temperata, cum decoctione si suae caliditatis eum subtilitate humorum,frigida autem, de morum ex suprascriptis icut cusculae,senae, epithymi, qui calida interius sumenda sunt pro parte posta cum posui mis x potest addi, semenendi uiae, affulae, esia illa item lana digestiva. Tua autem interest uti eis, tam interivi, quam solum si impia cum aquarinis infusionis sem. endi uix, & cin exterius secundum carrulatos utendo, scilicet hi siqui non stutae Sunt etiam pilulae itidae de lapide laetuli , de lapidet M' sunt ualde excessiva, secundum qualitates prima aut secui meno deseruientes huic proposito.Digestiua autem in cho' das,aut si fuerint excessiva refrangendo ea eum contrariesuleri eo sunt oxicacchara, etosus,isrupes de granatis, de ζω Vnde si syriapauerit stipticus, sicut rosaeeus, de acresta, diuia, de agrest, rosa tollae acetositate citri, limonis cum acetositate citra ac similes refrangatur cum serup. uiola. de aqua endi ui ,3: hepaticae,uiolaupulonim, blatri schech, nentiphare, aut cum aqua endiutae,nem'haris dilol. &simi. m,acetosae,portulacae,plantag papa.&smiles. Item huius libus. Similiter si aqua fuerit minus frigida, si eis aquas, i modi aquae infusionis specierum chai rhodon abbatis, tria: n tri refrangatur cum aqua cichoreae,capi l .um.& similibiis tedalonini cum saeclisufficienti. Digem in aposten a te hin peratis,aut minus frigidis. Similiter si symp. fuerit nimis patis phlegmatico sunt mel rosatum, Oxi mel simplex, c pin calidaut nimis resolutivus,sicut Oximet compositim miserastum eum aqua absinthiis .eupator ij, & similibus, digestiua tur cum syriipde birantiis melle, assularum, & similibuti uero in apostemate melacholico amelancholia adusta, sunt Item ean. obseruandus est in applieandis exterius. Vndo sympus birantinus,de pomis dulcibus, de himote zae, cum in speciebus ceroti sandalini ponitur parum eroes, aut schise
aqua endi uiae hepaticae,& smilibus flagidis & humidis Sςd namhi, aut spicae , di similium contemperantium superfluam in apostemate melancholico melancholia non adusta syr. Ggiditatem, similiter in emplastris i icis regioni hepi.
Meupatorio eum aqua buetlossia oraginis, aut cum d in iis applicandis, ut puta is ex ros. ii 3astoris, earne ei. ctione passulariim, tamarisciae similium,& elaboranda vii, ton.& similibus, nonatur aliquid chamamillae, meliloti di in euacuationes sint integratae ex minoratiuo, digestitio,& dullae uituli,& umilium. Similiter in resoluti uis ponat eradicativo,etiam iteratis secundum exigentiam. Diuerso aliquid mollificativum, aut incisum, seut in si eo ei autem iuxta secundam intentionem fiat cum clysteribo det torii, aut absinthii de similibus resoluentibus ponatur esse quibus supra. Item cum appositione uentostrum in naribui, quid mi icilaginis, natauauiici, foenugrari aut semaint . uel pis spatularum eum scarificatione isne .Item cum pio aliquid medulla, aut pinguedinis, item ponatur aliquidaeeuocatione sanguinis menstrualis haemorrhoidalis ut iis ut 6.Enithyma conueniens in principio apostentatis sanguibris narium, si retentus fuerit praeter consuetudinem, Ixςm n N. aquae rosaquae diuiae, an I. i. e. . t. sanda. inita
eum lotione erurium,&smilibus.Regiminis te parti l 3.1.spodii. 3. t. sce, S cum petia, aut philtro insum in eo rium prima inteli cilicet tepercussio potest compleri Ppr applicetur ipsis aliqualiter inter manus tepefactis. Vnetio. sumpta, de applieita. Pro qua intentione debitem pici da, R. olei ro . i. cierum ceroti sandaliri. 3. x aceti modictastiendum primo quod repercussiua,&si sint magnaen ςs i cerae quantum susicit diat unctio, sed in et late eum his ratis sunt tame magni timoris,primo quia hepar hispi ui s misceantur magis infrigidamia,sicut succus lolatri, sempe ualde angustas, timor est je oppilatione maiori, secundo uiuae, camo. α senilia,& existente in o caumate ponancum reperias tua sint ptica,&niateriam incuneantia, i tur amati igida. Sed in augmento aposternatis sanguinei moris de apostematis induratione, tertio quia prohibent cum supra ptis mcteatur aliquid olei de spira, mastita, Iudationem multoties in apostematibus intrinsecis neces ni, aut chamomelini,&parum mucilaginis nialuauisti. sartam,quarto quia sunt causa retentionis chole , quae est ni .aut se maint,vel parum medullae uituli aut pinguedinis magna causa iaciens,aut Duens apostemata calida in hera' alicuiusiaut olei sesam. aut olei amyg . des. ita pratatim x quibu, insertur. Primo quod ipse debent esse in stipti' quanto magis procedit augeantur resolutiva addedo etiameitate remissa, licet possint esse notabiliter frigida secunda quaedam mestificantia sed in erysipelate etiam usque ad de existentiam sui contrarii. Secundo quod nisi humor aposte' clinationem non sunt addenda calidare luitur,aut mollis mans sit ualde calidus,& fabrilis,scut cholera naturalis de- cantia nisi' modica quantitate,& in fine principii apost bent esse mixta eum aperitiuis eniti uis, uel incisiuis. Tein malis an inei conuenit emplastru factum ex moniis tritio quod oportet resolutiua citius applicare in apostematis iis,cum fuciordaeu aqua rospauco aceti,aut ei tonia in ae bii, hepatis calid squam in aliis apostentatibus calidis ali to decoctaaut aqua tripla ad acetu, quibus potest addi oleariim membrotum,in quibus resolutiva sunt dominantia uase ros.& se . haecnsissi forma emplastri sortius imprimat aedde, in medio augmenti mel in fine repercussi uis commiscen postea in processu addantur prsectis oleu de spica niastich. tur, id in his in principio augmenti debent commisceri. In pinguedines, medullae,aut mucit m exigentiam.Ex Auies. resoluti uis est timoi ,A: nocumentum. Primo quia dissolitur collige emplastru hoc expertiun, & laudabile conuenio in virtutem,& substantiam hepatis,quq est sanguis coagulatu . statu.& declinatione.Ratyracis liquid cerae: ana. darchi-Item apostema lapideant,de indurant resoluendo partes sub meth. to anastichi croci, amomi. a.darchim. . olei dea,tiles,quod est facile in hepate, ut sipra dictum est in cap. de bore mastichis, olei rosanaalaichim.1. uini cotulas duas, di oppilationibus. Quare oportet,ut inter hoc teneatur me- media.Est aut edarchimet pondus.3.i sed cotusa pondusa.dium quod est dissicile. Et naec sunt uerba Gal. 1 3.therapeu. yaroc medicamen hoc modo coficiendum est. lliant uitia, ii .capta cab Almaimposita. Sed consilium meum in tenen &oleasmul ad consumptione uini, Si cum ipsi miseeamur eo hoc medium, ut operemur sne errore, uel cum pauco, reliqua,& reducatur ad forma unguenti. chias apostema est ut alterum duorum faciamus, aut quod utamur medici' fuerit phlegmaticum epithimetu in principio regio hep tiis non multum eleuatis in grad. secundum qualitates pri- tis hoc epithaniate. R.olei ro.de spica, olei stichaeeti, an .mas, neque secundum quastates secundascicut est stimicas, Li . misce,& petia, uel philtru in eo insusum exprimatur, de Iolutio de similes. Aut si uolumus his uti propter excellen aliqualiter inter manus calefiat,& applicetur,uel fiat unctiotiam sui contrarii sint aliqualiter refractae cum medicinis sis ex praedictis addendo ceraequamulatilcitSed in augmento hi contrariis quas melius est non esse fermentatas, ut natura dimittatur oleum rosi acetum fit subquadruplum ad olea, possit ipso dirigere eontra sua contraria exempla autem sta & applicetur ut supra,sed in statu cum predictis succus elint imponentur. Est autem sciendum, quod stiplica interius patorii miseeatur si opus est maiori resolutione eum albsumpta, magis sunt apta nocere in apostemate concaui, ua quali mollificatione se natur emplastrum de meliloto. gibbi, quia citius sibi occurrunt,&eum maiori sipticita- Interim tamen cum aquis, styriiris,di et iis, clysteribunte, eum magis occurrant cum suis partibus terreis. Secua de similibus,&in hac disrestione propriis adiuuetur, quae do sciendum stiplica applieando non debere esse notabili, prouoeene apostemate existente in pilabo , de per uentrem ter tapidi actu, tunc enim disicilis esset sitae uirtutis pene- educant apostemate existente in concavo, & ex pro ea tratio, frigiditate aetii ali porositates obturante, quaptopter tibus est Oximet compositum cum aqua foeni. apii, aspa.hetiae,uel philtrum in medicinis applici inlusum ahq - ragiae senilibus.Item dialiae diaculeum . quae si videam
266쪽
tar nimis ealiti eum direr hod5 abbatis possunt temperari , di ex simplicibus propriis prouocatibus, re consertantibus sunt cinaeappares, & iisti ea. Si uero fiterit in concavo leniatur uenter cum clysteribus, S dentur pil alephanginae, pilla. de theubarbaro in similia. inod si apostenta fuerit melam Uiolicum ponatur in principio repercussiua dicta in phlegmatico,se his quae praecipiuntur in phlegmatico, in augmento in melancholico addatur farina foeni grae.fatina scin alni, aut oleum sesaminum, aut medulla uituli, aut aliqua pinguen do, aut aliqua in cilago scilicet malua uisci,sernug .sem. Immin sinultum, de procedente tempore admisceatiar hyssopi
cerotum, S: si maiori erit opus mollificatione cu eo miscea
turm ulla uituli, aut aliud ex mollificantibus iam dictis.&s seerit in gibbo prouocetur eum aliquibus ex prouocant hus dictis in phlegmatico dist*etati eum decoctione pas l. 8: si fuerit in coeauo tentetur eductio cum eiciter. factis x decoctione senae,epythimi, poli podii, salis iii si, Se similiu
cim si scienti quantitate olei aut sumat senam cum aqua labetis, aut cum decoctione passul .cui pro correctivo addatur. O.saingi. Si uero haec apostemata hepatis non cito interficiunt, neque etiam resolutis partibus lubtilibus conuertam aur ad duritiem neque ad aliud membrum permutentur, neque totaliter reseluant opus est ut malinemur ut uult Gal. mirognosticorum partieula. i super uerbo illo. od sim erit diem. io .non enim sunt alii modi terminationum. apr'pter cum hoc cognoueris per signa praedicta adiuuagnaturationem conturmata uirtute, de calore innato, quantuest possibile. , Emplastrum conueniens est apostematibus ces.' farinae hordei .I. .farinae stenGrbarinae,sem dini, pin
edinis anatis,anseris,porci, ana.3. . perischinanthi,an. s. a ammoniaci J. I. . terebinth.3. .maluauisti mundati a librno interiori cocti, Se preparati lib. I. olei mastichini , olei
bi inearesa ad ignem,& eum distatuta fuerint incopor tur in mortario cum maluauisco dicto, &omnibus aliis hic positis secundum quia melius fieri potest, fiat emplastrum, vi extendatur quantum de eo sufficit si per corio,& calidum hepati applicetur sufficeret tamen medietas receptae. Aiudex inuentione Ras, Almanso .in cap de dolore,& apost. stomachi magis aequale,& conueniens, ubi non certi limus dematuratione,& uolumus magis intendere ad mollificatione
di re tutionem quam matulationem sicut debet seri, quia
cum niaturatione raro uita saluatur. uiolaiccae. 3. I .ros
rab. 3. unicae odormiastana.3.3αὶ perissichinant hi, calaro.
tristi alb.farinae hordeiana 3. io . conspergantur omnia cum a citaem.lini fiat emplastrum. Emplastrunt maturatiuumeserat uterminarat ad stomachum non possit esse effusio saniel ad ipsemaeum etiam uideamus sanguinctar effundi ab hepate ad stomachum, imo stomachus recipit sepetituitates totius mediante livate Si ergo sanies effundatur ad ston: chum mel ad intestina sumat in potu aquam mellis, debite ca. lidam, ut fiat mundificatio stomachi,& intestinorum, necnoulceris a sanie. Et attendatur uomitui, aut uentris solutionicum lenibus mundificantibus regiones illas maxime natura tentante euacuationem per easdem.Si uero erumpitur ad mnes, & ad uescam, sumat aquam mellis cum lacte seminum communium frigidoriim.Vbi adsit notabilis caliditas,uel et ponantur grana schechengi ad bulliedum, dum fit aqua mellis.Si uero esset remissa caliditas ponantur riaices asparagi apii ,&similium diuretieorum ad bulliendum, dum M aqua
mi in uino, di eum dissolutae fuerunt addatur cum eis tere-hinthina dictolitantur cum eis .postea ponantur omnia inmortario di percutiantur cum pillello,& de eo super corio extendatur,quantum susscit. Isti enim emplastra eum hoc quod maturant, cousottant olliscat, & adiuuant naturam ad mundificationem saniel post apertionem,&rupturam. Σed rarissime cum maturatione saluatur uita, imo post apertionem quandoque cito moritur,quandoque uita aliquando mavore prolongata tandem moritur propter membri nobilitatem, cum cuius tanto nocumento non potest saluari vita. Naturantur autem huiusmodi apostemata cum interius sumptis ut lae asininum eum sacchaumptum. Et sicut aqua dec . radicum aperitiuarium,ficuum, pessularum dactylotu. Postea saeta maturatione adiuuetur eruptio natura non susMiente miscendo cum emplastris suprascriniis , cepe narcis sidermentumcinium columbinum,& similia, & iacendo iuvet latere aegro se uelociter mouendo. inrodsi erumpaturri penes Aule .eruptio,aut ad ilitestiua sanie e mulsa per me Haicas ad ipsa, quae eruptio accidit, quando est apostema in concavo Aut fit eruptio ad renes,& uesiccam, quae fit du a
sema est in gibbo. Aut si eruptio ad concauitateni uen , is inferioris,quando scilicet rumpitur substantia hepatis,& paniculus innotuens,&tunc sanies colligitur in inguine de uo secundum plurimumae autem non uitio cur etiam Pinellis.Si uero sanies contineatur in inguine, & sit notabilis
quantitatis, ut non sit uerisimiliter resinutio perforetur uenter ubi est sanies cauendo sectionem musculi, ita ut per rotur sphac nominatu ab.Auietiurabaton .Et sit seramen radiutina in quo ponatur eannula pro extractione saniel si fuerit expediens. Et paulatim extranatur secundum quod extrinsetur in extractione aquae hydr icoriam. Postea intendatur consolidationi eum thure,maniche,sandrach.bolo .arm.char e,& similium quae sumantur eum aqua mellis, aut lacchari aut endi uiae, plantaginis similium. Et in toto curae processu corrigantur accidentia, iuxta primam intretioncm te est regiminis,secundum quod sileri expediens. Vltima auteintentio tertii regiminis perscitur,ut insta. Regimen enim sex rerum non naturalium in apostematibus ealidis,debet es
magis in cholerico, quam in sanguineo,& in frigidis debet esie calidum intimidum in melancholico, sicca in phlegmatico,uilite primo in calid eligatur aer stigid. uel praeparetur artificialiter modis supradictis. Et huic oppostus et iratur in seipidis, uel praeparetur cum igne, & umilisbus.Diaeta sit Digida, & ualde tenui sicut aqua hordei, cum Pa o tu lep uiolati, uel sit amia saccha. ita ut usque ad tertiunihil aliud detur nisi sorte ptisana,quae etiam continuetur usque ad septimum, uel detur ius pulli parui cum agresta, uel
uino manatorum, nee perueniatur ad extremitates pulla
ruinis olera, ut lactuca, atriplices, inaclua,endi uia, & hepatica. Et si opus erit panis fiat ex hordeo, uel farreaut ex farina numenti non omnino a sui furibus depurata, uinum noconceditur, nisi forte pauci serum, cui aqua permixta sit se
cupia. Procedente tamen tempore, & proprie cum uentum
est ad declinationem atta magis incrassetur. Et liberius uinum concedi potest sit btile non dulce. Sit quietus animo Meorp're, nanus iuuat ad digestionem, & doloris sedatione& ratione huius deberet esse longus,nocet tamen attrahen-hendo materias,eligatur ergo mediocris,scilicet septem horarum,aut circa. Credo tamen minus malum esse declinate
ad somnum prolixiorem quam oportet, &ad breuiorem quam oportet,praecipue in apostematibus calidis, in quibus multum impeditur somnus. In Digidis uero similitet diaeta debet esse lubtilis,licet non tantum quantum in calidis ad ohibendum augmentum,& digerendum humorem. Nam ceta diminutione in humoribus non tit tantus fluxus, sed debet esse circa temperiem aut declinans ad calidum, sicut piis sana, panis Iotus, quae si praeparentur cum schinantho erunt erunt praestantiora,postea praevarentur cum croco,passulis, di aliis digerentibiis.Venter ut potius lenis, quam strictus.
Et procurentur alia euacuationes naturales & etiam no naturales sibi consiletae scut fluxus haemorrhoidalis & ulcus diu consuetum&smilia. Somnus si septem horarum, aut ci . Qiaiestat animo & corpore. Cura apostematum mirach & lacertorum uentris interioris est proxima curationi apostematum hepatis. Vnde eaedem medicinae de eiuslem intentionis conueniunt in utrisque. Et non est differenti nisi quia in his debemus audacius repercutere in principio, di proprie in augmento, de audacius resoluere in statu, de declinatione quam in apostematib.hepatis. Medicinae ergo positae in apost. hepatis his accommodentur in exequendo inrentiones similes tam uniuersales quam particulares. - .ra apostanese tricesue meseterii est similis curationi apost. concivitatis hepatis.
267쪽
CVM 'is mali fuerit taloratus , eum humatam habueris formam,habuerit ; dolorem in dextro m
i ere apud costas posteriores, fuerit ei M-c ior citrinus,et fuerit eu Doc in ores tas,usitu uehem G
Iida in potu exhibeariar & cum saccham dulcoretur.
camentonii tamen, euin virius hepatis totam hominis vitam tuentit.
1 ei Munato emiseri. Grannonam sic mi in locum habe-t i oportet ei v
Hoc cap. intitulatum de dolore hepatis est primum inter cap. dispositionum hepatis,de quib. agit Rasis in parte senti, quia dolor quantum ad quid nominis aut quid rei cusatis manifestus. Diuiditur hoc cap. in partes. 3.In I . iiset minit de dolore a causa cal. In , Me dolore a causa frigIn 3. pro cura apostematum hepatis remittit nos ad curam apostematum stomachi. x.ibi. Qisod si malus color 1. ibi. Si autem aposte .in hepate fiant. Prima in duas.In. I .ponuntur aliqua digna aposte. I. in hepateriecundo curam. 1.ibi. Aqua hordei.In.t.dicit,cum aliquis suerit male coloratus,& cum hoc
suerit malae figurae.i. habitudinis siue sormae,& habuerit dolorem in latere dextro apud costas posteriores , quae dicuntur mendosae,& color suus malus fuerit ei tr. & fuerit in ore se .et sitis vehemens. in ae duo spira postrema arguunt dominium caliditatis cum materia colerica, si tale tu hic, d Ior prouenit a causa calida.
Aqua t hordei, O succi herbarum: ut rediuie, Osorum , est e cura cumbrari acetosio , desaccharo an . facto in potu tribuatur. Emplastrum t quoq; ex a. sandalis, rosis , O eamph. ct aqua ros cum panno lineo dico superaro tur. quod hoc modo fiat. Parvius in praedicti si esurus superponatur: cumq; tepereurreperit; removeatur alias loco erus apponatur.in potu praeterea sumat fgranatorum saccum , Oreb, mi instigidare consueuerunt. Hie
quoq; a vino, ct a constitionibus , quae de mille sunt sibi
ueat a cibis caleficientibus . O sumat trochiscos de herberis. qui recipit succi berberis dra Amas decem ,seminis endauia, seminis citrulli, portulaca Geminis omnium. ara dracb. tres, rosarum drachmas duas rave eri, drachmam unam , lyra drachmam semis. informentur trochisii pondere attreci dimus a quibus detur Hus oranstrum ac roso desiccbaro , aut cum succo granati. venter quoque , si
necesse fuerit; cum succo fructuumsu ian ut seu pruna, tamarandi , ct sacerim albo .
Hie ponit curam. Primo cum aqua hordei,& suceis endi. uiae, solatri, cusculae,mixtis cum syruim acetoso ,sinplicitet facto ex saccharo albo,quae in potu tribuatur'. Aqua quidem hordei per se ne sorte mixta cum syrupacetoso in stomacho acet e tur. Succi vero singulariter aut coniunctim mixti ea svriip acetoso.Sunt enim aperit tui hepatis, confortativi, &primi duo frigidi. Sed succus cusculae, circa temperiem n rabiliter aperitiuus oppilationum,S: proprie pori lallei. Seeundo emplastriam, idest, epithyma ex duobus sandalis, arra, 3. .ros. 3 . I .eamphorae, h.f. aquae ros. 3. 3. in quo infundatur pannus re aliqualiter compressus regioni hepatis applieetur notabiliter frigidus. Et cum tepere coeperit remoueas&alius actu frigidus super ponaturait enim Auice . per fil- iditatem acti em dc tentialem caliditas hepatis super-hua temperetur. Tertio in potu sum it vinum pranatorian , stilicet murorum aut acrium&similiter rob, idest, succos
per decocti em aut ad solem inspissatos qui frigidi sint si cui rob de agresta, de acetositate citri, limonis G similium
cum aquae tutae, hepaticae de similium, aut cum aqua cino cum saecharo. Qitario a uino consectionibus de melle di cibis calefacientibus abstineat. Quinto sumat livolso deberberis. rum descriptio. . e. berberistag. αse.in fine tertiis endiuiae, citrulli, poma l. an. 3. 3.r . 3. rauedient. 3. i. spicae. 3.Minsolanentur trochisci pondere aur. i. ex quibMetur unus cu surrepo aceta Mesaccn. aut csi succo granati. Sexto uouer necesse ei l cu succo fructuum abluatur,s haberi potest. si uero non η.. prunorum, tamarin lorum, a. 3. incidantiirmi undantur in una libat quae et inedia per ricem horas, deinde bulliant, donec remane utertia para aquae di coletur Ris eater exprimendo α --
auὸd ,si malus color, quis eum dolare hepatis i
rit albus, medius uidelicet intereum , qu est cum Dacibis
litate eum, qui elicum tumore, fueritq; eum eo ne tris folutio, o palpebrarum, atque extremitatum timior;
tracti scit deruue seni cum strupo acetosio de in te in ρο- tu dandi sunt. Ree. sticae mallichis, sue .eupatorii, seret ab
sinthii ,,mirus famiculi, arus omnium ana drach. 2 .ram seni dracb. I o. informentur trochisci pondere atra . mitu. ex quibus uniti in potu omni die tribuatur. f. mantur prae terra mali , spica, operi, sibi navibus, eatareus, armati croc. l .deinde mirrha ,er mastix in vino dissoluta
cum alii misceantur, O ex eis emplastrum hinti superponatur . Vert verba cibis frigidis , Ocrasiis ab lineat. 5autem haemus ecerint; trochisci de lacra cum apo niate de radicibus sunt Lindi. Trochisii autem de Iacca
sunt i m. Recauera, raves eiu amborum ara dracb. . picae, semessa si, anulos, masti his, schmorbi, siem. iunipera, amygdalarum amararum, resti amari, rubeae, succi cupa-
roris, a b i,ari Lil . rotis. gentiana inruum. ana. drach. x .s. itfirmentur ex his trochisci pondere aurei unius. Rema de radibus. Ree. eortistim radicum an , 'nisin amborum, ana drach. x o .sem. apii, sem. 'moli, forum schisiantla, meos, omnium ana. Da. s. r .rmb.Picae odo', erae amborum ara drach. . coquantur in lib. t . donec ad
tertiam redeant, O detur in potu cum praedictis troc siti. Hic ponit euram, quando est a causa frigida . prinis per
trochiscos de theubardaro, & emplastrum, seeundo per re gimen vitae, tertio per trochiscos de latea quos describit,ed describit etiam eoctionem unam, quam uult darit indictis trochiseis. secunda ibi. Aeser uero. tertia ibi. aut haec. In prima varie dicit, quod si malus color aui est eum dolore hepatis fuerit albus attestans phlegmati,medius, uis delicet inter eum, qui est eum fluxibilitate, id est, magna
mollitiae, qualis est mollities reperta in hyposarea supra, reparuam mollitiem qualis est mollities yblegi ei natur liter dispositi, & medius etiam inter illum, qui est eum more h)posartico, illum qui est in phlegmatico naturalis
ter disposito . Iste enim eoloriae Moest hic sermo, est Pr prie color caretieiqiii est medius inter colorem hypos eae,& naturalem phleematici , se ut etiam mollities & ti morsunt medi; . Quod si fuerint cum eo uentris solutio, d palpebrarum, atque extremitatum tumor, siciit aliquamla
accidit, trochisci de rauedseni cum mi melle dandi sunt in potu Ree,picae, mastichis, succi eupatorii, sucei absinthii,
it, Mentur trochisci pondere unius aur. ex quibus in potu omni die sumatur eu aliquo liquore proprio, scut aqua a sinthu, patorij, aut aporema statim deleti bendum. Sum tur praeterea .hic describitur emplastrum,Rec. icae, ic.
3. a. consciatur hoc modo, mirrha,Sc mastix in uino disso uantur de cum alias misceatur, & hepati Urponatur. Et si nesset bene tenax, addatur plus de m iche & mirrha, Aeger uero a cibis cissis & frigidis abstineat.Si autem lite non suffecerint trochisei de Iacea cum aporemate,id est, coctione de radicibus dandi sunt aut Recip. laccae,raued
ni, amborum ana. 3.3 spicae. sem .apijameos mastichis, ichinant hi, seni. iunipem,amygdalamini an ararum, costi amatuquia calidior rii x, succi eupatorii, a ui, aristolochiae
tundae, gentianae, ana. 3 .unam semis, informentur trochisci ponderis, aurei. I. Ex quibus detur umis cum aporemate
de radicibus quod recipit, corticum radicum arquo nici
268쪽
patinaculo communicata,cum hepar quantum ad eius carne qua carminantii illi uentositatem sicut spicacauset muta &non sentiat. Prim autem causa solutionis eontinui est uem si invia,aud cum sacculiis ex milio aursuriare torretieti, aueto , aut uapor crassus extendens panniculum Se facies im uinosi et sis, e apud Auicennam eon eretur; ad quod ii istationem Qui uapor & uentositas non inueniunt exitu, aut tus declinet uentositas,nam si extenditur dolor ad partes impropter miltitudinem, aut propter oppilationemini ε au testinorum, tunc solue uentrem prius cum praedictis, dei rem uaporum S uentostatum S consequenter inflationis de solue uentositatem,&si extenditur ad diaphrami. ossa
hepati, sunt sicut in instatione stomachi dictum est. Aut ex pestatis.&dotium administra diureti ea sicut dialae eam. rarte ciborum de proprie illorum quae in secunda digesti Deinde resoluentia uentositatem praedictam. Sed pro quinire uentosantur, quorum uentositas in hepate retinetur sa- ea intentione corrigantur accidetia secundum exigentiam
eiens eius inflationem,sicut illa que generatur in tertia dige Pro sexta uero apud Auicennam conuenit uinum purun stione est causa erectionis uirgae Aut sunt ex parte calidita- in ieiunio sed in modica quantitate,uit et potum aquae frigitis mediae inter resoluentem insensibiliter,&non potente da,sit parcus in cibo&potu,qui tamen declinent ad esci humidum uentosire, plurimi ina tamen causa materialis est de siccum secundum plurimum,& utatur aperietibus Se eao multitudo phlegmatis aut melancholix,ubicunq; sit in hepa minantibus uentositatem,&uit et multiplicantia ventosita redienis atomacho uel splene Secunda causa solutionis con tem de oppilatia sed de his dictum est in passioniblis stom tinui aut malae coplexionis de re sequenter doloris est mul- chi, dedicetur in colica uento & tympanite, inter caeteratitudo humorum aut eorum acuitas absque quod apostemeti notabiliter exercitetur stomacho ieiuno.Doloris autem mTertia causa est apostema ealidum aut durum. Nam meg- de iis i reliquis caussae a mala complexione sine materia Sematicum raro facit dolore notabilem . Quarta causa est mo- cum materia ab apostematibus, ab oppilationibus Ze debilitus criticus aut symptomaticus humorum qui dolorem tale,cura patere potest ex capitulis praeiactibus de promaciunt aut suis uaporibus, aut quia ipsin et moti ad hepar im- gua parte patet ex textu Rass.Avicenna tamen appropriaerendo extendunt simul faciunt malam eo lexionem de quaedam in cura doloris hepatis, sicut trochiseos de rhata Mutionem continui. ginta causa est oppilatio.Sexta debi baro, confectionem de rhabarbaro, ei ac ut cum de similia, lita sciendum is, quod quando dolor hepatis est sortis,aut quae lege in eo in proprio capitulo. estis a stemate,aut a uetositate, de si est ab apostemate est De Iiueritia. Cap. y .
fibris εe grauitas.Si uero a ventostate, no est febris neque I eum icteritia.Quia icteritia secundum plurimum caurrauitas et talem dolorem resoluit febris iuxta aph. 9.septi di satur uitio Rusti tellis, ideo de ip sius anatomia iuxta. inae particulae . diibuscunq; circundolet hepar his se is su- morem consuetum aetendum esta istiςsellis tuae deseri
peruenient soluit dolorem. Signa uentositatis εἴ inflati pti est membrum instrumentale paruum, figure oblongaenis sunt tensio quaedam in hepate,de additio festina 8c muta- ad rotunditatem tendentis sub media pennula nepatis collotio, proprium enim uentostati est cito augeri deminui, nam earum ex una pellicula, neruo,arteria& uena compositum tari de intemolare Se ibi non est grauitas, que alteratur ca ex fundo,de collo trisureato intestratum,ad mundificandum ea serma nisi uentositas habeat materiam fouentemae quin choleram a sanguine, ipsamq; ad fundum stomachi pro uigodoq; compressio sedat eam, similiter carminantias ipsa ueta randa digestione expested Mus intestinum duodeniim, pr inlitas non habet materiam.Signa uero laris complexi uigorata expulsione finaliter ordinatu. Est quide instrum inimai epatis debilitatis, oppilationis apostematum patent tale,quia compositum d ad operationes, pro conseruatione ex ev. praecedentibus. Cissis uero cognoscitur ex praecem indiuidui, necessarias totique communes ortinatum. Paruum denti aegritudine quae cum ea terminatur. quidem si item in comparatione ad splenem, eum minor is
Prognostica. Primum.Dolor hepatis sanatur si aegritud, quantitas cholera quam melancholi .Est autem figurae o nexi quibus pendet sanari possunt. Secundum est ex lib. lini die enim minis diuidi potest in collum S: iandu eius. Hippoetatis inuento in sepulchro, uando est dolor hepatis Tendit autem ad moenistatem, quia fine figura est omnium cum pruritu uehementi in eamdatiades in collo uel poste coacissima dei nocumentis magis tuta, S: est collocatum xiori parte rapitis de pollice pedis, de apparet bothor umio sita media pennula hepatis quantum ad fundum, licet eoi sabae in collo moritur talis in quinto,ante ortum solis, de in hun a medio hepatis origine trahat. Hoc enim eonvenienscidit ipsidis ultas urinae cum distiliatio propter oppilari scit. ut cholerasi perflua posset apertim ad ipsum purgari, in
269쪽
H3 medio enim hepatis perficitur di emo, 3e in ea parte cholerae resecario Et ex hoc patet cocordia.Ges.s iuvamen iis membrorum dicentis Kvstim fellis in medio collocari inter uenas, que deseri intchilum ad hepar, idest, me sereseas &uenas , quae deferunt tanguinem ad membra, id est, uenam chilim. Hoe enim intelligitur de collo eius, quantum ad ipsius originem: non autem defundo est composita ex uni pelscula habente tres species uillorum , sola enim si hi sufficit ex unico nemo unica arteria uenientibus ad ipsam ad dandum ipsi sensum uitam,& hi sunt rami neriti& arteriae, mii delegati sunt a cerebro & corde ad hepative. m autem ipsam nutriens descendit ab hepate. Est autem imtegrata ex fundo ad continendum choleram in modum saeculi,& collo eius trisurcato. Prima autem pars colli contis a fundo seri choleram ad fundum,& ipsam resert cum ex.
pellenda est ad stomachum, &ad intestina, propterea dixit Gale. 3 uirtutum naturalium, quod Xystis per idem collum attrahit choleram & expellit. Hoc autem collum bisurea. tur. Vna pars tendit ad medium hepatis siue melius ab ipso oritur, quae solum est cholerae ad X illini delativa. Alter au. tem ramus tendit uersus fundum stomachi,& intestinu duodenum se bifurcatur in quibusdam,una eius pars, quae est minor, vadit ad fundum stomachi .ad uigorandum digestione. Altera autem pars,& maior uadit ad duodenum ad uigorandum expulsuam intestinorum propterea Rcessum citrinae. Si autem contingat quod maior est ramus,in quibusdam todens ad stomachum,illi sunt infelices a steneratione cum se
di. Item potus calidi sicut uimim, potus a laeuitis, re aqua multi mellis,&omnia notabiliter dulcia de amara aeacuta,&maxime res i. subtilis salinantiae quae sunt aptae superque decoqui. Item ex parte artificii sicut tes fixae aut superfluae assatae, ex his enim est apta multa cholera gener ri. Item uigiliae superfluae & exercitium intentum maxime sub ritu solis aut circa materiam adustium. Similiter accidentia animi multu inflammantia sicut ira, de timor doc.
Causae autem corporeae sunt, aut propter totum aut Pr
pter hepar, licet stomachus coadiuuet de cor, & cum mul. tum sunt calidi. Propter totum quidem sicut quando imium corpus multum supercalesta febre, aut ex alias causs. Subtile enim sanguis conuertitur in choleram. Et quandoque choleram cum multa est& acuta, natura stimulata critice aut symptomatice expellit ad cutem sicut plerunque aecidit in febribus cholericis iuxta Amoris. 61, quartae particulae . intibuscunque febribus in septima aut nona, aut un. decima, aut decimaquarta die teteritia superuenit bonum,s non dextrum hypochondrion durum fiat. Si uero fit non est bonum, Si tune fit subito icteritia. Quandoque si paulatim quando illud quod de cholera paulatim teneratur,ad cutim transmittitur α non resoluitur propter spissitudinem cutis, uel crinitiem materiei , uel prohibitionem re talutionis ab aere frigido, & proprie quando flant uenti septentrionales. Simili cer eontinetit in retentione sudoris a quacunque causa fiat. Propter hepar uero quando est calidis sinae complexionis ,&tunc fere semper homo est aliquali re quotidie choleram euomant,& sint stricti Iecudum uena, tr inericus, aut quando supertae calest, scut in febribus item. Postea indemnitione ex muntur tres fines Κ- σω apoliema:ibus calidis. Aliquando etiamsi pereat the
sellis. e Tmmungi heiugum choreramalio isse Re supernaturaliter propter longam mora cholerae inii is,
aut pi opter oppilationem, aut debilitatem expulsi s ae, aut debilitatem attractivae Kystis. Et ita de ali s causis praeter modum inflammantibus hepar, ut panni calidi , clyste- calidae & siceae quantum ad complexionem innatam, ria calida quibus aliquando utimur in eolica, aquae uitis, ciae ritudinis potius reliqui supernue calidi. Prohibitio autem euacua tam per influentem, & potest pati omne genus simplicis,& compositae, praecipue frequenter patitur oppilationem, ad quam sequitur letaritia de qua Rasagit in praesenti opitulo. Icteritia dicta est ab aue icteri croceri col re . Et est auis, quae eomedit ficus. Vnde Plinius. Icteras uocatur aut si colore, quae si spectetur ab icterico sanari illud malum tradunt Se auem mori, a quibusdam dicitur morbus arcuatus, ab iri arcu propter colorum uarietatem. Icteritia descriptiue apud Auicen. iteretis est alteratio coloris foeda,ad citrinitatem tendens, aut nigredinem propter mi
sum humoris citcini aut nigri ad cutem & que sequuttur ea Iethritia est triplex citrina, nigra,& uiridis. Citrina pendet
a cholera citrina. Niata a cholera nigra aliae melancholia. Viridis a cholera uiridi,vel ab utrisque simul mixtis. Ex colore enim citrino admixto colori nigro resultat color uiri. dis.His ergo duobus humoribus uenientibus ad eurim era
saturi teritia uiridis. Quanquamst imaginabile a cholera uiridi pressina uel rinaria sparsa,ad cutim fieri teteritiam vibi idem. De hac tamen cum rarissime contingat perpauci autores faciunt mentionem. Hi autem humores si putre seret sacerent febres, cholera qnidem tertianam, melancholia quartanam , ambae simul utranque.
Causae autem ei trinae. Secundum plurimum est ex parte hepatis,& Kistis fellis. Et causa nigrae est ex splene. Et qua . doque accidit ex hepate, cum siperfluat eius caliditas. Et quandoque accidit ut sit causa ei trinae aut nigrae simul eo plexio communis corpori cum seper fluit in caliditate, conuertitur enim sanguis partim in choleram, partim in metam choliam per adustionem. Sed loquamur prius de causis cibtrinae . Causae ergo icteritiae citrinae fiunt,aut multitudo ch lerae de generationis eius,aut prohibitio euacuationis eius. Causae autem multitudinis cholerae simi primitiuae, aut co porcae. Et primitiuae aliquae sent extraneaessicut morsus --
pentis qui dicitur generati,morses tyri uel uespae Polsae, &punctura pediculi uulturis,le res bisitae sicut fel leopatri &uiperae quando no interficiunt statim, & ita sunt omnes me. dicinae fortissimae caliditatis adurendo staminem in chol ram . Sunt autem quaedam non extraneae ἴumptae ex sex generibus terum sicut aestas &aer ualde esidus do secus deue similis, di influxus sellas, sol, ignis,& uita tionis est, aut ab hepate, aut a Xyili, aut ab intellinis, aue ab alus membris. Ab hepate quidem, quia uirtus eius expulsua aut separarima sue discretiua est debilis propter aliquam eius aegritudinem, aut sorte, quia oppilatum est pro-hter causas oppilationis siprascriptas, aut facta est oppil, tio in principio uel circa principium canalis, per quemicyctis recipit choleram ab nepate siue illa oppilatio sit coniuncta apollemati siue no. Ex parte uero hysiis sumunt eausae multipliciter aut propter debilitatem attractivae eius aut intensionem eius, unde attrahit multum uice ima, & impletur nimis & extenditur praeter modum, Fe se debilitatur maxime secundum uillos longitudinales & latitudinales, ut neque possit expellere neque attrahere. Item aliquando accidit propter nimis festinam attractionem , quod aliquod phlegnia simul cum cholera attrahitur nondu facta pei a separatione in hepate, quapropter fit oppilatio, aut in meatu per quem cholera attrahitur ad ipsam, aut per quem expellitur ad stomachum aut ad intestina. apropter huiuς modi oppilatio potest esse in triplici meatu, scilicet, aut in illo per quem attrahit ab hepate, aut per quem expellit ad fundum stomachi, aut per quem expellit ad intestina . Sed iter communitatem ab intestinis fit cieritia, quando oppibatur extremitas meatus Kystis fellis ad ieiunum propter phlegmata, quae sent in ipsis intestinis obturantia oriscium dicti meatus, uel dum ipsa intestinassent oppilata ut incolica&il eos dicetur. Cholera etiam crassa replens intest na potest esse causa, cur cholera existens in hysti non ueniat ad intestina quamuis meatus sit apertus. Et in hoc casii aliquando cholera in intestinis retenta ascendit ad stoma elium per reuolutiones intestinorum, & fit ardor in sto. nucho,&corruptio digestionis, uertigo&similia. Et in his easbus non habens descentum ver intestina reuerti ut
ad par,& postea spargitur cum cinguine per totum, Seest causa icieritiae. Hoc autem est ualde raro, &non nisi s pita expulsiva uel destructa sopito, aut destructo intestin tum sensit, uel etiam destructa operatione uillorum latitudinalium ipsorum intestinorum, quando aliquando accidit Popter nimiam ipserum extensionem, unde eotica est cau- icteritia&antecedit eam, re aliqua laetitia antece
270쪽
diteoli eam ,quando pinpter oppiIationem aut aliam causam cholera retenta non uenit ad intellina ad stimulandum expulsivam, & lauandiim intestina,& pendent ambae, i ilicet tereritia , di colica ab eadem causa communi, ut puta ab oppilatione pori sellei uenientis ad intestina, ultimo fit per Ommunitatem ab altis membris , sicut quando propter op-plationem pororum cutis prohibetur cholerae resolutio. ritia nigra in causis similatur icteritiae citrinae. Est enim quandoque propter multitudinem melancholiae, quando que propter prohibitionem euacuationis eius . . Causae uero multiplicationis eius, quandoque sunt primitiuae sicut caliditas aeris adurens & frigiditas congelans, necnon cibaria proportionata generationi melacholix, de quibus dila in est in cap. de melancholia. Cause corporeae sunt supersua caliditas hepatis aut totius adurens sanguinem,&crassum eius conuertens in melancholiam. Aut eorum sta
perflua frigiditas congelando sanguinem denigrans &in
melancholiam conuertens.Causae autem calefacientes & infiigidantes possunt esse primitiuae iam dictae &corporeae si .cut febres adurentes&totius frigiditas superflua maxime fecitati coniuncta. Item aliquando haee ii ritia est critica scut in febribus quartanis aut aspritudine splenis,&fit in paruo tempore cum uirtus expellens cst sortis 5: materia non multum crassa. Aliquando uero fit in longo tempore melancholia, paulatim generata de paulatim ad cutim expulsa Secudo icteritia nigra fit propter prohibitionem euacua tionis sequentem debilitatem discretiuae re expulsivae hepatis, aut debilitatem attractivae splenis aut nimiam eius repletionem.Aiu oppilationem rami uenae portae deserentis mela Aoliam ad splenem, aut oppilatione meatus a splene ad os stomachi, aut propter oppilationem intestinorum aut miseratorum,quae ab ipsa terminantur Ego autem uidi ieteritia nigram sequentem gibbositate ni per quam fiebat tanta comtressio super splenem,ut non pollet recipere melancholiambi ab hepate delegatam, aliquando duae lecteritiae, scilicet, citrina di nigra sinuit coniunduntur propter causas & nocumenta communia hepati kxili sellis & spleni , aut quia duae cholerae ex sanguine generantur per eius anilionem, uel casanguine eommiscentur & sparguntur in toto. Signa tetericae secundunt eius tres species sunt manifesta uilui. Manifestatur autem secundum plurimum in coniunetiva oculi Rpter eius albedinem facientem, ut omne mimum uestigiuin ea sacile & subito appareat. Sed opus est ut ponamus Ggna cuiuscunque propria de causatu eius incipiendo abieteritia citrina Irimum signum ferre commune omni inritiae citrinae est urinae citrinitas propter mixtioncm cholera cum ea, imo interdum tanta fit cholerae admixtio cum aquositate urinali,ut utina appareat nigra & stante icteritia quanto magis tingitur tanto maior significatur fortitudo expulsivae hepati licet melius esset ut expelleretur ad intestina.Secudo minoratur appetitus propter caliditatem Se horribilitatem cholerae,& econtra multiplicatur stis.Tertio,corpus exiccatur α extenuatur. rto, fit paulatim nisi ineri a fit critica . initiato , fit pulsus paruus & durus propter debilitatem uirtutis & arteriae exiccationem a caliditate & sccitate super- fua & mala restauratione,non est tamen uelox, quia uti tus non est ira sortis ut uelocitare possit propter malitiam complexionis,& haec sunt signa icteritiae citrinae absolute sere c6minia cuicuitque icteritiae citrina. Signa uero causarum si muntur hoc modo. Nam si fuerint primitiuae earum praecesso de nocumentum ex eis in corpore derelictum declaranteas , nam si fuerit morsus animalis uenenosi, ipse morsus est
lanum & aduentus ictaritiae satis ferimus de similiter s sumpserit uenenosa ipsum praecessio.Aduentus fisinus icieritigia reliqua accidentia ueneni significam ipsani. Item non ap. parent aliae causae icieritiae. st similiter significat reliquae
causae primitiuae ex earum praecessione & nocumento ex limsi derelicto. Et quia noti apparent praeter eas aliae causae icteritiae. usae uero corporei cognoscuntur hoc modo.Nam si sierit icteritia propter nocumentum totius, significatur ex aegritudinibus totius sicut sunt febres, quae adviendo iiibtile languinis conuertunt in choleram. Aut sorte de luado ui tutem prohibent separationem cholerae a sanguine,& hae
laetitia fit paulatim Et non apparet *ces albae sicut in icte
asstitia sequente oppilationem, imo sere omnia exeuntia apparent citrina, nec apparet grauedo quae sentitur in oppilativa. Signa uero malarum complexio mim hepatis debilitam iis suam uirtutem, oppilationum& apossema iam eius dicta fuerunt super ius cum pertractatae fuerunt eius aegritudines.
Cognoscitur autem pendere a caliditate supei qua hepatis sibi naturali,quia sere semirer est homo aliqua iter iciericus. Tertia uero significatur peragriti Uines praecedentes in quibus ii erisimiliter talis critis potest di consueuit feri. Fixe autem sunt febres cholericae iuxta Aphor. textae particii laesuperius allegatum.Et est cum pluribus conditioni nus laudabilis crisis.Secudo , tria sorte coniungetur nausis subuersio& sorte aliquis uomitus aut secessias cholericus, instantia uigiliarum,paruitas appetitus,tinguae siccitas& amaritudo cibi,quae omnia fiunt ex agitatione materiae cholericae,imo aliquando fiet anhelitus constrictio, & diuersias in uaporibus a materia agitata eleuatis prouenientibus ad pulmonem .Et imite per eos dein nocebitur cor,& set pulses diuersus di fit
in paruo tempore. S Inplomatica uero cognoscitur per ea
dem signa sed cum est paucis aut nullis conditionibus laudabilis crisis.Cum uero cholera non expellitur ad cutim criti,ce aut si, inplomatice fit icteritia paulatim& in longo ten potessit hac ut plurimum sunt fgna icteritia sequentis multiplicationem cholerae, quibus omnib. signum commune est quod omnia exeuntia sunt citrina. Ad disterentiam icter;ti rum quae sequuntur prohibitionem euacuationis cholerae iii quibus fere namqua omnia exeuntia sent ciuim Prohibitio autem euacuationis cholera, quae sequuntur aut debilitatem discretiuae 3c expuliti hepatis & debilitatem discreti irae xvstis aut expulsuae eius, aut oppilationem , cognoscitur hoc modo. Nam si sequatur debilitatem uirtutum de quibus sit pia, teteritia fit paulatim & in longo tempore neque est ualde intensi, S: faeces non apparent albae licut in oppilatiua , imo medio modo se habentes inter albedinem Sc ci irinitate Itein alunt signa debilitatis uirtutum hepatis , de quibus in proprio capitulo sufficienter actum est. Signa uero debilitatis Nystis cum constantia hepatis sunt,quia utina sit multum citrina,& in paruo tempore & icterit ia fatis intensa, neque apparent reliqua nocumenta hepatis. pilatiuae uero signa sumuntur hoc modo. Nam si oppilatio fuerit in poro selleo existente sub media pennula per quem cholera delegatur ad K, stim cognoscitur,quia adest grauitas in hepate & inflatio propter retentionem cholerae in eo. Et prius se ictetitia de urina citrina,vostea faeces dealbantur. Si uero oppilatio suerit in poro selleo terminato ad duodenum prius apparent saces albae postea fit urina citrina,& icteritia & forte commouetur nausea, si ibuerso & uomitus cholera retenta & deciliata ad stomachum,&uenter strigitur,& sorte fit colica,ω- tu, eausa est oppilatio iam dicta. Cognoscitur autem quod colica sit causa icteri tis quando ipsa praecedit ictetitiam.Cognoscitur autem quod sit oppilatio in poro selleo terminoio ad stomachum ex diminutione digessionis stomachi,de 'non repraesentatur amaritudo in orencundum quod consueuit, & cum hoc icteritia est remissa , & se in longo tempore& faecessunt citrinae. Signa uero causs oppilationis sumuntur hoc modo.Nams eauia est humor crastus significatur per regimen praecedes. Et si causa eius est nascentia rei alicuius in meatu, aut eius
incarnatio sgnificabitur per assiduationem itieritiae, & per assiduatio 'in signorum oppilationis, & paucitas iuramenta per administrationem 'clysteriorum & reliquorum appurentium , & si oppilatio fuerit attenuatoria sequens apostoma membra uicini aut aliud simile cognoscitur per na postematis illius membri, aut alterius similis agritudinis potentis oppilare attenuatorie.
Prognostica. Primum. in omni oppilatione meatus hera tis ad sei, aut meatus sellis ad intestina, quae ex incarnatione ut poto sue carne orta in meatu non speratur sanitas. Secudum. Secundum plurimum uelocius generatur ii ritia cibtrina qua nigra, quia iacilius & uelocius a causis extraneis generatur cholera quam melancholia. rtium.Sicut icter setia citrina est stequens eriss aegritudinum hepatis, & Kystis sellis aegritudinum cholericarum, ita icteritia nigra splenisia inelancholicatum. inartum. In illo qui liabet icteritiam