Rhetores graeci, ex codicibus florentinis, mediolanensibus, monacensibus, neapolitanis, parisiensibus, romanis, venetis, taurinensibus et vindobonensibus

401쪽

θεσιν προς τὰ ἀπ' ἀρχης ἄχρι τέλους γiνεσθαι' ἐπειJἰ si καὶ ἐν τῆ βουλήσει ἔχομεν οι riαν, η τις το ισχυθόν ἐστι τῆς βουλήσεως, nρος διυστολην ἐκεινης εiπεν ἐνταυθα πρὸς τὰ ἀπ αρχῆς ἄχρι τέλους' εκεiνη γὰρ προς τοεγκλημά εστιν ' οιον ώς επὶ τοὐ πλουσὰυ τοὐ τρέφον- νος τοῖς ἀποκημυκτους και κρινομένου τυραννὶδος' ἡ- ε μυλου τυραννεῖν, ινα τοῖς ἐχθροῖς ἀμίνν και τοῖς φίλους ευ ποιῆς. 'Lκεῖνα δἐ ῆτοι ἐν λόγοις ἐστίν. Ἐπανάγει πάλιν τον λόγον επὶ τὰ ἀπ' ἄρχης ἄχρι τέλους καὶ διαιρεῖ τριχῆ ταυτα πάντως γὰρ καrὰ ταὐταγiνεται διὰ τυυro di επανάγει, . νω ἐξ αυτῶν χαρακτη-2δε ρίση την μετάθεσιν ' εἰ γὰρ προς τὰ ἀπ' ἀρχης ἄχρι

ροῶντες πολλάκις δυσχερές τι ποιεῖν ἐπιχειρήσωσι καὶ

καὶ χρῶμα προσαγορεύεται ἡ μετάθησις ' λάγομεν ουν, 30 δει μετανορικῶς ἀπο τῆς ἐν τοῖο σώμασι χροιῆοῦ τὼ ὁ-νομα μετενήνεκται ' ἄσπερ γὰρ ἐν τοῖς σώμασι χαρακτηριστικον καὶ κυριώrατον ἡ χροιὰ και πρῶτον τοῖ

402쪽

όρωντος την θέαν υφαρπάζον ε' κῶ πεδω την γνωμην χαρακτηρίων, οἴ- καὶ εν τω λόγω κvριώτατον η τῆς αἰτiας μετάθεσις καὶ τον δικαστην ἐπ revia προσαγόμενον ' oli γὰρ μῶλλον ὁ κατήγορος ἐπαψεται, λέγω δὴ τοῖς ἀπ αρχῆς ἄrρι τέλοvς, τούτοις ἀντιτέτακται καὶ Sανατρέπειν πειρῶται. Καν μἐν ἐν λόγοις η κατὰ ρητιν καὶ διάνο ιαν. λαγκαἰως, ὁ μἐν γὰρ λόγος ν τάξει τοὐ φητοῖ' πῆν ει ρητὸν διανοία λύεται '' οὐκουν τον εἰπόντος την φωνην ως ρητὸν λαβόντες, τοὐ- τω τὴν διάνοιαν ἀντιτάξομεν ' παράδειγμα. τοῖ ἐν λό- 10γοις ποντος τα ἀπ αρχῆς ἄχρι τέλους ὁ νέος πλούσιος εις τό δεσμωτήριον κωμάσας' ὁμολογων τoiνυν ὁ φεύ--γων ειρ ἐναι αξιωσει μὴ φιλόν τὸν λόγον ἐξετάζεσθαι ἀλλα καὶ την διάνοιαν μεθ' ἐς ἀ ρηκεν, ινα, φVσὶ, μηδιορύξωσι τὁ δεσμωτήριον, O εστι. καὶ ἀντιστατικόν' is καὶ την φιλανθ ρωπὶν di τῆς πόλεως εἰδως ἐπηγγειλάμην' οὐ γὰρ εν τι χρωμα ἀποδοτέον, ἀλλ' iυσα αν δυνηθεέης ἐπινοῆσαι ' τοὐνο γὰρ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἴλης' ἰστέον ει περὶ τοὐ χρώματος, ο τι δει κἀν τοῖς προορμίοις κω πανταχοῖ ἐξετύζειν avrὀ, -ὶ πάντα τὀν λό- roγον τοιοῖτ ἀπεργάζεσθαι μέχρι των επιλόγων ' καθά περ καὶ ἡ χροιὰ κατὰ παντὸς κατηγορεῖται τοὐ σώμα- τος' ἐν δὲ τω προσήκοντι καὶ ιδει τόπω τὴν ἰσχυν ἀποκαλύπτειν αυτῶ, τουτε ιν μετὰ τὴν βούλησιν καὶ τὴν δὐναμιν' ἐνταυθα γὰρ πιστευθησόμεθα μῆλλον χρώμενοι. IsEισάγεται ' καλῶς ἡ προσδηκη τοὐ εἰσάγεται ' οὐ γὰρ - αυῶ χρῶμα ἔσται τὰ φητὸν καὶ ἡ διάνοια, ἀνόητον

γὰρ, ἀλλὰ καθόλου τοῖro γνωστέον καὶ θεωρητέον, οτιπαν χρῶ ια κατὰ μίαν πάντων ' γἰνεται των ἀντιθετικῶν ν ἡ δῖ αιτire κατάδηλος ' ἐπειδὴ γὰρ τι χρῶμα αἴ- 30των ἔχει τοὐ πραχθέντος σημείου, τοῖτο ει καὶ τῶν

403쪽

πραχθέντι, εἰκότως πάνΓα τα χρώματα κατὰ μίαν των τεσσάρων ψιόν- γίνεται' ερεῖ δέ τις ' πως ουν κατώ nrρν-διάνοιαν ενταὐθα ευρωκεται ' λθω δη ἐν τ65 εἰρημένω παραδεέγματι, οπον ο νέος πλούσιος ειπεν τbῖς δεσμώταις, θαρρεῖτε, λυθήσεσθε ἀλλο παρατηρητέον την λέξιν ' Ου γὰρ ειπε riνεται, ἡλλ' εἰσάγεται του ἐστιν ἐξετασθησεται ' ὁ γὰρ κατηγορος η χρηται τη φωνη του φευγοντος ως ρ τψ, O M Udvγων πυτης της α so του φωνης την διάνοιαν αξιοῖ σκοπεῖν, φυκουν και ταυτη διενήνοχε της κατὰ ρητον και διάνοιαν στάσεως, Ora ἐκες το ρητὸν και η διάνοια περὶ εγγραφόν τί ἐστιν ἐνταυθα δἐ περὶ φωνην τοὐ φευγοντος, καὶ το θετικον πάλιν ἐξετασθήσεται και τουro συγγνωμονικῶς. 'Εὰν δὸss ἐν ε ργοις, θετικως. 'μα πάλιν πῶς ἀσφαλῶς 3 ου γὰρ ειπεν θετικὸν τό χρῶμα αλλὰ θετικῶς πάλιν εργά - ται ' ου γήρ τελεία θέσις ἐστὶν, ἀλλ' ἰν τάξει θέσεώρ

20 σφαγὸς σῶμα θέσιν ολην ἐργάσν ο ἐστι καθόλου ' διὰ τοίτου δῖ δῆλον, οτι ἡ θέσις κατασκευάζεται λέγω M

καὶ καλόν τους ἀτάφους θάπτειν' τὐ γὰρ ἀπλουστερον 25 καὶ ἀκατασκευως ειπεῖν, οτι ἀτάφους Hῶν ηλiησα, ο ἰσχυρὁν ειναι δόξει προς τὁ εγκληυα ' εἰ δἐ θέσιν oλην ὁ λέγων ἐργάσεται , οτι καθόλου τι θάπτειν τοὐς ἀτόνους καλὸν και της ὁσίας ἀξιουν' καὶ τουναντων ' δεινὼν ἀτάνους τοὐς κειμένους και γυμνοὐς ἐρριμμένους ο περιορρο καὶ θηρίων γενομόνους βορὰν επυρ4τερον - σται. Ἐὰν δἐ ἐν πάθεσι' πάθος γὰρ προβαλεῖται

404쪽

νοιαν, η συγγνωμον κως, Q ἐστι παθητικῶς. / Eιδέναι δἐ δει, οτι. ταῶτα μἐν π ἡντα ἐν π ἀσιρ διδάξας ημῆς Ω- των πωμήτων την φύσιν καὶ την μεrπεiρι- 10σιν ρ' κοινῆ λοιπὸν περὶ αυτῶν q= διαλέγεται, κοινῶπάντων ἀποφερόμενος ειναι τὰ χρώματα, καὶ πάντα εν πῶσι λέγων ευρίσκεσθαρ τοῖς ζητήμασιν ' ίστε ἐν ἐκάστω . ζητηματι καὶ θετικῶς ἐξετό εσθαι καὶ κατ- ρητὸν καὶ διάνοιαν, καὶ συγγνωμονικῶς' ου γὰρ ἔν χρῶμα πάν- 5τως ἐφ' ἐνὶ πράγματι τέτακται, ἀλλα καὶ πλείονα ' αυ- τίκα ὁ τι νεοσφαγὸς σῶμα θάπτων, καὶ φόνου κρινόμενος ου μόνον το θετικ6 χρεσεται, Ο ἐστι χρῶμα o κεῖον τῶν ἐν πράγμασι σημεiων, ἀλλ' εμπίπτει καὶ τὸ

συγγνωμονικόν οτι λέησα σῶμα ἄταφον ιδῶν ἐρριμμέ- 20νον, καὶ πάλιν ὁ τοῖς δεσμώταις βοήσας. ου μόνον τψοἰκείω κέχρηται χρώματι, λεγω - τῶ κατὰ ρητὸν καὶ

διάνοιαν, αλλὰ κάι τῶ συγγνωμονικῶ, οτι ηλέησα τους δεσμωτας ' καὶ νη sici εἰ τυχοι καὶ θετικῶς εξετάσειοτι καλὸν καθ' οσον τις δυναται ἐπικουφiζε in xοἶς δυσ- 25 χουσι τὰς συμφορὰς καὶ παραμυθεωθαι' δει M in σκοποῖντας ἀκριβῶς πλεονάζειν ἐν τῶ οἰκείω τόπω ἔκα-στον' οἷον oτ' αν ἐν λόγοις τὰ απ' ἀρχης ἄχρι τέλους την κατὰ ρητὸν καὶ διάνοιαν χρη πλεονάζειν, καὶ ἐὰν ετερα εὐρεδ, πλείονα χρώματα ' εὰν εν πράγμασι, τὸ aοθετικῶς ἐξεταζόμενον χρῶμα δεῖ πλεονάζειν' όὼν δἐ εν

πάθεσι τι συγγνωμονικόν ' μῶλλον γὰρ ωχυει καὶ πλέον

405쪽

των ἄλλων πωμάτων τό οἰκεῖον καπὰ καιρόν εἰσαγόπινον, τοιουτον δέ τι και περὶ της βουλήσεως εἶπεν καὶ τῆΦ δυνάμεως ' οτι κοινὰ μεν ἐστιν ἀμφοτέρων κεφαλαιων τὰ ἐγκωμιαστικά αρμόζει δέ τινα και οἰκειότερα τω5 ετέρω καθέστηκεν. υν μὲν ἀφ' ων ἔτεροι πεπομήκασιν ' θαυμαστέον καὶ παράδοξον ειναι δόζει τολεγόμενον, το ποτ/ μἐν πολλὰ ἐναντῶ, ποτι δἐ πάλιν

πολλὰ και συμφωνουντα ciλλήλοις ἀλλ' εἰγε μὴ μόνω τω παραδόξω προσέχεις, ἀλλα και τὸ παράγγελμα κρίνοις,10 δριμέως σφόδρα καὶ ἀκριβῶς εἰρημένον ευρήσεις. δρα

γὰρ τὴν διαφοράν ' ποτἐ μἐν πολλοῖς και εναντίοις, ποτὸδἐ πολλοῖς καὶ ὁμοίοις' ἐν παντί, φησι, στοχασμω τὰ Gq.

μεῖα ἡ ἐξ ων ωέρος τις πεποέηκεν εστιν ἡ υφ' ετέρου τινος πεπραγμένα ' ἄν μεν ουν ἀφ' ων ἔτερος πεποiηκε s 5 κρίνηται τις, ἀνάγκη πολλοῖς καὶ πεπλανημένοις χρήσασθαι τὸν φευγοντα ' ουκ ἄδηλος ἡ σιτία, πόθεν πεπλανημένα ἀλλα καὶ σφόδρα ευλογος ' ἴνα δόξ' του πεποιη-IM κότος τῆς γνώμης στοχάζεσθαι ' ει γὰρ ενὶ φανεin χρ μαrι ἰσχυριζόμενος, υπολην θήσεται ριδὼς τοὐ πεπραχό- 20 τος την γνώμην ο- εικάζων λέγειν, καὶ λαβὴν δώσει καθ' ἐαυτου. 'Εῶν δἐ ἀσ' ων αυτός τις πεποiη- κεν' ἐνταὐθα γὰρ κἄν διάφορα λεγειν πη χρώματα, αλλὰ σύμφωνα ἀλλήλοις ' εικότως καὶ τεχνικῶς' ἄσπερ γὰρ ἄτοπον εἰδέναι δοκεῶν ἀκριβῶς τὰ παρὰ τῶν ἄλλων 'as πραχθέντα, οντως ἄλογον ἐφ' οις τις αυMς επραξεν ἄλλοτε ἄλλο λθειν, καὶ μὴ διὰ μιας καὶ τῆς συrῆς τέρεσθαι γ νώμης, κἄν εἴη πολλὰ τὰ λεγόμενα, δόξει γὰρ νεώδεσθαι διάφορα λέγων καὶ μὴ τοῖς αυτοι9 κεχρημενος, ἀλλ' αυτοσχεδιάζων παρὰ τὴν κρiσιν και πεπλανη-1o μένος '' ἀτάκτωρ ' φανερὸν διὰ τοὐ παραδειγματος τὼ λεγόμενον, νύκτωρ τις μεταιτῶν ληστείας φεύγει' ἐν-ταὐθ re γὰρ ει καὶ πολλὰ τὰ χρώματα, οὐ μὴν ἐναντία

406쪽

ἀνειμένοι νυκτὸς τυγχάνουσιν οντες οἱ ἄνθρωποι καὶ τὰς γνώμας ἱλαρώτεροι, καὶ Oτι μεθ' ημέραν αἰτεῖν αἰσχυ

ρος, ονε μη κατατ νης γινομαι τοις αιτουμενοις, υτελανθάνων κερδαίνω την ἄγνοιαν.

σημεῖα ποιούμενος ὁ κατήγορος δοκει βιάζω ι τον δικαστην καὶ πεiθειν ώς τοὐ ἐγκαλουμένου ἔνεκεν τας- soτα πεποίηκεν ὁ φευγων, δεῖ προς τopro ἀγωνiζεσθαι τον φεύγοντα, και μη τοῖ επιφερομένου ἀδικήματος ἔνεκεν φάσκειν πεποιηκέναι η εἰρομέναι η το πάθος συμβεβηκέναι ' τοὐτο γάρ ἐστιν ἡ μετάθεσις της αι riας, ο χρωμα προσαγορευουσιν οι ' μαγόρειοι ' υπάρχει δἐ λύσις is

και εσrαι ' ἀντισrατικη , ἡ μεταστατικὴ, η ἀντεγκληματικη, η συγγνο'μονικὴ ' ἀντιστατικη μῖν, εὰν ἔφελος τι προβαλώμεθα οἷον αναλαμβάνω τοῖς ἀποκηρέκτους,τνα μη ἀποοοῖνrες ἐπὶ κλοπὴν η επιβουλην τράπωνται ' 20 κἀκεῖνα δἐ ομοίως ἀντιστατικὰ, ἔτ' ἄν ὁπλα ἔχων reia νηται τυραννιδος ἐπιθέσεως ' ερεῖ γὰρ οτι φυλάττωτη πόλeι εις ἀναγκαίαν ἐπίωσιν ' συγγνωμονικὰ M, οσαλαμβάνεται υπ' ἀγνοiας, η μέθης, οιον πλούσιος νέος ωμοσεν ἐν προποσίν τυραννησειν ' λέξει γὰρ, οτι εν εὐω-2Sχία και μέθη οὐδεὶς ἀπὸ των λπομενων πολυπραγμονεῖ, και ἀπο τις ἡλικώς, νέων ἐστι το και τυραννίδας ἀπεμλεῖν και τοιαsrα ίλαζονεύεσθαι' και ἀπο ἐλέου ἐστι μετάθεσις, ώς ἐπι του θάπτοντος τὸ νεοσφαγῖς σῶμα, ὁτιελεῶν ἔθαπτοὐ διττὴ δἐ των χρωμάτων ἡ ἀνωτάτω δω- 10φορὰ, τὰ μῖν γὰρ τη τποθέσει κείμενα ευρίσκομεν, τὰ

407쪽

λοτρία γυναικὶ τάλαντον καταλιπόντος ἐν διαθήκαις και εἰπόντος σωφροσυνης ἔνεκα καταλείπω, εἶτα κρι-

s νομένης μοιχείας ' ἐνταυθα γὰρ - χρῶμα κεῖται ἐν τs ζητήματι, οτι διὰ σωτροσυνην ἡ χάρις' ἐξωθεν ει τῆς seroθεσεως, ἔτ' ἄν αυτοὶ ζητουντες τd χρωμα ποθι με- ώe ό ἀνορῶν εις τὴν ἀκροπολιν πλούσιος - φήσει γὰρ ἐλεεῖν τους τυραννουμένους, περι ει ποσότοτος so των χρωμάτων πότερον πλεωσι χρηστέον ἡ ἱνι,/καὶ πότερον πεπλανημένοις ἡ συμνωνουσιν, ε ηται Zq. Ἐκβάλλει δἐ τὸ χρῆια τοῖ φεύγοντος ὁ κατήγορος εκ τῆς του ἀκολούθου ἀναιρέσεως ἡ ἀπαιτήθεως' οιον Περικλῆς παρὰ Μεγαρευσι κρiνεται διὰ τὸ φήφισμα εκεῖσε καυνεχθεις, λέ- 15 ξει γὰρ υπὸρ υμῶν πεποiηκα ' μελλόντων γὰρ Ἀθηναίων

στρατευειν εφ' γῆς εστησα τω Uηφίσματι την οργήν. ὁ δἐ εναντίος ἐκ τῆς του ακολούθου ἀπαιτήσεως ἐκβαλεῖ λέγων, υτι χρῆν σε τοιγαρουν υστερον λυσαι. ἡ συναγωγὴ δἐ τούτου εκ τῆς του ἀκολουθου ἀναιρέσεως, 20 Ου τοίνυν επoiησας τουτο ' Oυκ ἄρα Μεγαρενσι χαριζόμενος εγραφας. εν γὰρ τῆ των εξ ἀκολουθιας απαιτήσει προτάττεται μῖν τὰ κατὰ θέσιν, επεται δἐ τὰ κατὰ λωαiρεσιν. κατὰ ἀναίρεσιν δἐ πάλιν τον τρόπον προτάτ- 16s υντες διὰ τῆς θέσεως κατασκευάζομεν ' DLν υπερ ημῶν

408쪽

ἐυ σπάνει 'ς πόλεως Ουσης ἔδει φιλοτιμεῖσθαι σῖτον ηδεομένη χρημάτων εἰσφέρειν' ἄλλα μην ουκ ἐχαρίσω,ουκ ἄρα ευνοία πεποίηκας ' τουτο πάλιν ἐξ ἀκολουθου

ἀπαιτήσεως ' εἶτα ἀναιρέσεως ' η πάλιν. ἀλλ' ἐλεῶν ἔτρεφον ' ὁ δὲ εκ λ λει λέγων, ἐχρην τους οἰκείους τους εγένει προσηκοντας , τους ἀτυχῶντας των πολιτων, ουχὶ τους πονηροτάτους, o ἐστιν ἐκ τῆς του ἀκολουθ ου ἀπαιτήσεως, καὶ Λημοσθiνης ἐν τω παραπρεσβείας λέγοντος Αἰσχίνου περὶ Φωκέων, οτι ὴ πατήθην, ορα πως έκβολὴν ἐποιήσατο του χρωματος ' εδει τοίνυν μισεῖν τον απα- 10τήσοντα, ἀλλα μην ου μισεις, ουκ ἄρα επατήθης. ἐκ Mτῆς gναιρέσεως ουτως ' Oυκ ἐχρῆν τους οικείους περιOPαν, Ουδἐ περι τους λοιπους υβριστὴν ειναι καὶ ἀγνώμονα καὶ περι τους πολίτας ει υπάρχεις βίαιος καὶ περὶ τους οἰκείους ἀγet/ώμων Ουκ ἄρα Ουτε κηδεMονία τῆς. πόχεως, εο Ουτε οἴκτω τουτους τρένεις' καὶ ὁ Λημοσθένης ἐξ ἀναιρέσεως, τούτων Ουδένα ἀκουω των λόγων, ουδἐ υμεῖς' δεῖ δἐ και ἀπὸ των προοιμίων ἀναιρεῖν τα χρωματα ' O καὶ Λημοσθένης εῖωθε πομιν' ἐπὶ των ἀντιθέσεων ' προλυων προ καιρου τὰς ἀντιθέσεις, εστιν ἐκβολὴ χρω- ro μώr- καὶ ἡ των αιτιῶν υπεξαἰρόσις' προαναιρουεν γὰρ τα ἄλλα πάντα, ἴνα εις εν πιρικλείσωμεν τον ἀντίδικον 'oῖον ως ἐπὶ τῆς κρινομένης μοιχείας, επειδὴ νυκτωρ ε- δακρυεν, ἐρεῖ ὁ κατήγορος ' ου πατήρ σοι τέθνηκεν, ουκ

410쪽

μελλει ' ποιήσειν, οἴσπερ καὶ ὁ κατῆγορος κέχρηταιτο,αντίον ἀποδεικνύων ' ' οιον ἐπὶ Ἀλκιβιάδου του παριόντος το δεσμων ριον ' καὶ βοήσαντος ' ερεῖ γαρ ῶς ε περ ἐβουλόμην τυραννεῖν , ονκ αν ἐβόθσα τοῖς δεσμωταις θαρρεῖν' ὁ δἐ κατήγορος λαει ας φδ πέρας ηδη προσδοκων εεπάξειν τῆ προαιρέσει καὶ τοῖς πιο των νόμων η - καθ ειργμένοις λυε Τ εκήρυττες. διαφέρει δἐ του χρώμα

μεν τὁ τε μήριον σύμφωνον η τω κρινομἐνω, ἐκλελειῶς ἐπὶ Περικλέους' σίμνωνον γὰρ δ' τ0 ὐλεσθαι τη- ραννεῖν τό οπλα κεκτησθαι ' Oτ' αν δῖ τό τεκμ oto ν 1s ἀνακόλουθον ν προς τὸ κρινόμενον ἐμπεσεῖται πάντως 'οιον ἐπὶ του παρεστῶτος τω νεοσφαγεῖ' ὁ γὰρ ἀνελώνου παρεστάναι, αλλὰ φεύγειν εἰ ωίλε, των πεπονθότα καὶ τον τόπον ώς δεινοῖς κατηγόρους ἐξευλαβούμενος ἐφ' ίν δἐ εκλείπει η πιθανη απολογία, δυνατὐν Οἴτως χθἐπιχειρείν' ἔτι ὁ μῖν τνραννων πάντως ἔπλα κτοῦται, ου, μην ὁ κτωμενος οπλα υδη καὶ τυραννεῖν επιχειρεῖ' πολλαὶ γὰρ αἱ τῆς κτήσεως ἀgons rei' πλατίνεται δἐ τὐ κεφάλαιον τοὐτο υπδ μἐν του φευγοντος τρισὶ τούτοις τόποις, τω μηδὸν ἔτελος ἔχειν, τω βλάπτεσθαι τὰ μέ-as . γιστα, τω δίνασθαι περι των αυτῶν ἄλλως ἐπιχειρείν'