장음표시 사용
261쪽
runt. st J Hinc etiam ceterae, quae illi a Reeentioribus quibusdam tribuuntur , laudationes derivantur : ut divinum hominem nuncupent, Philosophorum maximum , ct huiusmodi ampli ssima elogia , quae in tanta laudum profusione hominem res pro merito aestimantem sortasse 'on movebunt. a JQuod si ad Platonem sine praejudieio accedimus, deprehendemus , multa eum , & praeclara scripsisse et ad tamen longe distare ab iis laudibus , quae plena manu eidem tribuuntur . Et quod ad inventionis laudem pertinet , ex Veterum testimoniis conficitur , Platonem ex alioru m libris sua omnia scripta sumsisse & composuisse : nihil ipsum de suo excogitasse . Nam Dialecticam ab Euclide Megari- eo sumst: cui junxit formam Dialogisticam , quam a Socrate acceperat. Ab Hermogene, & Cratylo, Eleaticis philosophis , sumsit Naturalem , philosophiam e s3J cui alia addidit, quae Pythagorei tradebant . Ab eodem Pytha gora Metaphyscam . s J Moralis vero , ct Civilis distiplinae initia promst a Socrate et immo etiam a ProtagΟ-ra , & Sophrone Syraculano . syJQuidi illa ipsa sormaver dialcgos philosophandi , quam ipse perpolivisse dicitur, ΓεJ ab aliis accepit i nam praeter Socratem , Zeno
s IJ melius Demonstr. Evang. P. IIII. c. a. Baltus , Desensio P P. qui Platon. accus L. II II. c. 22. Lamius derecta Christianorum in eo quod myster. Divinae Trinit, adtinet, sententia. IT 33. sad Lenfantius Bibliotheq. German. Tom. II. arta s.
tentia Arsoxenes apud Laertium L. III. f. 37. Yf38. Veteres quisedam in ejus dialogis νυrebendisse . nurrat Passebius, de Varils modis tradendi Moralia .
262쪽
Eleates, & Alexemenus Trius ante eum scrIpserant dialogos . si JDuo ei summo consensu tribuuntur e I. Quod Grammaticae naturam & usuin primus expenderit . faJ a. Quod Geometriam ab aliis acceptam primus apud Graecos indu- Nerit, hujusque ope cubi duplicationem invenerit. s3IFalsum autem est . Platonem methodum analyticam , seu revocandi controversias ad sua principia , invenio et id enim ante eum cognitum erat. Adeoque ingenii , dc inventionis laude extolli Plato non potest. Uenio ad philosophandi rationem . omnia per dialogos disseruit Plato: quorum , qui germani sunt, exstant
XXXV. quibus addi solent ejusdem XIII. Epistolae . ssJId eo consilio secit Plato , ut mentem suam lectoribus occultaret ad odium fugiendum . Nam cum Anaxagorae, dc Socratis exemplo hi duo, quod mentem suam de Diis aperuissent, ab Atheniensibus religionis nomine damnati fuerant I didicisset , plenum periculi eme, sententiam suam declarare ; ipse autem novam de Divinis opinionem ex Italia , & Aegypto ad sportaret; quam in tanta Atheniensium superstitione in vulgus efferre tutum non erat; dedita opera colloquentes in contrarias partes disputantes inducit e ut tot tamque differentibus sententiis lector occupatus , quid ipse sentiat, ignoret: nec nisi ab iis, quos arcanorum sensuum conscios volebat , posset intelligi . Inpellebat etiam hominem ad obseuram disputandi Tationem areana philosophandi methodus , quam a Praece Ptoribus didicerat. Nam cum Heracliti, qui praeter cete
sa J Laert. ibid. L. 24. 48. saJ Laert. ibid. f. 2s.ls3J Plutareb. de Socratis Genio . 43 Brucherus in Platone p. m. 662. DI De Platonis dialogorum numero ZOutat Ioan π ι Albertus Fabricius Biblioth. Graecae Volum. II. P, a 3
263쪽
238 APPARATUS AD PHIL. ET THEOL. ros Philosophos obscure loquebatur a & Pythagoreorum , ae Aegyptiorum , qui symbolis omnia occultabant; principiis esset innutritus , eosque deperiret; saei te vel nullo inpellente in eamdem Philosophiam ineidit. si J Cumque esset gloriae magnopere appetens, & nullo negotio intelli geret, hanc disserendi viam obscuram & intricatam , valde idoneam esse ut laude reconditae doctrinae praedicaretur ; nihil prius habuit, quam ut hac methodo dialogos suos adornaret. Ab hoc autem sonte cetera incommoda orta sunt, ut postea demonstrabimus . Hinc dialogos ita texit , ut numquam propriam sententiam declaret, faJ sed committat invicem colloquentes e verisimilitudinem modo huic parti , modo illi ad tribuit: in inductionibus vero tam multus est , ut , quid ipse sibi velit, lector non adsequatur . Deinde definitiones nusquam tradite divisiones autem tam minute perliquitur , ut obscuritatem , quam vitare cupiebat, pariat rursum : adeoque nequeat intelligi . Hoc amplius : Fabulas interdum Aegyptiorum more excogitat, & arcanam Philosophiam his latebris occultat . Quo autem tutius di facilius lateret, In subsidium adscivit dictionem Poeticam , & translatam, quae obseu ritatem argum ento etiam claro inducit. Deinde significatum vocum mutat pro lubitu,& ex ambiguo loquitur . s 3I
IJ Confer. Menagius ad Laertii L. VIII. c. I s. ad se In Platonis scriptis nibit ad matur , rudi, utramque partem multa disseruntur et de omnibus quaeri- tur , nihil eerti dicitur . Cicero Acad. Q QT L. I. n. Φs.
33 ominibus utitur variis, ut ne illius opera in- D peritis is rudibus conspicua sint . . . . diversis utitur 9,, pe significationibus , iisdem nominibus e immo contrariasis Iaepe voces adhibet , ad idem significandum . Laertius L. III. s. 63. 64.
264쪽
PART. I. LIBER . TERTIUS. a I Praeterea quemadmodum Pythagoras omnia ad numeros revocabat , ita Plato res Physicas ad Mathematicas & generales rationes , proportiones , & figuras Geometricas reducit: adeo ut ob nimiam ab ractionem vix aut
nullo modo intelligi possit. Praeterea cum in schola Pythagorea didicisset, vocibus vagis & incertae significationis uti , & in subtilissimis abstractionibus versiari; hanc autem ad Deum philosophandi viam adhiberet; talia excogitavit, & seripsit, de principiis divinis , de emanationibus intelligi bilium , de id eis seu formis sensibilium . & intellectualiam , & hujusinodi sexcentis , quae non alii modo , sed ne ipse quidem intellexit . Cumque ea pro exquisita sapientia venditet, ΓιJ nonnullis enthusasta esse videtur . faJAd haec cum sectae condendae desiderio adficeretur , quae Socraticam gloria vel superaret, vel aequaret ; ipse autem non ea esset ingenii ubertate , & judicii praestantia, quae necessaria erat ad novum systema condendum; talia ex diversis Philosophorum placitis sibi repugnantibus e X cerpsit , quae nullo modo consentire possunt , s3J nec intelligi : in quo frueretismum suum praesertim in Physica,& Metaphysica praetulit. Et ut paucis comprehendam, Platonica philosophandi ratio talis est e de omnibus in utramque partem disputare et firma, & infirma utriusque
sa J se Curiosius neglecta sobria Socratis pbilosophia,
is de Diis quaerendo , gloriam de multis intempestivis , ac ,, vanis rebus adfectavit: is Aerapti, ac Psthagorae M τ ρ τελφγ ae prodigiose sapientiae amore captus, ad ri-
,, dicula superciliosius sapientiae professor delapsus fuit .
Auctor Epistola ad Aeschinem apud Xenophontem . faJ Confer. Hansbius de Enthusiasmo Platonico .s33 Confer. Ioann. Bapt. crispus de Platone caute le
265쪽
24o APPARAT Us AD PHIL. ET THEOL partis argumenta adducere et adeo ut lector non ea lectiois
ne eruditus , sed dubius evadat. st JHaec sunt quae in Platone statim legenti se offerunt rex quibus homo ingenii peracris , & vetustatis praejudicio non occupatus , quid de ejus Philosophia judicare debean
Principio perspicuum est, non bonum Philosophum esse Platonem , qui eo consilio scripsit , ut ne ab aliis inintelligeretur . In quo , mea quidem sententia , . nimis ille est ineptus : qui maluerit veniam deprecari, quam culpa vacare et quod facilius consequeretuD, si nihil seriberet. Cur enim operam consumes in eo Philosopho legendo , qui omnino intelligi nequit 'Deinde alio nomine condemnari debet, quod iis v cibus , iis notionibus, iis sententiis usus fuerit , qua inextricabilem obscuritatem prae se serunt: adeo ut oleum & operam in eo volutando consumere necesse sit . Quod non recentioribus modo, sed ipsis veteribus Platonis amatoribus exploratum fuisse animadverto . Cicero saJ remi obscurissimam Platonis numeris comparat. Sextus Empi
ricus s3J Platonem intelligi non possie prae se fert. Idem
efficitur ex tot interpretum discrepantia , qui in contra rias partes Platonem suum trahere conantur.
Λtque istam quidem interpretes s J obscuritatem
-srJ Confer. Cl. melius Cogit. Miscet f. seu Huetianis , p. m. 218. sad Epist. ad Atticum L. VII. ep. II. 33 Advers. Mathem. L. LC. II. L IOI.s J Platonis interpretes Graecos si eam ipso Platone conferimus , planum fiet, eos non , quid Plato dixerit; sed quid ipsi existiment eteritati esse consentaneum , posus is Tutini vero , ut Ficinas , illius amore capti, nihil tam ab sonum osten unt, quod algoria ad rectumsensum non tru
266쪽
PART. I. LIBER TERTIUS. 24 amaximo Platonis acumini tribuunt e nos vero eum Recentioribus doctissimis tarditati mentis tribuimus. Quis enim non rideret Philosophum , qui in hac Europae luce ea scriberet , quae post longum examen percipi animo , &explicari non possent 8 Cur ergo id Platoni laudi ducamus, quod in philosopho Recentiori vitio tribueretur Itaque quamquam praeclarissima multa cogitasset Plato , vel hoc nomine male ratiocinatus est , quod ea scribat, quae plane adsequi nemo possit. Quid si talia tamque repugnantia scribit , quae ne ipse quidem adsecutus est Prosecto ita se res habet: & si ea , quae de Diis , de animae,
mundi , & his similibus scripsit , sine ullo partium studio
examinamus , hujusmodi sunt, quae non nisi a deliro honmine, & enthusias a proficisci possent. At intellexit Plato . Itane vero qui igitur fieri potuit ut ipse intelligeret, nos vero non intelligamus Id sine non fit verisimile . Praeterea corpus doctrinae non compegit, sed hine inde sparsa omnia exposuit in dialogis., sine ullo ordineatque neXu . Iccirco qui ex ejus dialogis systema aliquod doctrinae componere conati sunt, ut Appulejus siJ & Alcinous , faJ plane ostenderunt , quam inutiliter tempus
ipsi , & operam collocaverint. At id in Philosopho vitium est vel maximum , qui & aperte loqui debet, &
hatur . Serranus vero is Platonem depravat , On allegorice ponit, quae non intelligit. Vide Fleursum Diff. de Platone , in Meth. Stud.
IJ Libris tribus de Dogmate Platonis , quorum in prismo de Nilosophia Naturali, in secundo de Morali, in tertio de Rationali agit. 2J In Detineatione doctrinae Platonis , apud Stant
267쪽
2 2 APPARATUI AD PHIL. ET THI 'L. sententias verisimiles ordine atque via lectoribus ex
Ad haec pavea bona tot inter incommode dicta scripta reliquit. Prinei pio in Logica quaedam non inepte de definitione , divisione , ratioei natione, & fallaciis scripsit :haec tamen tam multis aliis obscuris & perperam cogitatis . de judicio veritatis , de intellectionibus , de praeexsistentia animarum , de reminiscentia , de innatis notionibus , sunt admixta, ut separari vix queant.
In theologia Naturali, quae illius Philosophiae scopus est , vix aliquid , quod sit ex usu , scripsit. Nam creationem ex nihilo negavit. Deum, & Materiam, duo principia aeterna , quorum alterum ab altero non dependeat , exstare dixit . Naturam Dei tam obscure adumbra vit , ut verisimilius videatur, Deum secisse corporeum.
De id eis aeternis a Deo separatis , de anima mundi, de trinitate quadam , de Diis , daemonibus, miras fabulas cogitavit , & scripsit. In Physica de ortu mundi Ita loquitur, Vix ut Percipi possit. Ubi de anno magno , de Diis animantium conditoribus, magnas nugas scribit: nihil boni praeterea.
De anima vero incredibilia cogitate eamque ex materia componit , & ex Deo ducit per quosdam gradus emanationis . Ex materia originem deducit mali moralis. Plurima de animis per sidera sparsis fabulatur . De fabricatione hominis pauca quaedam bona plurimis falsis adjuncta conscripsi. Haec Physica . Mathematicas disciplinas extollit e non quatenus Physicae doctrinae opitulantur, sed quatenus animum aci notiones abstractas , & rerum essentias contemplandas parant , & excitant : quod est ignorare usum Mathematica-Tum . Sapientius loquitur de Ethica , & Politica et in quibus tamen plurima de re publica illa sua scribit salsa, nuga
soria , di quae vix in puero ferri possent.
268쪽
PART. I. LIBER TERTIUs. ' 2 a Haec philosophiae Platonis adumbratio est. st Jhis autem fit notum , Platonem etiam in singulis sententiis, ut disputandi rationem & methodum in praesentia omittam , ea dixisse, quae serri non possunt: quaeque nee lumen ullum adserunt bonae Philosophiae , nec ullius usus . sunt. Quidquid dicant Platonis amatores, Picus , Ficinus, immo interdum CudVVorthus: qui cum animadverterent a Veteribus Platonem magnopere laudari , exi simarunt , sub illis verborum involucris incredibilem
eruditionem latere. II. Alter philosophorum Veterum coryphaeus est Ariis foteles Stagirites, Platonis auditor, qui & a Veteribus fuit laudatus , & a Rccentioribus , praesertim a seculo Christi XII. usque ad XVI. prae ceteris Philosophis in honore habitus . Gloriam hic Platonis quodammodo obscurasse videtur , adeo ad eum interpretandum certatim plura saecula concurrerunt. Neque vero hic nos in illius vita describenda tempus consumemus , eum id & a viris doctis
fuerit factum, IJ & a proposito nostro sit alienum et sed de philosophandi ratione dicemus. Jam primo libro docuimus , Aristotelem seripsisse de Rethorica , Poetica , Logica, Physica, Metaphysica , Ethlea , Politica . Ac de Rhetori ea quidem , & Poetica
in praesentia non disputamus et sussicit monere, in utra que magnum ingenium , ingentem eruditionem , & per
acre judicium ostendisse. Quod si in reliquis disciplinis
frJ Qui plura cupit de Platone, legat, praeter auctores adductoa, Stant6um Hii . Philos. Tom. Ι. e. na. 672. seqq. σ IJ Fraeter cete os illius vitam ser sit Andreas. Seboitus resulta Vita Aristotelis, ac Demosthenis: Aug. I 6Ο3. q. Patricini in Discussionibus Peripateticis Tom. I.
269쪽
2 APPARATUs AD PHIL. ET THE L. eodem modo se haberet, parum sortasse in iis desiderare iamus . De quatuor igitur ultimis sermo est potittimum . Magno ingenio pollebat Λristoteles , & acumine in-eredibili: quibus cum adjungeret vastissimam lectionem ,&maximam diligentiam, erat enim helluo librorum ; doctissimus brevi tempore evasit . Cumque doctrinam suam etiam ad aulae ritum conformaret, omnino erat aptus qui res magnas aggrederetur, & politissima atque ex omni parte utilia scripta nobis relinqueret. Effecerit , an non , non exi Peripateticorum judicio , qui plerumque haec non expendunt ; sed ex praeceptoris scriptis dijudicandum est . Ergo Aristoteles , non secus ac Plato , desiderio ductus novam sectam condendi, quae ab se nomen haberet , in hoc scopo cogitationes suas omnes defixit . Cumque nollet i pse mentem suam declarare , ne aliorum indignationem suscitaret, de industria suas opiniones oecultavit . Haee illi cum Platone communia sunt vitia . Unum ei peculiare et quod non poeticam dictionem , & insolita vocabula adhibeat, sed maxime purum & planum sermonem c Tamen in tanta dicendi elegantia obscurissimus est. Cauta se hae sunt.
eatis sontibus , ex quibus hausit, ut an de sua , an vero de aliorum sententia loquatur, constitui non possit . a. Metaphysicis , & abstractis notionibus omnes Philosophiae partes refersit, praesertim Naturalem , & Noralem . Adeoque res satis claras tali disputandi ratione obscurat . 3. Interdum vero, quod non habeat claram ideam rerum , quae ipsis notionibus respondent 3 utitur notionibus vagis, quae rem faciunt obscurio rein . q. Probationes plexumque brevitatis caussa non adhibet., vel alio loco ponit, quam deberet. Quaedam ex Mathematica ad Natura Iem disciplinam adducit , quae non nisi ab homine talibus
studiis contrito intelligi possunt. c. Exempla vel plane
270쪽
PART. I. LIBER TERTIus a rnon adfert, vel obscura adfert, ut mentem suam aperiat. I. Occurrunt etiam plura sibi repugnantia , quae caliginem scriptis ossundunt . 8. Desinitiones nominum plerumque non adhibet e cumque res diversas eadem voce saepe designet, saepe differentibus Vocabulis eandem rem nomines , obscurus fiat necesse est . s. His accedit stricta dictio,& breves propositiones, & abruptus sermo, & peculiaris syntaxis vocum a communi longe diversa et quae hujusmodi sunt, ut nec lectorein commode legere sinant, nec plane adse-.qui mentem scribentis. Haec ab ipso Λristotele incommoda prosecta sunt. - ἰAlia autem eaque gravissima ab aliorum vel inperitia , vel negligentia sunt orta , de quibus primo libro
Commemoravimus . Nam cum vermibus , & humore autographa fuerint corrosa , & inperitae manus multa ex ingenio di conjectura suppleverint , atque librarii indocti Pleraque pessime exscripserint; tum etiam librorum ordo , & nexus systematis fuerit perturbatus & mutatus 3 sperandum non est fore ut intelligamus, qualis suerit Aristotelis germana sententia . Ad haec cum de plerisque , quae exstant, scriptis dum bitatum suerit , essent Aristotelis , an secus ; nemo sapiens adfirmaverit, sibi elia exploratum , quid sit Aristoteli eum , quid aliorum. Ut mittam interpretes, qui Philosophum in contrarias partes trahunt, & cogitata sua pro Aristotelis sententiis interdum proponunt. Quod si partes Philosophiae singulas minutatim consideramus , facile dignoscemus, quam multis , quamque insignibus naevis inquinentur . Et de Logi ea proximo Iibro jam diximus . Agnovit ille quidem , finem Logicae esse tririsimile seu probabile , & verum seu certum inve stigare , uti demonstravimus . Id tamen, quod ad Uert id, non praestitit . Nam de veritate probabili conlequenda nihil dixit. De certa seu domo ustrativa tam obscure locu