장음표시 사용
281쪽
ars APPARATUs AD PHIL. ET THEOL. etandum in re Christiana contra Gentiles desumunt . Iu
stinus Martyr si J & Theophilus Antiochenus saJ &Athenagoras s33 Platonis philosophandi viam interdum
adhibent . Tatianus Orientalem philosophiam prodit . I J Eodem modo ceteri Philosophiae laude ea aetate praeis nantes , qui si minus systema s Platonis systema iidem re-3ecerant , uti demonstraVimus J at sententias Platonis aliquando declarandi mysterii alicujus gratia usurpant. yJNihil se eius confirmandi gratia unum & alterum pro
I. Irenaeus episcopus Lugdunensis, vir Sacris litteris , & philosophia Graeca persecte eruditus , cum Zelo Christianae doctrinae defendendae inflammatus esset, Haere ccorum opiniones infirmavit , quas ex orientalis , & Αegyptiacae , ac Platonicae philosophiae placitis cum doctrina Christianorum copulatis scelestissimi Haeretiei deriva-hant . Laudatur ea de caussa s6J quod plane errores exposuerit e sontesque , unde suerent, indicaverit , quo facilius eos labefactaret . At quaedam Platonica usurpa Vit , in explicando mysterio Trinitatis, de angelis corporeis , de animo humano, cetera , ut e Xpeἐitius occurreret ad versariis et s72 quae in tanto viro ob consuetudinem aetatis sset J Apolog. II. pro Christ. P. yO. II. ad Confer. ejus L. II. s. Iq. O, Petavium de Trinit. L. I. c. 3. g. 6. s3J Confer. ipsa Apologia Athenagorae .s J Confer. Petav. loco citato . s. s. syJ Epiphan. Haeres. 3I. c. 33. Hieron. Epist. 83.s 6J Massuet. Differt. III. ad Irenaeum , art. s. ITJ D Ac mibi videntur illi, cum adetersus Gentiles
es, doctos , O Tbilosophiae deditos pro Christiana fide disce
ptarent, quo eam Sendibiliorem facerent, ae magis per-ν, fugderent, minus accurate , ac subtiliter illius intima
282쪽
tis, & scriptorum scopum exeusari possint . Quod ipsum secit Cl. Massuetius , qui de Irenaei scriptis luculenter disputavit. si III. lam Clemens Alexandrinus memorandus est :homo & Graeca , & Barbara philosophia mirifice excultus, quique ingenio , & eruditione reliquos sui saeculi antecelluit . Ex singulis sectis excerpsisse Clementem plurima , quae ad Christiana decreta applicaret, ex ejus verbis per spicuum est a illud etiam addentis , hac via sperare se , ut Catechumeni ad religionem nostram faciliuβ ducerentur .
,, On areana commisisse Iibris sis , quos emanare in vulgus D euperent: atque ad Platonis decreta , eamque , quam ιI- Ii combiberant, Neologiae formulam , Gristianum istud se eonformasse mysterium . Petavius Dum. Theol. Tom. II. Praef. e. 3. g. 3. QU. Huetius orige . L. II. C. 2.q. I. U. Iq.
si J ,, Omnium fere , quae paullo incuriosius ab Sanctisse illis Patribus de boe masterio interdum jacta sint , ea ,, D illa primaria videtur esse , quam dixi, quod cum Genes tiles pbilosopbos alienos a Cbristiana professione conciliam re vellent, is probabilem iis caussam fidei nostrae red- dere , salva dogmatis ipsius , ut loqiei soleo , substantia ;,, pleraque illorum more , institutoque declararuna . Petavius Praef. ibid. s. 6.s ad se Varia ae multiplex doctrina is varie probat id , is quod adducitur, ων Catecbumenis admirationem adfe- ,, πο1 , eo , quae sunt praeripua , dogmata , ad eorum , qui audiunt , persuasionem , ad veritatem eonstituit a Stromat. L. I. P. 279.
33 Eusebius Caesariensis apud Fabricium Biblioth. Gra car Val. V. p. II 2. PbotiuI Cod. CvIm. P. IIq.
283쪽
APlλARATUI AD PHIL ET THEOL.& Recentiores oculati animadverterunt .si J Ut illuder tde materia ex Deo genita: de idearum doctrina , quam Plato, ut ipsi videtur , accepit a Mose : de Αργ' logo imagine Patris , ut homo est imago verbi ς de angelis propter incontinentiam ex caelo pulsis , ceterae quae plane conficiunt , ex Academicis , & Stoicis placitis Clementem quaedam inysteria Catechumenorum gratia adornasiis &mposuisse. fad
Et de Patribus, qui ante sectam Eclem cam floruerunt , hucusque Hi enim , uti diximus , ex Eclectica disciplina haec Alexandriae jam nata erat , eaque Patres sa pientius , quam ceteri, utebantur J id est, ex Philosopho-xum sententiis, praesertim Platonicorum , Stoicorum , &Drientalium , aliqua Christi placita inlustrare & confirmare conati sunt.
Laudantur quidem doctissimi , ac sanctissimi homines ob relisionis Chri ilianae propagandae stuatum , ob labores hac de caussa sulceptos , ob librorum copiam , qui undique & eruditionem vastissi nam . & sanctimoniam redolent . At, quod pace beati Isimorum Mirorum dictum sit, in aliquibus argumentis non eam Philosophiae peritiam ostenderunt, quam ipsi, si vellent, ostendere poterant, propterea quoὸ in Philosophia ad plenum erant eruditi. Nam primum ex Gentilium placitis disputantes, eoldem ad religionem Chri ilianam dextere detorquebant. Quae etsi per opportune di sapienter erant excogitata, tamen firmior esset ratiocinatio , si ex nostris principiis ducere
si J Huerius Origenian. L. II. c. I. q. q. . fa J Clemens Alexandrinus . . . Christianum dogma se de Verbo Dei, ac Filio, Platovιs ad mentem accommo- dare statuit , Ine erroris plerumque fuspicione . Peta vius is Trinit. L. I. e. q. s. I. Conferri possunt Caveus Hist. Li ter. os Baltuε Desens. Patrum , qui eum defenduuA
284쪽
tur , ut alii Patres secerunt. IJ Deinde ea , quae non nisi
divina locutione constant, ad Platonis sententias interdum revocare non dubitabant : e. g. cum trinitatem Platonicam ex nostris principiis inlustrabant, quo facilius inlicerent Gentiles. Quae disputandi ratio fines humanae rationis , & divini sermonis accurate non sejungit . Haec non nulli et nam alii dextere , & accurate eum Gentilibus diseeptando contenderunt, eorumque errores
solide & nervole labefactarunt . Sunt tamen sanctissimi ill ac eruditissimi homines excusandi multis de caussis: asPrimum, quod bona fide egerunt et deinde, quod id curti pretio factitarunt: postremo quod de religione Christi anxpraeclare meriti sunt. Quare vel hac de cauta eorum me moriam sancte colere , & summis laudibus efferre debemus .
Venio ad eos , qui ineunte III. saeculo , id est , post conditam ab Ammonio Eclecticam sectam scripsere . De quibus, quid nos judicare debeamus, tum eX iis., qua Paullo ante , tum quae primo libro disputavimus , s3J colligitur . Tamen ne sine ullo exemplo decedamus , aliquem
III. Eorum , qui hoc taculo Philosophiae eruditione R a cla-si J Miuus sepe rectam usurparunt Ecelesiae patres,, disserendi methodum t ex pluribus etiam , quibus utis, poterunt , argumentis minus valida, minusve v a quan- ,, oque adbibuerunt. Quid tum t nimirum omnium bac ium re mortalium sortem subiere , qui falluntur nonnum D qκ m . . . . Ipsa quoque n. WP. eritice non omni mendo,, caret e immo plerisque Veteribus parum omnino peroe ,, cta fuit haec scien tia . Bonaventura Argonensis Chartu sianus de Optima Legend. Patr. Methodo . P.Le. T.ρ. m. ε 3
a J Vide P et avium in praefat. b L. I. locis citatis . id cap. v I I
285쪽
αεο APPARATUS AD PHIL. ET TRT L . Hari habiti sunt , praeter ceteros memoratur Origenes Adamantius , Clementis Alexandrini primum, deinde Ammonii Saeeae Apostatae discipulus et vir sollerti ingenio, summa eloquentia , & multa ac recondita doctrina instructus : qui tanta eruditionis fama docuit Alexandriae, quanta nullus e Graecis doctoribus alius et adeo ut ad eum non
modo Christiani, sed etiam Haeretici , & Gentiles, &
seminae eruditae quaedam audiendum concurrebant. ΓνJ Cumque a Clemente didicisset .disciplinam dogmata Philosophorum aliqua ad usus Catholicos revocandi ; ab Ammonio vero rationem hausisset non modo saeculares doctrinas , verum etiam religiosi dogmata conjungendi , quam sncreti um vocant; eamdem tanta animi contentione persecutus est, ' quantam verbis declarare vix pos
Profecto cum esset Origenes innutritus Aegyptiaca philosophia, quae & majorum traditiones , & Deorum suorum historias ad notiones Philosophicas reducebat, omniaque allegorico modo interpretabatur; primus videtur esse , qui publice eamdem docendi viam in scholas Christianorum invexerit , atque sacra Christianorum dogmata ad Platonicae philosophiae , quae Alexandriae obtinebat , placita revocaverit. Ex quo sonte longa erro rum series manavit , quibus Origenis scripta , ceteroquin eruditissima , inquinantur . Quae cum Recentiores s ad c Piose persecuti sint , praetereunda hoc tempore vi
IIII. Alter est Eusebius Pamphili, episcopus Cae-
si J Euseb. Hist. Ecles L. VI. c. a. & II. & ΣΟ. gκ Catholicis melius Origen. L. II. c. II. q. II. rolus de Ia Ilue Praes. Tom. I. Oper. Origenis. Ex Hae reticis hoc etiam pertractant Clercius Hist. Ecclesiast.
286쪽
I ARr. i. LIBER TtRTI Us ast Ariensis , vir peraeris judicii ,& selecta eruditione excultus . Hic cum religionem Christianam strenue defendere conaretur , duplex opus edidit , Praeparationem , dc Dein monstrationem Evangelicam : in quibus Gentilium philosophorum , dc theologorum absurda , & repugnantias collegit , ut Philosophorum audaciam confringeret, dc praepararet animos ad fidei Christianae lumina recipiendat quod cum pretio effecit.
Itaque Eusebius , ut & ceteri doctores Christiani saeculo III. & IIII. omnia Philosophiae systemata rejecit,
dc Eelectico modo philosophatus est . At cum ex commani opinione existimaret , veritates omnes per traditionem,
α λέγον logon ad Philosophos pervenisse , & per sectas o mnes sparsas esse ; Platonemque de Deo, rebusque divinis quaedam dixisse , quae nostrae religioni sunt consentanea ;ex his sontibus infirma quaedam ducit argumenta ad Gentiles consciendos . Deinde cum non adverteret, quantum
interest inter Platonicum systema , & Platoni eorum Aleoxandrinorum , qui eumdem Platonem depravaverant gquantumque inter eos, & Christianorum doctrinam. intersit ; plurima dc diversa miscet, dc Graecorum systemataeonfundit: 'eisque talia tribuit, de quibus numquam CO gitarunt. Quae ipsi eum ceteris , qui Alexandrinorum placitis erant eruditi, ut Di mus exandrinus , Cbal cidius , Aeneas Gaeturas , Zacbarias Sebola iras . Ioannes Philoponus , reliqui, qui V. dc VI. saeculo in .Prientali
ecclesia claruerunt, communia sunt.
V. Sanesius vero Cyrenaeus, ptolemaidis episco Pus, ct is quidem eloquentissimus , & doctissimus , inito saeculo V. eadem ratione philosophatus est : nisi quod Platonico-Αlexandrinum systema majori conatu defendit, dcin tuis epistolis , dc Θmnis expressit. Ex quo systemate . quod dicitur emanativum, conspicui errores fluxerunt, ut periodica reversio rerum omniam ad primum sontem et
287쪽
negata corporum resurrectio : cetera , quae viri docti si)non alia ratione defendunt , nisi dum adfirmant, Synesium eum est factus Episcopus, errores praedictos detestatum esse . Id certum est, Synesium aperte sessum, Da J Platonica placita cum Christianis dogmatibus convenire non posse et
adeo vir oculatus Ethnicorum errores penitus cognoverat. Verum hie , & Heudo Dionasius Areopagita ab Eclectica Patrum philosophandi via ad Eclecticam , quae in usu erat apud Gentiles, haud obscure digrelsi sunt. Γ3JVI. Sed etiam Christiani doctores in occidente saeculo IIII. Saaeulari philosophiae operam dederunt , quo facilius Gentilium errores profligarent, eosque ad Christianam religionem pertraherent . Numerantur in his Ogr-nobius Aser , ex Philosopho Christianus , qui edita Apologia contra Gentiles, magnum sibi nomen secit in Ec-e ia . Sed virum doctissimum magis a Rhetorica arte, quam a Philosophia , esse paratum , et , qui ejus scripta legit, manifestum est . Primum omnium Philosophiae systemata non admittit, idque recte , sed quaedam ex Platone sumit interdum . Deinde cum humanae mentis imbecillitatem dc tarditatem defendere velit , ut Gentilium inpudentiam confringat, ita rationem deprimit, ut ad Scepticorum caltra transire videatur . J Praeterea artem disterendi non uno tantum loco contemnere videtur. syJ Postremo ita disputat, ut oratorem , non Phisosophum , te audire exillime, i qui Ethnicorum super . sti-
sad Confer. Dnsi Episti Ios. p. 247. ad fratrem Theophilum. 33 Confer Petavium de Trinit. L. I. c. l. s. s.f-J Confer. illius L. I. c. a T. L 1J Consule cap. XXXVI III.
288쪽
PART. I. LIBER TERTIUS . ac Isitionem Rhetorum phaleris , non perspicuis dc firmissi in is rationibus , labefactare interdum conatur .
VII. Huic addimus discipulum L. Caelium Lactantium Firmianum , Rhetorem praestantissimum , qui eam Latini sermonis copiam & elegantiam , eamque eruci itionem ad nostra dogmata adtulit , ut merito suo Christianus Cicero nominetur . Edidit Libros de Ira Dei, Insi- tutionum Diuiuarum, de opificio Dei , cetera et in quibus quot errores & repugnantias Graecae sectae in Philosophia , ct Naturali theologia admiserint, dilucide exponit: dc argumentis Philosophicis conquisitis Gentilium adoritur deliria is
Nullum philosophiae Graecae systema amplexatur Lactantius : sed cum ex disciplina doctorum III. & IIII. De euli sibi persuaderet, Christianas veritates per singulas
sectas sparsas esse ; omnia exploravit, eaque excerpsit , quae accommodata videbantur ad religionem Chrinianam confirmandam , & defendendam . Verum cum vir doctissimus praejudiciorum expers non esset , quaedam interdum addit , quae nec Philosophum decent, nec Christianu ra . Nam primum eκ libris suppositiciis argumenta sua non uno loco deducit. IIDeinde contendit , hominem sine divina locutione nullum verum comparave posse . faJ Praeterea ex hypothesibus fa i sis lumit non nul Ia argumenta . f3J Ad haec te Physicae disciplinae valde peritum non esse singulis paginis ostendit. Γ J Postremo oratorio sermone , ubi argumen
ta perspicua erant necessaria , iri itur frequenter. Praete-
4J Confer. Joan. Iustus Raυ Diatriba de Philosopho Lactantii. Confer. Journal des Savans IT 3l. Maii art. q.
289쪽
264 AΡΡARAΥUI AD PMIL. ET TAEOL. reo errores de animarum praeexsistentia , de suturo milis annorum regno , de angelis, cetera , quae viri docti eo-piose persequuntur.
VIII. Sed praeter ceteros B. Augustinus episcopus Hipponensis, IIII. saeculo exeunte, & sub initium V. maxima ingenii ubertate, & eruditionis copia ad philosophandum accessit. Plurima vir beatissimus scripsit , quae in argumento Theologico versantur e sed etiam quaedam reliquit, in quibus Philosophica ejus eruditio elucet: ut . sunt libri Contra Academicos, de Inmortalitate Animae , de uuantitate Animae , de Duabus Animis , cetera , sed praelertim libri de civitate Dei. Augustinus primum Peripateticae logicae operam dedit , quam postea abjecit, propterea quod cognovit, ex Categoriis salsas se de Deo notiones accepisse . si J Deinde Manichaeorum placitis de duobus principiis Bono,
ct Malo imbutus est e saJ quae ex orientali philosophia
orta erant. Quorum deliria cum animadverteret, de veritate inquirenda desperavit , & ad Academiam Mediam,di Scepticorum castra se contulit. Γ3J Sed lectis Platonicorum libris ex schola Plotiniana , ad Academiam Veterem transivit, quod sibi persuaserit, videre se in Platonicorum scriptis multa doctrinae Christi consentanea , quae eum ad incorpoream Veritatemo dc invisibilia exploranda allicerent & incitarent. Γ J Itaque ex Platonico- Alexandrinorum scriptis, quantum per Christianam re
si J Aug. Contra Academic. L. IIII. c. I s. Ibidem L. III. c. 6. 33 ,, Saepe mibi videbatur , non posse inveniri verum , ,, magnique fluctus cogitationum mearum in Academicorum ,, suffragium ferebantur . August. de utititate credendi
290쪽
PART. I. LIBER TERTIIII. Iigionem licebat, perpetuo philosophatus est. IJ Persuaserat enim sibi vir eruditissimus , Platonicos Recenistiores noti sbium in Logica s aJ & Physica saJ & Eth ca s J ceteris praesti tisse a sed etiam in theologia Natur Ii longe reliquos Philosophos superasse , syJ & Christianae fidei magis consentanee locutos esse .s6J Ex quo eo jectat, eos non modo ab Iudaeis pleraque accepisse, s Iverum etiam a divina providentia per Iogon inter
Quamquam vero Augustinus Platonicos tantu laudaverit, tamen numquam eorum systema , & doctrinarum nexum admisit et quinimmo non semel hypocrisin.
idololatriam, stultitiam,& hujusmodi vitia iis exprobavit a& im in Nym si primo sanctis tuis litteris informatus essem, , , On in earum familiaritate obdulcisses mibi, post in iI- la volumina L Platonicorum J incidissem ; fortasse ausm abripui ent me a fundamento pietatis 3 aut fi in adfectu . se quem salubrem imbiberam , persiti em , putarem etiam is ex tuis libris eum posse concipi , si eos solos quisquam di-
,, dicisset. Aug. L. c. C. 2o. Confer. idem Contra Aesedem. L. III. c. 38. On Retr h. L. I. c. s. in quibus decia rat , ex qua disciplina ratiocinatur, nimirum ex Platonic Plotiniana
iaJ De Civitate Dei L. VIII. c. 7.s3J Ibidem c. 6os J Ibidem c. 8. yJ Ibidem e. I. O q. J A Quod de Deo summo im vero ista senserint: quod
D On rerum creatarum sit effector, o, lumen cognoscenda di, rum , O' bonum agendarum et quod ab illo nobis fit principium naturae , ων veritas doctrinae , ct felicitat vitae is ibid. c. s. sIJ Ibid. c. IO.L84 confer. de Civit. D. L.II. G. . γ.