장음표시 사용
181쪽
d eat utrunque,calidum videlicet & humidum,esse in vere. Quod si igitur,inquiunt,calidu & humidii est ver,ut sit temperatu fieri no potest. .ujppe,ut metipse Gai.lib. r.de Temper. p. 4.testatur,omni u acris temperamentorii pessimum
existit, id quod calidum & humida est. Atqui si recte Galeni obiectio verba expendere voluissent longe aliud quam ipsi fioxerunt Di diuolubue ipsum sensissὸ,haud dubie animaduertissent Neq; enim Visa ἡ, ruod illi putant,hoc loco Galasserit,uer esse calidu & humi eis ad' esu:sed inquit: αμφω t 0ν ui, ambo aute in vere sunt. Refert humida. aute haec dictio ambo, ea de quibus antea sermone , abuit. Non sunt autem alia nisi calor ambientis,& redundans, seu perspicua in corpore humiditas. Ambo igitur, calor scilicet
aeri ride redundantes humores corporis, in vere sunt. Calore vero aeris esse in vere,pala testatur Gale. qui Com. 2C.huius
σια DYσατός, in i arses το δείμα, verno tepore ambientis calor sundens humores,ad cutem educit. Porro humiditate superuacua veris tempore in corpore esse propter hyemem antecedentem,quae eandem coaceruauit, non mit u est:
quippe costat hyemem esse humida.Verum aduersus ea quae obie- nunc diximus, ita subinde instabunt:Oal. palam asserit, vitu Q quoque fateris, ambientem verno tepore esse calidii: caliduvero excessiim,Galeno lib. r.de Temper.ca. . autore,significat:igitur effugere no poteris. quin Ver haud esse tempera' χερ - ab tum,concedas. intibus vicissim sic respondemus Quu eali- dii sit vox ιμωαμ', multaq; significet,cauendia unice erit, ne nobis homonymia imponat. duod faciemus si diligeter decius significationibus,quae quide ut iam dictu est, varit sunt. distinxerimus.Nam calidii, l. lib. 3.de sympi Ic. medic.D- Calidi ka. Cult. o. U.autore, id subinde appellamus quod est mediocri- mae acce ter teperatum: sicut balneii quod est eiusmodi,ac potionem. pyi' es. Sic etia vocamus id quod a te perato no multum descit. Ad-
haec quoque. quicquid calidius est, ita nominamus. Quum Vel quo itaque calida vera Galeno appellatur calidu in prima eius c. lidum asgnificatione usurpatur,idemq: quod temperatu sign i fica ti zy q ς Aut si ad sine veris respexeris qui parum ad caliditate declinat nihil prohibet quin in altera significatione calidii usum passe dicas.Nam ita nihilominus ver temperatu erit quandoquidem declinatio haec excessus nomine non censeatur,
182쪽
rum & mediocritatis latitudinem nondu exesat ut copiose lib.I.de Tuenda sanit.cap. l.ostendit. Tamen quum ita loquimur,exquisita nominu appellatione no vitiamur.Si enim exquisite loqueremur, quemadmodum etiam Gai lib. 'impl.cap.U.testatur, quod symmetrum est, non symme . calidum, sed temperatum nuncuparemus. Quod vero ab uueti tem illius recederet modo, si ad calidius quide immoderatione, P - sua accederet,ium plus,tum minus calidum. Sed ut tandem rem in pauca contrahamus, quum ver sit temperatum, ubi per se,ucut debet, aestimetur, atque adeo in hoc ipso sit aeris calor moderatus, fit ut nunc simpliciter temperatum, nuno etiam calidum dicatur, perinde atque balneu aquae dulcis. Tota igitur simul humiditas,8 c.JGraecὰ,ahextitis in τι--μ νψων κριοπι το υποῦν a ro ' ἐ-ινμιιι π.Vniuersa igitur humiditas in morborum iudiciis consertim expulsa,&c.
PEr siccimies fibras acuta sunt. Et si quidem a
nim magna exparte talis feris,qualem scit conmtutionem, morbos quoque talas, magna ex parte, expe-Ltare oportet. AD praedicendi arte bare sententia pertinet,in qua Hi
pocrates docet,quod tales magna ex parte' morbi ge-- nerentur,qualis temporis aut totius anni fuerit constitutio. Inquit enim, in siccitatibus,ut conuertit Celsus lib. 1.cap. I. vel ut nos interpretati su mus,per siccitates ,quos ora Ioe -- Vς eauit Hippocrates fiunt febres acutae. Per siccitates vero im' telligere oportet tempora plus iusto sicciora,quod ex Phi- Iotheo ipso satis liquet, qui hoc ipsum αυχμ ν significare,
183쪽
fvaν ωμο ν οντως.His enim verbis diserte significat, Hippocratem praeter alioru morem, constitutionem plus iusto sicciorem nominasse αομν, cum caneri sic appellare cossi uerint eam quae su mine sicca est,no quae simpliciter siccior. Per acutas autem febres,quae cito desinunt, & grauia ha - Acutae mbent symptomata,accipiendae. Hae vero in siccioribus teporibus ideo fiunt, quia siccitas humores efficit biliosos, qui subinde febres par i unt acutas. Atque haec pro intelligenda prima huius Aphorismi parte sufficere censemus. Ad alte-
ram itaque accedamus, in qua ait:Quod si vero uniuersus annus magna ex parte talis, hoc est siccus fuerit, quale secit constitutione, tales etia magna ex parte morbos expectare oportet.Quibus verbis innuit Hipp.anni constitutionibus respondere morbos,ut si anni constitutio sicca suerit, siccos ac biliosos,atque aded acutos morbos fieri necesse sit.Contra si humida sit anni constitui; o, humidos etiam pituitosos L longos morbos pariet. Non autem temere dictum est ab Hipp. si annus magna ex parte talis fuerit: quia vix fieri po- restri uniuersus annus siccus sit, ita ut non aliquando etiam pluuiae interueniant.sufficit itaque, ut magna ex parte talis sit:h oc est, ut siccitas humiditati praeualeat. Ita non ab re Maenata etiam dixit, tales magna ex parte morbos expectare opor- ε,ire tet.Solent enim& alia morborum genera praeter haec quae constitutioni pr ualenti conueniunt, ingruere: at rarius. Quare magna ex parte morbi, qui accidunt, constitutioni anni respondent. Repetitur haec altera Aphorismi pars in , libroHipp.de Humorib. iis verbis,ut πλύ- νο me τοιουτο
Paulo post.J Nempe Aphoricis .huius sectionis. Constitutionum anni. J Adiiciendii, quod in totum dixerim.Grin&c. His 'adiungens.J Scilicet. 16. Aphorismum huius sectionis tertiae.Caetera sunt clara. A P H OR Is Mus v et II.
184쪽
In moderatis temporibus,quum tempsiva fi t tempsiue,morbi stabiles ct boni iudicis accidunt. In immoderatis aurem, stabilesin mali iudici .
Docet hoc in loco Hippoc.'ouibus anni temporib. morbi stabilas & boni iudici j nanti& quibus item instabiles & mali iudici j. In moderatis enim temporibus , quo, ipse καρπαταῖ vocat, si quaevis tepestiue & couenienti tempore fiant, stabiles & 0nceri morbi oriuntur. καθετῶτας ve is ro αυρος, Galen .in Commen .leste, H ippocr.appellat tempora, quae ordine quodam suam seruat temperaturam. seruant autem suam temperaturam, quum in qualitatibus suis nonasmodum excedunt, veluti ubi autumnus non fuerit valdε siccus, sed, ut Hippo.ait, aquae etiam descendunt: hyems non admodum frigida,neq; valde sicca, sed mediocritatem ser . vet. vii re hec tempora commodissime moderata dicuntue ut merito antiqui interpretis conuersio,cui reddidit, in moderatis temporibus, reliquis sit prςserenua. Est enim Graecis Maura interdum, idem quod moderor. Haec etia interprestatio aptissime cum iis quae Galen. in suis Comment. lia bello Hippo.de Aere, aquis & locis affert,quadrare videturi Caeterum hoc loco Hippocrates vocat tempestiua, id est, quae opportune & suo tempore fiunt. ut sit sensus. Si inmoderatis temporibus omnia, siderum scilicet ortus & occasus, pluuia, serenitas, & venti, opportune ac suo tempore fiant, morbi A Jrit, hoc est stabiles, quieti, eo
stantόsue & χ, ιν,εr, id est faciles & synceri fururi sunt. Quare diceret, morbi qui in iis temporibus accidunt, non erunt inaequales & vari j, ut sunt autumnales, sed constantes, synceri de puri. Non inepte etiam quis interpretabitur Aboni iudicij. Nam ut Phavorinus testatur,obκ 2 4e Graecis euos r MFj δ Q ψοίας ὐγάνας. consueto more dicitur qui a morbo leuatus est. Eitaque rei rati nem subiungit , inquiens ΚεmyAM τὸ A κυουίδεαι , sic autem dicitur propterea quod sit bene iudicatus. Nemo enima morbo liberatur, nisi bona iudicatio praecesserit. Signimcat vero Gerla, eodem autore, etiam τε - Νη--
185쪽
Q Φ,t, id est facile,*ncerum & manifestum. Ita ut Musa hoc loco non recte contendat Anc ιν--aν sic enim aliqui codices Hip. habent,pro Misaelii haud significare ne illimum. Quanquam vero parum referre videtur In Priara synceros,faciles,aut boni iudici j interpretemur : sunt enim synceri mnes morbi, etia boni iudicii, tamen mea sententia, rectius
hic legeretur id est boni iudicij.quod aliis etiam ita in locis Hippo.huic dictioni 1 ιριυμ, cuius in hoc quoque
Aphorismo mentio fit,AΗn. opponit,ut in I.sectioe aptior. o. ubi inquit, em εν ιτα υα δυσκριτα Non est autem mirum, in temporibus moderatis, constates de boni iudicii morbos fieri 'quippe tu m natura & facu ltas robustet sunt, facit': morbi stabilis causas demoliuntur. Porro in temporibus immoderatis,sic enim vox ακαταπατωι interpretari debet,quod . κατασαAia Graecis sit seditio, in qua quidem nihil moderatu r existit:sed omnia turbata, morbi instabiles, inquieti,turbariiq; plena,& κν 'mi, hoc est mali iudicij: sic enim cal interpretatur dicens ἀ- ος του τεσι -Mκρ τM. Musa tamen con- η 'tra Galeni metem Aila'rrv difficiles interpretatur, non animaduertes Aur plane opponi τω-, & morbos dici Aυσκρίτους, quodcu periculosis& grauibus symptomatis iudicentur,velatius in Commen .suis,& infra sect. .Com. 19.docet Calen. Quinetia Phavorinus diserte Aut significare idem quod κα- κῶρ scribit.Cum itaq; ακα σατιιάπινι sint tepora immodera a , lassiuasq; temperaturas non seruantia, atq; adeo talia in qui-
bus nihil ordine & opportune fit, nihil miru morbo, etia in ' 'iiis accidentes esse instabiles de mali iudicij. Repetitur hic aphorismus ad verbularὸ lib. r. Epid.seel. r.ab Hipp.qui ait,
δυm tmi. Sic enim legendus hic Hippocrat.locus erit, qui in Exemplar omnibus Garcis exemplaribus, & eo potissimum quod ex Hip. Fro-Frobeniana officina prodiit, mire deprauatus est. b ianua
In libro de aqua ad re &c.JHic locus qui impraesentiaru a 'Gal.citatur,nusqua in Graeco Hippocratis codice excusoreperitur ita ut facile qu ipia hic Gal. nostru de memori et lapsia1nsimulare posset nisi constaret eum libellum graecu qui ho Lib. geridie sub titulo de aere,aquis & locis circulari in multis locis cus Hipp.
186쪽
ah , , a mutillam & decurtatu, quod tame a paucis,qqod sciam, qui, οῦ G- adhuc est animaduersum.Esse autem huyc locum, sutur hieci, non est meminit Gal. in libello Hippocratis perscriptu, ex Latina intcSςr., antiqui interpretis conuersione abunde liquet,qui etsi quides, iis reddidit verbis:Si enim ortus & occasus stellarum prout , , debet fuerit,& in autumno aquae multae, in hyeme vero paut 3 neq: serena neq; frigida plus opportuno: vere quoq; & istate aquarsi contemperantia, annii fanum atq; saluberrimum necesse est esse.Qux sane interpretis verba per omnia respodet verbis Hipp. a Galeno in Commen.productis. Quapropter, ut libellu graecu Hipp. in omnibus excusis codicibus, quadoquide in nullo eoru reperiat, esse decurtatu fateamur
oportet. Quae aute in hoc libello desideratur, ea perpera abi mperitoquoda librario adiecta sunt libro alteri Hi p. oue ii r Ie de vulnerib.capitis inscripsit, in quo hic apho.ad verbum
ni utiq: quis mentem adhibens sanus ne an morbosus futu-
. russit, ita dignoscat.Quippe si rite& couenieter signa hae per ortus &occasus siderisi fiat,siq; in autumno pluat,& hyes mediocris fuerit,neq; admodi si siem,neq; sei Fida praTer mo, dum, si deniq; vere & aestate pluat tempestiue, sic annum pax δ est sanis,imum fore.Vbi animaduertendum erit, nos' /SR eqntra omnisi fere interpretu sententia, qui serena interpreMi poeta. tati sint,conuertisse sicca: quod scilicet hoc loco serena hysdistis ilisto mei figui ficare no possit. Experietia enim ipsa una cu ratione cus e Pli' docet,serenos hyemis dies turbidis esse multo frigidiores.s Quapropter hii laesit dicere hyeme no esse valde serena, Seno impense frigere.ideo si vii 1 P dictione serena interprete mur, frustra ab Hipp.adiectum erit neq; frigida pr*eh in sta, dumtaeq: etiam Mur tepidam significat hoc loco ut Theofieat tepi- dorus est interpretarus, hyeme : quod apud nullum probatii. dum. quod scia, autore vilii extet testimoniu, in tepidu significare. Accedit,quod si tepida interpretabimur, seu v
187쪽
. APHORIs M. VIII. IssHippocratem subiecisse, neq; frigore id quod opportunum
est excedes,nteamur necesse est.Nam si frigore tuod opportunii erit,haud excesserit, hoc est, si sua ac naturale frigiditatem hyems retinuerit,non poterit esse mediocriter tepida. Aut cotra, ubi mediocriter tepida fuerit, frigida,esse haud potest,quod tame eius naturae maxime aduersatur. Proinde A hic potius, ut nos interpretati sumus dicca denotate quandoquide Hippocrates nihil aliud velit, si quod hyems debeat esse mediocriter humida & frigida. ideoq; ait neque valde sicca:quod ipsum naturae eius, quae humida est, repugnet:neq; frigore, id quod opportunum est excedes, id est,retinere debet sua frigiditatem, eamq; non excedere. pr terea otiabo significare siccca,ex iis quae prςcedui & sequutur,etia . colligi potest.Quippe vult Hipp. nulla prorsus anni tempora, atq; adeo ne aestate quidem ipsam,& autumnu,pluuiis carere, tantu abest, ut hyeme mediocrem, naturamq; suam seruantem,admodu sicca esse concedat.Postremsi siccam denotare hyeme, Phavorinus quoq; ipse cofirmat, q ita scriptum reliquit,AUι κνῖἰώς α αερ ab ava, eudios iuprie est aeris siccitas. Hunc locu copiosius tractare libuit,quod anullo,quod sciam, sit recte enarratus.Neque valde serena.JGraecὀ, ιμη τε λι--. Conuertendit itaq; sicca, iupter causas iam expositas.Neque frigore excedens. J Addendum, id quod opportunu est.Graece enim est, μου ri Urs χλων τ καιρὸν τω Praeterea hyems mediocris, hoc est suam natura seruas, per excessum quide frigida est, attameei' frigiditas non est tanta, ut id quod opportunii est, id est conuonientem suae naturae modii excedat,quead modia paulo ante etia dixi
θετῶν ἔτους αγωγίω: omnia enim quae non seruant aliqua ratione moderati anni constitutionem. Neque enim αγώγου apud Hippocratem aliud significat, quam κατασωσιν . Gal. teste qui lib. primo Epidemion constitutione prima. Commenta. i. ita scriptum reliquit, αγωγίω Αἰδη me τι ἀω κατα- F Πιν ωνψι-ε το --, agogen quidem ambientis nominauit constitutionem.
188쪽
it c sECTIONI s iis Per autumnum morbi acutissimi ct exitiosissimi
omnino accidunt. Ver autem stuberrimum ,2 minia me morbis exitiosis obnoxium. IN hoc Aphoris.duo inter se consere tempora Ripp. neminpe ver Se autumnum:hbcq; esse saluberrimum,& minimo exitiosum: illum verb insaluberrimum, ut qui maxime let*les & acutissimos pariat morbos, idque propter suam in calore de frigore in equabilitatem, ut Gal. in Commen. fusiux explicat. Quippe in autumno mane frigus vigetMirca meridiem magnus aestus, qui rursus ad occidentem solem muta-
λ μ i tur in siletus. Quare plurimum hoc loco I vero deuiat Antoiud 'ibma Musa, qui autumni qualitates esse scribit frigiditate & si
permis. citatem.Neq; enim,ut iam commemoratum est,& copiosius a Galeno lib. I.de Temper. p. 4.& lib. I. Epid.conss. r. Com.
IAocetur,autunussimpliciter loquedo frigidus est sed plantinaequalis .Praeualet quide in aut uno frigidu calido,quia bix frigus viget,semel autem tantum calor: nihilominus tamε inIqualis est quod scilicet in eo non solum frigiditas perpetuo, imo etia interdum calor superet,ac dominetur.proinde quum frigidum &siccum facit Musa autumnum, miris semodis torquet in inquirenda causa cur autumnus sit insal bris, eoque tandem progreditur. , ut pugnantia dicere nihil metuat,nunc frigidum,nunc ineo ualem esse autumnum asserens .Quod quidem palam deprehedent, oui illius Commentarios euoluere voluerint.neque enim ad viuum singula illius hoc loco errata excutere nobis placuit.Cςterum insalubrem esse autumnum Hippocra. asserit, quod in eo fiant acutissimi morbi, hoc est, Galeno sect.r . Aphorism.Comm. 23. teste, vehementissimi, & ad suum vigorem celerrime properates. intinetia Gal. lib.I.Epid. sect. 3. Come. .acutis A euiloi- simos morbos esse scribit eos qui breui tempore decernut. mi morbi Miru m itaque est cur Musa in eius loci explicatione aduer- Must inter sus Galenum ipsum,& omnium medicorum cosensum, acu py δ io tissimos morbos, non eos qui breui tempore decernunt,sed pess i mos interpretetur. Sed excutiamus ratione, quae ut idipsum faceret huc copulit.Nam, inquit, si intelligas prςci sede acutie penes breuitatem,salsus erit Aphorismus is Aestius quartane breues,autumnales long .Quasi vero Hippocra
189쪽
tes sn eo Aphorissimpliciter omnes febres autumnales esse
longaspronunciauerit,& no adiecerit, Magna ex parte. Prς-terea in aptior.quem nunc enarramus, no simpliciter ait,per autumnii acutissimi morbi accidunt, sed cu adiectione acu
tissimi & exitiales. Quapropter fieri quidem potest, ut per
autumnii etiam fiant longiores febres, at minime exitiosae. Quid multa'in eo aptior.que producit Musa, Hip.febres i ter se consert,c teritq; paribus existentibus,cuiusq: generis febres atq; morbos aestate esse breuiores quam autuno ait rit Haud tame inficias it,quin acutae atq; adeo breues etiam febres ac morbi autumno fieri queant. Acutos autem fieri morbos in autumno, infra quoq; nempe aptior. 22.huius 2- ctionis, ubi ex professo quin in eo accidat morbi tradit, palam ostendit da ait,Autuno anginae, ilei,& furores fisit.Non autem acutissimi tantii morbi in autuno fiunt, veru metiam Ex IlIossit omnino exitiosissimi,idq; collatione ad reliqua tepora, quae m0 Uminus exitiales asserui morbos. Exitiosos aute fieri morbos
contingit,primo propter eius indiualitate,quq multoru pra iuoru in humoru causa existit. Deinde tempus aestiuu,quod praecessit,humore veluti assauit.Tertio,i per aestu vires sint , redditae imbecilliores. Et quarto, p humores vitiosi iterum petere ob ambietis frigiditate, quae matutino tepore ac ve- ,
Iperi viget,profundu corporis incipitit. into P hoc tepore propter fructuusere omniti copiam, prauoru humorum multitudo procreetur. Aliqua tamen exemplaria no legunt τὸ Hr,a p,id est,omnino, sed ἄρ ἐπὴπ- , qd est magna ex pa trivi sit sensus, magna ex parte morbos autumno ortos esse acutissimos & exitio s. Porro ut autunus propter sua inaequalitate est insalubris,ita ver propterea Psit teperatum, ut in Comm.suis Gal. testatur,saluberrimum existit. In praefatione praeterea l ibri I. Epide. ver esse δεπατώτ hy, id est ma- ωxime temperatum, Gai etiam affirmat. Et in Comm i eius b ima, dem libri in medio esse hyemis & aestatis, hoc est neq; frigi' quia tego dum,neq; humidu,neq; calidum,neq; siccum esse asserit:aga' ratum. tur in utraq; oppositione tεporatum. Quae quidem testim nia ut produceremus, Bras auolus nos coegit, qui in huius , μ' sentetiae enarratione no veritus est dicere,& Ver simplici str .is. i. p.
non esse teperatum,quia scilicet calidii & humidu sit. Quod latum n cur secerit,satis mirari non possum, pracertim cum constet tantis.
190쪽
Galenum nostrum lib. I.de Tempe. c. 4.diserte asserere, versimpliciter, lioc est, suapte natura aestimatu,non ex alterius coparatione esse temperatu: neq; sicut in hyeme plus valet in eo frigidu quam calidii,neq; sicut in aestate minus. Ad. eunde modu siccitatis humiditatisq; aequabilitate in eo spe- .ctes.Neq: scilicet in eo sicut in aestate praeualente sicco, neq;.sicut in hyeme exuperate humido. Praeterea quo modo caliadum & humidu,simulq; temperatu, ad corpora nostra colla tum,quia illa parsi alteret dici queat,no video.Si enim calis dum & humidii est, tale non alia ratione erit, nisi quatenus corporibus nostris collatu,ea calefacit&humectat.Si igitur calefacit & humectat, igitur teperatu esse haud potest. Quippe calidii & humidii, ut antea est demonstratu, excessiis sunt nomina. Accedit.q, si calidii & humidu esse ver cocedamus, non erit certe, quod tame hic pala affirmat Hipp. saluberrimum.Nam inter omnia aeris teperamenta,Gal.nostro lib.I.
Caliditas de Temper. c. .leste,calidu & humidum pessimu existit, vidi humidi taeq; humanae maxime aduersatur. Quare ridiculia est quod i. Musa hic asserit caliditate &humiditateverisesse qualitates qualita E,' nostrae Vitς maxime propinquas,quia vita in caliditate &hu
vitae nci miditate cosistat .Quasi vero externae caliditatis & humidi-srae pro- tatis eade sit actio quae interna quum constet a calido & hu-PinquV. mido innatis corpus nostru coseruari,ab externis aute dissis pari S corrupi.Ceteterum Hipp. ver etiam esse minime mor-s,minime riserum,aut morbis exitiosis obnoxiu ait: idq; necessario est est obno- adiectu, ne scilicet sic ver esse saluberrimu quispia putaret, xium. ut nulli prorsus morbi in eo fieret. Morbos enim in vere fieri paulo ist,in Aph.nimi tu eto. manifeste docebit Hippoc.
Vtcunque autem in vere accidere morbos contingat, tamen
omnes eiusmodi erui, ut periculo vacet.Quocirca nihil prinhibet quin ver dicatur saluberrimu non obstante morbos-suos habeat quandoqui tu minime sint exitiosi,sed potius,ut . ita dicam salubres,quum per eos corpus nostru a vitiosis expurgetur humoribus,ut in ex plicatione iam citatae sentetiae copiosius dicemus. Verum hic ab aliquo quaeri posset, si vereur vexn' taluberrimu est cur igitur verno tepore sanguine esse mit- nasi ines. tendum,non solum Hippo.Verumetiam Gal. multis in locis suadent3Certe non alia ratione quit m quod metuant ne corpus plenum,humoribu , multia restitu hoc tempore, tan-