장음표시 사용
331쪽
monstrat,vi neque a natiuo calore, neque febrili queant ea-Iefieri.Neque enim fit haec febris nisi ab aliquo crudo& frigido humore in venis putrefacto: qui quum non possit ulla ratione calefieri, neccssario caloris innati extinctionem aut extremam ciusdem imbecillitate, atq; adeo mortem signisi .
tinua dicitur, ut testatur lib. I. Epid.constit. i comm. 2 .Gal. in eum scribens modum: Quaecunq: febres manifestam ha- bent remissionem nunqua tamen febre prorsus vacant, acu- Febris acu 'irara meantur Hippocrati.Quae autem sit causa, ut IVῆHie
in redre casiati sima fiat sudor frigidus , Gal. in Commenta P - .. ostedit.Caeterum si frigidus sudor in mitiore febre fiar, longitudinem morbi portendit,quod scilicet humores crassi de multi sint,nec breui tempore concoqui & discuti queant.
Quam frigidam esse contingit. J Siquidem cutis nullius Cutis usi actionis, sed usus duntaxat gratia creata est, ut scilicet viri- Utii grauersi corporis excrementa suscipiat.Gal.cap. g. lib.de Morb. - ς - - cau. in animalis corpore humorum multitudinem.Graece, -- - βου σωμxh Mariu ῆιν cy πω:λ; OV -μαν, in animantis corpore frigidorum humoriam tantam abundare copiam, ut neque,&c. Tempore multitudine humorum.JG ce,Vra Nax is ι τ tempore plurimo frigida multitudine concocta. Sed mitior. J Graec4 με ργως. sed mediocris.
Aqua parte corporis sudor est, ibι morbum esse ostendat.
IN qua parte corporis haereat morbus, ex sudore posse cognosci hoc in aptior.docet Hipp. dicens: In qua parte corporis sudor est, illic morbsi esIe monstrat. Quippe ea in par- sudor h te haerent humores redundantes &noxij, quorum quia pars m*xv x excurrit,aut a natura expellitur,ideo sudor fit. Morbii itaq: 'β- qui iam actu, ut dici solet, infestat,aut paulo post futurus est μμ μ' 'de infestabit, significat.Quod equidem veru est, ubi sudor is sponte & a natura ipsa propcllente fit, non ab aliqua cau- ζι
332쪽
sa externa, verbi gratia motu vel calore ambientis.Necesse quoque erit ut non semel is sudor fiat,sed crebro admodum.
Ex toto etiam aequalis fieret.JGraece η ἀπ- μοι --rismi ἐπιιμe ex toto similiter aequalis fieret. Et optime iudicium fit.JGraece, ηρ ωι-& bene iudicant. ' . Quando non continetur.JGraece,ηροτω μέ πιμα - τὸ σῶμα, vel quia non reconditur in corpore ratione morbi. Quippe morbus cogit, ut corporis humiditas dissipetur. Galenil Tam vehemens enim est, ut uniuersum cornus. aut saltem mi dissi*i partes eiusdem aliquas dissoluat. Quare suam incDMM-η P superuacua sed optima corporis humiditate quam vis mor bi non patitur in corpore recondi ac contineri .ut scilicet inde partes eius alantur.Vult itaque Galenus bifariam fieri sadores,nempe vel ob superuacuam, vel naturalem humidistatem,exeuntem e corpore. ρκω in τ
ervi a se, Fratins Et qua in parte corporis calor aut trigui est, in
morbus est- . . TN qua parte corporis morbus sit,ex calore & frigore ei ut I dem posse deprehendi,hoc loco Hipp.monstrat dicens:Et qua in parte corporis caliditas aut frigiditas, scilicet inm
Irium. Enis enim' in Comm.addit Galen. neque a causa externa excitata existit. ibi morbus est. Quippe necesse est tum eam partem corporis quae nimium calet aut friget,naturalem suam temperiem amisisse.Constat enim sanitatem ipsam esse symmetriam quandam ac commoderationem
calidi,frigidi,humidi,& sicci .
333쪽
.las aut frigiditas inlignis in una aliqua corporis par- .haerens portenderet expotuisset: nunc quid crebraee run- qem qualitatum in uniuerso corpore mutationes significent 'stendit, dicens:Et ubi in toto corpore mutationes h liam, ita γα modo frigescat , modo calescat.Quibus sane verbis cal tis o frigoris vicissitudinem quanda breui tem bis At frequenter accidentem innuere voluit,eamque non in una dun-liu exso corpore.Aut color alius post alium si ei lim hoc loco idem quod μῆα denotat fiat, imorbi longi- uxudinem significant. in hae qualitatu atque color si mutJ' quod post tiones,humores,quos maxime colores ostendunt ut dictuis Quali alii est comm. i.&αr.efficientes mori u esse varios & diuellos & colorii prae se serunt,ad quos concoquendos natu raipti .longo indiget tempore. Quippe dum uni humori, ut eundem concin' ia' quat,& subinde expellat,vacat,alter interea augescit ita ut te lac uti,nius coctio alterius coticoctionem impediat. uo nomine
etiam fit,ut febres compositae & complicatae simplicibus sint Iongiores.Caeterum longitudinem morbi prςdicta quidem significant,si vires robust sint. Quippe hac ipsa imbecilla existente sub variis ac diuersis istis humoribus,quos conc quere nequit, succumbit.
Sudor multus a si no, sine manis D caula fa- Elus, corpus copiosiore uti cibo significat. Si vera hute
qui cibum non capit, id eueniat,quod vacuatione indiget corpus, illandit
Ρ Rima huius sententiae Hipp.pars, ut praecedentes de sudore Aphorismi omnes ad praedicendi attem pertinent:
altera vero ad eam artis.parte,quae ne in morbos incidamus
caue .primu eniti docet, qubde sudore multo a somno fa-
334쪽
cto ii q: sine eausa manifesta,liceat praediceth medico, qudastigor mul aliquis copiosiore cibo natur.Non aute temered i xit,sudortu, a is mu s:exiguus enim si fuerit virili potius imbecillitaten inno x Gai in Com. testet,vel corporis raritate praesesert.Neque ab re adiecita somno: sic enim ἱ υπνη interpretandii erit quis. pe quia in somno omnes naturales facultates validius agant, arq: adeo tum inutilia ab inurilibus discernatur. nihil mirustatim 1 somno,quii scilicet sanguis&spiritus ad exteriora
corporis reuertuntur,simuletia excremeta ad cutem defer. xi atque adeo per sudorem expelli. Calor mim Der scimn 1 . fortior factus, ad exteriora materias ad suci c/ci Cas iancilius desert. Praetere; quia hoc excrementu quod per sui dore expellitur in singulis animatis particulis,Gal.lib. I.deTuend. iiii.ca.M.teste ex ipso unde aluntur succo nascatur,tum: potissimu expellatur,quii a spiritu maiore impetu i ruere impellitur,a somno certe magis qua alio tepore,duscilicet a Ttando corporis ad exteriora redit,in hoc excrem&sint m di tit irruit. Neq: oportet ut is sudor a causa aliqua manifesta. suu ς' 'Verbi gratia stragulis,& id genus aliis sudorem prolicietibus,sit ortus.Tu lane corpus copiosiore cibo uti significat. Ecibi enim copia multa excremeta quaecum calore & spiritu ad exteriora seruntur.generari necesse est.Si vero ei qui eis bum n5carat, hoc accidat. ut scilicet sine manifesta eausa a somno sudet vel ut alis codices legul. M A τμφαν μα-l Θ πη τε πασχ',si vero corpore ni capiente cibum hoe pMti atur.significat quM vacuatione eget propter nimiru pr uorum humorside excrementorum copiam quae sudoris causa est.Morbum itaque incidet is qui Foc nomine sudat,nisi vacuatione quae fit vel per venae sectionem, vel meditamentum purgans pro ratione redundantiae, usus suerit. Neque enim sussor qui vacuationis species est,tantum excrement tum eopiam vacuare potis est, quum tenuia tantum excrementa sudore vacuari contingat Taeterum in Galen. Comm.
nihil est quod annotationem requirat,nisi quod pro eo quod est ex somno legatur 1 somno.
335쪽
ApHORIs M XLII. so frigidus quidem longiorem , calidus autem breuiorem morbum significat.
Hoc in Aphorismo Hipp.de quantitate de qualitate sudoris agit,no quidem eius qui in die iudicatorio fit, sed eius potius qui per uniuersum morbi tempus accidit. Inquit enim:Sudor multus quippe exiguus si fuerit. nihil mali portendet calidus aut frigidus assidue, hoc est per uniuer- tum morbi tempus.fluens. Hinc est quod Philollieus etiam Assidue.
stantem perseuerantεmue sudoris effluxu significauit. Quare omnibus hinc palam fit, Hippocratem no de iudicatorio sudore, ut qui in vigore aut prope vigorem duntaxat accidit, loqui.Frigidus quidem longiorem calidus vero breuiorem morbii significat.Legendum enim hoc loco erit μμν de εὶ iam, ut sit apocope Attica,pro ista ἐλώς--. Aliqua tamen exemplaria habent μῶμ υα ίλαπιν adverbialiter, hoe est magis & minus. Prior autem lectio melior est. Frigidus enim sudor crassitiem materiae quae non facile discuri,aut a calore vinci queat prae se fert,adeoq; longitudinem etiam morbi.Quare supra recte est ab Hipp.dictum:Frigi- Fi Irid. si, di sudores eu acuta quidem febre facti, mortem significant: dor quid cum mitiore autem,longitudine morbi. Calidus sudor eon. PQta dat ira materiam tenuem, & qua prompte concoquere ac discu- huluit atere natura possit,portendit, ideoque breuiorem etia mom Caliau, subum .Et hoc est quod alibi iis verbis efferre voluit: in Cra- dor quid none vetustiores morbi frigidi, recentes vero calidi. In t .epid. Comm.Galent eaedictum est prius, Aphorisscilicet 36.hu v x 'ius sectionis. p r. 7.
Luaecunque stbrιs non intermittentes thrtio die vali rei redduntur, peracuisse existunt. suoquo autem
modo intermiserint ,periculum abesse significam.
336쪽
Oc loco Hipp.sermone de sebribus orditur,eumq; per Iu multos Aphorismos protrahit.Initio aute de febribus
iis tractat,quae per tertiu diem validiores fi Jt,easque dupliaces elle aIt,coianuas nimiru& intermittetes,atq; illas quide
tate redeunt De cotinuis itaq; febribus,no quide omnibus, sed iis dutaxat qu tertio die vehenietiores fiui prima huius F brς aphorismi parte Hip. agit.Diligeter aute hic cogitadu erit. xii MI kςx is vocer febres cotinuas quς tertio die vehemetiores uiit,.
ψ ς νς ado nullus interpretu quos ego viderim, uno depto Gala' ω: no idipsum recte explicauerit. Sic aute appellat sematerio
quae nas vocatas Latinis,η mui μους aute GraecIs,quippe hae lunt .cotinuae& no intermittentes,tertioq; die validiores, Quod in primis cofirmant ea quae li.LEpid. loco paulo ante citato, , scribit Hippanuuiu, ' urit πυ-ὶ, -ο - , sin o M ν, , , ὁ Δ τμπ ἡ-mia κυροι - , τε, , A τρα-το ἐντεμνεπιδε)LME:F , , bres horridae.cotinuae,acutae,omnino no intermittetes .For- , , ma aute ei at semitertiana,vno die leuiores altero aute grauius inuadetes,& in summa acutiores euadetes. Quibus sane verbis Hipp. manifeste asserit, semitertianas esse febres. cotinuas,aciuas,& tertio die Frauius affligetes.Quinetiam Gal.li. a.de Disser.&b.ca.8.diserte semitertiana ex numero tot inuatu esse eamq; ex tertiana intermittete,"idiana coianua coposita tradit iis ce verbis: Necesse est igitur,si hor ' rida simul atque continua sit semitertiana futura,ex duabus '' ipsam febrib. generari quaru altera sit intermittetes,altera
ς κ dio cotinua.Atq: idcirco tertiana quide cu quotidiana coli 1μμ' nua eonfusa facit semitertiana,quu neq; Vtraq; colin gineu' utraque intermittes, huiuscemodi queat febrem generare.' ' uua linitur sola mistio relinquitur ex quotidiana intermit-'' tete i biliosa cotinua,quae & ipsa potest cotinua simul atq;
' ' horrida febre essicere. Hax alle.Porro febris quae tale Drmar
337쪽
repraesentat,qualem in paulo ante citata sententia Hipp.expressit,exquisita semitertiana dicitur.Quippe duplex est se- Semlimia mitertiana, exquisita,& no exquisita,quod testatur Gal.loco Πη duplux. supra citato in hunc modu scribes. Febris quae ex tertiana & 'quotidiana cotinua composita est,qua semitertiana appellamus, aut flaua bile exuperante habet, atque ob id in eo sunt tertianae febris symptomata maiora:aut tu quide parcior, pituita vero abundatioratque idcirco quotidianae cotinuae
astectus firmiores:aut neuter horu humoria alteruvincit: sed vi oreres existiit. Exquisita quide semitertiana ex uari auaru Ie Ozia mixtura coposita est. Atqui no exquisita est,ubi aut bile,aut pituita habet praepotente. Praeterea semitertiana ad integritate no venire,atque adeo esse coti nuam,
perspicue lib. I. Epid.const.3 Conam s. iis verbis lignificauit Gai .Quae ad integritate no venit,sed horridas primo quide die facit repetitiones, altero simplice una accessione obtianei,semitertiana appellamus.Sic etia GaI. lib. r. de Diff. b. cap. 8. in exquisita semitertiana altero die tertiana & quotia diana simul inuadere, altero vero sola quotidiana affligere
scribit, ut no sit mirsi, uno die hanc ipsam esse leuiore. altero vero grauiorem. Et paulo post inquit:Nulla ex iis febribus Mae ad integritate desinui,semi tertiana vocat Hipp. Quod 'ideo pluribus inculco, ut studiosi clare intelligant.de Hipp.
sentetia nulla esse earuquq ad integritate veniunt febrius&mitertiana diceda,quu nqc ipsa sit cotinua,& minime inter- ,
mittens. Habet totu circuitu, ut testatur Gal.li. I.Epid sect. I.
Comm. .plurimitino & quadraginta horaru quod spaciuest duom dieru. Hac in libello de Typis vocat cii adiectione semitertiana magna,idqi ex sentetia Agathini, qui ut testa i tur Gal. li. 2.de Feb. Diff.ca.8.omnes quet protendutur febfe, '' '.'
nominauit semitertianas, vidistingueret eam ab exigua de media,quarii prima Gale.proprie vocat tertiana productam simpliciter altera vero logius producta tertiana appellat, ut in annotationibus in Gal.Comm. latius dicemus. Hinc est iquod in libello de Typis semitertiana no semper esse contis nua scribit, sed etia intermittente. Quia ibide semitertianas non Glu csit inuas ut Hiep.ipse sed etia intermittentes alias, quemadmodum Agathinus fecit quas productas alibi,& in Com. huius Aph.nominare sodet, vocat. QAod autem Hipp. Ο v et
338쪽
, diuersum sentiat,testatur met ipse Gal. lib. I. Epid. constit. 3 ., Comm.I.inquiens. Qui itaq; in venientib' ad integritatem, , semitertianam esse Hippocrate sequens dices quasi dicat, , minime. Atqui sane qui aiunt,si horas qua tuor & viginti us, , febre vacet,media eii iemitertiana habere, in numero talem, , habent febre intermittentiu.Sic etia qui media & exiguamia a magna horaru numero distare serunt, studentes utramque , , ad integritate deducere, ab Hippocratis sensu discedunt, da, , in febribus intermittentibus ponunt semitertiana. Hacten
Galenus.Nunc itaq; omnibus perspicuum ess tmto. mi retiana esse febrem non intermittente,& de eam pii a nurus
aphorismi parte loqui Hippocrate. Quod euidentissimum
etia fit ex eo quod ait hanc esse periculosam & letalem. Hoeenim no nisi de semitertiana posse intelligi, diserte mostrae Galenus in Conam. iam citato, in eu scribens modu:Letalem igitur esse semitertiana aperte ipse Hippoc. dixit. Febrium, , vero ad integritate redeuntiun ullamelle letalem diserte in , , aphorismis demonstrauit, inquiens: Quaecunque febres nonia intermittetes tertio die vehemctiores fiunt periculost. Quo, , quo aut modo intermiserint, quo periculo vacent,significat. , , Quomodo igitur quispia Hippocrate secutus dixerit, semi- . tertiana elled numero febriu qui ad integritatem desinunt, ', Haec ille.Satis aute constat quod praesentem aphorismu, que hoe loco ei tat,de semitertiana loqui statuat Gal.quandoquide& illic Hippo. sic scriptum de semitertiana reliquerit, κλPω P um. 3τω ψωλσατ . Est ham prae aliis maxime letalis. Esse aute hanc prae reliquis febribus quae tertio die fortiores fiunt, maxime letale, nihil miru,quu continua sit, atq:adia natura sicuti aliaequς intermittentes sunt,quiesceren5 permittat.Huc accedit quod ,queadmoduGale. in libello de pis scribit non solii stomachum,& neruosam eius partem iattingat sed etia lethargicas animi delationes,attonitasque vigilias inuehat.Interim & ad syncopen usque corpus discutiat, linguam valide siccet,animiq; defectione essiciat, velimnssiter ea quae in alto sunt comouen . Ex iis quae diximus. m. mnibus perspicuu esse iudicamus eos errare toto coelo, qui
termittentes.febres ardetes intellexisse tradunt: quum hule
interpretationi hec verba, Ῥυι-, hoc est
339쪽
tertio die vehemetiores redduntur, manifeste aduersentur. Quippe ardentes feb essecundo die validiores esse oportet, utpote in quibus tertio die noua semper incipiat accessio, atq; vigor in secundu incidat diem.In hoc sane errore Philo Philonitat heus etia versatur, qui in huius aphorismi explicatione sic μι-
scriptu reliquit. μου λαῖ ἱ νris V oi συνεχει; ουνεχῶν με τι- PGridos mimiror cur reprehedat M sa,quum tamen H ipp. verba, non in ter mittentes ,haud aliter quam ipse interpretetur,non intermittentes hic ab Hip.dici ea febres asserens , quaru materia in venis cotinet. Nam mitertiaria materia, tuum ex tertiana intermittente,& cotinua quotidiana composita sit, ut comprehctum est,partim extra, partim intra vasa existit. Vt aute semitertiana, utpote continua, est periculosa, ita intermittentes tertianae sunt mcurae. troinde ait,quoquo autem modo, hoc est quantocuque
tempore,vel por maius Ipacium, vel per minus sunt enim variae earum subrium inter mittentiu quae tertio die sortiores fiunt disserentiae t in annotationib' in Galeni Cometae laemus intermiserint, periculum abesse significant.Euenim id pore quo vacant sebre virtus se recolligere potest. Diu,
. t Iutermittere. a Grsce,AE c. Erres Viniod verbum nihil alius signifieat,qirana ad integritatem venire quemadmodum Ga Ie.etiam in libr.de Morborum temporibus, ubi praesenoeciniat aptior, aperte mostrat.Integritate aute vocamus id,quod Ga Sc abs nominat. In tertianis legitimis.J sis 'μιαπαριοῦ, ut in exquisitis tertianis. Porro pro h 'M '
illorum & sequentium verbo, uintellectu pleniore se ledum ' 'E
febriu intermittetiy quae te tiq d te accessione babes Ga leniis. Ieno lib. i.de Disse. b.cap. 8.& lib. saepide.consti. 3. Com. I. teste,tres este differentias.ini dam enim breue aecessionis tempus obtinent,& intra duodeci in horas cessant, inuaduntque cu rigore,& per sudores bilisque vomitione δ: per in-s nas bi iussis excretiones solutitur. Atq: hae quide tertianae ςxquisitae appellantur.Quaedam iis diuturniorem accessi nem habent:& hae non amplius exquisite sed simpliciter te manae nominantur. Quae vero accessione in longius tempus protracta intermissionem minorem habet, tertianae produ-
Maestu extensae vocamur. Et hae sine plurimam in eo quodi
340쪽
sedi a posce minatas egit, quae in diuturnis febribus accidere solent.Nunc de iis verba facit que a pr dictis febribu
oriuntur, eorundemque causam exponit dicens Ouibus ribercula, vel in articulis dolores: sic enim legena MD, e cinc ευ ιτα ει τὰ M. ut habet Aldinum exemplar:causam eius Dolores.'ee rei in praecedentis Aphori enarratione expasu inius. Per dolores autem hic perinde utrantea am, κωματ', inteli i gere oportet, quod scilicet illa dolor comitetur. Hinc est quod Philotheus dicat, is ν ἐνεύει. . , ,κ ram mim, unde si quidem ad articulos humores decubuerint . abscessus fiunt. & ab iis dolores. Post febres , longas fiunt: quippe, is, hoc loco idem quod significax. ut supra etiam in enarratione Aphor. C.& i. huius sectio. monuimus .Et hinc quidem inainfestum sit , Hippocrate de iis loqui imprisentia ru. qui a febribus coualescunt .Qua rei haec verba temere in aliquibilatum orae cis, tum Latinis codicibus omisset fiant Hi pluribus cibis mutvr. Neq; epin alia causa subesse potest,cur pro icta symptomara accidant quum iamrin hoc sint ut e morbo conualestant. Si itaq; ualestsir,noxios humores qui morbum ipsum procrearun expulsos esse necesse est. Quapropter, quum iam iuberinu,& ἀπωπιμμα τα fiat, a redundan. iaal iqua nascantur oportetvs quidem non aliunde nisi a plui ibus cibis quos consi ς' non possent,generatur.Qnippequuna supra mediocritatem, aut virium proportionem hos ingerunt, seri haud potestiud
recte concoquant: igitur mullia exei.ementa coaceruent,ne
eesse est .Quς si ad cutem protruduntui,tubercula:sin ad arti, eulos,α Λεριμ. x , atque adeo dolores efficiunt. In Comm .i Caleni non est quod annotemus, n iii l initio ubi interpres uertit de covalescentibus, adiiciendu erit,e morbo.ωqc ε enim est, ἀνα- ιβοωιμωνεκν&η. AIi qui etiam cpdices pro