장음표시 사용
351쪽
repraesentat,qualem in paulo ante citata sententia Hipp. expressit,exquisita semitertiana dicitur.Quippe duplex est se- Semliertiam itertiana, exquisita,& no exquisita,quod testatur Gal.loco Πη duplux. supra citato in hunc modu scribes: Febris quae ex tertiana & ' 'quotidiana cotinua composita est,qua semitertiana appellamus, aut flaua bile exuperante habet, atque ob id in eo sunt tertianae febris symptomata maiora raut ham quide parcior, pituita vero abundatior atque idcirco quotidianae cotinuae affectus firmiores:aut neuter horu humorii alterii vincit: sed
'm movi ter sexistur.iExquisita quide semitertiana exaequari auaru reor tu mixtura coposita est.Atqui no exquisita est, ubi aut bile,aut pituita habet praepotente. Praeterea semitertiana ad integritate no venire,atque adeo esse coti nuam,
perspicue lib. I. Epid.const.3 Conam s. iis verbis significauit Gai .Quae ad integritate no venit,sed horridas primo quide die facit repetitiones, altero simplice una accessione obtianei,semitertiana appellamus.Sic et i a GaI. lib. 1. de Diff.feb. cap. 8. in exquisita semitertiana altero die tertiana & quotia diana simul inuadere, altero vero sola quotidiana affligere scribit, ut no sit mirsi, uno die hanc ipsam esse leu iore altero
vero grauiorem.Et paulo post inquit:Nulla ex iis febribus quae ad integritate desiniit semitertiana vocat Hipp. Quod 'ideo pluribus inculco ut studiosi clare intelligant.de Hipp. ' .sentetia nulla esse earuquq ad integritate veniunt febrius&mitertiana diceda, quu hec ipsa sit cotinua,& minime intermittens. Habet totu circuitu, ut testatur Gal. li. i.Epid sect. I. Comm. 23. plurimu octo & quadraginta horarii quod spaciuest duom dieru. Hae in libello de Typis vocat cu adiectione . . semitertiana magna,idq; ex senteria Agathini, qui ut testatur Gal. li. 2.de Feb.Diss.ca. 8.omnes quq protendutur febres nominauit semitertianas,vidistingueret eam ab exigua Sc 'media,quaru prima Gale .proprie vocat tertiana productam simpliciter,altera vero logius producta tertiana appellat, ut in annotationibus in Gal.Comm .latius dicemus. Hinc est iquod in libello de Typis semitertiana no semper esse contis nua scribit,sed etia intermittente.Quia ibide semitertianas non situ cotinuas ut Hipp.ipse sed etia intermittentes alias, quemadmodum Agathinus fecit quas productas alibi,& in m. huius Aph.nominare solet,vocat. Quod autem Hipp.
352쪽
diuersum senuataestatur metipse Gai.lib.r. Epid.constiti.3 V Comm.I.inquiens. Qui itaq; in venientib' ad integritatem V semitertianam esse Hippocrate sequens dices quasi dicat' ' minime. Atqui sane qui aiunt,si horas quatuor & viginti M' ' febre vacet media eii semitertiana habere, in numero talem
habent febre intermittentiu.Sic etia qui media & exiguam' ' a marena horatu numero distare serunt, studentes utramque '' idegritate deducere, ab Hippocratis sensu discedunt,da' ' in febribus intermittentibus ponunt semitertiana. Hacten'
' ' Galenus. Nunc itaq; omnibus perspicuum ess uvio. mi tiana esse febrem non intermittente,& de ea in pimaa n ausaphorismi parte loqui Hippocrate. Quod euidentissimum etia fit ex eo quod ait, hanc esse periculosam& Ietalem. Hoc enim no nisi de semitertiana posse intelligi, diserte mostrae Galenus in Comm. iam citato,in eu scribens modii:Letalem igitur esse semitertiana aperte i pse Hippoc.dixit. Febrium vero ad integritate redeuntiunullam esse letalem diserte in ' ' aphorismis demonstri auit, inquiens:Quaecunque febres non' ' intermittetes tertio die vehemetiores fiunt periculos .Quo' ' quo aut modo intermiserint, quo periculo vacent,significat.' ' Quomodo igitur quispia Hippocrate secutus dixerit, semita' ' tertiana esse e numero febriu quet ad integritatem desinunt ' ' Hoee ille.Satis aute constat quod praesentem aphorismii , que' ' hoe loco ei tat,de semitertiana loqui statuat Gal.quandoquiisde& illic Hippo. sic scriptum de semitertiana reliquerit, ψ iE Mnrῶν D θαναταλσατ .Est haec prae aliis maxime letalis.Esse aute hanc prae reliquis febribus quae tertio die fortiores fiunt, maxime letale, nihil miru,quu continua sit, atq:adia natura sicuti aliaequς intermittentes sunt,quiescere n5 per mittat.Huc accedit quod ,queadmoduGale. in libello de Typis scribit non solii stomachum,& neruosam eius partem attingat,sed etia lethargicas animi delationes attonitasque vigilias inuehat.Interim & ad sIncopen usque corpus discutiat, linguam valide siccet animiq: desectione essiciat veli
meter ea quae in alto sunt comouens. Ex iis quae diximus. mnibus perspicuu esse iudicamus,eos errare toto coelo, qui
xxx V la' Hippocrate hoc in Aphorismo μὴ λαλ id est non im termittentes .febres ardetes intellexisse tradunt: quum huic
interpretationi hec verba, U--, hoe est
353쪽
tertio die vehemetiores redduntur, manifeste aduersentur. Qv ippe ardentes feb es secundo die validiores esse oportet, utpote in quibus tertio die noua semper incipiat accessio, atq; vigor in secundu incidat diem.In hoc sane errore Philo philoibutheus etia versatur, qui in huius aphorismi explicatione sic
scrinii reliquit. μου Aaλειπὸν ris Hai συνεχεις, αλλα om ιν F κ- ών πω - aram miror cur reprehedat M sa,quum tamen Hipp. verba, non intermittentes ,haud aliter quam ipse interpretetur,non intermittentes hic ab Hii .dici eas sebres as Drens , quaru materia in venis cotinet. Nam e tertiaria materia, tuum ex tertiana intermittentein cotinua quotidiana compositast, ut comprehesum est, partimeatra, partim intra vasa existit. Vt aute mitertiana, utpote continua, est periculosa, ita intermittentes tertianae sunt se. curae. l'roinde ait,quoquo autem modo, hoc est quantocuque tempore,vel por maius Ipacium, vel per minu, lunt enim variae earum subrium inter mittentiu quae tertio die sortioressivit dissetentiae ut inanilotationib' in Galeni Cometae laenuis intermiserint, periculum abesse significant. Eo enim id rore quo vacant febre virtus se recolligere potest.
'Intermittere. a Grice Onitiari Quod verbum ni bil aliud significa quam ad integritatem venire,quemadmodum Ga : t Ie.etiaua in libr.de Morborum temporibus, ubi praesente cimitat aptior. aperte m6strat. Integritate aut e vocamus id,quod
Gai.,scalis G Fi Wisi, nomina . In tertianis legitimis.J, .m ut in exquisitis tertianis. l)orro pro illorum & sequentium verbolii intellectu pleniore sciedum itum est febriui Mermittetig quae teitio die accessione baber, Ga tentiae. Ieno lib. 1.de Diise. b.cap. 8.& lib. iaepide.consti. 3. Com. I teste,tres esse differentias.Qmidam enim breue aecos si is tempus obtinent,& idtra duodeci in horas cessant, inuadunt-ouecu rigore,& per sudores bilisque vomitiones in per inferitas bili as excretiones solutitur.Atq: hae quide tertianae xquisitaeappellantur.Quaedam iis diuturniorem accessi nem habent:. hae non amplius exquisit 'sed simpliciter terrimae nominantur. Q me vero accessione in longius tempus protracta intermissionem minorem habet, tertianae produ-
seu extensae vocantur. Et hae sane plurimam in eo quod
354쪽
magis mimis obtinent dii serentia. Nam licet interdum aliqua simpli citer extensam nominaremque utiq; vigintili ituor horas inaccessione consumpserit reliquas febris exper: t te, habet.Hanc Agathinus,ut testatur Gal. in libello de T pis,di lib.ii ide.exiguam semitertiana appellauit Aliqi vero lassicienter extusam,quar.s. que ad triginta exteditur horis.Ad haec aliqua in longius tepus producta,quae nimiruad trigintasex horas protenditur. Et tu Agati no media semitectiana est vocata. Alia in plurimii,seu lon issimuleii pus tensam,qui videlicet ad quadragin ure immum . . qua producitur horas Haec ille. Equibus sane ' E. eedit riserni CGmentario. se omnibus perspicua fit non re ''Emen cte in Graeco Aldino codiceleg i 'My I Q si is s. x ,-M PMdum potius ira legendust,iam ιι ιτερ ψών. . vero logior fuerit visi adi decem ct in triginta prorogari conti ligat.Na hec lecti utri Dulis multuatis Galeni verbis r omnia conuenit ri scilie et terti anar exqii i sitae ae strosit duodeci m horaruit Hestiano simplicifer detento octo: crimis simpliciteri inimi quatuor:s fiet ter , trigilata :longius extensae, trit intasex: longi inae orienta, quadraginta,Ec interdum pluos: alia e pluri nauia hoc loco Missa errat, qui Ndini hodi-Mu' bςΠ' hae veriore esse,nec parta Iamictgiri '' ta addi posse eontenditiquod in tertianis accesse; es adiri inta horas nunqua perueniat. Falsissimu enim esse , e Gale- . , - vetbi paulo ante citatis satis constat, qui tertianay aliqua, nil f hoi as,3t vltra suas 'accessiones produceredi seM UM
vel dolores in inticulis sunt Ebros diuturnas magna 'ex parte pestimes 'a' I res in articulos decuthbentes fiuiri hoc h6fimid HU Diμ μ 'φ' pocrate, docet. Non autem temere dicit, longas aut diu iura
355쪽
teterumpenres intelligit. Alias enim eos tantum tumores, qui iii glandulosis partibus fiunt haec vox significat, ut dictum est Aphorism. t s. Pa. imae. Dolores autem diximus, . 0 Qxς quos isse Vern appellauit. Per hos autem nihil aliud intelligere oportet, ritu απου-κμματα, hoc est,decubitus, aut illa- psum noxiorum humorum in articulos,quod ad eos,Galeno est mi iti Comm. teste.&dolor,& noxa sequatur.Q intre au tem tubercula,& decubitus in articulis fiant, abunde in Cohie mi suis Galenus exponit.Canerum Aldinus codex,& - νοῦ , , -- rem . hoc loco legunt, κ φυματα ἐς οῦ πρω c- - 'ii d perperam. Hane enim lectionem imperitus aliquid poetali, rubrarius qui legitimum describendo turbauitordinem ino codices evibis p rrit Legendum laque erit, ἔψυμανα, κἀς -- μγ V Nani quum tubercula in omnibus ut comprehensum est, eos oris nascantur parti x, nulla ratione M articulo'. tanturn resorriti ac contrahi debent. Accedit quod Galenus esia ni in Commenta. hanc lestionem probat, eamque Leo filaeniis in sua conuersione est secutus:omissa tamen partic la Vel quae commode omitti haud potes i i: p . t.' GI M
G igitur esti&tubercula.JAdiiciendum in ipsis quippe Ir legit ,s Mob Deo τρὰ κθε -- Dr imor in ii ipsis etiam tubercula fieri quando videlicet valiἡ d i fistultas humbres ad cutem protrudit,ut dictuin est Aph. Haini6.1.Et ad articulos superfluitatem, &c. JCraece est, u Quibus uti luci verbis iNani Psbethnuit linamculis fieri ἀπι---α, hoc est, decubi- , ζα ία est m in petu & cum quadam noxa 'mabide decumbene. Hine ἀπtim, O nihil aliud est,Gala PT qibro1.de Arte euratidi ad Glauc.teste,nisi humorum a G iem prius infestabant relicto, in alterum coetfluxus ' Mogressus. Causarii autem cur magis ad articulos decumbant, diximus supra in explicatione Aphorism.et r. .illicini fCbiramenta.Gale.Vterque intellectus habet rationem.JGradi
horum decubitus sequuntur. Q gomodo autem abicesius MDcubitiis disserant, Galenus loco paulo ante citato abu
356쪽
& a posceminatis egit, quae in diuturnis febribus accidere solent.Nunc de iis verba facit,que a pr dictis febribus
oriuntur , eorundemque causam exponit dice Ou ibus nbercula, vel in articulis dolores: sic enim egenia uni. Minc - φυματα is τας ρα. ut habet Aldinum exemith r:causani eius mores.'ee rei in praecedentis Aphoricenarratione exposuimus..Per dolores autem hic perinde ut antea μπωκυ-ατα, intelligere Oportet, quod scilicet illa dolor comitetur. Hinc est quod Philotheus dicat is Q, σως τὰ α ire iri Visu'. bom' σε εα υτ cm, unde si quidem ad articulos humores decubuerint .abscessus fiunt. S ab iis dolores. Post . sebres . longas fiunt: quippe , ,hoc loco idem quod significa ut supra etiam in enarratione Aphor. c.d i. huius sectio. monuimus .Et hinc quidem manifestum fit , Hippocrate de iis loqui imprisentia ru. qui a febribus coualescunt.Quare, haec verba temere in aliquibila tum Graecis, tum i ripis codicibus omisi sunt Hi ptu cibus cibis v situr. N eq; epi m. alia causa subesse potest,cur pr dicta symptomara accidant quum iamqn hoc sint ut e morbo conualescant. Si itaq; com ualescfit,noxios humores qui morbum ipsum procrearunt expulsos esse necesse est. Quapropter quum iam i uber δε,& ἀπωκημματα fiat. a redundamia aliqua nascantur oporte: qui qui em non aliunde nisi a plui ibus cibis quos con ς, non pomant,generatur. aippe' mim supra mediocritatem, aut virium proportionem hos ingerunt, fieri haud potest,ud
recte concoquant: igitur multa exei emeni a coacervcnt,ne eesse est .Quq si ad cutem protruduntui ,rubercula:sin ad arti, eu Ios, πρσκεμμψα, atque adeo dolores effici unt. In Comm. Caleni non est quod annotemus, nitit initio: ubi interpres, uertit de covalescentibus, adiiciendii erit,e morbo.ωqtas enim est, α-- πιννι αν in νἱos. AIi qui etiam cpdicev pro
357쪽
Sι rigor in ciuit fibra non de eme, aegro iam do bib. tetrare est. E pernicioso in febribus rigore hoc in apho. Hipp.lo- RImr pre
ae quitur:qui fit,Gal. lib. 2.de Sympl.caus.c. 8.teste, quum nicio inmaeura insurgit quidem contra res noxias, ut easdem expellat sed victa cadit extinguiturq;, ut hoc nomine necessario 'm' Rec uicto tu. I eddatur *mΠOm Variant vero plurimu codices Graeci: aliqui enini ιπίη Ies, alij,εμπιηD, alii vero Gnorio habent. Quid vero reserat, hoc vel illo modo resatur, Gal. in Comm. tu is abunde exponit. Rigorem aure esse ina rigori qualem uniuersi corporis cocussionern,conquassationemve, antea est a nobis dictu. Is itaq; si incidat sebre no desinente, neq; enim διαλέπω, ut commemoratum est supra in annota riis nostris in Comm. 3. huius sect.aliud est quam ad integrita,
tem venire, quod non temere adiecit Hi pp. quia si febris arigore desinit,etiamsi facultas debilis est, nihil est periculi, quod scilicet virtus ipsa, morbo iam profligato, facile reparari queat. Hinc est quod infra dicat, in sebre ardente rigore superueniente,fit solutio febris. Cur autem dixerit Hippoc. aphor. 18. aegro aut corpore debili Gal. in Comm.explicat copiose, ita huius ut nostra enarratione hoc loco non sit opus.
Si inciderit, & si incidat. J Graece, G , ἐν
θων an perniciosa, an optima iudicatio sequatur. Rig ris agi tationem. J Quia si su peruacua febre permanente ea cernuntur, humorum redundantia significatur. Ea vero exibstente in corpore,ut saepius rigor incidat, necesse est.Non potest autem crebram istam rigoris agitationem imbecilla facultas ferre. Nam & sicuti mala causa vim corporis, &c.J
mala facultatem laedet, & malum signum erit, extremam illivi imbecillitatem indicans. Λ pHOIO M vl x VII.
358쪽
Cruentae. Apertio nis vasor si in febri bus caulae. roetidae. Bilioue.
urinam. t si nihil ιον um qua conferunt, per hac lo
ca excernitur , malum s. T T Ic aptior.ad eam artis partem pertinet quae sutura pro II dicit, quippe quid sit ex prauis excreationibus praediacendum monstrat.Inquit enim Hippoc.excreationes, neque' enim rou ιεῖ vox Graecis, phavorino teste, aliud significat quam si πένοματα, hoc est,expuitiones.Quin etiam Philotheus narrassi lirer scribit esse Aux φαVnos 1 Uxx ses αρτηριασγινι essem, purgationes que per fauces Sasp ram arteriam fiunt. Principio itaq; huius aph.particulatim, de hoc excretionis genere quae per os fit, loquitur H ipp. di--.cens,Excreationes in febribus csitiuuis,& non intermittentibus, in iis enim plus quam in caeteris morbis mali portendunt. In reliquis vero etiam morbis has excreationes malum significare, lib. 2. Prog.aph. 3.& sequentibus mam festὰ H ipp. ostendit. Li u idae mali sunt,qubd partium unde exceAnuntur mortificationem significem Sunt autem liuidae e creationes, quae colorem cinericium cst quadam nigredine referunt.Cruentae etiam mala P vasorum apertionem po tendant.Apertio autem vasoru in febribus fit duplici de cauata nempe propter vasis imbecillitatem,& erosionem abili sis humoribus factam.Sunt enim tres ἀγασυα εος, Gal. lib. s. The .meth.teste cauta.Prima vasis imbecillitas. Altera,s guinis ad os vasis cum impetu ruentis copia. Tertia, acris quaepiam extrinsecus sanguini incides qualitas.Malae quoq; sunt excreationes foetidae,aut grauiter oletes, quippe putr
factionem significant.Praeter malae sunt biliosae, eo quod puram
359쪽
Λν ri O K I S M. XL VI I. 337. puram & immodicam bilem prς se ferunt.Omnes itaq; iam
dictae excreationes malae sunt, quod scilicet in continuis febribus fa&e, magnam biliosorum humorii copiam porten danti qui quidem erosionem excitates,primum cruetas,dein liuidas postremit foetidas efficiunt excreationes. Siquidem initio apertionis cruentae sint necelle est. Dein ubi calor nativus sensim extinguitur, sanguitq; extra vasa est, liuidi fiuic tandem accedente putrefactione,foetidς. Hactenus deprauis excreationibus seorsim locutus est Hipp. nuc generatim derribus e reationibus,ea nimiru quς per os fit,& ea quae per aluum & per urinam fit,verba facit, inquiens:Si vero excreationes ipsae bene excernuntur,bonae. Quia omnes,etiam per se prauae,excretiones quum bene excernuntui ad bonu,Gal. in Comm.teste,terminantur. Prauet aute sunt que prauorum affectuum signa existunt. Bene autem prodeunt,quando partem male affectam expurgant. Qiam quidem accidere solet, ubi facta iam coctione exeunt, argErq; facile tolerat. Excrea- Prauet ectiones itaq; praedictae, & si per se prauae sunt, tamen ubi a co ς ς uom.ctione apparuerint, nae esse solent. Sic etiam aliae duae excretiones,quae scilicet per aluum & urinam fiunt,bonae sunt, si commode prodierint, hoc est, a concoctione, & cum aegri tolerantia. Malae contra,si ante cocinionem exierint,ςgermdifficulter toleraverit. Atqui si nihil eorum quae conferunt per haec loca, os nimirum, ventrem inferiorem, & vesicam excernatur, hoc est, si ea quae non prodest excerni, prodierint, malum est: praestaret enim ea retineri magis in corpore, quam expelli.
Magis particulatim. JGraece, M in σου. . Et fiunt scipius. Addendum,quidem. luippe Grςce est,i9 γω τακινι ν,&c. mibus liquores saniosi.jGraece est, Ga-Ieno enim lib. 3. The. meth. teste, in ulceribus sunt duo excremeta: unum tenuius, quod Graece ἰχωρ appellatur: alterum . crassius,quod hoc est, sordes Latinis dicitur.Recte ita lue hoc loco Galenus ait, ichora affectui nihil coferre,quod' cilicet excrementum sit,atq; adeo ulcus impurum ac putridum esse significet. Quae non iuuant excreta.J Graece est, μηπι Frismω - 'o , quae non prodest excerni.
360쪽
In non intermittentibus fibribus si exteriores paseras styda fuerint , interiores vero νramur, O ptim habeant , urule est.
TT Ippocrates hoc in aphor. Ie febre ardente pernicioci rex1 lipyria vocata agit. Vtraq: enim harum continua est,
quiq: illis correpti sunt,ut cap. I .lib.de Ina intentestatur,intus & in visceribus ipsis calorem sentisit,in extrinmis autem partibus uniuersis frigus.Distat aute ea ratione, Ardes per ut κοῶσει κxMκ θρου καπιοθε ro , ardens perniciosa vel pernianici eiosissima, Gal. lib. 1.de Iudic.e .attestante, proprie sit quatex pulmonis, ventriculi, aut iecoris, hoc est partiu quae intra in is thesacem & ventre sunt,erysipelatibus nascitur. Lipyria vero,quae ex internarum partiu viscerumve phlegmone, eodeGal. lib. 2.Prog.Com. . tore,oritur. Quam quidem dis rentiam etiam ex Com.Gal.in hune apho. colligere Iicebit Aetius quide lib. s. c. 88. Liny riam esse tradit,quando in ventriculo erysipelas est: pnoden, ubi in iecore: Crymoden,si in pulmone. Sed illic, ut etia in aliis quibusda, temere a Gal. discedit sententia quae tamen perpetub Aetij placitis anteferenda erit. uod itaq; Hipp.ait, in febribus no intermittentibus, per pleonasmii figuram dictu est, ut Gahetia in Com. monet. Aut ideo, ut diserte fignificaret harusImplomata n quam nisi in cotinuis febribus accidere. Etu enim in febri bus interm ittentib.quii accessio tu rigore aut frigor nua-dit,externae corporis partes friget, tamen non hae tantu, -- palis, exa minetiam internae simul frigus sentiunt. Caeterii partes e reriotes. teriores hoc loco vocat Hippo.quas alias extremas appellat Sic autem nominat, ut testis est Gal.Comm.1.sect.7. aph. n res, aures, pedes,& summas manus.Quin metipse Hipp.lib
2.Prog. .extremas partes caput, manus, de Pedes nuncupat. interlom Interiores autem vocat partes, quae intra inoracem de ven
trem continentur.Cuius rei testis est Hippo.qui in loco iam citato eas partes esse tradit costas 3c ventrem.Si igitur in febribus continuis extremς corporis partes frigesciit,id quod fit propter sanguinis sese ad viscera recipieti Gal.Comm. I.