장음표시 사용
421쪽
yae aetate. Graece, xπὶ δ ἐδεσι or, a pubertate, sed magis sie, citate,quae hanc aetatem,& victus rationem consequitur.
Luicunque pleuritici facti intra quatuordecim dies per superiora non purgantur F malum in suppuratio- . .
se deos qui pleuritide correpti sunt, per superiora, upviora.
hoc est,sputa, purgari oporteat,idque intra quatuord cim dierum spatium, hoc in aphorismo docet Hippocrates. Qupd si verὁ hoc dierum interuallo non fuerint purgati, in suppurationem abire malum necesse est. Pleuritis verbi H Pις hi testis est lib. s. de Male assect.loe.cap.2. Gal. nihil est nisi inflammatio, quae in succingente costas membrana, ac musculis illi continuis fit. ESque vera existit pleuritis,non mendo se,ut falsis asserit Musa.Caeterum quod ait, intra quatuorde- Muci n cim dies, manifeste innuit pleuritin esse morbum acutum. ratur. NI custanorbi, ut supra dixit, in ciuatuordecim diebus iudicantu tu iudicari autem intra hos dies pleuritin, sect. r. aphor Comment.12.iis verbis diserte testatur Gale. Magna 1.apho 13. ex parte pleuritis terihinum suae iudidditionis habet deci- Magna exmumquartum.Nec temere adiectum est maleno magna ex Pa RParte,quia nonnunquam in septimo etiam iudicatur,ubi scilicet coctio in sputis circa tertium vel quartum diem apparret,eodem ibidem teste. Sed eius praestat verba subiicere, siciacoctio,inquit,eirca tertium vel quartum diem apparuerit,non contingit morbum lateralem transcendere septimis. Porro animaduertendum . Hippocratem per quatuord im in quailia dies no intelligere id spatium dierum quod statim a primQ oi-- insultu morbi tot cir scribitur diebus, sed id potius quod diebus. metitur ab eo die quo aeger expuere coepit,ut sit sensus,insnon purgantur in quatuordecim diebus , supputando nimiarum ab eo quo expuerexcepit d te. Et nisi ita hunc locu Hippocratis accipiamus,ut sibi pVgantia dixerit Hipp. oportex fateam .Quippe is lib.3. EpidIn historia Anaxionis,quam sect.Laph. Comment. n. di lib. I.de Iudiciis,cap. IS. citat atq;
422쪽
extilicat,pleuritidis iudicatione trigesimoquarto die facta esse scribit ,.supputatione facta a primo eius mali insultis. Ibidem autem ait, Die deci mosepti mo coepit paucum quia coctum expuere. Quod si itaq; dies qui inter i7. dc 3Α .sunt, supputaueris quatuordecim elle plane comperies.Nisi itaq; humores qui inii minationem excitarunt, in thoracis spa tium resudent,&effundantur,inq; quatuordecim diebus per sputa expurgentur,malum ipsum in suppurationem traiire suppura- necesse est.Suppurationis autem vox duo significat: Primo uo, inflammationis ad pus transmutationem.Secundo, puris in ter thoracem & pulmonem effusionem.Vtrum horum intellexeris per suppuratione,nihil refert,quandoquidem utrinq; illorum accidat, quum pleuritici non purgantur per ilip riora.Quid autem subinde sequatur suppurationem ipsam, infra,ni mirum aph. is.huius sect.docebit Hippocrates.
In libro de victu acutorum.)Lib. videlicet I.apho. 26.vbI ita scriptum reliquit, λανά m n νειν τι αμν dys hin εκ - i aliquid notatu dignum expuere .I & expurgari coeperint.Nam purgationes. In prognostico a Lib.nimiru 2.aph.s z.ubi in eu scribit modum, se . nisu veraxi, sputi purgationes. Ea quae fit ad pus transmuta. tioneni. In quacunq; corporis parte idipsum contingat. lnx: i sequentibus.JAphorismo scilicet 1s.huius sectionis. . i
Tabes maxime sit in us aetatibus, anno nimirum decimoectauo , que ad tragesimumquintum. rrii. I Ziis statibus in quibus potissimum tabes accidit,ver Tabe,. I ba facit hoc in apnorismo Hipp.Per tabem autem non . . omnem corporis maciem, sed eam tantum quae pulmonis exulceratione consequitur,intelligere oportet. Quam quisdem adolescentiae& iuuentuti potissimum accidere innuit, dum alta decimooctauo anno usque ad trigesimumquini Hoc enim annorum numerQDe duae aetates, ut alibi copiose ostendimus,complectuntur.Quum vero dicit matibus,noni est intelligendum,quod ista satis ratione accidant d pr Pter
423쪽
pter errores potius quos ea in aetate constituti invictus ratione committunt. Qippe huius aetatis homines belligorant,saltant,currunt, venationem,aliudve genus laboris vel exercitis immodici exercent, propter quod venas rumpi accidit. Quam quidem subinde sanguinis primum spuitio, di dein tabes comitatur,ut fusius in Comm. 29.sect.3.aphori docet Galenus. Plailotheus adoloscentibus tabem accidere censet propterea, quod sanguis in iis copiosus sit, qui vasa pulmonis distentat, & rumpat, ut necesse esse ducat lubinde consequi tabem. Iuvenibus vero propter biliosi sanguinis edundantiam . qui sua acrimonia vasa erodens, sanguinis spuitionem,& subinde tabem excitet.
In superioribus aphorismis.J Nempe as. aphoris sect.3. Propter thoracis atque pulmonis communionem.J Nam de in eo qui hunc praecedit, & eo etiam qui sequitur aph rismis de thoracis & pulmonis malis verba facit Hippocrates. Recte igitur ait, propter sermonis communionem hic tabis fieri mentionem, utpote quae pulmonis sit exulcera-tio. Mediam inter annos enumeratos. J Adolescentiam intelligit. Quid vero sit adolescentia, quid iuuentus, per se
2ri anginam evadunt, ijs ad pulmonem malum transit,ct intra septem dici moriuntur.Si vero hos dies eu erint ,suppurantur.
T T Vmores anginam efficientes nonnunquam ad pulmo-II nem decumbere, atque intra septem dies interitum asserre, hoc in aphorismo Hippocrates docet. Quippe ab humoribus eo delatis aegrotantes suffocantur. Non autem ab re hare Hippocratis verba -κμkηM,Celsum secuti,conuertimus intra septem dies, ne scilieet quispiam putaret Hippocratem hoc velle iis verbis innuere. sic laborantes
non posse ante septimviri diem mori, quod plane salsissimilsor
424쪽
ret,quum nonnulli citius pereant.Hinc in Commentarii, suis Galenus etiam haec verba ita interpretatur, ῶς τα aroma vir. ω4π ιμν, hoc est, magna ex parte ante septimum diem hare enim Attice idem quod o, id est,ante significat. Qiipd si vero, inquit Hippocrates, intra hoc spatium no moriuntur , tunc humores qui in pulmonem decubuerint, in pus mutantur. Qi d si non fuerit expurgatum, tabidos se ri contingit.
Si hi qui tabe in 'intur, stutum quod tu endo
excreant , grauiter olet carbonibus impositum, ct capilli a capite demunt, letale.
HAec Hippocratis sententia ad eam artis partem qua fixtura praedicit, pertinet: quippe duas nobis notas ob oculo ponit,quibus eos qui tabe suntcorrepti,non ita multo post morituros certo praedicere licebit. Per tabem autem macies ea venit accipienda, quq pulmonis ulcera comitatur. Tabes. In ea sputum, quod non nisi per tussim excreatur, carboni- ρο v g δ bus impositum si grauiter olet, primum letale est signum. in x Qi ' Externam enim putrefactionem humorum,qui sunt in pul mone, prae se fert.Philotheus censet sputum is ἀθωρ,ἀxλ' Mύελων Em ημευον, id est,non sine medio sed in vitrum iniectum, earbonibus esse imponendum, ut scilicet dissetutum suam graveolentiam magis ostendat. Sed non est opus ist exquisita diligehlia,s nimirum assidetes,imis etiam aegrotantes ipsi, citra etiam carbonea adhibitos sputi foetore ex ς piss0 riantur. Alterum signum letale est, capillorum e capite de-μ μμη - suuium. lusam Galenus in Comment.suis recitat.
Luibus tabe correptis capilli a capite de uni
425쪽
alui profluvio fuccedente moriuntur. D Raecedente apso.duo signa,e quibus futuram in tabidi ad mortem praeescere licet, Hipp. recensuit. Nunc tertium nempe alui profluvju,adiicit, quod usi apparuerit, non pro cui esse mortem coniici edium erit. Id quurn diserte innuere voluisset, verb0pra entis temporis ἀπ: --, usus est. quo imminet eri iam quasi mortem expressit. Porro alui profluuium duplici ratione malum est. Primo ut causa, in scilicet rabies, incultatem nedum in aegrotis,sed & in sanis dissoluat atque tum deiiciat. secundo, ut signum . quia naturalium facultatum
imbecillitatem significat. Lectissimὸ igitur Hipp. in tabidis mortem haud ita multo post accidere scribit.
Vod sanguis spumans excreatus aut tussiendo eiectus, e pulmone ser tRr, hoc in loco Hipp. monstrat Spumas autem sanguis est, qui innumeras ampullas obtinet, ita ut plane nulla eius pars,saltem notatu digna, sit intus & in superficίe,quae sine seu ma reperiatur.Qzar autem sit causa generationis sputi Comm. 3.sect.3.aphor.& sect. .Commo es Galenus copiosissune docet.Non temere autem dixit Hipp.ὰ arassi res id est, excreant. Ita enim nos Celsum lib. 2.cap. s. secuti, colauertere voluimus: vel ut meliora etia exemplaria habent ara res , hoc est, extussiunt. Quippe ut Galenus se st.2.aph.Comment 4 t.testatur, quae una e in Canguine ex pulmone educitur spuma, subito simul & cu tussi educitur. Spumantem vero sanguinem e pulmone educi par est, ut qui illius substantiam, quae, Galeno lib. . s.& 7. de Vsu pari.te' ste,leuis ,rara,aerea,spirituosa,& veluti ex spuma quadasa guinis eoncreta, est conflata,vasisq; plurimis contexta, reserat .Quinetiam Gal. infra Com.3'. huius sect . spumantεhumorem in carne pulmoriis contineri a quo, utpote substatiae suae simili, nutriatur,scribit. Et supra Com. 3. sect. t. palam
dicit, Saoguis qui e pulmone educitur spumans, est visceri se Qua; milis
426쪽
milis. Proinde recte admodum H ipp0.boe loco asse uisan Euinem spumantem e pulmone educi,atque adeo illum esse male affectum significare. uare vero malum ostedae, Galanu, in Commentariis suis docet,
ANNOTAT . . IN G A L. COMM. . 'si vero spuunt,aut expuunt. Graecὰ, ει δ' ιανα ro a Gy,κ ἄν - il si vero spuunt,aut extussiunt. Non autem vere vice-
. rato.JQu9d confirmant ea quae scribuntur a Galeno Comm. - 3o sect. .dum inquit.sed neq; semper sic enim conuerten- Interpre dum,& non omnino,ut secit interpres: quia in Graeco emAM A G 0 e) ex pulmone sanguinem spumosum expuunt. Vide- 'tur itaque quum ex ipsa visceris substantia simul quicquam ' effertur, sanguinem fieri spumosum. Haec ille. Quare sam ' guis spumolus non excreatur, nisi fuerint in pulmone viceis P. φη ' ra Tum vero sine dolore excreatur. Nam, ut testis in lib. . T de Male affect .loc.cap.ulti.Galenus, pulmonis ulcera dolor
mltatur. non comitatur. APHORIs Mus xrriti
A tabe correpto si alui pro fluuium successerit etate.
IIIc aphorismus quum abunde sit paulo antὰ a nobis e positus, uberiore enarratione haud eget,pra sertim ubi
Galeni Commentarius .accesserit. A P H o R I S, V s x V.
--apleuritide suppurantur ,si intra quadragimia dies a quo' ruptio pers periora purgantur, leuam
tur. Si vero non, in tabem abeunt. IN Aph. .huius sect.Hipp.docuit, pleuritis in suppurationem transeat, i ea affecti intra i dies per superiora haud purgentur.Nsic quid suppuratione facta aegrotantibus accidat,exponit,inquiens,Qgi a pleuritide in enim hoc loco idem quod significat suppurantur, c est,pus intra thora
427쪽
thoracem de pulmonem continent,si intra o.dies:quippe is est terminus iudicationis acutorum morboru,ex degeneratione seu mutatione de specie in specie vocatorii qualis estiam pleuritis in suppuratione abiens ,supputando ab eo die in quo ruptio fit. Qum adiicitur propterea nequis a principio pleuritidis numerare incipiat. Per sputa purgantur, id enim ανακαθαZθλω verbum significat,καθωθίω nanque idem quod ηpta denotare Com. 8. huius sect.est dictu. Leuantur a malo.Vnde palam fit, usque ad quadragesimu diem pulmone posse illaesum permanere, post hunc quia putrescere incipiet pus,exedetur & exulcerabitur,tabesque fiet.Quare rectissime subiungit Hipp.Si vero no per sputa intra dies ε .
purgantur, in tabem transeunt,qubd pulmo, ut comprehensum est diutius aberosione tutus esse nequeat:quippe quum
rarus sit pulmo, ut prompte in se recipiat pus,a quo subinde substantia eius exulceratur. Ut itaque pleuritidi supra in Apho. 8. huius sectionis terminum purgationis statuit qua tu indecimum diem,sic suppurationi quadragesimum.
Calidum lys qui eo sepius utuntur hac detrimenta asser armum effeminaticnem reruo um incontinentiam,mentis stuporem, anguinis eri/ptiones, animi δε- finiones. Haec quibus accidunt mors. DE immodico calidi usu hoc in Aph.tractat Hipp.quar';
mala & detrimenta afferat id ipsum monstrat.Qus vero calidum,ut testatur Gai .lib.I.de Elementis,bifaria acci Calidum. piatur,vno modo pro corpore quod calorem in se habet alio modo pro qualitate quae ipsi inest,sciendii erit hie in prima accipi significatione pro corpore nimirum calido, neque tamen quovis sed pro aqua duntaxat calida. Quod in primismetipse Hipp.cofirmat dum in libro de V num idolu inscripto hune Aphorismu ad verbui repetit. Quinetiam Gal. ipse Com.1 .huius sect.diserte hae in sententia Hippocrati de aqua calida sermonem esse,iis verbis testatur. Hactenus
428쪽
de aqua eat da & frigida sermonem habuit HIpp.Huc aeeΓ' ' ait duod nisi fateamur Hippocratem de aqua calida in prae' ' sentia loqui , non est cur haec detrimenta quae hic ab eodem reconsentur, a calido posse fieri recte assirmemus. Quippe calidum quod siccu est,contraria potius mala affert,n ex sequentibus pala fiet. Quod vero dicit Hipp. iis qui eo saepius utuntur: manifeste significat,calidii non semper haec afferre mala, sed tum maxime quum usus eius immodicus fuerit. Muci no- Nec etiam de eo quod immodice est calidum, ut Bractvolustatur. censet:hoc enim exiccat, atque adeo mala quae hic commemorantur.non procreat, quemadmodum Gale.aquae calidae, , exemplo lib. 3 de Tuend.sanit.cap. 3.ostendit in cum scribes, , modu Quod si iusto calidiores fiant,calida quide visissed no,, perinde humida:quippe horrere & densari eoru meatus co- , , unt ita ut nec madescere ab humore extrinsecus accedente possint.blic ille. De calido igitur quod temperatum existit, quo tamen immodice utimur, Hippocrati hoc in loco sermo est. Cuius rei testis est locupletissimus Galen.qui lib. .de , Simpl.med.facul cap. I. ita scriptum reliquit,Calida, inquit, , , temperata,grata,amicaque sunt,funditur enim quod in coo,, poribus Hostris concretum fuerat, quo maxime pathemate voluptas animantibus constat. At si moram etiam trahant, , , sensim quoque & ipsa molesta evadunt. Ad tantam enim tu- , , sionis immoderationem ita recidunt, ut substantia nostram, , discutiant,dissoluant,ac dispergant. Vetu tum quidem sine,, mordicatione infestant,& animi deliqum amerunt, v1retque . , , deiiciunt, ut mors quoque tandes tiatur. Hactenus Galeni
verba recensuimus. E quibus equide sole clarius intelligitur,ealidum temperatum haec de quibus Hippocrati sermo est efficere. & minime immodicu atque adeo intem teratii, ut Musa existimat. Ea.naque secant,disiungui, dirimuntove substantiam, vi in loco paulo ante citato Gale. fusius ostedit. Neq: est cur aliquis miretur,qui fieri possit, ut calidu quod nomi excessus est,de tem perato dicatur. Quippe ut testis est simpi cap. U.Gal.id quod mediocriter est temperatum calidu 4ς interdu calidum appellamus,etsi minus proprie. Sic aquc duleis balneum de quo hoc loco tractat Hipp.quod temperatum existit,calidum vocatur. Hoc itaque calidum, quod nimirum humidu & temperatum est, si crebro eo ut
429쪽
inur,carnium afferet 'estaminationem. Est autem proprie εκθων loquendo ἐώα ora: nihil aliud quam χα-της, hoc est molli- ou. cies, laxitas. Siquidem iEG, oein, Phavorino teste idem est quod χ moraiisaic ut χαννῆ dira plane opponatur τῶ πε- η'M. Significat itaque Hippo.calidi humidi temperati usum immodicum earnes reddere molliores & laxiores, atque adeo .. veluti carnes muliebres, quae minus copactae ac solidae sunt, rurimbecilliores.Sic quide libro sexto Epid.par. I.Apho. u.cru rum estaminationem vocat corundem imbecillitatem ubi nimirum minus firma fuerint. Neruorum quoque imbe- Ner orgcillitatem aut incontinentiam, calidi praedicti immodicus usus parit, suo enim calore nemorum substantia distulim. humiditate vero laxat, mollioremque reddit, ut hoc nomine sit necesse ut minus robusti ac continentes fiant. Mentisi praeterea seu rationis enim Hipp. idem quod , O.. significat queadmodum.diximus inexplicatione Aph.6.sectionis secunde stuporem, hebetudinem, torporemve indu ricit.Causa est iam exposita: dissoluit enim cerebri substantia tSanguinis eruptiones creat, quod suo calore Venas laxet at- sanguinisque dilatet. Animi defectiones, quod spiritus dissoluat. Ec eruptiones sane ipsa experientia cofirmat,no paucis in solio calido lon igius desidentibus animi accidere deliquia. e quidem &sanguinis immodicas vacuationes sequi solent.Haec autem ubi accidunt, mors sequitur, ad nonnulla quidem breui ad alia vero longiori tempore,ut copiosius in Comm.suis Gal.. docet. Monet itaque hoc in Apho. Hipp omnium rerum,earum etiam quae sunt temperatae, immodicum usum , utpote 'b noxium,esse fugiendum. rerum ii iis
'Fragidum. conuulsiones , dictentiones, denigrationcs,
QVum praecedente Aphorismo quid maloru aquae calidi
.immodicus usus afferret,exposuisset:nunc quae detrimenta pariat immodicus aquae frigidae usus, percenset. Per
430쪽
festum:& ex Philotheo ipso, qui inquit μετεισι νων ' τι τα πα-γi ιμήνα - τ νις , progreditur nunc ad mala ciuet
ex aqua frigida nascuntur. via propter quum Hipp. ait sit
gidu repetenda prioris aphorismi verba erunt, βMeetues τα τα τ)ωι πλωνα- uiam ρισι, iis qui illo saepius utuntur, hare Conuulsio mala creat: Conuulsiones, quod scilicet neruosas corporis ms. partes contrahat,& distenda Distentiones iisdem de causis facit.Cur autem distentionis,qua tamen plerique c5uulsionis speciem esse tradui seorsim mentione fecerit, in enarra-D g tione Apho. 1 .sect. . diximus.Denigrationes,potiu quam
vψ' liuores,qui Graecis proprie πεMωμαμ dicuntur, efficit, qui natiuu colorem extinguit. Rigores quoq; efficit, eosque s
briles hoc est,qui febres excitante quippe Gai.πν NDεα In- Tebres. terpretatur, πυρπις ἐπιμα me να. Febres vero non per se isdvt Philotheus etia testatur,Luα 'σιι Min, ex accidente ali
runt quod scilicet conclusis corporis meatibus putredinem,& subinde febrem cxcitari necesse sit.Prohibita autem tra- spiratione febres &putredines prompte posse efficere, Gale. lib. 8.The.meth.copiosissime monstrat.Caeterii febriles etia; dixit Hipp.ut significaret rigores quoque esse,qui citra se-brem excitarentur,quemadmodum Gal.liba.de Symp.causis cap. quem locsi in suis hic Comm.citat.fusius docet. In
Galeni Com. nihil est quod explicatione indigeat, nisi quod passim pro livoribus sit reponendu denigrationes, ut sit disserentia inter πε- ιαμ & iuia .r. Praeterea ubi interpres,Et quidem liuores ex refrigeratione fieri,nullo prorsus sensu cdnuertit:Graece est, - μο ι κ ψι Φολήψεις ' D. Et sane quidem denigrationes refrigeratione efficit.
ta quare. esse inimicam & aduersam inquit, utpote quae sint e semine procreata,atque adeo exanguia,& frigida: Solae enim carnose partes,vi testis est lib. I.de Natura humana Com.27.Gab ex