장음표시 사용
471쪽
logicae regulas , omnino falsam esse , ibidem
conuicimus. Secundo , cum haec propositio: Homo,& quaevis creatura secundum esse intellisibile, vel ideale est ipse Deus: in aliquo sensu possit esse vera, & in aliquo sit falsa,non satis constat, in quo sensu eam dixerit μicles
fus, viqibidem notauimus Tertio, negari no potest esse quoddam obiectivum creaturarum secundum suas rationes formales ab aeterno in Deo esse, quod Scotusaes Uvaldensis ipse con cedunt, & diminutum esse rerum appellarunt, ut ibidem vidimus . Hoc autem nihil aliud est. quam esse possibile creaturarum nondum existentium, sed obiective tantum praesentium intellectui diuino,& voluntati. Quarto , praemittendum est: id ,quod disputatione ro . capite s. ex doctrina Femanensis tradidimus, videlicet,
non ens bifariam dici, uno modo id , quod actu non existit, sed existere potest; & circa
hoc versatur Dei omnipotentia, quatenus facere potest,ut id, quoa non existit,existat&hoc modo dicitur non ens, quasi denominati- uel altero modo dicitur non est essentialiter, quo in sua essentia,& ratione formali non est,& hoc dicitur,quidquid implicat in se contra
dictionem:& circa noc non versatur omnipotentia Dei,ut ibidem exsanctonom. est Ferrariensi obseruauimus.
Iam vero, quidnam in sententia Wiclusi reprehensione dignum sit, & quam notam me reatur,facile monstrari potest: neque enim do' xςt, Verum cum falso confundi, aut indiscri-
472쪽
MO . QVAESτION UM METAPH minatim impugnari, ut rivaldensis impugnatis Primum igitur,cum asserit mulctesm, terminua quo non esse omnino nihil, socium habet sugdhctrinae Statum, ut patet ex dictis : id tamen non video qua ratione notari possit. Nam per omnino nihil intelligit uterque, ut Scotm CX-plicauit id quod Ferrariensis appellauit non ensessentialiter. 8 santiim Thomas se a quaestione asarticul. s. vocavit non ens oppositum rationientis.quod eli obiectum diuinae omnipotentiae: hoc autem verissimum est. Neque enim ita Deus creat aliquid ex nihilo ut ex eo, quod implicat contradictionem, & imp6ssibile est.& dicitur omnino non ens,seu non ens essentialiter, aliquid faciat quis hoc non videat In qua doctrina consentit etiam sanctus Thomas in eo articulo, ut nos loco citato notauimusa
asserit eni m circa non ens hoc modo non ve fari omnipotentiam. Consentit etiam Henriciuins mmaorticulo a. quaest. 23. V 2 . Quare cum
dixit VIGHesuscitati a m densi cap illo aΟ. ΡΟ-tentia diuina non se extendit ad nihilum . 3e VacUum , non negat, posse Deum facere id, quod actu non est.& potest etae;neque negat, posse Deum implere vacuum , hoc est locum non repletum . quis enim hoc negaret sed tantum dicit, Deum non posse facere, ut id, quod implicat contradictionem,& est no ens
essentialiter, aliquid sit: & vacuum , quod est nihil, aliquid etiam sit: id quod verissimum est. Quare testimonia sanctorum,quae ibi comverit m densis, quibus probat, Deum fecisse
473쪽
I I spvTATIO XX I V. Asiomnia de nihilo,non sunt contra Vries fum: patres enim per nihil intelligunt id,quod actu non est, sed potest esse, & existere. Deinde utrum esse intelligibile creaturarum. quod aliqui vocant ideale, iit ipsa essetia Dei, quam Theologi dic ut esse ideam rerum,ut dif-rtatione ri .vidimus; an vero sit ipsum esse formale creaturarum , secundum proprias ratio nes, obiective existens in intellectu, apud PIPriosum non satis perspicuum est, ut eadem dij putatione probauimus. Porro sit per illud esse intelligibile ipse intelligat essentia Dei, quatenus habet rationem ideae manifeste errat in fide, cum asserit,Deum omnia produxisse ex illo esse intelligibili, ut optime reuincit ma densis cap. illo i . citato. sicut enim contra doctrinam patrum,& cotra rationem est, Deum ex sua substantia fecisse aliquam creaturam, . quia solum Filium.& Spiritum sanctum de sua substantia produxit .sic etiam manifeste errato Cum asserit, creaturam a Deo fuisse producta ex illo esse intelligibili, aut ideali:quod est ipse Deus. Sic enim omnis creatura producta elset de natura Dei,& de substantia illius. Cumque Vmclessu, cocedat hanc propositione Creatu ra est Deus secudu esse intelligibile. vel ideale, ut ibi e retulimus vidctur hoc priori modo ac cepisse esse intelligibile creaturarum , de quo dixit creaturas isse productas .Hoc enim mo do solu dici potest,cu illo additameto secunduesse intellini bile, creatura estDeus ut eo loco ΠΟ-tauimus Ide Mute error est manifestus ,asserere' Ffa Deum
474쪽
Deum aliquid ex sua substantia, aut de sua substantia creasse quia particula, de & ex,non d notant principium efficiens tantum, sed simulatiam principium pertinens ad constitutionem rei produet , quando aliquid dicitu rex aliquo produci; tametsi casus ille effectivus sne priaepositione principium solum denotet efficiendi. Quid aute significet,particula, de , quando coniungitur verbo , sum , es, ut cum dicimus filius est de fi1bstantia Patris diximus disputatione i63. hoc autem sensu , certum est, non fuisse Scotum loquutum, cum dixit, res a Deo productas fuiste non ex nihilo,hoc est de nullo modo ente, nec simpliciter, nec secundum quid: cum res prius habuerint aliquod esse intelleistum,& volitum in Deo. Nam hoc tale intelligibile,non putauit Scotus, esse ipsam essentiam Dei, sed essentiam creatura: i possibilem, obiective praesentem diuino intellectui Quare etiam si dicat, res factas esse ex illo esse intelligibili; non propterea sentit, factas esse ex ipsa substantia Dei, sicut contra Hostiesum inferebat I valdensis. Si autem irimus intelligat per esse intelligibile illud esse obiectivum creaturarum , semcundum proprias rationes, ut intelligit Scotus, dc ipse V densis,qui etiam concedit esse illud diminutum rerum, ut diximus disputatione ilia o. atque hoc sensu dicat, res omnes productas a Deo non de nihilo omnino sed de nihi-
Io existenti & de illo esse intelligibili. & diminutos non errat in Fide. At vero ex principijs
475쪽
Philosophiae facile potest conuinci . Quoniam vel res dicitur fieri ex illo esse possibili, tanquam ex aliquo constituente, & hoc dici non potest eo quod esse possibile rei non constituit rem actu existentem sed idem omnino eo se est quod est possibile, & quod actu existit. Nam esse possibile nihil aliud est, quam non implicare contradimonem. ut sit: hoc autem non est aliquid, ex quo constituatur res ipsa, quae actu producitur,neque est aliquod principium illius. Quod si dicat Vsiclesu,rem fieri ex illo esse possibili,& intelligibili tanquam ex termino a quo,facilius potest impugnari: & hoc sensu
rentes ex dulci fieri album & ex lucido magnum ; quia quanuis non album fuerit dulce,& ex non albo fiat album , tamen hoc est per accidens,& ideo no nisi per accidens ex dulci sit album: sic etiam terminus a quo per se creationis erit non esse rei: esse autem possibile, dc intelligibile erit terminus per accidens,sicut dulce est terminus albi, de quo absolute non est dicendum, ex illo fieri album. Uerum hoc argumentum Hvalde is infirmaesimam quanuis ex positivo, quod coniungitur per accidens negationi.quae est terminus a quo productionis , non dicatur fieri aliquid, nisi per accidens,tamen ex positivo,quod per se coniungitur negationi. quae est terminus a
quo ,fieri etiam dicitur aliquid: veluti arbor sit
476쪽
ςx semine, &homo ex embrione, & album earn igro,& sic de alijs: sic ergo dicere posset y PS, Hessiti, illud esse intelligibile non esse per acci-dons coniunctum non enti, sicut dulce accidentarie coniungitur non albo, ac proinde noesse eandem rationem.
Caeterum hoc argumento malus posset refelli, quia illud esse diminutum ,seu possibile
nihil aliud est quam rem non implicare cotradictionem,ut sis: hoc aute manet adhuc re ipsa producta, nec ab ea ullo modo distinguitur quare non recte dicimus, ex eo, quod non implescat esse hominem,sit homo,sicut ex semine fieri dicitur arbor;sed hoc efficitur cum producitur homo,ut homo, qui non implicat esse, actu sit: quare esse possibile non potest habere rationem termini a quo: & ita licet per se coniungatur cum negatione ,ex qua sit nomo, ex illo non di citur heri homo vel alia res quia id ex quo res fit,Vt e* termino a quo, Ron manet cum re ips/,quae st:& quemadmodum disio. Tr. r. a.diximus idem non esse conceptum obiectivum rei possibilis, quia est eadem omninores.quae fit; ita etiam multo minori ratione potest esse terminus a quo productionis ciuide; quia est eadem res, quae Obiective praesens erat quae actu fit. Recte igitur Anselmus in Mon
esse productionem ex nihilo, hoc est, non des liquo .explicat, quale fuerit illud nihil, & ait. uniuersa creata fuisse quidem in mente increata Dei,sed non fuisse id quod nunc sunt, hoc est,
477쪽
Ost,non habuisse existentiam , quam minimeb bent. Erant tame inquio aliquid, quantuad rationem faciendi,per quam, & secundum quam fieret;non dixit, ex qua fierent, sed per
quam,& seeundum quam, quod proprium est ideae, & efficientis .Non ergo ita aestipuit mi-clessus in eo puncto,sicut putauit re densis. In hac quoque parte videtur Scotus idem do- carisse,quod sisu:ait enim nihil posse creari de nihilo, hoc est de nullo modo ente, nec simpliciter nec secundum quid ,quia nihil cre- latur quod nO nabuerit prius esse intellectum. Quibus verbis si vult scitus docere. creationem esse de aliquo esse intelligibili, fallitur;vt probatum est. Si autentantum dicat,terminum a quo non esse non ens,lioe est, quid impossibile,& non ens essentialiter,uerissimum est;caeterum in eo,quod statim addit. manifeste lapsus est ait enim , posse aliquid produci, licet non creari, de non esse simpliciter, hoc est de non aliquo secundum essentiam existentiam : non dicit de impossibili, sed de non possibili: posse inquam produci non secundum existentiae, sed secundum esse possibile:
putat namque , Vt rettulimus disputatione to cap. a. res omnes. per diuinum intellectum
produci, secundum rationem possibilis,quod iam satis eo loco impugnauimus:Verum, ii per diuinum intellectum res essent possibiles,vera esset doctrina Sciri.
478쪽
SVperest, ut ex supradictis generatim colli
gamus veram expositionem definitionis, quam superius de creatione tradidimus; nam quibus productionibus peculiariter ratio creationis conueniat, in seseentibus disputationibus dicetur. Est igitur creatio productio alis Cuius ex nihilo, non quia ni tum sit veluti materia, aut quid pertinens aci constitutione rei productae;sed quia sit terminus a quo productionis ;perinde autem est, rem ex nihilo,ta- quam ex termino a quo duci, atque nihil p existere ante productionem.quoil ad comstitutionem illius rei quodammodo Pertineat, vel quod idem est, atque rem fieri secundum se totam.Νam, quando aliquid rei prie cessit,& ea productione non fit,non est creatio : eo quod illa res non ex nihilo, sed ex aliquo fiat, Due illud sit forma, siue materia: res enim dicitur fieri ex omni eo,quo conitituitur. Quare si praecedat forma rei, ι dicitur ex illa fieri. non ex nihilo. Propterea creatio dici consu uit productio entis .in quantum ens , hoc est,
secundum totam rationem eius, quod producitur: Scsis tus Thomas in articulo r. huius quae-klionis vocavit emanationem totius entis uni nersalis,& idaea recte sic argumentatur. Sicut emanatio hominis secundum rationem hominis, debet esse ex non homine : sic etiam
479쪽
DIs PUTAT Io xx IV. fremanatio totius entis debet esse ex non ente, quod est nihil non ex tali non ente, ut ex non
homine. quod est aliquid. Sic intelligunt prindictam definitionem Scholastici infra citandi;& colligunt ex Anselmo capite illo 8. A nolo is ubi illud,ex nihilo,sic explicat,hoc est,non
ex aliquo. , Veru enim vero circa particulam,ex,variant nonnullii: Margilius in aquae bone 1 .art. a. q. pane articuli,vesiculo,ex quosequitur,quod aeterna emanatio;& paulo inferius existimat, necessarium esie ad rationem creationis , illud nihilum duratione praecedere ex quo infert, simplicem emanationem aeternam non posse eue creationem,ac proinde nihiI a Deo ab aeterno creari. Rationem huius sententiae, qua etiam addo Citur Marsibus, ut nihil dicat ab aeterno creari Posse, disputatione rN. cap. 3. adducemus. Idem videtur sentire Bonaventura in a. distinctione iamri. 3. quaestione r. ex quo Ctiam docuit articia. a. quaestione a. nullam rem creari ab aeterno potuiste. .,
Multo tamen probabilius est , particulam, eX,non antecessionem duratione, sed natura significare, ut aperte docet Scotus in a. diuinctione l. quaest. a. I. Respondeo:& fateri debent. quotquot asserunt, potuisse aliquam creatu ram ab aeterno a Deo Creari: tunc enim non duratione, sed natura solum praecederet non esse Nam praeterquam quod multo probabilior sententia est posse creaturam aliquam ab aeterno creari ; etiamsi id repugnaret alia ra-
480쪽
.tione, nihilominus quod attinet ad rationem creationis , bene posset intelligi ab aeterno, quamuis non prius duratione nihilum ipsum praeces siset. Sicut enim nunc intelligimus,
Continuam rerum conseruationem a Deo esse
veram creationem ex nihilo , non quia prius duratione nihil praecesserit, sed quia ita secundum totum suum esse res a Deo pendet, ut ex se nihil omnino essent si a Deo relinqueretur: sic eodem modo recte posset intelligi erratio
ab aeterno,quae esset produetio ex nihilo. Caeterum Durandus,cum doceat, creari potuisse aliquid ab aetemo,Vt disputatione rυ. videbimus , nihilominus affirmat, creationem non esse productionem ex nihilo , tanquam extermino quor sic asserit in a. distinctione i. numero D st 6. Reddit rationem , quia esse nequeunt duo termini in actione,quq non habet subiectum utrique commune, nisi uterque sit res possitiva. Hoc dixit propter transsubstantiationem, quae est ex pane in corpus Christi,
in qua non eit subiectum ullum commune V-xtique termino. Id aute sic probat: quoties actio habet duos terminos,alterum a quo, alte rum ad quem;ita secum debent pugnare, Vt terminus a quo praecedat terminum ad quem -natura,vel duratione 'nihil aute, quod dicitur esse terminus a quo creationis non potest precedere esse rei creatae duratione, nec natura: Non duratione , quia negatio durationem no habet mon natura.quia negatio non est aliqua natura , niu ratione subiecti, in quo est, ra-