장음표시 사용
481쪽
stione cuius praecedere potest duratione sicut subiectum, in quo est : hoc autem solum fit,
quoties subiectum est commune utrique termino rergo terminus a quo creationis nequitcsse negatio illa omnis entis, aut nihilii. Quare particulam illam, ex nihilo, positam in definitione intelligit Durandus negative,ut seri ex nihilo perinde sit, atque non fieri de aliquo. Sed quanuis uno , aut alio modo intelligi possit definitio id enim quod fit ex nihilo,ta- quam ex termino a quo Mn fit ex aliquo
hi Iominus non est , cur negemus, ipsum nihilum esse terminum a quo creationis,vel duratione praecedens, vel solum natura e viroque enim modo creatio esse potest. Primum quidem duratione , nam licet negatio entis non habeat durationem , comparara tamen cum esse, dicitur non sola ratione , sed duratione praecedere, aut subsequi Dicimus namque .prius Angelus fuit nihil, aut non fuit, qua esset:& de uniuerso similiter: fuit enim tempus,vel duratio, quando non erat. Praeteream uniuersum,vel Angelus annihilaretur , dicitur
re ipsa prius fuisse, qua desineret esse, & tamenullus esset terminus comunis; sicut ergo an nihil alio est de esse ad non esse .cum tamen nost torminus comunis sic etia esse poterk cre- 'atio de no esse ad esse. Dicimus autem ,VnUm
aliud duratione prς cedere,no quia negatio ha-hcat in se duratione sed quia potestesse duratio aliqua realis.qua metiamurnegatione &ipsum esse rei;&ita dicimus no esse iei abeterno proeeessis Se,
482쪽
cessisse, &postea in tempore incepisse esse post non elle. Quis enim audeat negare , res omnes meo proauctas habuisse esse post non esse Veru hanc antecessione duratione diximus omninoeesse accidentaria,& extra ratione creationis, & sussicere sulam antecessione natura. Hanc autem recte nobis explicuit Scotusloco allegato, eo pacto,ut nihilum rei dicaturcsse prius natura re ipsa, non positiue , sed priuatiue, idque sussiciat, ut sit terminus a quo creationis. Nam nin solum dicimus,prius natura illud esse,quoa alicui si1apte natura primarie conuenit,sed etiam id, quod alicui rei ex se conuenit,nisi impediatur,dicitur natura ei prius competere sicut naturae primae prius natura conuenit priuatio , quam forma, non quia snt simul,vel quia re vera habeat semper priuationem,sed quia ex se, nisi aliunde impediretur,priuata ellet Eodem modo cum qua Iibet res, si a Deo relinqueretur, ex se sola non esset, dicimus prius natura illi conuenire non isse,quam esse, quia esse conuenit illi ab effi- Cienti:oκ se autem non esset, nisi ab efficienti produceretur: & hoc satis esse etiam si ab aeterno res fuisset,ut diceretur educta de nihilo ad esse hoc est producta ab aeterno,ut sit, quae eY se sola ab aeterno non esset. Cur autem trase substantiatio non sit creatio,virum,quia sit extermino a quo positiuo , hoc est ex substantia
panis, aut vini: an alia ratione, dicemus infadiJutatione 177.capite ultimo ,contra Vero de an-
nihilatione dicendum est , esse definitionem alicuius
483쪽
alicuius rei in nihilum,ita ut terminus ad quest nihil; dico autem nihil, non esse rei, quod sua natura non est coniunctum,ex vi desitionis cum aliqua entitate: si enim esset coniunctum, res no diceretur desinere in nihilum sed in aliquid An vero ita contingat in trans substantiatione diceretur in suo loco.
DISPUTATIO XXV. Hirum creatio si pura relatio, an quid absolutuma
C A P. I. Creationem esse influxum reale, Ualsis lutum Dei in creaturas senserunt quidam recentiores. C A P. II. Creationem esse solum recationem creaturae ad creatorem, vera, communis opinio fert C A P. III. Relationem Gaatoris sola ratione a re creata distin ui. C A P. IIII. Dil tur argumeta priorissententiae. CAp. I.
Creationem ese influxum reale,& alsolutum Dei in creaturas, senserunt quidam recentiores DE natura creationis superest aliquid inuestigandum,nrum ratio productionis, quae est in creatione, nihil aliud sit,quam relatio quaedam; an praeter helationem contineat aliquid absolutum. Recemtiores nonnulli Theosio, dixerunt
484쪽
62 Qv AESTION UM METAPHYs . . dixerunt, creationem quidem non esse mut
tionem, proprie loquendo: in quo cum omnibus Scholasticis conueniunt: quia mutati debet habere comune subiectum utrique termino, quod de uno termino transeat in alium. Addunt tamen primo, aliquid absolutum esse
de ratione creationiS , nempe influxum realem, quo creaturae extermino dicuntur emanare i Deo secundo in creatura clue actionem& passionem creationis eodem modo , quo in passo dicuntur esse actio,& passio,& ad ea
non tantum rem denominari creatam, sed etiam Deum creatorem,& creantem. sicut a motu existente in mobili, agens dicitur mouere.& agere,atque mobile moueri,& pati. Tertio denique, creationem vere esse de praedicameto actionis non minus , quam in calefactio,& quaevis actio, quae est motus. Esse aute ali quid absolutum ae ratione huius prCductionis, quod caetera consequantur,probant primum , quia vel creatio actio est velle diuin um, di intelligere, quibus Deus dicitur creare , vel respectus aliquis rationis,vel influxus realis in ereatura, a qu etiam Deus creans denominetur,& qui habeat rationem actionis. Non primum, quia velle,& intelligere, in Deo sunt principia creationis reis enim tanquam forma,& virtute Deus creat:ergo non sunt ipsa actio creandi veluti cum Angelus voIuntate mouet
lapidem,voluntas illius no est motio & actio, scd principium agedi: at motio & actio est in re quae mouetur Neque potest ess e secundum;
485쪽
Iis enim dicat actionem in Deo , esse respe
um rationis 'Erit igitur tertium ,scilicet, influxus realis in ereatura. Hunc autem non esse ipsam relationem creaturae; sed quid absolutum praeuium relationi;secundo probant, quia relatio producti in creatura,quae est relatio creaturae , est po- Rcrior creatura .sed creatio actio est prior creatura:quia est via ad illam. ergo praeter relationem est aliquid aliud quod recte dicitur influxus;& est quid absolutum. Id quod hac ratio isne tertio magis confirmant: Relatio creaturae ad Deum,ut causam,est realis,ut omnes fatetur: ergo habet fundamentum aliquod reale ex iis,quae AHIn teles assignauit s. Metaph sicas capite I s. aliud autem esse nequicquam influxus , & actio rationem habens absolutam: tum quia relatio creaturae est de secundo genere rium etiam, quia una relatio non potest esse fundamentum alterius relationis realis: debet igitur esse realis influxus ab Iulus. Quarto, actio,& passio , ut peculiare constituunt praedicamentum. non sunt relationes secundum esse, nec relationibus secundum esse essentialiter complentur , alioquin non essent in alio praedicamento , quam relationis: sed creatio est in praedicamento actionis ergo neque est relatio secundum esse, ne que relatione completur.
486쪽
CAP. II. Creationem es solum relationem creaturae ad cremtorem,vera,U communis opinios n.
V Erum ea,quae diximus, non sufficiunt,ut
communem, & antiquam Scholasticorum sententiam deferamus,qui affirmant, creationem nihil aliud esse secundum rem , praeter relationem ipsam creaturae pendentis a creatore. Sic tradunt sanctus NHomas, S Caieta
aius in praesenti articulo. Salis recentiores cum eis Ferrasensis , secundo contra Gentes, apite io.& 18 Cayreolus in a.distinctione 1.q aestione a Ricardus articulo t. quaest one 2.&3. Durandus quaestione a.num.1ν dc suppon re videtur Scotus quaestione s.conuenit Gregorius Arimi. in ea distinction. quaestione 6.conclusione a. cum asserit, creationem , &conseruationem non distingui ab re creata , &Conseruata. Ratio vero est nam si actioni desieratio motus , & transmutationis, nihil aliud videtur superesse,quam pura relatio; nec alio modo a nobis explicari, aut etiam intelligi potest, quam conceptu solius relationis. Quod enim aduersarij asserunt,esse quendam influxu realem, seu productionem , quae est veluti via ad esse,npn negamus. At hoc esse aliquid absolutum undenam probare possunt3 quinimo contra eos habemuS efficax argumentum, ductum ex diuinis processionibus. Nam, ut dixi
in notationibus articuli 1.quaestionis AEI. productiones divinarum personarum nihil aliud sunt,3 quam
487쪽
DISPvTATIO xxv. 6sruam relationes ipta personarum, active quiem in personis producentibus, ita ut generare no sit aliud qua paternitas alio modo coincepta,&generari non sit nisi filiatio sub di uerso conceptu nihilominus sunt verae proinductiones, habentque veram rationem influxus activi,& passivi, seclusis solum imperfectionibus rerum creataru : ergo eodem modo in creaturis potest intelligi vera ratio actionis & passionis,atque influxus etiamsi re ipsa non sit nisi relatio. An vero hoc genus actio. nis & passionis sit in praedicamento actionis&Passionis , statim dicemus. De motu non disputo, an sit aliquid absolutum,praeter relationem & terminum; nec enim ad nostrum
Est autem discrimen inter actionem &paLsonem, quae sunt motus ex genere suo ex una parte,& intra actionem passionem, quae ex genere suo non sunt motus ex alia mam actio& passio quae sunt motus, sunt in passo: sed actio,quae non est: motus in agente , passio vero est in passo. Quocirca creatio actio essed quidem in Deoi creante , sicut etiam relatici creatoris,nisi alias ipse non esset capax alicuisius relationis ex tempore. At quia illam ne- 'uit recipere .a creatione existente in creaturacenominatur creans, & Creator; cum tamen generans & pater denominetur prima persona a relatione existente in se ipsa. Haec omnia auius loco citrua explicata sunt. Nunc vero addo primum,actione creationis
488쪽
non esse in praedicamento non quia no habeat veram rationem productionis , aut quia non sit motus .sed quia actio praedicamenti debet esse non sola nostra consideratione, sed re ipsa accidens.Vt autem sit accidens, debet re vera alicui substantiae accidere: ad hoc vero necesiarium eis a substantia ipsa distingui ex natura rei nam si idem cum illa siit, re vera ei noaccidit,etiamsi a nobis ad modum accidentis
concipiatur. Cum ergo creatio no distinguatur ex natura rei a re creata , ut mox dicemus; non erit vere accidens , nec in ptaedicamento actionis. Qua etiam ratione nec relatio,qus
est idem cum substantia, quaecumque illa sit, erit in praedicamento relationis, non quia prἴ- dicamenta omnia debeant distingui, fallem formaliter ex natura rei sufficit namque rationis distinctio: sed quia praedicamenta accidelium a substantia ex natura rei distingui de- bent,ut vere sint accidentia. Caeterum si ali qua esset actio, &passio, quae non esset mo-ttis, nec mutatio: nec tamen idem es Iet secudum rem cum substatia, qualis est illuminatio aeris simul cum corpore ipso aeris incipiens, esset in praedicamento actionis. Nihil enim videtur deesse, quo minus in eo praedicamen . to collocetur, cum sit actus agentis , & passi. Ex quo etiam colligitur, rationem motus non . pertinere ad praedicamentum, nec esse quid
commune actioni & passioni non quia sit ens ut aiunt logici incompletum,& via: nam &
aetio quoque & passio via est: sed quia potest
489쪽
. . D rs p v T A v I o v v v. inesse actio & passio , quae non sint motus, neque mutatio , ut in exemplo posito. Quare cum motus non sit quid commune his praedicamentis .nec siib aliquo illorum crintineatur. non erit in aliquo praedicamento. - Deinde aduerte, cum omnis actio sit me dium quoddam inter rem productam,& pro ducentem, quia est actus quo producens pro ducit, creationem quoque esse medium inter Deum,& creaturam productam. Cosulto ad- , didi productam,quia cum creatio sit finitae eia sentiar,& naturς sub uniuersitate creaturarum quae distinguitur aDeo, csit in ur. At si de cre- :aturis,ouae habent rationem termini producti
Vt quod loquamur,recte comparatur creatio, ut medius actus.quo creatura producitur ipsa
vero non dicitur productiquia productio non producitur:ob id tame non habet ratione Dei. 'C A p. III.
Relationem creationis sua ratione a re creata
ΡRobabilior sententia est , relationem coe ationis non distingui realiter a substantia
Creaturae,ut optime conuincit Scotus quaestione illa r. f. 'quae ionem istam,' hac ratione: Quotiescumque relatio, & 1ubstatia ,seu absolutum ita se habent, ut unum sine alio etiam de potentia absoluta Dei nequeat esse, non possunt distingui realiter, aut saltem nullum habemus argumentum ad probandam distinctionem
490쪽
Creatura : ergo non possumus asserere, ex natura rei distingui: & in uniuersum colligi non potest distinctio realis inter eas, quae sunt in eodem subiecto.& nec potentia absoluta separari possunt. Quare falsum est, quod do
centCaietanus in hoc articulo, Ferrariensiis, of - , preolus locis creationem distingui secun- , dum rem a re creata. Ex quibus Caietanus supra quaestione 2 . articulo a. U Ferrariensis 4. contra Gentes capite ι . versicia. Aὲ istas rationes, existimant, omnem relationem realem distingui ab absoluto , Sc a subiecto, in quo est.
Eorum autem ratio communis haec est; quia quodcumque genus accidentis distingui debet a substantia: tum etiam, quia genus re lationis est diuersum ab alijs generibus accidentis ergo habet diuersum esse. Contra vero Henricus quodlibeto ρ. uaemone 3. AMaor in I. Astinctione 3 o. quaestione I. Masιμι in I. quaestione 32 . articulo a . conclusione a. Soncinvi libro s. Metaphysicae disputat. 12. capite A. et Canariensis supra articulo a quaesionis 2 .huius primae partis, censent cum Augustino N pho s. Met 'ficae, disputatione ra. . capite ψ. Om nem relationem idem esse re ipsa cum aliquo absoluto , cui proxime inest . Melius tamen Scotus loco allegato, V in , distinctione l. quaestio ne I. I. Ad quaestionem, V quotabeto 3. articul. 3. U Durandus in x. distinctione 3 o quaestione 2. num mero I . afirmant.non omnem relationem du