장음표시 사용
491쪽
Ruae de potentia saltem absoluta Dei ab eo separari potest, quorum sententia nobis probatur. Nullum enim indicium habere possumus talis distinctionis , si re vera implicat contradustionem , separari unum ab alio, vel
contra, ut noniacimuS disputatione M6. capites. Cumque ita se habeant creatio, & res creata , idem de illis dicendum est. Porro autem Creationem a re creata, quam respicit ut terminum , separari non posse in formis quidem& rebus per se subsistentibus natura sua, ut in spiritisus , & materia manifestum est: aut saltem fundamentum non habemus excogitandi varios modos creationis, quorum qui libet separari possit a re creata, hoc est , res creata possit uno, & alio modo creari: Cumque tales res non possint a Deo non pendere per creationem , potius dicendum est, esse unam creationem narum rerum, sine qua ipse esse non possint. Dissicultas esse posset in ijs formis , quae in subiecto , & extra subiectum . possi1nt produci:de his tamen capit equenti intine dicemus. Cum vero Caietamia ait, ideo creationem a substantia distingui, quia crea- ctio est accidens, cum sit relatio ; & acciden τὲ substantia distingui debet,supponit id,quod
re vera probandum erat. Haec enim relatio reipsa non est accidens substantiae, cum implicet contradictionem , substantiam sine illa 4 esse, sed nostro modo eoncipiendi, tantum 'ut accidens apprehenditur, cum revera subinstantia sit.
492쪽
6 o Q AESTI OF VH METAPH. x, Caeterum scotua in ε. distinctione r. quae stisne illa s. g. Secundum membrum; iuxta communem
schblae suae doctrinam , addidit, creationem, re rem creatam diitingui ex natura rei formaliter ; quemadmodum de attributis Dei, & de multis alijs rebus ipse philosophatur. Distinctionem hanc colligit ipse in praesenti, sicut
inter plura alia eχ variis enuciationibus. Multa enim enuntiamus de creatione , quae de re ipsa creata nequeunt praedicari. Hanc tamen rationem friuolam esse satis ostendimus disputatione ino. capite 6. ubi non monstrauimus, ob solam distinctionem rationis, quae in varijs nominibus a nobis impositis eontinetHr, contraria de eadem re,diuerse modo nominata,&Concepta enunciari. Postremo ex dictis colligitur, creationem non esse influxum realiter distinctum a re creata per modum viae in predicamento actionis. Sic enim esset acciriens
distinctum ex natura rei ab ipsa re producta: Cumque prius esset egera causas Ordine realinaturae,quam res producta deberet per illam prius habere subiectum , siquidem eius esse suapte natura est inesse alteri. Reipondent ali qui, creationem habere quidem pro subiecto ipsam rem creatam, non cui inhaereat. sed cui adhaereat: & quamuis subiectum inh*sionis alicuius accidentis debeat simul cum accidenti considerari ; subjectum tamen adhaesionis dicunt posse em posterius. Porro discri men inter subiectum adhisionis & inhaesionis colligunt, quia diuerso modo punctum est
493쪽
est in linea,& pars ist toto,& modus substantialis in re, cuius est modus, quam sit accidens in subiecto. Verum hoc responsum friuolum videtur,& in primis distinctio illa in solis vocabulis ad eludendum conficta videtur di nimsi vim vocis attendimus , non minus propraedici potest albedo adhaerere parieti, quam ire haerere:& contra non minus proprie dici potest punctum inhaerere , quam adhaerere. Quod si in re ipsa est aliqua differentia, ea sylum est in hoc, quod punctum in linea non est sicut accidens in substantia. sed sicut modiis' in re, & modus sebstantialis in substantia.
Eodem ergo pacto cum creatio ex sententia aduersariorum sit vere accidens, non minuς
quam caetera accidentia subiectum sibi postulabit inhaesonis. Cum igitur existentia accidentis suapte natura sit in alio .in eo priori naturae , quo praecedit ratio rem ercatam, debet habere aliquod subiectum : hac enim de causa disputationesequenti probabimus . accidentia non creari, quia non possunt non fieri in subiecto, niti quando a Dipo separata re ipsa producuntur. Atqui creatio in illo priori non potest habere subiectum , Ut patet: ergo non.
est accidens reale. Praeterea. cum accidentis esse pendeat a materia , ut a causa, non potest
in aliquo retali priori etiam natura esse sine subiecto.
494쪽
Diluuntur argumenta priorissententiae.
umenta prioris sententiae ex his qua αλ hactenus dicta sunt, facillime sdluun- eur.Ad primum dicimus, creationem actiorie non esse velle Dei, nec intelligere; haec enit' sunt principia creandi,non ipla creatio: actionem vero creationem nullam aliam esse. quam relationem in re creata; cum alias in creante
deberet esse , sicut origo activa est in perina producente: &ab ea, quae est in creatura: Deum nominari sentem extrinsesa denominatione'. quae autem huius iit causa, seperius ostendimus .Porro non est dissicile,absque ulla in ipso Deo mutatione , neῆ relationis realis. unc ab po profluere aliquid per creationem, quod antea non emanabat, la mutatione ipsius rei productae. Ad secundum dico , eodem modo philosophandum essς, nostro more i telligendi, de creatione, actione, & passione, di de relatione creaturae comparatis cum creatura producta , scut de origine passiua, &relatione; comparatis cum persona producta. Nam sicut solum nostro modo intelligendi origo activa & passiua praeintelligitur ut via ante personam,& deinde relatio, & persona, quae per reIationem eonstituitur, licet re idem fini relatio,& origo: ita etiam prius intelligimus , instar aliarum rerum, quae paulatim fiunt, creaturam quasi in via & fieri lc haec est
495쪽
DIs PUTATIO XXV 473 creatio respectu Dei,& passio respectu creaturae productae r deinde intelligimus ipsam rem productam, & tandem relationem productae, & creaturae in facto esse, eo quod non intelligimus eam , ut proprIetatem coninstituentem , sicut diuinam relationem respectu personae. Hic autem ordo non est realis, Dec duratione , nec natura, sed sola ratio ne, quia haec omnia , quae diximus, solo nostro modo concipiendi, & nominandi distin.
t Ad tertium dicendum , relationem realem non ideo esse realem, quia realiter differat a fundamento,sed quia ex natura rei referatur ad aliud: id quod in diuinis relationibus ap paret, quae vere reales sunt, & tamen nec ab co, in quo sunt, distinguuntur, nec a fundamento , ratione cuius consurgere dicuntur. Nec enim opus est , ha c duo a relatione distingui, nec Aristoteles id docuit. Sed -- xv fica capite ι s. ut enumeret genera relationum , varias rationes assignauit, quas Philosophi fumi amenta consueuerunt appellare,dicum tamen Arinoteles hoc nomine nunquam usus fuerit. Primum genus sumpsit secundum numerum hoc est,secudum unitatem vel pluralitatem in substantia, qualitate,aut quantita te.& inter3um relatio non distinguitur realiter .i substantia qualitate.& quantitate, in qua sundatur. Dixi interdum, quando scilicet separari ab eis non potest, nec qualitas, 3c qualitas a relatione. Nam. quando haec fundamenta Gg m
496쪽
γε QI AE's τ I o N v Μ MET APTI Vs- manere possitnt sine relatione , certum esse
debet .distingui relationem fecundum rem 1 fundamento suo , sicut modus distinguiturare, cuius est modus , ut constat ex dictis se udis utatione Lib. capite 9 Secudum genus sumpsi secundum potentias, & earum acti Onas;&tamen relatio potentis, quae fundatur in potentia non distinguitur realiter ab ea. Tertium genus est eorum relatorum,quae solo nomine reseruntur ad alia,quia alia au ipsum referuntur realiter , quae ad nostrum institutum non spectant. Obiter tamen notare libet, haec esse relata secundum dici quia solo nomine relata.
sunt, non tamen re ipsa. ut recte obseruauit Henricus quodlibeto 2.quaest .s. Haec autem,& alia
similia quae solo nomine referuntur, cum tamere ipsa absoluta sint, inquit Henricus definita fuisse ab Arigotele in prae scamentis capite de relatione, priori 8efinitione,quae est in initio capitis in nunc modum t Ea dicuntur ad aliquid, quae id ,quod sunt aliorum esse, aut ad aliquid aliquo alio modo dicuntur .ubi tantum definit
relatu per hoc, quod est dici ad aliud: na postiea in eodem capi e,quod videret Aristotales,nanc definitionem non recte tradi de relatis , quae ponuntur in praedicamento, sed alijs etia conuenire: aliam adduxit eorum qu ς non solii dicuntur. sed re vera sunt ad aliud quae talis est:
Ea sunt ad aliquid , quoru esse id c est ci. quod est ad aliquid aliquo modo se habere: ubi tantum definit relatu per hoc,quod est, dici ad aliud: na postea in eode capite , quod videret Ari-- . Θ si stotelesi
497쪽
DISPUTATIO xxv. sfaelis , hanc definitione non recte tradi de τε-
lati quq ponuntur in praedicamento,sed aliis
etiam conuenire, alia adduxit eorum, quae nosolum diculair,sed re vera sunt ad aliud. Quae talis est: Ea sunt ad aliquid quorum esse idem est ei, quod est, ad aliquid aliquo modo se habere. Bene video,non paucos Thomistas vocare relationem secundun, dici eam , qua est de essentia alicuius absoluti, qualis est id eo tu sententia relatio potentiar, etiamsi talae telatio sit vere realis: distinguunt autem relationem realem in relationem' secundum dissit, Μrelationem secundum esse. o tamen inepta existimo hanc diuisionem Nam relatio realis -non potest non esse relatio secundum esse, &.,secundum naturam Praeterea relatio, quae est realis,non est relatio taptum secundum dici, quia non est laritum secundum nomeri'. Nec
vero praedicta sententia & diuisio fundamentum habet in Dottore sanctaeille enim in r. parte. quaestione r3.arsiculo . ad i. solum dixit, nomina relativa quaedam fuisse imposita ad sigfiifi- Cand aes ipsas habitudines relati uas, ut aminus, Pater, &c.& haec inquit esse relatjiis secundum esse hoc est, rem significatam hoe nomine, nempe dominum patrem,&cosse elata secundum eme: quaedam vero, inquit, in posita fuisse ad significandas res, quas cohsequuntur relationes,& habitudines, sicue monenS motus, caput capitatum, & ali huius modi quae dicuntur relatina secundu di i ini iamin norivocat ipsas relationes secugum
498쪽
dici sed res ipsas absolutas, quas consequuntur habitudines , vocat relata secundu dici, quia ex se non reseruntur re ipsa, licet habeant nomen relati: & fortassis illud , & alia huiusmodi, quae dicuntur relativa secundum dici, non refertur ad omnia illa, quae dixerat. nempe d mouens,& ad motu ted ad caputre ad capitatum. Praedicti vero Thom istae
vocant relationem secundum dici, etiamsi ex natura rei.& non solo nomine existat rebus conueniat , eam relationem, quae non ΤΟ- .stulat ut simul cum ipsa terminus eius existat; sed ad rem no existentem refertur, qualiter refertur icientia ad scibile quod nondum est: na
ArisDicles in praedicamentu capte de relatione, inter proprietates relativi illius praedicamenta posuid hanc, ut relata sint stimul natura. Hoc tamen fundamentum leue est, ut huiusmodi relativa quae referuntur ad rem nondum ex iaistentem, vocemus relativa secundum dici; quamuis dici posIent relativa, quae non pertinent ad praedicamentum reales quia licet ad
terminum non existentem referantur ι tamen
re ipset referuntur,& non toto nomine dicuntur ad asiquid cur ergo Vocanda sunt relativa secundum dici: siquidem non dicuntur praedi- metalia.sed relativa. & re vera relativa sunt Adde , quod relationem ad terminum non existentem constituit, & numerat, Aristiteles inter relativa praedicamenti ad aliquid. s. Metap sic Ee capste lΑ nempe factitati ad id .quod actibile , aut faciendum est s ,&m codem capite inquit,
499쪽
inquit,scibile ex eo dici relate ad aliud ; quia
aliud ,nempe scientia, refertur, videlicet re ipsa ad ipsum Demum in praefisamentis capite de re latione cum adduxisset ut proprietatem relati uorum Ut sitnt simul natura tandem,quia vidit multa relata referri ad terminum non existentem,ut scientiam ad scibile, non admittit hae conditionem . tanquam veram proprietatem relatorum huius praedicamenti, α unicam solum proprietatem veram huius praedicamenti assignat ultimo loco .nempe .ut non contingat definire scire relatum,nisi sciatur etiam id, ad quod resertur: quae proprietas conuenit etiam relatis.quae reseruntur ad terminum non existente: ac proinde haec relata debent in hoc praedicamento collocari Ruia conuenit passio quarto modo alicuius p taedicamenti, conuenit etiam essentia illius. Habemus igitur *ndamentum 'uod est ratio . ex qua oritur rela- 'tio,ex natura rei ab ipsa relatione non semper
Ad quartum respondeo primum. creationem non esse in praedicamento actionis, ut capite Enotaui:& ideo parum refert, si idem Omnino
secundum rem sit cum relatione creaturae.
Deinde dico ad hoe .ut sint aliqua in diuersis
prςdicamentis .satis esse si per rationem nostra distinguantur,nec ad hoc esse necessariam di stinctionem ex natura rei inter illa quare si alia iadessent necessaria ; ut creatio actio esset in praedicamento,nihil obstaret realis eius iden
500쪽
nem realiter distingui a re creata sicut modus distinguitur a re cuius est modus ; arguunt ex separatione , ex qua recte colligitur haec realis distinctio .hoc modo: Quamuis res creata nequeat este sine creatione aliqua ,sicut neque quantitas sine ubi quod est unum eκ decem praedicamentis tamen potest esse sine hac creatione determinate cum alia, sicut quantitas sine hoc ubi cum alio. Quod satis videtur, ut
dicamus distingui uicut modus distinguitur are, & ubi a corpore, cui inhaeret. Posse autem creaturam eme sine hac creatione, sed cum alia& ita variari posse creationem, colligere quidem non postunt, ex omnibus sormis , quae creantur : nam in simplicibus , & in materia ipsa non apparet haec variatio creationis,
ut ipsi ingenue fatentur, sed informis , quae si extra subiectum producerentur a Deo , di- cerentur creari : si vero in sit biecto producerentur, non crearendur, sed generatione pro
Quidam hoc argumento oppressi .dixerunt siue in subiecto, siue extra subiectum. has formas semper creari. Verum disputatione fouenti satis superque ostendemus , sirmas , quae suapte natura per se subsistere nequeunt, cu in subiecto producuntur, non poste creari. Rese pondeo igitur,quamuis in formis,quae natura sua postulant in materia creari, & per se su sistere non possunt, non sit eadem productio, iquando per se producuntur,& quado in subiecto