장음표시 사용
501쪽
DISPVTATIO XXV. 4 siecto generantur: hinc tamen non licere colligere quamlibet formam per se subsistentem, i Angelum,& animam .posse varijs creationibus creari. In alijs namque formis nondii probatum est, nec probari potest,una & aliae creatione creari posse , sed tantum Varijs produnctionibus posIe produci, quia & ipsa varijs modis esse poteli,& per se, do in alio. Quando
autem Der se producitur, cum semper eodcm. modo te habeat non est.vnde colligamus, pos-s e produci vatijs creati Cnibus si enim res ipsa producta, nec secundum substantiam, nec secundum mCdum varietur, nulla ratione colli-.gere pollumus. diuersis creationibus posse creari. Quod vero eadem forma diuerso se habes, nempe,aut per se, aut an alio , diuersis productionibus producatur,quarum una sit creatio, altera generatio, ipse diuersus modus axistcndi formae postulare videtur. Quare inde no sequityr, in formis,quae scmper ecdem modo se habent, creationem distingui a recreata , quia modo hac modo illa creatione produci posset, nec id sequitur in sotmis, quae diuerso mcdo ise habcntes diuerso quCque modo producun .
tUri. nam cum creantur, semper eo ciem modo se habent: quare creptio eorum no Videtur ab:
illis eo modo se habentibus posse separari. Quod si ab eis separatur & distinguitur r aliter, est rati ne modi realis,qui in ipsis variatur;ratione cuius variationis eadem res a se
ipsa distingui potest realiter,ut supra di pretatis
502쪽
Imo ex dictis contra oppositam sententiam' talis ratio formari potest, quando producitur forma accidentaria extra subiectum , creatio illa non potest separari a termino se nec terminus ab ea creatione;ergo non est cur dicamus distingui realiter. Porro autem terminum non posse 1eparari ab ea creatione, vel contra , si Probatur. Forma accidentaria per se existens: non potest separari a creatione, qua tunc creatur:terminus autem creationis est forma accidentaria per se existens tergo te inus creationis non potest separari a creatione illa, qua mn C creatur. Forma haec arguendi syllogisti- ea est: praemissae aute notissimae,&si aliqua ex eis indiget confirmatione; est minor : illa autem sic probatur. Creatio illa terminari ne quit ad formam accidentariam separatam, quatenus forma tantum est, non considerata separatione,& existentia per se,siue ille modus existendi per se sit negatio,siue positiuu-: alioquin quaevis forma accidentaria, quando est in subiecto posset prius natura cogitari a Deo producta per creatione,quam coniuncta iubiecto.& per generatione agentis creati facta. hoc autem,preterquam quod demo strabi-rmis disput sequeti falsu esse tolleret omnino disis cultate argumenti propositi cotra nostra sententia, quo aduersarij probare nitebantur, creationem formarum.quet natura sua a subiecto pedet, distingui realiter ab eis .ex eo quod creatio ab eis separari posset, quando creations extra subiectu creari possunt,& sine creatione in subis
503쪽
in subiecto produci hoc autem millo modo sequeretur,si creatio terminaretur ad hanc formam secundum substantiam , antequam consideraretur in subiecto , vel extra: & sic semper a Deo eodem modo penderet, siue in . subiecto , siue extra. Adde, quod cum San-ntis Υhoni, dicat, creationem esse subsistentium , Ut sequenti ditfutatione probabitur , forma accidentaria separata non potest esse terminus creationis , nisi cum modo perseitatis: a forma autem cum hoc modo non potest sc- parari creatio ; & ita ab ea cum modo non
debet distingui: quod enim separaretur ab ea, separato modo perseitatis, non arguit distinctionem a termino. Hic etiam obseruandum est, hunc modum
per se in forma accidentaria, non produci distincta productione a productione Armae. Quia quamuis aliquis modus producatur diuersi productione a productione rei , cuius' est modus, ut ubi ; tamen modus existendi, cum non habeat aliam existentiam, quam res, cuius est modus , ut doutat. 126. cap. 3.
monstrauimus; ideo non producitur diuersa productione: alioquin quando producitur forma accidentaria in subiecto cum modo inhailionis, deberet produci ipsa forma secundum se una' productione , & modus ipse, quo inhaeret, alia distincta, quod est falsum.
Modus autem rei tunc non nabet diuersam
existentiam, & productionem , quando est modus ipsius existentiae : si1 autem sit alius H li modus,
504쪽
482 Q AESTION v Μ Μ ET A PHYS. modus, ut ubi, habet diuersiam existentiam. Dices , terminum creationis elie formam,
non cum modo positivo perseitatis , sed cum negatione in alio; & ita si esset idem cum sibilantia negata, non posset ab ea separari, etiamsit postea haberet modum positiuum in alio. Verum haec solutio infirma est. Primum , quia quando accidens est per se , non minus habet positiuum modum , quam cum natura substantialis est per se ; modum autem naturae substantialis existendi per se esse quid positiuum , probauimus ex professo 3. pari. quaenione 4. articu . a. & schola Thomistarum libenter admittit. Et alioquin cum Deus con seruaret accidontia extra subiectum , nihil noui, nec amplius in illis efficeret, sed tantum auferret modum priorem conseruanda ea in subiecto. Deinde etiam si modus ille per se esset negatio , nihilominus non sequeretur, creationem distingui a re creata; quia quando illa forma accidentaria per se pro- ciuista coniungeretur subiecto, iam non maneret creatio : hoc enim fieret, quia adderetur productioni illius formae nouus modus inhorrentis , & pendentis a subiecto , quem
nullus negat este positivum. Quare a re cleata, non addito etiam aliquo modo reali, non distingueretur, sed a re creata addito nouo modo distingueretur, quia ratione modi ea
505쪽
DISPUΤATIO XXV LAn creatio sit tantum subsistentium Θ
C A p . Ι. Gratiam. ty donasupernaruralia in no bis creari multi scholastici existimarunt. C A p. II. Neque irratiam, neque ullamformam accidentariam . aut substantialem , quae natura sua pendet a subiecto, vel a materia, creari,aut
concreari, authomitate probatur.
C A P. III. Ratione coiirmatur praecedens opinio. C A P. IV. Corassaria praecedentis doctrinae. CAP. ' I. Gratiam,strina super naturalia in nobis creari, multi Scholastici existimarunt.
TAmetsi certum sit apud scholasticos, nul
lam formam naturalem , aut accidentariam , aut substantialem , quae suapte natura, vi sit, pendet a materia , produci per creationem sibi propriam: de gratia tamen, sc omnibus modis supernaturalibus , omnes anti qui scholaitici ι qui de hac re mentionem fecerunt, exillimant, non alia productione sibi propria quam creatione proauci: sic expresse
506쪽
486 Q v AE sTIONUM METAPNYS. conclusione 3. circa inem probationis. Capreolus in e dem aistinctione quae)tione i. artis. 3. in ressensione ad argumenta Scoti contra 3. conclusionem. Petrus Aialiacensis in . quaest. r. arrie. 2. Maior in . distin-Ltione ι. quaea. r. in . argumento. Conradus in I. a. Sandri Thomae quaestione II a. articulo I. tametsi quaestione in o. articulo a. modum loquendi Caieta,ri sequi videatur. Dominicus Solus librσ2. de natura, S gratia capite ρ. Vega libro p. super Conci-Γμm Tridentinum,cap. r 3. Lerisma I.part. . να- sione 3. articulo 1. Ferrariensis q. contra gentes, capite s T. quibus ex parte consentiunt Paludanus in A. distinctione x.quaestio. I. nu. 28. V Caiet. 1.2. uaestione irI.arti . r. circasolutionem 3 Squaestione Irriani. r. cum asserunt, gratiam non creari, sedeoncreari; hoc est, non posse alia productione , quam creatione produci, aut Comproduci: nam caeteri absolute affirmant, creari. Fundamentum huius sententiae, quatenus asserit, gratiam creari , est; uuia a solo D producitur, sicut anima rationalis , & ex nihilo ; eo quod nec in homine merita praecedunt, nec ulla naturalis potentra ad talem fosmam, de qua dicatur educi; oppositum namque vidcbatur illis , cum errore Pelet' conuenire: quocirca pro eodem reputant, gratiam esse qualitatem a solo Deo inrufam , & ab ip- .. so creatam. Adde loca scripturae, quibus homo dicitur creari in gratia , quae retulimus sest. I73. cap. I. Caietanus Vero & Paludanm, cum viderent ex sententia Sandii 'mae in hoc -tic. . creationem siclum esse subsistentium, dixe-
507쪽
DI IPPTATIO XXVI. 48s dixerunt, gratiam non creari, sed concreari rhominem autem gratum creari: id quod haexatione probabile sit: quamuis productioni gratis iapponatur anima, & homo, qui fit gratus ; quia tamen id , quod gratiam ipsam
praecedit,& ei, ut subiectum comparatur, secundum se totum a Deo continuo conseruatur,quod est creari: continua enim totius este conseruatio productio quaedam de nihilo est ac proinde creatio is ideo totus homo gratu homo creatur, & gratia cum illo,quod appellant Caietan . S Paludan .gratiam Concreati :Veluti si equus crearetur, anima illius concreati; non autem creari diceretur: tum etiam, cum
Angelus in primo instanti secundum sibstantiam, & in gratia productus fuit, gratia illius
fuit concreata simul cum natura. Ut autem nunc etiam dicatur in anima gratia cocreari nihil obstare videtur, quod anima tempore praecesserit quia cotinuo a Deo ex nihilo producitur eodem modo, quo in primo initanti. Si ergo in primo illo instanti gratia crearetur, nunc etIa quocumq; tepore creari diceretur. C A P. II.
Neque gratiam, nec ullam formam accidentariant,
aut jubstantialem , quae natura sua pendet a subiecto, vel a materia,creari, aut concreara, author tate probatur.
SI recte inspiciamus definitionem creationis di. futat. T 3. a nobis explicatam, facilegonhcere licebit, multo esse probabiliorem Ηh 3 QPPO
508쪽
486 ατ AEST I o N v Μ Μ ET A PHY. s. Oppositam opinione, quae uniuersim adstruit, neque gratiam, nec ullam formam accidentaxiam, aut substantialem, quae natura sua pendet a subiecto , vel a materia creari, aut conrelcreari: sed peculiari ratione educi de potentia materiar. Id quod non solum verum eXi1h1mo, quoties gratia posterius tempore , quam subiectum incipit esse, verum etiam, quando simul cum alio incipit. Quod attinet ad alias formaS, praeter gratiam, nullam apud Scholasticos mentionem inuenio,sed ex ipsa natura,& definitione creationis id, quod dixisequenti capite confirmabo. Quod vero spectat ad gratiam, & dona supernaturalia authoritate Sancti Thomae eam non creari, probatur. Primum, quia r .a.quaest. DO. articulo 2.ad te
num, docet, nullu acciden S proprie corrumpi, vel fieri, quia no est ens, sed entis ens ; sed fieri, aut corrumpi secundum quod subiectu incipit,vel desinit es eaectu per illud. Et hac eadem ratione dicit Sanctus Thomas. gratiam non creari, quia est forma accidentaria, nisi ex eo qtiod homines dicuntur secundum ipsam creari, hoc est, in nouo esse constitui ex nihilo, hoc est , non ex meritis. Quibus verbis primum plane negat, gratia creari, quia eius este est in e se, sicut aliarum formarum, atq, aperte indicat, ipsam educi de potentia innata ipsius animae, sicut alia accidentia de potentia subiecti. Deinde negat etiam , ghatIam con-Creari, contra Caietanum &Paludanum, quia il
509쪽
DisPvTATIO XXVI. η87 quodcumque genus cicatur, sed merita: aut non praecedere, Creationis naturalis, sed moralis tantum , de qua diximus disseratione εγ3. capite r. Sentit igitur, gratiam non concreari: cum enim in definitione creationis dicitur,de nihilo, non excluduntur merita propria, aut aliena , sed aliquid pertinens ad constir utionem, & este naturale rei productae. Quis enim non videat merita moraliter tantum comparari cum reproducta naturaliter, aut nihil conferre p Ex quo etiam Constat, teltimoniis Scriptura: eo curte r. a nobis allegatis , sententiam Caietani,& aliorumsuperius memoratam non probari, ut ibidem explicabimuS. Praeterea ex doctrina eiusdem num Thomae, iuxta multorum Thomiliarum intellectum idem colligitur: ipse namque Sanctus Thomas putat articulo sequenti, nullum posse astumi m
itrumentum physicum intelligit) ad crean
dum: atqui ipse 3.parte, quaeitione/a. articulo l. ut multi Thomiliae existimant, asserit, Sacramenta nouae legis esse instrumeta gratiae physica: ergo sentire non potuit, gratiam in anima creari, aut concreari: sic enim iam instrumentum assumeretur ad creandum. Nam etiamsi ipsa gratia concrearetur, & Sacramenta ad illam comproducendam operarentur, deberet quoque ad creationem totius, qua simul gratia creatur, concurrere. Verum Dominicuι Sotus, Paludanus, ta Capreo-
entis , ex quo gratia fieri: atqui praecedere merita, nihil interest ad rationem
510쪽
488 Q AE s T I o N VM M E T A P Η Y s. lin, ut suam sententiam tueantur,simulq; cum ancto Thoma defendant, Sacramenta nouae le- gis esse instrumenta Dei in gratiae productione quaedam effugia excogitarunt. Primum Dominicus Soto loco citato,& in A. di tinctione 1.qu. sion 3. artic. i. asserit, gratiam quidem una actione a Deo solo sine ullo instrumento creari: alia vero actione per Sacramenta, tanquam per instrumenta animae uniri, & hanc Vnionem non esse creationem; veluti anima rationalis secundum se creatione producitur, sed alia actione,quae est generatio, corpori infunditur, & coniungitur. Hoc effugium Andreas de ma praecludere molitur loco citato hac ratione. Fieri nequit, ut aliquod agens, aut instrvinentum aliqua duo coniungere possit, nisi super utrumque virtutem potentiae habeat: sed humanitas Christi,& Sacramenta nullam habent virtutem supra ipsam sab statiam gratiae , cum 'non attingant illius productionem ex sententia Soli. ergo neque poterunt gratiam cum subiecto coniungere. Caeterum hac ratione Andreas de Ga Dominico Sors viam ster-
, nil potius quam occludat. Nam sicut homo virtute generante coniungit animam Corpori; cum tamen circa substantiam animae producendam nullam habeat potentiam : sic etiam fieri posset, ut Sacramenta gratia animae coniungerent, etiamsi circa substantiam gratiae producendam nullam vim haberent, Ii nihil
aliud obesset. Alia igitur ratione quam paucis insinuat idem