Gabrielis Vazquez Societatis Iesu Disputationes metaphysicae desumptae ex varijs locis suorum operum

521쪽

nam anima rationalis in corpore non est per se, sed in toto : & ita non subsistit: esse enim in alio, & subsistere, aut per se esse secum pugnant) sed dico subsilitentes , quae natae sene per se esse. Quod enim quidam dicunt, animam rationalem per se subsistere incorpore, quia habet propriam existentiam distinctam a

toto ; aliaε vero formas non subsistere in materia ,quia non habent esse proprium, sed existetia totius existunt, falsum est. Omnis nam que forma , cum habeat propriam entitatem actu, habet etiam propriam existentiam: haec enim nihil aliud est, quam entitas actu : ergo anima rationale ex se aptam natam esse sub

fistere, etiam si actu in materia sit, sufficit, ut creari dicatur: quia eius esse est simpliciter esse , eo quod ex se ipsa sine alio exiliere potest: & ita non fit ex materia; quia secundum propriam suam substantiam ex illa non pendet,nec ex eius potentia educitur,solum educitur de potentia materiae, & ab ea pendet esse hominis, quod ex anima coniuncha materiae procedit.

Accedit, quod humanitas Christi non subis sitit per se, sed inVerbo:nihilominus potuissed

de nihilo tota tuncPrimum creari,ut assumeretur, cum genita fuit ex visceribus Virginistimo, & quadam ratione relata ad Deum, cre ari dicitur, ut. de alijs omnibus rebus explicabitur. Creatio ergo non tantum est subsistentium actu per se, sed eorum etiam, quae

suaptet Dratura sine alio subsistere possunt r

522쪽

quia esse talium rerum est este simpliciter, non autem in eise, aut alterius HGe. Tertio in qualibet re mundi composita eπmateria,& forma, possumus co siderare compositionem,& esse, quod ex partibus resuItat,& totum compositum secundum quamlibet partem : singularum autem partium sunt sin- .gulae productiones, & altera totius, quia ex compositione conflatur. Nunc aute de composito dicimus, secundum ratione illam com-lio siti, qua a suis partibus diitinguitur , nulum compositum posse creari. Hanc doctrinam explico ex natura, & definitione creatiois nisi est enim productio alicuius ex nihilo. Deinde, ut dour. 173. cap.3.e posuimus, parum.

refert, si illud, nihil, duratione praecesserit, vel solo ordine naturae sit prius: qua de causa conseruatio rei secundum se totam est vera creatio , & productio ex nihilo , quod duratione piaecent, sed quod ex se ellet, si res non

coseruaretur. Eodem pacto aeterna emanatioereaturae esset creatio , & productio de nihilo, quia dum secundum se totam fieret, ex nihilo, aut non de aliquo fieret. Contra etiam, ut aliquid fieri dicatur ex aliquo,non oportet, v illud, ex quo fit, tempore praecedat, sicut optime notauit Gabriel in se ui . r. Hinc colligo, compositum secundum rati nem compositi, & unionis, nunquam creari, etiamsi secundum se totum omnino incipiati & do conseruatione eodem modo philosophandum est: itaevi conseruatio illius unio.

523쪽

isis, & compositi, ut compositum est, prout est quid distinctum a partibus , non sit continua creatio . Ratio est, quia omne esse, quod ex aliquo est, & constituitur, dicitur etiam fieri ex aliquo: omne autem, quod fit ex aliis quo vel tanquam ex subiecto,vel tanquam ex principio constituente, quod solum natura prius est, non dicitur creari, quia creatio est ex nihilo ; nihil autem excludit omne subiectum,vel etiam principium constituens,quod saltem natura prius sit: ergo nec compositio illa, vel compostum , quatenus compositum est, creari dicitur, sed ex aliquo produci. Quaenam ratione quando Deus concurrit cum homine ad generandum hominem, dicitur ip-Tum generare , non quia Deus supponat materiam,& forma sicut homo generans utrumque supponit; nam Deu* de nihilo conseruat materiam,& animam de nihilo facit: sed quia unio illa, quae fit generatione, ex aliquo fit,

sicut etiam ex aliquo constituitur. Hoc autem non tantum verum est in eo momento tem

poris, quo incipit homo, sed toto etiam tempore,quo a Deo conseruatur: conseruatio ergo illa , qua a Deo continuo sustentatur unio Illa,non est vera creatio: id quod de conseruatione cuiusuis alterius compositi dicendu est. Et eadem ratione, si homo a solo Deo produceretur , nulla materia , S Arma prius duratione supposita , non crearetur compositum, qua compositum est, & secundum unionem

illam partium quam diximus, id quod de om- Ii 3 nibus

524쪽

. nibus compositis eodem modo , & ob eandem rationem dicendum est. Quarto, si loquamur de partibus coponentibus, aliter philosophari debemus. De ansmarationali iam probauimus capite praecedentiatem per creari; alias formas autem substantiales,& accidentarias non creari, nisi quando separatae a subiecto, vel a materia producuntur, eqquod subiectum, aut materia sit causa substatis ipsarum. Cum enim omnes formae substantialiter sint, media materia , ut subiecto , sustentante, iam ex aliquo dicuntur esse. Quod autem ex aliquo est, ex aliquo etiam fieri necessie est: ac proinde dicimus, formas omnes, prςter rationalem, educi de potentia materiar,

aut subiecti; quia ex illa producuntur: ex qua etiam elle dicuntur. Educi enim de potentia illius, nihil aliod est . quam ex illa, quatenus

potentia est, fieri & elle. At de materia opposiro certo modo se tiendum est: illa enim secundum suam entitatatem,& partialem, & naturalem, quam habet, non potest alio modo produci, quam creatione nam quanuis naturaliter sine aliqua form nunqua existat, a nulla tamen forma pendet, secundum suam entitatem. Primum, quia impossibile esset, a forma podere, & mutata inr-ma substatialiter ipsam non mutari: diuersa enim sorma diue sum effectum formale efficit.

Tum eriam, Ruodcunq; agens natural Diniatroducens forma I attingeret etiam conserua

tionem, aut productionem subitantialem ip-

525쪽

sius materiae: id enim, quod aliquam se amyroducit, non tantum facit, illam esse , sed etiam illud , quod per illam est : nam eadem causa producit formam , & effectuva forma-

Iem illius: esse autem primarium, aut secundarium effectum, parum refert: omnES namque effectus, quos attingit forma in genere causae formalis, attingere etiam debet causa efficiens illius formae in silo genere. Ad haec, si Deus conseruat materiam media forma , tanquam principio , & materia ex illa est , non creabiis tur a Deo , quoties coniuncta alicui formae producitur: & ita nullum compositum, praeter hominem. dicitur creari. Primum , non seeundum rationem copositi, nec secundum formam ut supra probatum est. Deinde, non secundum materiam, quia ex forma fieret, ut proxime dicebamus : ergo nullo modo crearetur. Neque enim secundum setotum diceretur creari id, quod nec secundum aliquam partem sui , nec secundum rationem compo sitionis crearetur: eo quod in uno compotito non est alia productio,quam singularum partium per se , quae natura sua praecedunt Vnionem , & ipsius umonis , aut compositionis. Nunc autem suppono , materiam habere aliquam existentiam,quam vocant entitatiuam,

nec elle pura potentiam in genere entis,quod iam probabilius videtur non paucis. Et hac hypothesi praemissa , ea , quae proxime diximus, intelligenda sunt. ΠQuinto, hic patet, quare anima rationalis,

526쪽

& materia a solo Deo, at formae substantiales, dc accidentariae, & quodvis compositum in

Tatione compositi, a causis etiam creatis produci possent.Nam cum materia 1Ola creatione producatur, secundum suam entitatem pro Priam, & anima rationalis limiliter, ut proba-xum manet, a nulla creatura fieri potest ; Q-lius enim Dei est,ereare, ut sequenti dissutatione monstrabitur : compositum vero ex materia.& qualibet forma,secundu substantiam coh

positi, producitur a causa creata, quia secundum illam non creatur. Dixi secundum sub stantiam, quia tali; aut tali modo ii creata eti causa fieri nequit, nempe semel anima a materia separata non potest iterum uniti. Ut autem dicamus , compositum , in ratione compositi, a Deo non creati, sufficienter ex eo pro batur, quod compositu illud, ire ratione compositi, a creatura fieri possit, excipio formas accidentarias,habitus scilicet stipernaturales. qui etiamsi non creentur in anima , seia educi cantur de potentia illius nativa, misto nush causa creata non posi iunx produci, quia altioris ordinis sunt. Neque enim contendimus, Cmnia,quae non creantur, k causa creata fieri posse, sed contra omnia, quae secundum se istantiam, a causa creata producuntur, secundum substantiam a Deo non creari.

Sexto ex dictis infertur, quo sensu sanILO

Nomin dixeriti creationem tantum esse subsistentium; aut enim est earum formarum, quae

per se subsistere postulant, suapte natura, ut

527쪽

est anima rationalis, aut formarii simplicium, uae naturaliter semper subsistunt, aut compositorum ex materia, & forma e nihil autem obstat, ii ratione unionis hi postaticae cum aliena personamon subsistat per se, quo minu Creari dicantur a Deo, secundum totum esIe. Visuperatis explicatum cit. In compostis autem ex materia, & forma obseruandum est,

creationem illis conuenire, non secundum rationem compositi, nec secundum rationem

sermae, nili sit anima rationalis ) sed secundum materiam , quae cum sit primum fundamentum, & quasi h potiatis , & ideo ex nullo fit, ut paulo anu dicebamus, a solo Deo creatur, & quadam continuata creatione conseruatur: & ratione illius creari etiam est subsistentium. Conuenit etiam homini , creari ratione animae rationalis. Quare si de com positis loquamur collective, comprehcndendo singulas eorum partes omnia a Deo de facto creantur, creatione continuata, qua ab

initio materiam communem creauit.

Ultimo addendum est, eodem prorsus modo materiam primam a Deo creatam senile ab initio, & continuata creatione nunc Conseruari ex nihilo, & non ex aliquo , sicut animam : ita tamen, ut licet nullo indigeat, tanquam causa formali, aut male ali suae entitatis , sed sola Dei essicientis virtute . sicut anima rationalis , sit tamen inter ipsam, Sc animam rationalem differentia , quod haec , seruato ordine causaru naturalium , nequit pro-

. , Ii s duci,

528쪽

AE ITIONVM META PII V s. duci, nisi coniuncta corpori ; nam cum na νtura sua si pars hominis, natura sita postulat, produci solum ast constitutionem illius. Praeterea sine corpore , seruato etiam ordine, Conseruatur: quia cum ipsa sit immortalis, &multae causae naturales separationem illius operentur, illaesa ipsius substantia , per introductionem oppostae formae illa per se existere potest , & naturaliter a Deo conseruatur. At vero materia ita comparatur cum forma, ut neque sine illa naturalitςr producat; neque sine aliqua forma a Deca conseruetur , etiam si nulla forma sit causa ullo modo entitatis substantialis ipsius materiae. Primum quidem. quia cum sit suapte natura pars , ad constitutionem tantum postulat produci, & ita nons ne forma. Deinde causae creatae solum attingunt inductione formae oppositae, qua expellitur , quae antea erat in materia , a Ut corrumpitur et cumque ab illa non pendeat emitas materiae, talis inductio non solii non cor- rumpit materiam , sed potiu s postulat, a Deo Continuo conseruari,ut recipiat formam,quae tunc. inducitur. Quando ergo loquimur de potentia absoluta Dei, & ordinata; & dicimus , materiam potentia Dei absoluta construari posse .sine forma , non autem potentia Dei ordinata intelligimus potentiam ordinatam , sc absolutam duobus modis , iuxta notata cyra a putatione is . cap. r. dieitur enim absoluta secundum siauctum τhomam. quae soluta est a decreto suae voluntatis: Ordinata ve- Io, quae

529쪽

DI spvTA TIGF 2 dr.' φωντο , quae voluntais determinata est, ct quasi alligata. Sic ergo absoluta potentia potest materia conseru ri sine forma , & anima rationalis creari sitas materia , non tame n potentia ordinata: quia intelligimus , Deum ita statuisse apud se , quanuis hoc non sit nobis reuelatione aliqua certum. Alio modo , secundum sententiam Si oti. dicitur absoluta potarentia, quae a lege promulgata exterius libera est; contra vero ordinata, quae lege sua alliugatur, & determinatur. Hic autem nomine legis intelligere posthmus Ordinem causarum,& rerum naturalem , quem si debet seruare potentia Dei, eique alligari, neque materiam sine forma conseruare potest, neque animam Creare nisi in corpore, ea ratione, qua expli satum est: ab abibluta potentia Utrumqc potest. Id tamen certum est , semper materiam stroxime a solo Deo annihilari, sicut ab co so-o per creationem produci potest. : & de anima rationali eodem modo.

creaturae conuenire possit nativa a virtus creania.

C A P. I. ' Depotentia mar Durandus.. L A P. II I. I Iuliam creaturam productam ese. P produci pose, quid habeat in se virtutem meandi

absoluta id fieri posse autu-

530쪽

Durandus.

NVllus est Catholicorum, qui affirmet.

creatam esse a Deo aliquam natura , cui tanqua caust principali conueniat,propria, Mnaturali vittute creare ; testimonia enim Patrum. Scripturae quae infra citabimus,ut minimum denotant; solius Dei nunc else creare.

An vero aliqua creatura possibilis sit, quae ut causa princ palis habet in se virtutem creandi, dis,nsio est intes Seholasticos . Adducitur vero Durandus in hanc semqntram, qusa rati nes , quae solent afferri ad probandum, id repugnare, facile solui possunt. Ex quo apparet, nullam implicare contradustione in eo, quod

creatura ut causa principalis creare possit,sicut etiam generare. Afferam auum in hoc caripite duas rationes , ad quas. reducit Duraniuia numero a3. θ' sequentibm . totam contradictionem e nam aliam rationem stati, quae nobis summopere probatur, sequenti capite adducemus,& solutiones Durandi consutabimus. Plior igitur ratio Asterii in a. distinStroue r. a ticulo . quasanditas Tiamus insolutione usus est,& Henrisur in sivima, articia as quaestione 6 est

huiusmodi: virtus producentis non solu considerari debet, & substantia rei factae, sed . etiam ex modo faciendi illam : nam quo maior est causa, non solum maius, sed etiam ci-