장음표시 사용
541쪽
Is P v TATIO XXV 1 I. Ist go illi non conueniret creare. rillus libro a. in Iulianum ait , Inaccessa naturae sunt ea, quae
Propriae sunt solius , dc omnium summae subis1tantiae .quarum unum esse dicimus t efficaciter operari posse, ut creatorem , & producereres, quae aliquando non erant.Intelligit, quae secundum nullam sui panem antea erant: nam alio modo quae non exant, acratura possiant Produci,ut perseicuum est; reliqua pro nostra sententia manifesta sunt. Deinae refertur Aa
gustinui 3. de Trinitate cap. t. cs y sum Genesim ad
sper in lib.sententiarum Aug.sententia 14s. N CI rillus loco citara, Damascenus lib. 2. de fide cap. 3- snsine ir qui haereticum putant asserere, aliquid creatum fuisse ab Angelis. Id autem videntur deducere,quia suapte natura sunt creaturae,non creator. Hic enim est solus Deus , qui increatus cum sit, creator est omnium. Accedit, quod Basiliasti. . contra Eunomitum , inde Probat,Filiu esse veru Deu,quia creve potest. Porro ratione hanc sententiam confirm mus,inter reliquas Vero mihi probantur rati nes Scoti;na duae aliae quibus TDomistae frequenter utuntur,no videtur efficaces; ut ex superiori capite constat; omnes tamen ad hanc unam reducere decreui. Si aliqua creatura posset Cisaire,ea deberet esse nobilissima omniu, eo quod creatio est perfectissima actio transiens . quae alicui naturae tribui potest : persectior aute natura nequit osse quam spiritualis i ergo si aliqu, areare postet,spiritualis esset .Haec autem non
542쪽
Crearet proxime per naturam suam , in quantum est. sic enim necessario crearet, perfectissima autem productio trasens, quae perfectissimae natarrq tribuitur debet illi non necessario sed libere covenire,& ab ea exire, non in quatum est,sed in quantum intelligit, dc vult: sed media intellectione,&voluntate creata nihil
potest creari, ergo nullo modo creatura creare valet. Probat autem Scotiti, nullam naturam .ereatam media intellectione,& volitione cre
are posse, quia intellectio,& volteio est accidens Frgo non poteit esse principium creandi substantiam. Neque initrumentum ; hoc enim deberet esse naturale; instrumentum au tem naturale debet habere praeuiam aliquam Operationem,ut inductione constat. Loquor 'ge instrumento naturali .nam de voluntarie assumpto alia cit ratio,ut statim dicemus. QDare si Angelos media volitione.& intellectione crearet, & hic positis sequeretur effectus , &ablatis auferretur, nec aliquam haberet prae uiam dispositionem , essent principales cauta
Huic rationi respondet Durandus,rium .3 s. oesequentibusnprimum intellectionem, & volitionem,non esse principium formale creandi, sed dirigens tantum ad creationem: sicut in artifice ad opus artis . At hoc friuolum est: quoniain artifice. cum sit potentia exequens distincta ab intellectu. & voluntate , ponuntur intellectio, &volitio , ut dirigant ad operatIonem. At substantia spiritualis non babet huiusmo-
543쪽
di facultatem exequentem praeter ipsum intellectum,& voluntatem, Ut disputatio. roa. capite 3. dicemus intellectio ergo &volitio essent principia creationis. Deinde num.37. dicit Durandus,
non recte probari,intellectionem, & volitionem in Angelo esse accidens. Verum , omissa probatione Scoti.hbc pacto facile potest ostendi. Intellectio illa,& volitio Angeli, qua Crea
rei creatu ram,versaretur circa ipsam creatura. tahquam circa obiectum, non naturaliter, sed libere: nulla enim esset causa, cur diceremus, Circa creaturas versari Angelum necessario,&per suam substantiar ergo ab ea operatione posiet cessare: esset ergo accidens iplius, sicut est in nobis quaevis intellectio,& volitio. Quod si nulla creatura posset creare aliqua substantiam,quae suapte natura per se est: neque formam accidentariam creare posset; eo quod ut talis forma creetur.necesse sit esse per se ἰquod illi est praeter naturam. Si autem nul-
'la creatura creare potest rem secundum naturam, multo minus creationem praeter naturam rei creatae ei debemus tribuere. Denique
Cum nulla creata intellectio,& volitio,videatur possibilis,quae fit alterius naturae abhs. qui de facto sunt in Angelis i& haec non sunt prin cipia creandi; frustra suspicabimur, posse ali quam creari a Deo, quae tale habeat virtutem.
544쪽
An creatura absim i posit a Deo ut instruis
mentum d creandum. L A P. I. 'se creaturam assumi vi iafrumen tum creationis. feniserunt nonulli cu Magistro C A P. II. Opposita sententia verior est, varie tamen probarisolet. CA P. III. Praecedens opinis optima ratione myn stratur nulla posita in instrum eta inna Dirtute.C A p. IV. Ea em opinio contra p'tentiam, quam vocant obedientialem .canArmatur. V A P. V. sed modo caetera is fisumenta haleam praeuiam operationem vel aliquid propria virtute productum in efectu.. CA P. VI. Solutio a1 gume torum prioris opinionis. CAp. I.
posse creaturam assumi ut in strumentum ereationis. senserunt nonnulli cum Magistro. MVlto magis inter Scholasticos contro uersum eis, an Deus uti posset creatura,vt instrumento ad creandii: appellamus a . tem inst rumehtum,non quod propria virtute, sed virtute mendicata ab alio operatur In qua quaestione videtur in .ristinctione s. cap. vltimo asserere,id o time fieri posse. Cuius seh-tentiam sequutus fui ansfus Thom. in . distin
545쪽
centiores, hac nostra aetate in scholis defendui. Probari autem potest primo, quia maior virtus necessaria est pd faciendam. incarnatio nem , quam ad C standum; sed ad in earnationem assumi potest aliquod instrumentum ., 'ergo ad cre Mionem etiam. Secundo, sacerdos per verba conseruationin attingit sufficienter transsub latiationem panis in corpus Christi ergo efficienter attingit totam sub stantiam corporis Christi, ac si eam crearet: Cur ergo ad eiu creasionem non Poterit con
Tertio ignis ins mi producit qualitatem in
ipiritus ut instrumentu diuinae potentiae; ergo posset etiam esse instrumentum creationis. Ultimo eo firmari potest,quia nulla videtur ratioquq ad manifesham contradictionem deducat asserentes hanc sententiam; frustra ergo dicemus ita repugnare diuinae virtuti,& omnipo- sentiae,n a Deo: fieri nequeax. CAP. II. 'asmentia verior est varie tamen probari sitie P Robabilior,&magis communis est opposta opinio quae aseirmat, nullam creatura assumi posse a Deo,ut instrumentum creatio- nis . Hanc. sententiam sequuti sunt sanctin Thoma , Caietanus , g recestisres Thomistae in
hoc articulo, θ' a. corutra Gentes cap. a I. U Fere
riensis ibidem, Albertus in a. distinestione I. articulo P. Scears in . distinctione l. quaestione r. F. Ideo
546쪽
dici te' non longe a fine. Ricardus in ..distin Κηns
F. quaestione Larticulo 2. Hervaeus eadem distinctione ι aeuione 2. Multae tamen rationes in confirmationem huius sententiae afferri solent, quae mea quidem sentetia parum habent mometi. Referemus igitur aliquas earum. in hoc capite, visequenti eatquae nobis probatur, afferamus. 'Prima r1tio' sit a cardi in hunc modum. Creatio postulat virtute inmitam : ergo ad illam nequitulla creatura cooperari. Verum hς Cratio aut probat. non posse assumi a Deo is
strumenta ad productionem gratiae, aut nihil probat in proposito: non quia productio gratiar si creatib .ut ibidem falso put at Ricardus,sed quia cum solius Dei sit, gratiam infundere , &peccata remittere hic effectus natura sua non minus postulat virtutem infinitam, quam creatio, quod qua nuis verum sit ratio tame proposita neutrum postulat. Nam effectum esse talis naturae , Vt in causa principali postulet virtutem infinitam, non satis videtur, ut etiam in instrumento eandem postulet. Siquidem instrumentum non sua virtute. sed virtute agentis principalis G Vt aiunt eleuatum ab eo Operatur. Supererat igitur probandum,no posisse creaturaim eleuari virtute Dei, nec creatura ita Deo obedire , ut ad creationem cum Illo
Secunda ratiostncti τὸ mi in hoc. articulo est huiusmodi; onme instria mentum,ut operetur
cum causi principali ad effectum .debet ex se' praeuiam aliquam operationem habere. Haec
547쪽
proposito inductione constat in serra,& alijs
instrumentis artis,& in calore naturali animae Iis ad 'gignendas carnes, & calore ignis ad producendu es alium ignem:sed nulla creatura potest habere praeuiam Operationem ad creandum aliquid ; quia cum nihil praecedat ret,quae creatur, nullum est subiectum , circa quod instrumentum praeuia sua operatio
Caeterum haec ratio Doctoris sancti. 3c in eius doctrina , &absolute difficultate non caret: primum quidem in doctrina ipsust nam Regae
ri noti potest , intellectum ad videndum 'ine
habitu luminis gloriae cum idio auxilio coha- paresti cum Deo. sicut instrumetum cuna cauia principali & tamen non habet praeuiam operationem.Deinde spse quoque assimat,phatasma Esse instrumentum intellectus agentis' ad imprimendam speciem intellectui possimili,&etamen nullam habet praeuiam operationem is ipsum sed agedum videamus ; quam priui m operationem Sanctus Thomas fribu aromnibus instrumentis, ut inde coniscere liceat an ea sit necessaria Primum quileiii ipse ssi: rit, iuxta multorum sententiam sacramenta esse instrumenta physica gratiae,3 parte quaestio ne 6z. articulo r.& tamen nullam ab impraeulam operationem illis tribuit, quam naturale aquae scilicet Baptismi abluere,verbis etiam sonare,&scde alijs. At hae operaiones nullius certe
virtutis & momenti sunt , ast producendata
548쪽
ς26 Q AEsTIONVΜ M E T A P H Y S. gratiam, atque infinita virtus Dei non minus posset assumere aquam immotam . ut instiumentum gratie, quam aquam motu sto ab - uentem, cum motus & ille,& ablutio nullanx ex se virtutem habeat praeuiam ad talem effe- tura Idem docet 3 parte quaestione 13.articulo a Ade potentia patiandi miracula in C sto: huius autem p uia Operatio, q aliS erat,aut i . quutio, aut tactus, nihil conferebat ex se ad effectum, tu miraculum: Dultra ergo illa' exposcit Sanctus Fhon M, ' t aliquid necessarium ad rationem instrumentia e alijs ver natura- Iibus dinitru metatis est. diηςrsa ratio: nam prae uia operatio , quam h qasi natura sua..con-, ducit ut dispositio ad. Erpctum principalis causae, ut patet in instrui Lentis artium quo' cumque modo illa concursere, & operari dicantur in hoc enim non immoror in . calore naturali ad gignendas carnes,& in calore ignis, ad producendum ignem Quare Andreas de Heg tis r. 7. supra Concil.
vite 13. docet, nece Tariam non esse pramiam operationem in instrumento, ut assumarur,Intelligit libere. In quam sententiam a ducit
Otum,cuius mentem non satis videt u Dintel-Iexiise . ille namque in ψ. distinctione 1. quaestiorine s. g. Ad Vimam ergo qMaestionem. circa me ium I di tinctione s. quaestione S. 3. Circa tertitam prin-
, cipale, versicul. Ad primum dico Ium aErmat. aliqua dici instrumenta , quae Πon agunt,& nuiusmodi putat esse omnia instrumenta artis, quia ex se nullam habent efficacitat H
549쪽
DIs PUTATIO XX v xxx. δεγquod ipse Aidem fusius probat. At de mitrudientis, quae ipse vocat activa, necessariti putauit habere praeuiam operationem ad effectu principalem, ut instrumenta dicatur: quin imo, non ideo dici initrumenta,quia eleuentur ad effectum principale , ut calor ignis ad ignem, calor animalis ad carnes i, scd putat, ea sola ratione dici instrumenta, quia sua virtute aliquid operetur praeuium . quo polito s equitur effectus sine ipsorum concursu. Quare in q. diis ictione r. quaestione i .ueo dici potest,circa inem: ideo censet, nullam creaturam assumi, ut instrumentum , quia i mn habet virtutem efficiendi aliquid .praeuium, quae ratio meo iudicio efficax est .vtfPenti capite videbimus. Caeterum, si velimus Sandium Thomam ita inisterpretari , Ut non loquatur de instrumento physice operante ad effectum . sed de instrumento tantum operante mora iter; ratio illius difficilis non erit.Dicendum igitur est, Dotisiarem Sanctum hic non quaerere an possit esse instrumentum physice concurrens ad creationem :quod hoc nulla ratione polsci defendi, ut inferius videbimus sed an possit esse instruia mentum morale e recteque respondisse, nori posse assumi aliquid,ut instrumentuna: intelligit autem morale, quia nihil est . quod habeat aliquam prouiam Operatiorem circa rem creandam , vel circa aliquid illius neque enim morale instrumentum Dei dicitur id, quod
tum impetrat aliquid a Deo ; sed id quod impetrat faciendo aliquid circa rem , in
550쪽
qua effectus a Deo derivatur:vt cum quis ta-git aegrotum, dc tactu suo impetrata Dco sanitatem,& c. cum enim id, quod impetrata Deo aliquid , eatentis dicatur instrumentum, quatenus assimilatur instrumento naturali separato , seu instrumenta artis , quod ex se habet praeutam aliquam operationem circa subiectum es deo no quaeuis Causa moralis quae impetrat aliquid a Deo, dicitur instrumentum Dei; sed ratum illa,quae aliquid prius faciendo circa idem subiectum impetrat a Deo effectum principalem circa idem , ut in exemplo posito, &m Sacramentis. Et quia nulla causa creata operari potest aliquid prae. Ilium circa rem, quae creatur,nec circa aliquid
illius : ideo non potest ulla causa creata dici instrumentum etiam morale creationis, quanuis possit esse aliqua causa impetratorra. Quocirca cum Christi humanitas,& fincti viti prius
facerent' aliquid circa rem.& facto sito impetrarent a Deo miraculum circa eandem, recte ldi cebantur instrumenta Dei .etiamsi solum es sent moralia,& impetratoria. Neque enim video ne cellarium este asserere, fuisse physica instrumenta .ut eo loco Oirendemus. Cum vero in ea i 3. an. a. docet San-
. ctus Trimas,non poste animam Christi, ut in-s rumentum. a Deo ad annihil andum, etiam de morali instrumento intelligendum est Nam liςet possit esse causa impetratoria annitissationis ea tamen non potest dici instrumentu Dei, etiam morale. Quoniari annilinatio so-- .c tum