장음표시 사용
161쪽
sapere; proximum , duci aliena ope. Argumenta ex re Petuntur e causis, effectis, S adjunctis aliis. IV. I. Sed ad haec recte noscenda , usti quodam & peritia Opus est; quam qui .non habent, in uti activum judicium re- ele conforment, tenentur audire sapientum consilia. Nam sive probabilia sunt, Arillotele , telle, quae Omnibus Vi - , Bdentur, aut plurimis, aut certe sapientibus; iisque rursum, Omnibus, aut pluribus, aut praestantioribus. Et hac via judi. o. Θ rccandi maxime utuntur reges, quibus M artium momenta ediscore aut expendere vix vacat: dd) οφοὶ τυρον οι P pars συνουσ F. Dat sapere regi turba sapientum comes. Aristides a de concordia ad Rhodios ait, sicut γε in sam quar- ς ram. stionibus id pro vero habetur unde plures maximeque idoneia' stant testes , ita sententiarum eas sequendas , quae plurimis ' 'praeliantistiinisque nitantur auctoribus. Sic Romani veteres non nisi consulto collegio secialium ad id instituto, Imperatores Chri iliani vix nisi auditis episcopis, bella suscipiebant, ut, si quid esset, quod religionem pol sui injicere, ejus monerentur.
V. I. Accidere autem in multis controversiis poteli, ut ab
14 μ facti quasionibus I Ubi ambigitur, factum ne sit aliquid au-
162쪽
ὰ Id auctum sic extulit apud Livium AE Phaeneas: i multa homi-xxxv. c. ne Le 'Dre necesse sit, D Soluntate remittere , qua bello
I Dι. Non Mardonius apud Hirodotum , Polymnia
e Aet. . z. Coriolanus apud Halicarnasiensem : ι --U
sed sua postulet, atque, iis non impetratis, bellum moveat, id o nanium confessione aequum est. Apud eundem Halicam assenseria La. ut. reX Tullus; d qua verbis componi nequeunt, ea armis ait decern e. 11. Apud Tacitum e Vologeses z κauitate quam sanguine, causae Annal. quam arm s retinere parta majorious malueram. Et rex fThco- doricus: tune uti e solum es ad arma concurrere, eum locum
Vis . i. id Πdversarios justitia non potes inoeni=e. UlII. I. Alterum eli inter eos, λδ qui communem judicem nullum habent, 3 compromissum: ἐῶ ε s
' G T I I. Atrium reeeperist, iat sententiam diaeant. Vocatur & receptism in I. I i Multa hια nes, κε Luare neeesse C. de judusis. Vide Suariamatem D, υoluntate remiιrere, qua belis is Misceli. jur. cap. . armis est i nori musent.l Dona tis ad iEirnuchitin : μνυώ .rtum eis G R O T I r. v d summa υi cmend ris ciatim M. ror qu/tur , hoe idem 'limadum remitti' k Cevromissa-J Spreta plerum- re uιenti. Αct. I. Sc. II. veas. 96. tque potentiolibus via vide Coκ--ολω- de Conjunctione regnorum Gno Nou I. Castellae di Portugalliae , digna tamen, quam insιitant aequi pacis dici na, J omnia enim eximit amantes. Fecere magni reges aecolloquium , quae alioqui iezrum i populi, quorum in textu mem hostile fareret. l ria. Addamus alios. Arbitri stimii xi I .luκtare remitteret Belli vitan-l inter Μagnum Norvaeiae & Canii di ergo eoncedere, ad quae Vi dc tum Daniae reges de re Iici utroquo bello adigi nequeant, delperatioue certantes: Nempe quomodo juliais in virtutem versa. l nus primus ejus nominis cum Seis. 21 Qui eorumcino. uod penes' vero de principatu Romano terrania utrunnui e sit summum imperium. te interdicto agere voluit. sS ARM Cori iramisi. J Conventio , t TI AN. in V u. Pue ηκῖi Nimi, qua albitri letit euitiae te obtempera- Cap. 2.J Masmill rex Silodiae arbitecturos uterque litietator promittit. iuuatus inter Ericos duos Daniae Ec idcndus tit. D. de recepιD , ius --NOrvagiae reges. In ledere Laeede.
163쪽
ρsν ῶσ ις ἀλκοῦ, - ait o Thucydides: δεῆ eum, qui arἴimum s. occipere paratus est, nefas ut in injuriosum ire. Sic de regno' i
Hrgivo Adrallus & Amphiaraus Eriphylae judicium permiserunt, narrante , Diodoro. De e Salamine inter Athenienses & bra . in Negarenses lecti judices Lacedaemonii quinquo. Apud modo Thucydidem 4 Corcyrenses Corinthiis signi licant, para. istos se disceptare controversias apud Peloponnesi civitates, de Solon. p. quibus inter ipsos convenisset. Et Periclem laudat e Arillides, E. quod, ut bellum vitaretur, voluerit π alo. . Lib. r. , de rentνomesis arbitros sumere. Et isocrates ce) oratione adversus Ctesiphontem laudat Philippum Macedonem, quod Plis, r. quas habebat cum Atheniensibus controversias, de iis parat p. a r.esset ἐπιτρέ- ιν πολει mi sesia, arbitrium permittere aliis Tom. III. cui estiuati aequa utrique parti.
a. Sic olim g Ardeates & Aricini, postea U Neapolitani & stivi a
Thucydidem libro v. e. 79.ὶ Μ. funtur, reperio . nec alibi. Certh Antoninum multi eatra Romanum i in Epitome Victoris id diei ita de imperium populi eontroveritarum l-pio. l. B l
bio itidem in excerptis n. 33. Rcxlm. 23. Sed narratur res a Ct C Angliae iudex de Seotiae suecessione: . ID. de UALAR. Coinos Holsatus inter iegem Daciai Μ a x ι .m O, vll. 3. num. 6. I. B.
164쪽
quam Dafundo crudelior. Regnum, inquit, meum non est de Memundo. inuid Oultis amphus Z Oenι te ad reanum quod non es ius hoc mundo : venite credendo, em nolite saevire metuendo. 3. Epit copo inter caetera interdicit P. ivlus ne 43 pircumr sit, I TiIn. III, 2. αναγκη κρ πῖν, imperare imposita ne tisitate . in scilicet quae ex humana vi proliciscitur, regit ita cile, nona AI. Ap. episcoporunt, i dixit a Chrysolio inus. Et alibi: non est nobis Tom. 1V- data potestas ut auctoritatε 4s sententia. talis scilicet quae ius ex-P 'Rsi sequendi per manum regiani, aut militare in , u aut juris qualis
intenter, Mit jus habeat virgarum uel taleium nee stare' Cum iure coercendi carcere, vinculis, mulctis,
supplicio. 4s Sentertia I Quasi pronuntiatae
165쪽
dunque humani ademtionem in se contincat cohibeamus homi mi a delicti H ct episcopum ossicio suo fui agi ait hnon cogendo, sed suadendo. Et ex liis mi idem satis apparet, episcopos, 'si qua tales sunt, jus regnandi in lio-mines humano more nullum habere. X Hieronymus re rem &episcopum comparans: Hu notentibus praees, Me Dolintibus. 4. An vero reges ipsi iis qui Chrilliana in religionem reiiciunt arma quasi poenae nomine inferre possim, supra capite de pae nis a nobis disquisiitum est quantum instituto sum et t. XU. Hoc quoque monebo non frustra, sed quia veteribus recentia conserens magnum malum, ni caUeatur, pr video. sinam belli cautan non dare γ 67 sPhut conceptam cx aliqua divinorum Mere sana eertinet iudieare de Dudis. c. novit Ig. d. 1-isitis de possessionibus. e. eausam quae inter I. ut silii Iim Iegitimi. Reges enim superiorem in temporalibus minime recognoscunt. e. per venerabilem, 13. eod. tit. Chrsus votait M Chri. siani Iureatores pro υita at a Pori si sus induerens, is Ponti es pro Marsi temporalium rerum imperialibus I gibas merentar, otiatenus Diritalis actio a ea realibas dissareι in Visus, Θ Deo iniurans minime seculiari anustiis se ivsiearere. e. quoniam, 1. di tiw. T. cc c. cum a s verum. , 6. disiactione xcv I. unde aliena non
sunt quae libro primo sunt posita,
ς. II. ultimo, riuam. s. ex secundo Fe octuagesimo canone eorum
qui apostoli ei dicuntur, dc quae in eam rem ibi plura in textu notisque actiuntur. x uero vinus J Idem in epitaphio Nepotiani: mintis Beet Nwcopo quam rui. IIIo enim nolenuibus praes : hie valentibias. Illa terreri subiicit, hie δενυitati donatur. ΤΟ m. I. pag. 2I. ii. Bam si odoras lib. x . in epistola ad episcopos. Ep. 3 Nisonus iaeeas, ne jurix mist invenire quos Auniat. Fredericus primus Imperator apud Guniberum Ligurino de Pontifice : Lib. I. versi ,363.
nicatum eum Rosehil densis episcopus Wilhelmus ab ingressu eeeleliae oppositu baculi pastoralis arceret , & regii eapulis admoverent manum, feeit quod episcopi erat, di cervicem porrexit. luido Maonem Gra--πὰ. Lib. x . pag. I s, iso. Adde quae supra habuimus libro I.
de Gumlainum historiae Turrita lib. xv I, G a o N O V I I. 4s sua talis Iunii Tanquam e n. eederet habete . quatenus concelliu- ne regum aut populorum etiam sunt principes. Qua sunt episeopitantum, non etiam domini regionum de gentium , quod nune pletisque locis cum episcopatu coniun.ctum est.
em cone tam I Ut Iiidaei , quum antiquis sacerdotum litetis
contineretur fore, ut Ualc Ice et Gistiens di Iudaea profecti rerum potirentur . quod de breuia rerutra 11 ε Mau
166쪽
iiii irum vaticiniorum e X plicatione. Nam praeterquam quod α qui e nondum impleta sunt Oracula interpretari cello vix comt in 'it sine prophetico spiritu, etiam rerum cer t. iu in latere nos p οἱ sunt tempora. Ac postremo praedictio , niti ex prei sunt adsit Dei mandatum , jus nullum dat, cum laeus, que praedixit, sae-Po pzr improbos homines aut pravas actiones ad ex Ium ire per
XVI. Illud quoque sciendum cst, si quis quid debet, non
dinem tiror utri velut ex Oraculosj Ondebant Taeit. ν. hist. I 3. S c Catia .us vi II. Galliarum rex ad Nea. P a litana in expedἰtionem inflamma xus mi , quod per valerat in vulgus ex antiquis valtim carininibus fama, Carolo irraxi intim totius olbis
Imperi uin portendi, & in alitem at .a Orum re Oniis satum esse, illum cecidentis simul & orietuis impetiuiti naticisci. 'υius lib. r. lirtior. s. I . Et nostro fuere tempore bel. i coli reges, qui sperarent i e Baby. llona subversiit os , quod nummossnato Ludovicus XI. pioi isit. s Adde J υ L. PAVLt Recepi. Sm- renι. Lib. v. Tit. 2I. q. I. ibique Eludit inlinum S C H U L T I N GIUM.
sine prophetico Dirit. J Clausi enim oblignatique sunt libri prophetiei
ad pra linitum usque tempus, ita ut intelligi nequeant, Danielis X l, s. H eronum iis ad Dim elem Tom. V. p. fios. R. si 'o',Haatidivit κon intellexit . faei et hi qui signatum libriam tit./αμ ad
167쪽
ex jtistitia propria. sed ex virtute alia, puta lita eralitate, gra tia, inisericor illi, dilectione, id sicut in foro exigi non potest, ita nec a Lis deposci. Nam ad utrunaque horum non stillicit, ut id, quod pol tu latur, sit εμ ex morali ratione faciendum, sed praeterea opus eii in nobis jus quoddam sit ad illud , quale Ius interduin leges divinar & hu urinae dant Etiam circa so debita aliarum virtutum. quod cum sit, nova tunc dcbendi ratio accedit, quae jam ad ju: Etiam pertinet. Id cum deest. lnjustum ex hac causa bellum est , ut s Romanorum in in re ne in Cypri tanquam ingratum. Nam qui bene licium dedit, nul- ham habet jus ad reposcendam gratiam: alioqui contractus esset, non beneficium. XUII. I. Notandiim & hoc saepe accidere, β ut bello causa m T ia quidem justa subsit, sed vitium actioni accedat ex animo agen-
tis: sive quod aliud quiddam, non illicitum per se, magis & ''
Principalius animum movet quam jus ipsum, puta s 3 honoris nudium, aut utilitas aliqua, sive privata sive publica, quae exlWllo ipso seorsim a causa sua justifica considerato Oxspectatur rsve quod ad eit affectus plane illicitus, ut gaudium acqui clacntis in malo alieno sinu boni respectu. Sic Aristides . de societate secunda, Phoccnses ait merito periisse, at non bene fecisses' ' F., - I. Philippum , cum eos perderet, quippe non religi iani studentem qilod praeserebat, sed augendo imperio. 2. Una ει ea vetus causa ἱessim i es, inquitς Sallii litus , funda cupido imperii esse nicitiarum. Aurum Ss opes praecisua fArum causae, apud d Tacitum. & in ε tras udia:
l officii parentum in testamento erga Veis. s ..t tiberos a mηaris stissitim I Quod vitium si Romanisti J Imo seelestissimi
maxime nobis virilitis quadam ima. hominis P. Clodii, ringentibus ori ne blanditur. Sed recte monet mn 'bus bonis, Plebem initigantis. libro Iri, de Civitare Oc. pro Sext. 26. Dei cap. 34. Satius esse e tist 'et s2 Rciem C Wi l Ptolemaeiim inertiae poenas Itiere, quam illarum aν- Fω. 3 , 9. PAsiarchus in vita Cato- . orum gloriam quarere Repete quae . nis. Adde S TRADONEM, Geograex Agaιhia supra posui miis hie ad Lib. x IV. pag. 68 . Ed Pa M. ubi j. s Sed in illis locis bella arguun. I carisia inerati animi diserte expri. tus per se intulta. I. B.l l mitur. I. B.
168쪽
Ilvere fediu impius lucri furor , REι ira prcceps. a cintra Quo dc Augustini illud recte reseras se nocendi eviditas, ulch sendi eruistitas. implacatus di implacabilis animus, feritas νei bellandi , libido dominandi, D' A qua sunt Amilia, hae sunt qua in bellis jure eulpantur. C. H. 3. Sed haec, ubi causa justifica non deest, b peccatum quid. P. a. in dem arguunt, ipsum tamen bellum proprie injustum non faciunt. c. 'ςο- 9 -nee ex tali hi lio relli tutio debetur.
CApuT XXIII. De causis dubiis.
I. Dubitandἰ eausa in moralibus
II. Nihil faetendum eontra animi dictamen quamvis errans. III. Judicium in a teram pam em duci argumentis rerum. IV. Aut auctoritate. V. Si utrinque dubitetur in re
grata , Θ alterum sit eligendum, sumendum quod es tutius et
VI. Unde sequi , tali casu abello abstinendum. Ul I. Id autem vitari posse ces- loquio :UIII. ut arbitris rubi de Chia.
sianorum regum ossicio circa partes bellantes: IX. Aut etiam sorte, X. Certamen singulare, ad viatandum belium, an permitu
4sidentis in pari tatio. XII. Si neuter psedeat, in pari dubio rem divιdendam. XII l. An beliam utraque ex
parte fusum detuν , multis visinctionibus explicatur. a i Eib. I. Tr Erissimum est quod scripsit Aristoteles, in moralibus m. r. V non aeque , ut in mathematicis disciplinis certitudinem inveniri. quod eo evenit, quia mathematicae diltiplinae I a mais . teria omni sormas separant, & quia formae iplae tales plerumque sunt, a a ut nihil habeant interjectum, sicut inter rectum &
x A m.Meria ' Figuras consideranta eorpoIibus se inotas, ut loquitur in pro ego in enis extremis.
169쪽
euruum nihiI est medii. At in moralibus circumstantiae etiam ni intinae variant materiam ,& sormae, de quibus agitur, b solent habere interjectulit 3 aliquid, ea latitudine, ut modo ad hoc, modo ad illud extremum propius accedatur. Ita enim inter id qi in t fieri oportet, & inter id quod fieri nefas est, medium eit quod licet, sed modo huic, modo illi parti propinquius: unde ambiguitas saepe incidit, ut in crepusculo, aut in aqua frigida calescente. Et hoc est, quod ait o Aristoteles,
dum sit , dissiliis ope s iudicatio. Andronicus autem Rhodiu ς: b H ες δ δε ρῖνος διελιορ ι -- disseile est id, quod vere justum es , ab eo, quod tale videtur
iuscernere. P. 1 4IF. r. Primum autem illud est tenendum, etiamsi quid justum reipsa est, sed ab eo fit, qui, s omnibus expensis, injustum id existimat, actum esse vitiosum. Hoc enim est, quod dicit Paulus o Apostolus, . quicquid non fit ex fide, peccatum esse: e Roma quo in loco sides animi ludicium de re significat. Nam 7 vim xiV, judi.
rationis. Homef. ethic. 3 , I. I
4 Θερ culo J QMοι t. nec una, a me possis die re Leem. s omni,vi expensi si Post maturam deliberationem , pro ipsius sensu de
et Vim jucca: ricem Conscietitiam dictantem aloe probum, illud improbum eje; non semper, prout revera est, sed prout quis educatus di institutus est.
D O R F I U s nos et, De Dire Nar. is Genitam, Lib. I Cap. a. h. v. Quaeeumque Auctor heie dicit. id tetntum probant, saepe se satis dis.fieile esie axiomata di mineipia Di ei plinarum Moraliuni ad casus si putares aptare : unde tamen ipsas Disciplinas inemas esse minim. sequitur. Qia de re vide quae observavimus in Prasatione nostra ad opus Pusendossianum modo laudam tum, β. III. num. 3. I. E.
170쪽
judicatricem humanis actionibus ducem Deus addidit, qua con
tentia obbriit c scit animus. z. S. ciae aute in accidit, ut judicium s nihil certi monstret. sed haesiti t: quae haesitatio si attenta conlideiatdione expedjria Deo s. nequeat, s quoiaduna Urit illud iceron 1;: hene praecipιunt di. s. c. s. qui vet. MIt cyur quum quod dubites a quin sit an iniquum.
lli br ei Dianiitri cicutit: pD I N p n I abfune te a νe dia , G r. hi r Sed hoc locu .ii laaberi non poteli, ubi , alicui omnino al-υ rutrum cit s. icieiadum , od de utro hie, an aequuin sit, dubitatur: tunc cnim sec) licebit ci ii .ecie, quod minus iniquum Ci: ,.. videtur Semper enim, ubi electio evadi non potest , minus Ina una rationem induit boni. Tae i/ακι--τ υιαιοῦν. ait . o Et bis. ς Ar illotclcs: Ciccro, d de malis minima. e Quintilianus: io2 e. IIa s. comparatione malorum boni loci m obtinet leo tis.
d De . I. l. Pic riuraque vero in rebus dubii, poli examen aliquod an s medio haeret. scd huc aut illuc ducitur e argu-vii. e. . in Entis ex re petitis , I aut Ex opinione, quam ha b c t io de aliis II O et hominibus, sciat eluiam super ea re pion unciantibus. Nam &a ,2. . P. hic vcrum est f illud ia 1 Iesiodi, prael tantissimum esse per se