Elementa metaphysicae mathematicum in morem adornatorum ab Antonio Genuensi ..

101쪽

8 Et TMT, TOR ME APH. Auctor aperte id explicuisset a . Qua vero ratione

Tertullianus, Hilarius, quidam alii Deo corpus tribuerint, loco suo 8. Tandem, qui negant incorporalitatem animi ratione ne illi utuntur, an auctoritate Rationes quam sint pueriles inserius dicetur. Auctoritas vero esse non potest, nisi plebeiorum , quos non negamus , Mentes sibi velut subtilia corpora repraesentare o errorum tantum captu Homerus aliique Poetae sese adaptarunt

qui idcirco gravissime vapulant Platoni Philolophorum facile principi b , quod Religionem auctoritate sua foedissime conspurcarint. At suaves sunt magnanimi

spiritus , ut vocari volunt, qui nos, dum revocare conantur a popularibus erroribus , ad hominum faecem appellant. Non pudet Hobbium in Lockium eos patronos appetiares Nam quod ad immortalitatem atti . ne ne populm quidem appellare possunt quum per' petua ea de re Gentium omnium consensione apertere sellantur. Iam Diodoruso Cicero fabulas tantum verae doctrinae adsutas a Poetis confictas scribunt , non rem ipsam . Dic quaeso . inquit Cicero eodem in loco, num te ita terreant, triceps apud inferos Cerberus , o ii fremittis, transvectio Acherontis, mento summam aquam attingens siti enectus Tantalusa num illud quod Synhuietersat, Saxum sudans nitendo , neque princit hilum . Fortas etiam inexorabiles judices Minos, o Rhadamanis thus , apud quos nee te Lucius Crassus defendet , nec Marcus Antonius , nec, quoniam apti Graecos judices res meta teris adhibere Demuuenem mae Poetarum pictorum portenta vocat, non id , superesse post mortem corporis immortales animos, in qua re demonstranda potissimum eo in libro adlaborat 9. Constat ergo de Traditione duorum illorum do-

102쪽

gmatum . percenseamus nunc breviter praecipue in eant rem Philosophorum argumenta Plato quum in Phaedones, tum etiam in Phaedro plura profert incorporalitatis in immortalitatis animorum argumenta . I. Quod imperat in id , cui imperatur; quod utitur,' id quo utitur distincta aes diversa inter e sint oportet . est autem in nobis quod paret quidem corpus idemque ininstrumentum , quo altera nostri pars utitur imperat vero ratio, eaque corpore utitur, idque moderaturi ergo ratio, adeoqlae animus, in quo inest ratio, res est a corpore distincta diversari nec vero corpus natura sua se& vi atque temperatione regit, sibique imperat; nam clarus hel in nobi sensus, machina mi hanc humani corporis rei alteri subjici, eique parere. o. II. Iam praecipuum immortalitatis argumentum ex ipsa animi natura activa' irrequieta desumebat Plato. Nempe ex veteri philosophorum consensione omne motum corpus est, incorporeum quod movet

quod probatum Aristoteli, hine gravioribus omnibus: philosophis animus ergo qui rincirium et & sui

corporis vitae atque achionis corpus non est , neque id circo mortalis Libeat Ciceronis verbis id argumentum describere. Nam, inquit, O, quod semper movetur aeternum es quod autem motam asser alicui , quodquai un agitatur aliunde , quando finem habet motus , --υe idnem habeat necesse est Solum igitur quod Ur

movet, quia numquam deserit a se, numquam ne moveor quidem Gnit, tiis etiam edeteris , quae moventisrhic fons , hoe principium es moυendi P princi io autemst nulla es origo: nam ex principio ori tu omnia i ιυautem nulla ex re alia nasci potes nee enim i effri principium , quod gigneretur aliunde. to in nunquam orittor, ne occidit tiidem . itam: nam princia pium extinflam nec Dum n alio renaseimr, nec ex frialiud creabit: quidem necesse est a principis oriri omnia. In omnis Scipioru

103쪽

s ELEMENTOR METAPH. Ita fit, ut motus principium ex eo si quod ipsum a se

movetur id autem nec nasci potes, nec mori . . . . Quum

pateat igitur aeternum id esse, quod a se ipso moveatur , quis es, qui hanc naturam animi esse tri tam neget trianime es enim omne , quod pulsu agitatur externo quod σutem animal es, id motu cietur inferiore, suo : nam haec es natura propria animae atque vis. Quae mes una ex omnibus, uv sese moυeat s neque nata es certe aeterna es. Quae Platonica ratiocinatio aequalis esset Geometrarum demonstrationibus , si animi humani sempiterni essentci nunc quando constat platoni ipsi, creatos es e animos a Supremo Deo a argumentum illud quod observatum ossio, sublestum est. Quamquam

ne is ipse quidem id probasse videtur, quippe qui in

Timeo voluntate supremi Opificis Mentes facit immortales , sed natura sua mortales , in quam opinionem plures ex veteri Ecclesia Patres pertraxit, qui gratia , non natura, quum Angelos, tum Mentes immortales habuere. Interim ne haec quidem distinctio digna est aut tanto philosopho, aut tantis sectatoribus. Nam si quidem Natura rerum nihil est , quam Dei constans immutabilis voluntas rerum creatrix conservatrix quae Dei voluntate sunt immortalia , natura sunt taliars vero natura sint vires rerum factarum, quam naturam naturatam dixere Scholastici partiri iterum quaestionem oportet: nam vi ipsarum mentium necesse est esse eas immortales, quippe nulla res tua vi' natura perire potest . at utrum perire possint passione , seu actione extrinsecarum rerum, id tantum in quaestione esse potest. Haec ne sunt Pherecidis illa, quibus immortalitatem animorum sibi persuasit Plato PII. Ueteres quidam Theologi ex providentia diuina luculentum desumebant argumentum, cur animi sint immortales. Nam quum constet plerosque viros bonos in praesenti vita perpetuo adversis conflictari , malos

104쪽

I a. B. Thomas in utroque opere, Summa nempe Theologica, Waltera disrsus Gentes accurate prorsus subtilissime de incorporalitate, immortalitate animorum disputavit. In posteriore hoc opere b plurimis demonstrat , operationes intellectuales esse non pol- se corporeas inde vero incorporalitatem, immortalitatem omnium substantiarum intellectivarum derivat.

- Osensum est , inquit, quod intelligere non potest esse actio

alicujus orporis Hes autem actas animae ; anima igitur ad minus intellictisi, non es corpus pes . Jam adnibet argumentum ex principio actioni sis motus nempe quum naturae corporeae si aliunde moveri' agitari; quod principium est motionum corporis corpus corpo- reum v non est ei autem anima vitae, adeoque motionum corporearum principium, Mons corpus ergo anima non est. Quo argumento saepe utiturin Plato,

Aristoteles, iterique alii veterum, ut dictum est . i 3. Sed illud in primis egregium si quid video omne corpus ιυisibile est: omne antem diυisibile in ster

aliquo continente iniente partes ejus: Citaque Nevulo niani vim attractridem , aut naturae quemdam spiritua commenti sunt, qui certe corporeus esse non potest

nisi cis alio coire dicatur, I porro in infinitum, Campanella vero spatio universali eam vim conglutinandi attrahendi tribuit se Si igitti anima sit corpus, habebit aliquid aliud continens aliud magis erit

anima: idemus enim , anima recedente , corpus dissolvi;

ut si hoc iterum sit diυisibile , oportebit vel deυenire ad aliquod indies ibit incorporeum , iuris erit anima

105쪽

Cel erit in infinitum procedere , quod es imp Meu mi

es igitur anima corpus a . 1 . Quod spectat ad immortalitatem Substantiarum intellectivarum pluribus ille eam rem persequitur in eodem libro I x. I. Nihil corrumpitur, nisi quatenus compositum est ex dissolubilibus partibus intellectivaex ero substantiae simplices sunt corruptioni ergo non sunt obnoxiaes II. In entibus simplicibus ita , sentia, exiyientia unum sunt at quae sunt talia , sola annihilatione , non etiam corruptione perire possunt

Pereant enim corruptione , superesse aliquid debetis quum sint simplicia , nihil , nisi ipsum esse superesse

potest . Annihil alio autem nullius rei viribus naturae fieri potest: viribus ergo naturae perire nequeunt subsantiae intellectivae . Eo argumento mirifice delecta' tus est Wolfius. IlI. Nihil atura corrumpitur, se, pessione , id est actione eorum , quae excipit nihil autem substantia intelleseiva suscipere potest ex corpore,

quod ejus naturae si contrarium, quum nihil ex corpore corporeum transire in corporeum possu ergo ne

pussione quidem perire Mens potest. IV. Quae desideria sunt naturalia Entibus inania esse non possunt, quum nil ulfru ira Dchs naitirae Auctor operetur est autem desiderium beatitudinis Mentibus innatum dis id complectitur semper esse , uti patet inane ergo esse nequit. Semper ergo sunt, quae hujusmodi sunt . Atque haec sunt praecipua . Cetera Arabicae Philosophiae principiis annituntur, nec vim habent ullam , nisi adversus eos, qui eodem modo philosophantur aue Operis esset infiniti ea enarrare , qua eandemr m es epia alia Italiae nostrae ingenia, Marsilius Ficinus in Theologia Platιnica , Hieronymus Cardanus in ibi; de inmmortalitate, Thomas Campanella , Pomponatius, Pici Mirandulae Comites , aliique cxcogita-Mant . Venio ad Cartesium , qui nova quadam ratione

106쪽

PAR ALTER A. 89 mula hae dogmata conatus est demonstrare , Quo- .nio scio, inquit , omnia quae clare o di ilusi intellim talia a Deo fieri posse , qualia illa intelligi filis es, quod possum unam rem absque altera clare o disi,iflesntelligere , ut certus sim unam ab altera se diυersam Possum autem intelligere cogitationem , idest mentem, sine ulla extensione , seu corpore: nam . I. Si supponam me nullum habere corssus, adhuc cogito, cogitationisque sum conscius. 2. Nullam extensionem in coingitatione inesse video, nec possum dimidiam , aut tertiam partem cogitationis intelligere . conficitur cogitaintionem , seu mentem rem esse distinctam diversam ab extensione, se corpore. i5. Plura adversus illud Cartes argumentum obiericta sunt. Autor secundarum objectionum Mersennus vir in primis doctuso acutus reposuit, memineris te ora actu quidem, revera , sed tantum animi elione creporum omnium phantasmata pro viribus ejecisse , ut te sο- iam rem cogitantenis esse concluderes , ne postea forte con- eludi posse credas , te reυera nihil esse praeter Mentem

aut cogitutionem et rem cogitantem . . . . Has enus coingno est te esse rem cogitantem , sed quid sit res illa cogitans nescis Uuid enim si fuerit corpus , quod variis Vrolibus o octipsibus illud faciat , quod vocamus cogitationem P licet enim existimes te Orpus omne repulisse, in eo 'decipi potui ii , quum re ipsum minime reieceris, qui Dcorpus. Quomodo enim demonstras , corpus non posse cogitares is motus corporeos non esse cogitationem P Cui Cartesus respondet item generatim vage , susere quia unam rem absque altera clare intelligamus , t agnincamus illas realiter disinqui. Si id non lassicit, date , inouit, certius diquod signum disinctionis realis e nam eon fido nullum dari posse . . . . . qui autem negent se, hari tere distinctas ideas Mentis oe corporis nihil possum am-Flius, quam illos rogare , ut ad ea, quae in hac sicunda

107쪽

ς ELEMENeto R. ET APH. meditatione continentur , satis attendetnt. Nec fallitur Calesius profecto dum cogitationemo extensionem realiter

distincta esse scribit. Quis id non intelligat Sed id

oportuit demonstrare, distingui ea ut duas substantias seu res per se subsilientes, nec intrinsecus alteram ab altera pendentem non ut duos ejusdem substantiae' modos, vel duo attributa. i . Antonius Arnaldus auctor obiectionum quartarum minutatim prorsus argumentum illud cribravit, ut Cartesius ipse ingenue confiteatur , se non potuisse optare magis perspicacem clipti sui examinatorcm . Ac primum

qui illes ut vera sit illius 3llogismi propositi quae clares distincte percipiuntur esse substantias non de qua-- αιmque etiam clara Ut tinfla , sed tantummodo de adaequata rei cognitione intelligi debet. . . contendat igitur alι quis inadaequatam tantum esse itii conceptionem , dum te conripis tamquam rem cogitantem , non extensam similiterque quum te concipis tanquam rem extensam , non coqitantem. Itaque ut pollum concipere figuram , sine aliis Iroprietatibus circuli , nec inde sequitur an esse rea- iter a circulo distinctam cita cogitationem sine extensiones, quin concludi possit, esse illas duas distinctas su stantias. Reposuit Cartesius, si, ut duo distingui realiter intelligatur, necessarium sit, adaequata eorum habere ideas, rerum distinctionem realem solus Deus noscet quippe qui solus ideas rerum adaequatas habere potest . Ad rem vero quod attinet se, inquit, murua forte in me sint , quae non tam adve to ς cita tamen id uod adυm to mihi sudari , t rum hoc solo subsistam ceragus sum me a Deo potuisse creari ab seae aliis, quae nonia erres atque id o Via alia ad mentis esentiam non perarinere . Nihil enim eorum sin quibus res aliqua esse potest, mihi idetur in ejus essentia comprehendi O quamvis mens sit de essentia hominis , non tamen ei proprie deessentia Mentis , quod humano corpori si unica i8. Pluies interea fuisse reperio e Scholae Theologis, qui, quod animi immortalitatem spectat, in ea suere opinione, credere eam divina revelatione oportere e lut

108쪽

fuerunt , ut Canus Unoscit a s j eianus , additidem , sui valde dissimilis scripserit, se credere quidem

animam rationalam incon uptibilem esse, at escire tamen. In eandem sententiam ingressi sunt cilii, in primis Nicolaus Perroitus h Ioannes Lockius c). Nempe, inquiunt, tamdiu res creatae vivunt, quoad eas esse vivere Animas vult Deus: at quousque essem vivere animas velit Deus id scire nequimus nisi di yina revelatione , seu manifestatione divinae voluntatis Atque plutibus hoc refellit sodem in loco Canus: ego tribus verbis . Nempe divina voluntas, non omnis quidem - adaequate , sed ex parte, ab hominibus intelligitur non reυelatione tantum , sed ipsa quoque naturali ratione , quum revelatio, ratio naturalis duo quasi radi ejusdem Dei luminis aeterni sint. Itaque vulgatum est apud Philosophos omnes in naturae via, Wυια rc phetiae Deum nos alloqui: Augustinus elegantissime Philosophos appellat vites naturae d). Nihil impedit igitur, quo minus inter alia, ouae de divina voluntate cognoscimus naturae via, & hoc sit, animos esse immortales

a De locis lib. ra. cap. r. ' i b Apud Baelitis in ostion Art. Perror. Remarg. c Loc e . Replique a M. Stilling. v d Lib. a. de ordine . e Quum diυina voluntas aeternae Dei sapientiae esse,

traria nequeat po sintq; ex rerum natura plures divinae sapientiae rationes a nobis intelligi toluntates , quae aIeas rationes pertinent hitelligi.a nobis posse , quidem nem/ni ambiguum esse puto . Ut ecce, Deum velle mundum ex sere, quem conferva tanto ordine ac providentia Litem,elin, te

109쪽

ς ELEMENTOR METAPH. Prop. XIV. Dogmata incorporalitati in immortasti.' ' animorum sunt Christianae Mygionis do ista.' Christianae Religionis in ista lux, quae a Deo et sintu mi ex aeterno ordine in eo feri tum homines se confer 'are , ac mutuo se foυeres amare, ac iura eis em generis , perspicua em esse ais e naturae inius contempla-rἔone. Itaque quamquam linum Ἀ-- sapientia m untatem -- adaeq.Me mino mcto, pia, Immo μης tamen plurima, nae Zamr ae res Deustant, in quibus liquid rationes e un--DHimelligimo. id nos νη- referre hoc possumus quo a pulmus

mentem humanam esse quam ex natura sua , tam etiam ex divina voluntate non Mestructi hilem modo , sed -- mortalem quoque. Quid enim attinuisset' simplicem, i amereare, messen ther intesii 'tem --σης - abi totis

-αλα-ρ εω res imis homines machimirum natus mora, qua re tru t ei tempori aptare solent, cui destia nant. Ita ex iis intelligere 1aciis, perpetuo ne ut essent voluerint auctore sui , an me'uae , annuae , secidare .

Nemo ignorat arternitati AEgyptios Framidesse; dificare nisisse, Di tanta moli molibus aggerrarum Cur non idem est, ex Dei peritis seri a Praesertim cui ne e ima selemia, re potentia desit , euique re subjectae, --, in homini, resissi- , sed parent, urbis

in iis , quod scholae more sus dicunt , potentia obedientialis Dei illisae pot/ntiae ejusque Nerio ae alis. Accedit, quod naedam rumanae mentis aut facultates , aurpropensiones sum , quae suapte natura in Unitum tem

110쪽

sunt revelatari quae vero a Deo sunt revelata Divinis scripturis in traditionibus demonstrantur demonstran tu autem divinis scripturi. traditionibus incorporalitas immortalitas animorum e dogmata ergo sunt Chri- siane Religionis. Propositionem hujus argumenti majo- rem apud Christianos, inter quos hoc theorema discepta-xur, constat . rassumptionem sequentibus probamus. I, Plurima veteris Testamenti loca pro incorporalita te in immortalitate animorum proserri solent, locus in primis sub initium Genes. quo in loco animae creatio describitur . Cum Deus corpus humanum ex argilla molliori consormasset, inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae factus es homo is animam viventem idest factus est vivens, cum antea non esset nisi pura Machina Patet hinc origo Animae Divina . Scio lo-αum non esse adeo manifestum , ut sit ab omni exce--ptione immunisci nihil enim in eo loco aliud dici videtur, nisi Deum dedisse machinae illi vim vitalem

quae stare etiam potest in Dicaearchi sententia . Itaque rotius, 'almetus agnoscunt infirmum eue ex hoc loco adversus Socinianos petitum argumentum ' Sed fatendum non parvam habere inde desumptum a gumentum probabilitatem , maxime quum perit,icacis ἀ- In veterum interpretum agnoscant eo in loco animi divinam naturam. Addi solet argumentum de sumtum .ex Mosaica lege, quae extat in Levitico, contra eos, . qui animas mortuorum consulunt. Ex qua lege patet persuasum fuisse Hebraeis eius temporis , animas corpo- ribus superstites esse. Non est hoc quidem argumentum liquidum , quippe non explieat Moyses, ora ne fuerit illa populi persuasio, an falsa, nec licet ex populari

Serit arbores, quae iter seculo prosintcκr autem causae esse dice=nus , qtio ex omnibus an mantibus Iolus homo tiram e procidentiam suam ultra vitam porrigat longissime Piae me monere videntur, me ad aeternitatem generari , cui et vel imprude sudeo,σσί quam natarii a rapior