장음표시 사용
111쪽
ς ELEMENTOR MFTA PII. persuasione solide argumentari r sed sua probabilitate non
caret Argumentum desumtum ex facto Pythonissae Endoreae, quae Samuelis animam revocavit minus etiam probat: nam non consentiunt Interpetres, nec perspicuum
est animam ne Samuelis, an spectrum aliquod exciverit Pythonissa illa . Quocirca ex vetustis libris veteris Testamenti probabiliter certe sed non admodum perspicue adversus Socinianos argumentari possumus. In recentioribus veteris Te tamenti libris , ut in libro Sapientiae, in libris Machabaeorum , clariora sunt huius rei exempla Sed hos libros non admittunt Sociniani et Praestet igitur novi Testamenti loca, quae sunt apertiora, urgere . Primum Matth. o. v. 28 Servator noster aperte dicit, nolite timere eos , qui occidunt compus animam enim occidere non obsunt sed timete eum qui o squam occiderit corpus , pote later habet mittendi animam in gehennam ignis. In hoc loco animus a corpore , illius vita a vita corporis manifestissime distinguitur. Non solum ergo hinc probatur animos esse in corporeos, Verum etiam corporibus extinctis superesse Accedit quod Matth.48 apparuerint cum Christo Moy
ses Elias supererant igitur animae Moysis , Eliae, postqnam ii mortui fuerant . Tum Paulus in
epist ad Philipp. inquit, Cupio dissolvi is esse eum
Chris . Ex Pauli igitur sententia animus disssolvi potest a corpore, superesse , quod argumento est incorpoream ess e immortalem . His omnibus addo. eonsensum omnium Christianorum ab Apostolis usque ad nos continuatum , qui locus est Theologicus , ex
quo certis lima petunt argumenta. 3. Superest ut Epicureos, Socinianos audiamus neque enim licet quemque inaudita causa damnare Quaecunque advertus incorporalitatem immortalitatem animorum depravata suppeditat ratio, unus complexus est Lucretius in tertio de natura rerum . Hic Γhilosophus primum animum ess e corporeum sic probare conatur. Cum videamus magnam esse corpus inter,
Canimum harmoniam , ira ut quaecunque animo ac eidunt,
112쪽
ridunt , corpus etiam emciant in quae corpori, animum sequitur eadem natura praeditos elle animum, corpus, alioquin iisdem causis non efficerentur. De inde animus movet corpus , corpus animum assicit, ita ut nihil animus percipere, aut sentire polia, nisi per excitatas in cerebro commotiones: id autem esse nequiret, nisi animus, corpus simili constarent natura, eo vel maxime quod tangere, tangi nulla res nisi corpus possit e fatendum igitur est, concludit Epicureus Corporea natura animum consare , animamque... , Accenit inde ad animi mortalitatem . A versu igitur i8. ad ver 8 a. animos nasei, isterire cum comporibus viginti octo argumentis demonstrare conatur
Principio, quoniam tenuem constare minutis iam , seu Corporibus docui , multoque minoribus esse, Principiis factam , quam liquidus humor aqua es,
Atit nebula , aut fumus nam longe mobilitate Praesac, di a tenui caWa magis dia movetur sNunc igitur quoniam quassatis undique vasis D Iuere umorem laticem discedere cernis Et nebula aut fumus quoniam disceat in auras ,
i Crede animam quoque dissundi , multoque perire Ovus , o citius dissolυ corpora prima
Cum semel omnibus4 membris ablata recessit. Praeterea gigni pariter cum corpore , -- Crescere sentimus , pariterque fenescere mentem. . Nam elut infirmo pueri , teneroque vagantur
Corpore , sic animi sequitur sententia temis i Inae tibi obustis adolevit viribus aetas .
Consilium ὶquoque majus auctior es animi os ubi iam validis quassatum es viribus aevi
Corpus, o obtusis cecιιrunt viribus artus Claudicat ingemum , delirat linguaque , me que, cmnia deficiunt , atque uno tempore desunt.
et dissest quoque comenit omnem animas
113쪽
Naturam , ceu fumus in altas m nimis: a b S. I uc accedit uti videamus corpus ut ipsum Suscipere immaneis morbos, durumque Morem Sic animum curas acreti, iustumque , metumquo 'sitiare participem lethi quoque eonυenit esse. 7. Huic argumento aliud adjungit ab animi deme tia, quae medicinis corporeis sanatur. iEt quoniam mentem fanari corpus ut is grum
Cernimus, ct se ii medicina posse videmus, Id quoque prae agit mortalem iυere mente=n. g. Ad irae si animus esset immortalis, quid doleret cum e corpore dissolutum it ' laetari enim potius deberet. Sane rogant ii , qui huic argumento coronidem addunt animae lubentes ne in corpus intrarunt , an . coactaea si primum , postquam infinita corporis mala ' sunt expertae lubentes exire deberent. Si coactae, quid tantum mali commerueres Vide schoc argumen- tum magna verborum pompa in sententiarum pondere tractatum ab Arnobio lib. a. adversus Gentes ς. Et haec quidem Epicureorum Nepotes. At Sociniani negant ullo modo doctrinam de incorporalitate , Wimmortalitate animorum in Scripturis Sacris haberi;
imo illarum dogmatibus adversari pronunciant i aiunt . que cum Pythagorica , atque Platonica Philosophia in Christianam Religionem manasse. Nam, inquiunt, in tota Mosis Pentateucho neque vestigium est hujus dogmatis, neque vola . Quin oppositum, inquiunt , reperitur Cum Deus facit hominem ex argilla , ei inspirat vi
passim Hebraei vocant, quae vocabula halitum fatum, respirationem significant , ut Interphetes Hebraicarum rerum consentiunt. Quod autem nullam animam a corpore distinctam explicent vocabula ista, patet, inquiunt, ex eo quod promiscue etiam adhibentur ad anima brutorum significandas suas ipsa scriptura docet esse corporeas. Praeterea ex ipsis verbis, quibus Moyses describit hominis creationem , patet, inquiunt, hominem purum esse corpus animatum . Ormavit Deus hominem pulver m ex terra
114쪽
RS ALTER A. 9 si enim, inquiunt, legendum est, non ex pulvere tre- e, ut vulgo legunt . Nam Hebraica praepositio Murio praeponitur pulveri , sed terrae . Iam post peccatum nulla animi facta mentiones, Deus se Adae min tu , pulvis es is in pulverem revertemis Ad haec Seriptura de anima hominis non alia ratione loquitur quam de Animabus bestiarum menes. 7. v. 22. eodem illo vocabulo nifchmath hajim vocatur hominum in brutorum anima , ut observat Schereterus in systemate Theologiae loco . Genes. 9. pactum Deus pascitur nedum cum
mine, sed cum omni anima vivente , quae est nobis-
Cum tam in volucribus, quam in jumentis, pecudi hus terrae . Requirit etiam rationem vitae hominis, de manu hominum,' de manu bestiarum. In his ita se Deus gerit cum homine, tanquam qui nihil maius habet ipsis brutis . Praeterea Salomon in Ecclesiaste Cap. . rem omnem definit clarissimis verbis. corde meo de filiis hominum ut probaret eos Deus, ostenderet similes esse bestiis , idcirco unus interi- , tus est hominum, jumentorum, aequa utriusque conditio. Sic moritur homo, sicin illa moriuntur: Similiter spirant omnia in nihil habet homo iumen- , to amplius cuncta subiacent vanitati, omnia per- gunt ad unum locum de terra facta sunt in in teris ram pariter revertuntur . Quis novit si spiritus fili rum Adam adscendat sursum, spiritus umentorum, descenda deorsum se . Haec Salomon . io Tandem urgent locum Pauli in prima ad Cor.
cap. I 3. Eo in loco Paulus ostendit Christum resurrexisse , idque testimoniis eorum , qui illum resuscitatum
viderant . Probat secundo nos olim resurrecturos tum quia resurrectio mortuorum possibilis est, ut patet ex Christo, qui resurrexit tum etiam quia vanae L sent omnes nostrae amictiones ' labores, nisi resu gere deberemus . Si enim, inquit, in hae tantum ita
Deramus in Christum , miserrimi omnium hominum sumus: si non es resurrecti , edamus ' bibamus cras mori mur. Qui hunc in modum loquitur persuasum sibi ha-
115쪽
bere debet, animas corporinus superilites non esse unam si animae supersunt , etiamsi non resurgant corpora , virtutum praemia obtinere possunt . Itaque dogma immortalitatis animorum, pergunt Sociniani evertit ne- cellatatem resurrectionis corporum . Si enim animae im- irtalis iunt, elleque possunt beatae sine corporibus quid attinet eas iterum in corpora , velut in tetro Carceres, detruderes Certe animae horrere debent conjunctionem cum corporibus, in quibus tot mala sunt per-peisae. Haec Ssiciniant.
II. Nunc his paucis respondebimus. Et primum quidem Lucteti argumentum, quo probare nutitur animum elle corporeum ex corporis,' animi consensu , ineptum ii Scilicet cum Deus hominem ex animo, corpore conliare voluisset , essi e re debuit , ut terutrumque harmonia esset perpetua , alioquin mons rumbiceps licisset. Sed qua ratione, inquiunt, incorporeum afficit cor p ireum , hoc illunia Corporeum ab incorpore assiciis moveri clare percipio , cum mae vires motrices sint incorporeae o rationem, istam ignoro . At id non issicit quominus primum cognoscam'. Interim quoniam ex hoc capite omnia alia Lucretiana irgumenta pendent, explicemus in antecelsum paulo fusius mentis, corporis unionem. I et Silvanus Regis in aureo opere de usu Rationis WFidei lib. i. parte . cap. decem ponit leges unionis mentis corporis, quas perpetua experientia ver, esse uilcimus , Prima est, ut quousque Mens unitur corpori habeat deam extensionis corporeae occasione motionum ab externis corporibus in sensus nostros excitatarum . Hinc fit , ut omnes mentis perceptiones
cum phantasmatibus corporeis conjunctae sint, nec posus bilis sit in anima conjuncta corpori pura intellectio II. Ut omnis motio cerebri excitet similem in animo sensationem , quae tamdiu duret, quamdiu haec cerebri moti . III. Ut quousque anima corpori conjuncta est, habeat notionem alicujus corporis peculiaris in sensus semis. IV. Ut anima, excitata motione in cerebro
116쪽
tatur ad id obiectum, eam motionem reserat ad Objectum suum cum circumitantiis temporis, loci . v. ut si iterum excitetur motio aliqua in cerebro quae alias fuerit ab obiecto externo facta , nascatur a. anima ejusdem obiecti reminiscentia . I. ut excitata motione qualibet in eorpore, qua corporis harmonia Conservatur, aut destruitur, nascatur in anima voluptas, vel dolor. II. ut quae ideae cum voluptate conjunctae sunt determinent animam ad objecta harum deatum persequenda , quae cum dolore, ad fugienda . Vi II. ut omnes deae animae , seu notiones , quae pertinent, aut ad corpus noli rum , aut ad animum, aut ad bona utriusque, vel mala, coniunctae sint cum motionibus excitatis in cerebro . Hinc fit, ut ad notionem rei terribilis contremiscat corpus, ad notionem vero rei amabilis oculi,in vultus rideant . IX. ut quamdiu anima cum corpore unita est , nulla de re cogitare pomit, nisi ex alicujus motionis occasione in cerebro . vel sensibus excitatae, X ut percepi nes animi sint magis, aut minus expeditae prout magis vel minus expediti fuerint motus cerebri, sensuum. Hanc decimam legem sublii tuimus Silvano Regio. 3 3. Ceterum non contentiunt Philosophi circa modum unionis animae, .corporis, ex quo huiusmodi sequuntur leges, quas perpetuo experimento discimus
Sunt quibus placet animam phvsic in corpus influere, corpus in animam, quemadmodum Scholastici sermo omnes. Quod systema vix defendi potest salva animi incorporalitate. Alii adsciverunt subitantiam quamdam. mediam inter mentem is corpus, qualem induxerat post veteres quosdam Philosophos Athenagoras, de quo supra : Ita Gallandus , Cudruortus o Clericus . Cartesiani Deum faciunt auctorem immediatum hujusmodi legum , qui nempe immediate producat cogitati ol)es
in anima, ex occasione motionum corporearum, motiones in corpore, ex occasion cogitationum animi.
117쪽
rius edisserentur. Ex posterioribus systematibus possunt facillime argumenta Lucretiana refelli. Sed si mavis modum unionis mentis,is corporis hue mora rest
νς, non id M. Lucretii a guinem illa, int. q. Postremis Gemi; arguitientis saeillime resim .latur, si recolia rimus leges illas unionis mentis,
Orporis. Iuxta illas leges mens cogitat secundum, tiones cerebri, sensuum, secundum easdem afficitur. At inde non sequitur eam esse orpoream, mortalem, sed tantum ita esse a Deo sectam, ut non
3 P, si in i eo die est, alio molli operari. Nimi olim onust Lucretianae sint phae metini, mus , quo ex legibus vivonis mentis corporis
a Moratur mod vero anima timeat a corpore separari, doleat, id fit, aut eogitatione futurae vitae, quae ita inceps est, ut respondet ipsius aut quia cum Per diuturnum usum mancipata sit bonis huius vitae, dolet' quod illa fit relictura. Alioquin scimus eos homines, qui praesentia lana prae aeternis contemnisit
M' Otiam distari , ut de se sequebatur Hiiliis . Sed θ' runt entes, ne, an invitae animae corpus su- --nti Neivnim istam, nam si animae in ornore
orantur, aeque unquam eorpus praecesserunt, ridiculum est quaerere, lubentes ne an invitae corpus intrent. 33. Restant nune Sociniani. Primum eorum argumentum ex silentio veteris Scripturae desumtum est
Ses hoc argume tum non magis probat animos esse Wrporeos, & mortales, quam lentium incorporalitatis Dei in ipsa velictis Scripturis robet Deum esse corporeum . Quod aium emes illi scriptores dea mine semper ita locuti ni, ut de prorsus corpore ,
mortali mirum non est, cum de Deo tanduam de natura corporea perpetuo verba faciant. Indulgendum igitur et hoc rusticitat Hebraeorum, qui nisi eo pora, nihil praeterea intelligere poterant . Quemadmodum igitis Thomas Hobiasius ex hi iusmodi vereris Vestamenii latasibis in recte de hicere Deum int
118쪽
, rporeum , ita ex similibus non recte Sociniani con- ludunt animorum corporalitatem. Quod porro Moses non ita aperte de altera vita monuerit in suis legibus Hebraeos , factum ei ex arcanis Providentiae Diuinae, quae magnum hoc dogma clare explicandum Christo
reservaverat, ut ratiocinatur . Augustinus Sane Deus
non omnia simul homines oeuit, sed praefinitis quae- dam temporibus explicanda distulit, ut ex perenni Scri-
16. Quod spectat ad Salomonis locum , primum nonis sensus est , in nulla prorsus re hominem a bestiis differres, seu simillimum illis esse in omnibus , num
Salomo alibi praestantiam animi super bruta aperte do- Ceat verum ortu , ita animali, interitu nos bestiis esse simillimos,in quod ad corpus pertinet, ex eadem tellure cum brutis genitos , in eamdem redire. Quod addit , cui notat atrum spiritus filiorum Adam adscen-- sursum spiritus iumentorum descendat deorsum, rationem spectat naturalem , cujus ope nequeunt homines clare ' distincte cognoscere discrimen mortalitatis animarum rutorum, hominum . Hanc mentis brevitatem, imbecillitatem , obscuritatem , passim notare solent Scriptores Saeri, in primis auctor libri Job , Sa lomo ipse in hoc eodem libro ut ceteros mittam Paulus in epist ad Rom. Sunt quibus placet salomonem in hoc loco ex persona impiorum loqui. Ita Gre torius Magnus, a Thomas. Sed Scripturae contextus ei opinioni refragatur . Alii censent haec narrare Salo monem, velut a se cogitata, dum iuvenis esset quoa item rerum series non patitur.
i7. Ad pauli auctoritatem post B. Chrysostomum ita respondent Theologi, quod quoniam Paulus sciebat plenam beatitudinem nemini contingere ante corporum resurrectionem , idcirco scripserit inanes esse labores stros, nisi corporum sutura esset resurrectio. Primi tamen aliquot Christiani ita haec intelligebant , ut animae separatae usque ad corporum resurrectionem cense- rentur esse is flatu quodam dormitionis, a quo tandem
119쪽
PAns , ALTER A. IOIProp. XVI Mens humana non est una eademque
D. Mens humana est subitantia incorporea prop. q. ἔcui cogitationes immanentes sunt Messentiales prop. 16. si est una eademque in omnibus hominibus ejusvis intellcctiva Muna ipsa eademque est in omnibus
adeoque eaedem in omnibus cogitationes , idemque gitationum ordo numerus, eademque claritas , aut obscuritas, velocitas, aut tarditas at neque eaedem numero cogitationes in omnibu4, neque eadem cogitaintionum series, numerus, minus etiam eaedem aliae cogitationum assechiones , claritas , ohlcuritas , velocitas, ne super iisdem quidem rebus non igitur mens humana una eademque numero in omnibus est. Praeterea , quod Aristotele prodidit, comprobatumque
est a sequioribus, intellectum fieri quodammodo omnia quae intellisi , idest ideas intellectuales, intellectum tim esse idemque , adeo verum est', ut nihil verius scribere potuit Ioannes picus , qui dubitat ex intelligia fili intellectu magis,ere tubsantialiter fieri tinum quam ex materia o forma substantiali non es philosophtiyso fit autem non simul omnia intelligibilia , neque
plurima ; capacitatis enim non modo infinitae non et sed ne magnae quidem , ut idcirco experiamur , vix eum sum cere parvo numero id earum simul contemplando at si unus esset in omnibus, fieret eodem tempo
re tot distincta atque diversa intelligibilia, quot simul, qui sunt homines , intelligunt non unus igitur in omnibus Scholasticorum quidem pulvere adspersum est
id argumentum , sed minime tamen contemnendum
ML Sunt qui superioribus argumentis respondent vim intellectivam unam quidem in omnibus homini hus esse, sed eam diverse modificari in singulis, pro phantasmatum sensuum cerebri diversitate, indeque esse ut in diversis hominibus diversa appareat . Quemadmo-
a Joan Picus in thesibus ex mente sua hesi Φ. torn. I.
120쪽
ELRMENTOR MET s. dum idem succus nutrititius pro varia herbarunt, pia tarumque structura, in frondes fructusque diveris erumpitis idem flatus pro instrumentorum varietate vario.
edit sonos ovibus B. h. per cte spondet , quod quintiam intelligere actio est imi mens , fieri non po-
Arist in praeeipue Peripatetiorum ea sui opinio unam esse animam intrilectivam in omnibus hominibus quae Averrois thesis est apud Ioannem Picum Cy in s. h. e . Nempe Anima MDιellectus passivus , ut vocat Aristoteles, vel pusillisis, ut Arabesis Schola-siq, p. -- multiplicitat miltiplex est 'varius Agens vero, qui ex Arabum Philo is est hi M', i stellectu filiam distincta inius ramum ea arimo sibi conectit labibus sunt enim qui
creatum intellectum hune mundanum opinenture sunt qui ipsum Deum arbitrentur. Nam Albumaron iectum agentem esse Detim seribit d);- Themisti doctrinasiat, Inreductus possibιtis , qui illuminantur an , amres participat, ----ἡ illise nim uos Καση quoque esse : gentem illuminantem tantum
inum, iudicet Deum Μ, quod Aristotelis doctrinae estum i me, quippe qui Ue----- --- --
fm uariem, quemadmodum demonstratum est a Walchio f). Plura super ea re eongessit Baetius g . Nos ins rius copiosus eam historiam enarrabimus Sed quod sp . Mat ad priorem opinionem, nescio utrum Campanellae, . Cud orthi amma mundana' genitrix affinitatem.