장음표시 사용
91쪽
ELEMENTOR METAPH. eonficitur. Nempe ut esse nequit ens me sua essentia, ita est e nequit in suo attributo isentiali; raecipue
quum in entibus simplicibus agere sese idem lit, quod
Peripatetici non ignorarunt. Quae res adeo ei manifesta , ut non intelligam , qui haec duo lare possint Mentem incorpoream esse substantiam Mintelligentem, delli tui vero perenni cogitatione. Sic habeo, doctrinam hane Peripateticorum, Lockianorum e diametro pu-onare cum animi incorporalitate, nec locum habere posse nisi in Lucretiano mob siano systemate. Qui secus sentiunt, rem non satis ad incudem exegere B Thomas omnium mortalium in his rebus exercitatissimus negat quidem intellestum humanm esse sempexi ad 1ι, idque intellectus divini proprium esse licit αλ; sed quum is non dubitaret, nihil deduci de potentia inaflum nisi per aliquod ens actu b), id intellillum age te coniugiit : at nisi hic intellectus sit semper in alta neceis erit alterum adhibere, idque in infinitum. Quod Aristoteles vidit, qui eo loco , quem B. h. laudat corruptum , ut Ioan Nicolaus observat c), negat intellectum agentem esse posse aliquando in qu ali-οuando non in acti, quin immo alibi diserte scribit iist/lletium agentem esse sub tantiam actu ens. Jam ex Thomae sententia intellectus agens non est ab anima distinctus ergo si consentanee principiis suis ratiocinari uoluisset negare non potuisset, Mentem in perenni
esse cogitatione . . Iam Cartesium secuti sunt primum Carteirani omneς,
in primis viri acutissimi Cla ubergius, Malebr. Silvan. Resiis , aliique , denique saeculo nostro Leibnitius' Wolfius. At iis se opposuerunt omnes Peripatetici, 36h. Lok in lib. a. De intellectu humano cap. a. quo a Sum TheM. p. ' a 79. M Ibid. ae t. . . beo μω ad art. 4.obriam. d In a. de anima un. 14.
92쪽
PAR ALTER A. Iin loco conatu demonstrare fanaticum esse dogma de perenni Mentis cogitatione . okii argumenta ad duoiumma capita referri possunt. Primum' quod nemo unquam eorum, de quibus in profundissimo somno eo. gitat, recordetur itaque haec doctrina internis Animi ea perimentis adversatur . Alterum quod status cogitationis sit status vigiliaeci experimur enim nos dormire non posse, dum perennis quaedam cogitatio nimum vexat. Quod si semper cogitaremus semper vigilaremus, stod est falsum . Accedit eodem , quo Mens nostra duas referret personas, altera dum dormimus altera dum vigilamus personae enim identitas ex Lokii doctrina posita est in dentitate conscientiae cogitationum a quoniam vigilantibus mens nostra non habet conscientiam earumdem cogitationum , quas habuit no his dormientibus sequitur duas referre personas, alteram nobis dormienti hus, alteram vigilantibus, quod ille intolerabile putat absurdum Sed sunt rationes istae suapte natura infirmae Ad primum quod attinet, responde Malebr. ideo nos cogitationum illarum non reminisci, quod eae, torpentibus spiritibus animalibus, cerebri fibris, nulla in cerebro vestigia relinquant , Wolfius autem respondet id evenire, quod eae cogi rationes ut plurimum sunt confusae obscurae, non vero clarae illinctae Nam quum mens a clarioribus semper id eis rapiatur
dum a statu dearum confusarum ad claras trantit, nullam illis attentionem praebet quo circa eorum recoris dati nequit Ceterum alium est, nos nunquam reminisci orum, quae in somno cogitavimus nam quid est aliud somniorum recordari , quam recorda ri earum perceptionum, quas paullo distinctiores habuimus, quaeque majorem impressionem in cerebro secerunt Quod spectat ad vigiliamin somnum, itiden
sa Vide quae super ea re disserit in utraqne PDeho-
93쪽
falsum est, quod prosin Lockius, nos non posse cogita
re dormire: quippe intima experientia scimus, nos dum dormimus , longissimas plerumque habere ratiocinationes. Nec raro Geometra somniabit longiisimas deis monstrationes, suaque abii racta Syllemata Metaphysi- cui quod Lock. si ingenuus esse voluisset, non potuisset negare . Sane nos dormimus non quando nihil cogitamus, sed quando quasi torpentibus cerebri fibris , sano uine, motus fit tardior . Quod si cogitationes quaedam somnum rumpunt, id fit, dum 'eae cerebrum paullo vehementius agitant . Tandem postremum L
ckii argumentum , si nihil aliud est persona nisi dentitas conscisntiae , recte concludit , duas Animam rela re personas, alteram dum dormimus, alteram dum vi- stilamus . Sed id non magis absurdum est , quam eundem hominem in scena Mercurium agere Sosiam Quod si persona statuatur esse individuum rationale quemadmodum ceteri omnes Philosophi docent, Anima, dum vigilamus' dormimus, semper eadem en perso na quippe semper idem individuum rationale . Nulliae igitur evidentibus argumentis perennis Animi cogitatio everti pol st ci Sed rogant quibus tandem de rebus , quum primi mMens corpori unitur, cogita 8 Unde ei deae suppetunt Est enim illa id temporis nuda quaedam tabula: materiem ergo cogitationum non habet . Quasi vero cui perennem cogitationem mentis ex ejus natura senui demonstravit , cogatur etiam scires, unde illi materies suppetat cogitandi aut haec si ignoret , illud quodue ignoret . Sylvanus quidem Regis a ex unione cum corpore statim illi materiem cogitandi praeila esse assirmat. Nec id inverisimile est. Me ea ignorare lubens fateor. Scio adesse, qui refrictam hanc artesii crambem exhibilaturi sunt, quique admiraturi , me Lockii alias
oraedicatorem egregium, nunc velut palmodiam reci-
94쪽
nere . Sed nec eos moror, qui de re nulla , nisi ex comtice iudicant , quibusque philosophandi principium est phantasia , quique laborem refugiunt ex immutabilibus ratiocinandi principiis; his parco , qui ex vulgi nisma potius, quam scriptionibus censent. Nempe u quis et , qui minus philosophorum jugum admittat, parcus
eorum nominis cultor, rationis dumtaxat tenax , eum me elIe pluries sum testificatus . Lockium vero ut virum doctum laudo, sed tantum abest ut admirer, ut nemo
potius sit, qui magis agnoscat, quod veteri Philosopho Phocion dixit a), totum eius de Intellectu humano librum Cithresto se plane similem.
Prop. XIV. Mens nec suapte natura , nec actione corporum circumpositiorum perire potest. D. Mens humana est substantia incorporea Cprop. I 2. , ut idcirco ejus attributa elsentialia omnino sint diversa attributis essentialibus corporis cibi d. Coroll. dividi ergo discerpi in partes nequit nec suapte natu ra , nec passione circumpositorum corporum: nam natura cujulque entis ad se conservandum comparata est; substantia incorpore passioni corporum obnoxia esse non potest . Quae autem talia sunt , si quidem natura sint viventia . immortalia sunt mens ergo humana quae Wincorporea est, Mnatura . vivens, nec corrumpi potest ' immortalis est. t. JPh. I. .HOminein duabus rebus, mente , scilicet, ccorporea machina, quae separatim intelligitin esse possint , constare, communis est vetustissima omnium nationum, saltem cultiorum , pmio . Quod inde vel maxime patet , quod apud ultiores omnes nationes sepulchrorum curam apotheosin , adeoque alterius vitae beatae vel miserae , persuasionem reperimus . Ea vero publica persuasione gravissimi philosophi ad hujus doctrinae adversarios refellendos confidenter utebanxur r/t consensionem omnium vocem quamdam naturae esse Quum
95쪽
um d ammarum aeternitate digeritur . inquit senecamn leυ momentum apud nos habet consensus hominuην aut timemium inferos , aut colentium a. . Uide ut ear sepe re disserunt Gerardus ossius is uetius b). Macrobius certe vetustioris sapientia diligens investia Mitor , audacter scribit 'obriniusse jam non minus rucorporalitat , Puam de im talitate animae entena riam c). t opponunt habuisse eam sententiam, hodieque ha bere , aut qui ignorant, aut qui adversantur . Scilicet wSaducaei famigeratiisim Judaeorum Secta , utrumque negarunc d); Epicurei apud Graecos Latinosque magnis argumentis id dogma conati sunt subvertere &in eadem fuere sententia Stoici , qui, tenuissimum aethera fecere animas, Gongaevas quidem, sed mortales . Nobilissimorum quorumdam aliorum Philosopho rum consimiles opiniones describit Cie in p. Tusc. Plutarchus in . de Placitis Philosophorum . Homerus animas quidem post corpora superesse docet , sed veluti tenuissam corpora , quae non omnem modo emgienuret meant humanam , sed hu. κελαινώ nierum sanguinem bibant Anima Anticla dicitur σκι ἴκελον δεαε ον ἱρ insa umbrae' somnii avolare e) queri . locum Virgilias, in solet , trantiu lic ei enim Anchia
Par iabus ventis , volucrique simillin a somno. 3. Accedit, inquiunt, quod tota illa inferorum ctrina , ex qua iter haec de animorum ineorporalita teis immortalitate profluit, Poetarum it commentum,
d Viri Ioseph. lib. a. Antiq. Iudais cap. I 3.
96쪽
quemadmouum testificatur Diodorus Siculus a . Orpheum , inquit, Omnos eorum pluirimos Orva o Inferorum fictionem ex AEgypto attulisse tradunt . .
. . . , imporum poenas O campos Elinsos ab AEnptiorum sepulchris desumpta introdaxit . Mercurium quoque Iec ιndum antiquos utinantem finxit mortuorum, imas . - . . Oceanum igitur Nilum vocant Hesiodus,
Homerus , quoniam apud Egyptios mus proprio
nomine Oceanus appellatur . . . . . oherus palus prope Memphim , circumque rata moena , paludesque calamis plenae , Prosequitur deinde mortuos haec incolere loca, quod AEgyptiorum sepulchra. magna ex parte aiis locis aedificata sunt corpora vero , pergit , per fluvium o Acherusiam ualudem ad sepulchra delata, ibiaque conditas, aliaque plura , quae nunc etiam feretiant; AEDpti , dant locum fabulis , quas Graeci de inferis minxerunt . In eadem opinione fuiste videtur Cicero , alias Platonicus et nam postquam adunco naso , quae de inferis narrantur , descripsit et , rogat discipulum , haec fortasse metuis, idcirco mortem esse censes sempiternum malum ρ A. Adeo ne me delirare censes via illa esse credam P . An tu hae non redis P A. Minime ero . . M. Male hercule narras A. Cur quaeso M. Quia dia sertus esse possem is contra Ha dicerem . . siti s enim. non in ejusmodi causi aut quid negoci est hae poὸ ta-mm .pistorum portenta convincera . . . . M. Si ergo apud inferos miseri non sunt , ne sunt quidem apud seros ulli . . Ita prorsus issimo Sedin Christiani quidam Theologi quum veteres, tum etiam recentiores incorporalitatem animi humani rejecerunt. Tertullianus apertis ii me animam eorupoream facit, idque, bonae Philosophiae is Script xis Sacris esse conforme contendit. bo . Iam nobbes ' Covvardus , Sociniani omnes eamdem ovent opini
a Lib. 2. Biblioth. pro finem ces In lib. de Anima cap. 7.
97쪽
nem . In Italia nostra quanta animorum contentione super ea re scriptum et a Cardan, Pompa natio ai-eino, Portio , alitique ρ Sectis recentes natione Sia- mentes , menses , Americatri , atq ie Africanorum qui noscuntur , ii uilius rei incorporeae notionem ambent, easque, ubi eraedicari audiunt, rident. Hulten- toti alteram vitan ignorant Ca . Nec veteres entia haec Cartesianorum incorporea ullo modo cognovisse, plurimis ottendit Huetius, vir in primis eruditus . in origenianis Lucas Brugensis doctus ovaniensis lae logus non dubitavit scriberes, opinionem hanc de inco poralitatem immortalitate animorum ignotam i suisse veteribus Hebraeis, nec apud illos usurpatam , nisi postenmmercium cum Graecis by Ueteres ipsi plerique Patre tantis abest ut Mentibus,, Daemonibus tenuia negaverint corpora , ut Deo etiam id dederint , rati, quod corpus non sit , nihil esse , in qua re enarranda plurimus est Petavius in dogmatibus Theologicis torn.
a Vide Andream Abibi in descriptione Capitis bonae
b Commehi in Matth. e. p. . . 7. QM-τr, inquit, tempore Macchabaeorim plures florerent Scriis . quorum tolle tum ab Esdra exordii sumserat , qui μνὶe;αι iris derent, ut litigo Graecorum subjacebant, non uu=nssuam audirent Graecorum de his rebus panimae humau re immortalitate , corporis resurrestione 'aeternis bonorum p. aerimiis . malorum suppliciis fabulas fastum es ut coey.er γ' quaesiones de his rebus in meesium ferre 4 inter eventilare , atque a se mutuo dissidere , aliis dia adseruem tibus, qui vocati sunt Pharisaei , aliis nepantibus
Saducae . Ante hae tempora non videtur populus V el quidquam de is rebus doctus fuiste Hatit indqM κα etihis pubἰice praedicatum , eo quod ex harum rerum Amer-rarm mentiouem non faceret, terrenas dumtaxat spes minos ue
98쪽
s Tota haec argumentatio recentium Epicureorum tribus constat partibus . . Quidam negant , aut immortalitatem animi, aut incorporalitatem , aut utrumque . . Quidam non negant diserte, sed ea animo attribuunt , unde u illa dogmata destrui identur . 3. Quidam tandem ignorant . Ut a postremis exordiamur ignoratio veritatis alicujus praeiudicium adversus illam facere nullum potet e nam quae res igno . ratur aut ex traditione maiorum derivata est , aut ex ratione . Si posterius , causa ignorationi est neglectae super re animi exercitatio . Ita veritates Geometricas , Astronomicas , Physicas necesse est eos omnes ignorare, qui iis nunquam intelligendis incubuerunt. Quod si eorum apud majorem hominum partem ignoratio a gumentum est falsiuatis , nae solemniter insaniunt Philosophi omnes, qui praedicant Isoscelium ciangulorum angulos ad basim esse aequales , angulum in semicircul esse rectum , c. Si vero prius , ausa est serina barbara educatio maiorum , ex qua progenies sena- per stupidioris nata. Nam in ipsa culta Europa , ejuseque iteratissimis civitatibus reperies facile agrestes mines, aut plebeios , qui maxima etiam Religionis Christianae capita ignorent . Si isti delati in vacuas ter
ras gentem integram condant, quacum nullum sit alia rum cultiorum commercrum , ignorabit ea intra duo fam
cui totam Christianam sapientiam . Erit autem qui ex ea ignotatione praejudicium colligat adversus Christianam doctrinam Quod de Hebraeis dicunt, id du-' Tom I plex
bonis , malisque ob octilos ponens . Fuit quidem Patriarcherrum o Propheta tim non dubia hie sis , quod viatindecimum caput Epistolae ad Hebraeos teliatum facit Sed idia a Patriarchis o Prophetis credita praedictaque fuere , quae ut non propo ita atque enarrata , ira nec ere denda necessario populo fuerunt e tit Urginitas Matris es.sae , paupertas , passio , mari , resistractio Messpae . V δε-tur clara publicaque hujusmodi rerum aeremmum do trina
99쪽
M ELEMENT METAPH. plex est . Extitisse apud Hebraeos opinionem alterius vitae adeoque immortalitatis animorum saltem apud pti mores plura probant manifeste . . Notata secta aducaeorum, quae ei doctrinae se pponeret . II. Lex a Nos lata contra eos, qui defunctorum animas cons Ierent , c. De incorpotalitate animorum loca diserta , sat eo , non habemus . Interim olligi id potest ex creatione animae Adae , aliisque locis . de quibus consulendi sunt Theologi . Haec quum sint, duo illa dogmata irop. I a. 44. talia sunt, ut se e ratio. ne nata dicamus. seu ex traditione propagata , quorumdam ignoratione in dubium vocari non possunt a).6. Quod spectat ad secundum, principio allucinatur manifeile eo loco Huetius, ubi ignotas incorporeas sub. santias veteribus fuisse scribit. Nam Thales, Pythago-xas , Plato, Cicero ita eas substantias descripserunt, ut non possint clarius recentes Philosophi . Plutarcus si qlium retulisset Thaletem animam vocasse φύσιν
iiτον λαυτοκίνητον naturam quae semper is se me Neatur , Pythagoram Vero numerum εαυτον κινουντα Damotentema Platonem Θια νοήτην substantiam mente prae
diram a se ipsa mobium fecundum numerum harmonicum addit in iis positam incorpoream . Ne vero quis putet tenue corpus illi habitum incorporeum , audiat quam egregie, Dei mentis incorporalitatem ex eorum mente explicat Cicero sae . Nec vero , inquit Deus ipsi intelligitur a nobi , alio modo intelligi potest , is naen soluta quaedam O libera, SEGREGATA AB OMNI CONCRETIONE MORTALI, Omnia sentiens movens , ipsaque praedit motu sempiterno . Hoc o gamine
a Vide ut opiosissime, veterum produsiis locis . eandem rem dybruat Cudυvorthus in 'si intesti cap. i. f. 2. ad 27 ibique adnotata Mohemii si, Lib. 4 de Placitis cap. 2. e Ibid. cap. 2.
100쪽
eadem e natura es humana mens . . . In animi igiarur copnitione dubitare non possumus , nisi inph icis PLA-- NE PLUMBEI simus , quin nihil sit animis ADMIXTUM, nihil CONCRETUM, nihil COPULAETUM nihil COAGMENTATUM , nihil DUPLEX E
dem modo loquuntur nobilissimi Platonici Philosophi Alcinous , Ammonius, Numenius , Proctus, Iamblicus, Plotinus, quorum verba brevitatis amore lubens, mitto Deinde tota doctrina dearum aeternarum hil sophiae Platonicae , sormarum substantialium, Aristotelicae, spatii etiam vacui Epicureae ostendi incorpo re veteribus ignota non fuisse. Quod si ne id quidem est elare loqui de substantiis incorporeis , opera e pretium fecisset Anabrigensii Episcopus, si conceptas ea de re formulas docuisset Philosophos, is, qui tam cernit cute, ut in ipsis ac in Priapo Mosem videat ex- Pressum. Iam veterum Theologorum, quorum isti authoritate abutuntur, perspicaces , si iis placet , Cri.
tici, turpe est doctrinam non esse assequutos. Ueteres nempe illi Patres duo in anima distinguebant humana Animamin Spiritum , quod Graeci quidam secere Philosophi a Priorem eorporeamin mortalem , poste- riorem incorporeamis immortalem habebant ό Au- gustinus, aliique priorem partem Spiritus vehiculum
pellant. Eodem modo de Angelis loquebantur. At exi stimare substantiam piam spiritus incorpoream tenui, morpore circumdari, velut vehiculo .sensorio , non idem est, atque ipsam Mentis substantiam facere cor- poream , quum resentissimi philosophi ncorporalita .. tis animorum alioquin defensores , eandem docuerinx opinionem . Oporteb t id observaret Consarcinator Phia
a Vide Plut in . de ploeitis b Vide atianum orat ad notas , Peneum lib. v.