장음표시 사용
251쪽
R A. 233ro voluptaso dolor aut ipsi sint affectus, aut cum affectibus conjunctissima; de bonisin malis nonnisi aD sectu iudicamus . Et extendimus quidem eam cogniti nem analagia ad similia , in quo saepe decipimur: sed primae boni aut mali notiones voluptate dolore i
generantur. Scilicet ante usum omnem cum naturae
rebus , neque bonas eas, neque malas habemus, quod infantium, Midiotarum exempla docent aperte experimentis inde, quas illae cum natura nostra relationes habeant , animadvertimus . Ex quo illud licet intellia gere quod veteres perspecte docuere , externa in bonis non esse numerandaci quum eorum bonitas , aut malitia ex usu tantum nascatur. Prop. LXVI. Bonitas ex te norum aut malitia, hinc amor, aut odium sympathia, vel antipathia , plurimum a constitutione naturae nostrae pendet, D. Bona mala voluptateis dolore , adeoque anfectu judicamus ex sup x ab externis autem affici-cimur in ratione constitutionis nostrae ex sup append. , adeoque dolores, aut voluptate agitamur in eadem rationes; ergi a constitutione nostra externorum bonitas, aut alitia plurimum pendent . Iam bonum .voluptatem amor sequituris sympathia malum dol rem diurnis antipathiaci ex constitutione ergo nostra
amor plerumque. odium sympathi Wantipathia
Seh. Hi ne intelligimus , qui fieri potest ut quaedam
amemus, aut odio habeamus sine ulla causa nobis cognita . Scilicet ex eo solo, quod rem aliquam, dum laetitia aut in ilitia aliunde asscimur, contemplemur, bonam illam , aut noxiam habemus , totiusque amoris, aut odii causa in natura constitutione nostra polita aest rande etiam petenda ratio cur amemus quaecumque sunt similia rei amatae , odio hibeamus, quae similitudinem quandam habent ei obiecto , quod nos tristitia asscit . t Prop. LXVII. In constitutione naturae nostrae ratio inest , cur amemus eos , qui iisdem , atque nos , affectibus
252쪽
ctibus agitantur, aversemur, qui diversis. D. Nempe quaecumque naturae nostrae judicamus consentanea , idest bona, amamus, contraria aversamur, idest mala Uprop. 33 64. 63.o: sunt autem naturae nostrae consentanei conformes, qui iisdem afficiuntur affectibus contrarii qui contrariis ergo c. Schol. Egregie id didicere parasiti qui ad eorum fotinam, cingenium componunt , quo aucupantur Gnato Terentianus, qui si potis esset, tanquam phil sophorum habent disciplinae ex ipsis vocabula, parasiti itidem ut Gnatonici vocarentur, essicere gestiebat, artes sic explicat suas hisce ego non paro me ut rideant, Sed eis tiltro arrideo , eorum ingema admiror si
Cuicquid dicunt, laudes id rursum si negant Gau do id quoque Negat quis, ego ait , ais . Postremo imperavi egomet mihi Omnia assentaria is quaesus es nunc multo berri
Prop. LXVII Miseriae eiu , qua in hac vita agiatamur , necessariae insunt in natura nostra causae , aisque tres , Intellectus brevitas. 3 imbecillitas. a. a
petitus naturali potentia ma3or natura sibi ad ea litatem n lassicientissima D. Natura humana ita comparata est . ut intellectus brevitates imbecillitate affectibus agitetur a salsis nis,in a falsis malis, ex quibus perturbationes, dolores . postremo miseria exsistunt ex super λ; est igitur prima&γaxima humanae miseriae caula brevitas imbeciliis litas intellectus, quidem in ipsa natura nostra nece su ia, talis nemps, quae nussa noctra industria, nulla ope convelli penitus queat. Deinde quaecumque percipimus, nobis vel consent. nea, vel contraria repraesentamus, adeoque bona , vel mala imp. 6 . , necessariisque inde agitamur inclinationibus, aut declinationibus , uper addend. . idia
253쪽
bonum non sumus adepti , quod timemus malum non evasimus . A quoniam potentia naturae nostrae intel- lectuis appetitu longe minor est , ut nec concupita omnia adipisci, nec quae timemus aversamur omnia cavere possimus, uti est perspicuum, essicitur ut appetitus intellectui quidem par maior tamen potentia perpetuo nos torqueat, misere miseros faciat duum vero id natura ipsa nostra, necessario ita sit compa-xatum est haec alia in natura nostra necessaria miseriae nostrae causa Tandem natura nostra mutabilis est, & externorum plurim rum indiga ut conseruetur, idest sibi sussi- cientissima ad beatitudinem non est . Ergo necessario fertur in usum externorum in eo autem, errare potest, indeque esse misera in eo , in quo sui beatitu- cinem maxime consistere iudicavit , non semper itas bi selix esse potest, ut concupita consequatur, caveat, quae timet ex quo iterum misera ergo quod sibi subficientissima ad beatitudinem non sit , natura sua est misera. Tres ergo necessariae humanae miseriae causae in natura insunt nostra , atque individuae perpetuo nos
Sch. Si accurata inductione res pendaturi, totius hujmanae miseriae , quacumque ea patet , non aliae r fecto proximae causae detegi possunt. Nam primo quod mutabilis sit natura nostra , nec sibi lassicientissima quodque ab externis plurimis pendeat , morbi omnes quibus continenter agitamur, proveniunt. His non minimam partem addit intellectus atque appetitus libido petulantia 'Tum brevitate imbecillitate intellectus quotidie fit , ut aut nulli bi existentia velut bona vel mala imaginemuri, unde aut falsa gaudi , aut a nici timores aut quae sunt , ex aliis aspectibus nobis repraesentemus, vel maiora , aut minora percipiamus; ex quo violentissimi progignuntur affectus , quilius cum continenter sit decertandum . Tandem vagus, inconstans, propemodus infinitus appetitus eorum bonorum γsid
254쪽
α38 ELEMENTOR METAPH. siderio nos torquet , quae athmosphaeram omnem p 1tentiae nostrae excedunt quam longissaac aut eorum malorum adspectu ursat, quae nulla ope cavere possumus. Qtiocumque libuerit oculos torquere per latissima humanae vitae spatia , nullas tot miseriarum alias a sis proximas reperire est . Q
iis vitae mala ita exaggerare , ut multo illa bonis plura o majora habeam , uiminumque aut perduorum , aut rei'ium, querulorum, naturam humanu inignari nem acuam . Nam sontra nihil ego exploratius naseo, quam Mna involuptares, quibus dum misηm fr'imur , gen
vi remus omnes fecundum natu M. O ratiom rectae cor -gruemer , sola naturae mala , quae dicuntur , in tam assae lonorum timulo aut evanescerem, aut essent quod imopiparis mensis herbosa moret , aut certe minus illa e bentirentur , tantamque . quantum nos ad virtute' re'
candos satis essent . Itaque illud mihi in ea propositim propositum es demons re , perfectam beatitudinem mi. ari in hac ista contingere posse , id quod ego relative miseriam vocori non hoe etiam , nos ad miseram vitam a se rura gen rari, quumqum' ad laboriosam gelseremur . Nam idem non es laborare ut sis tranquilius, atque esse .s--m . Sed retraflemus haec ausi pluribus , a moros arum hominum, miliuentorum stulta voces comprima' Primum ego argumentum , vitae humana bona lota ge esse plura majora , quam nialis, hine duco, Vuod nemo es quantumvis senex, aut malis obrutus , qui non Lvero etiam aliquantulum velit, quique vitam inops , 3- feramque non morti praeferat , His in omnibas naturae
senius constantissimus , 'num es , ut dixi Fumem ηm, nos vehementer fasi in iam, mali dijudicandis,
255쪽
udum non ex natura nasci, sed ex libidine, esse e Bonum aut aegristidine vel dolore agitati aut ex a Jirare ratione declamaruis , quam naturalis di se sua te natura contentι. Ac vero hujusvidi ieius Hos injuriast s De bovitatem voces ab is amitas, qui ati dolore premuntur, ars nam Intemperie agitantus', aut cum adve
Ia Iortuna colluctantur tum gaum mala sentium . Qui I ad naturae aequabilitatem redeant, serioque o accur te nigram Lumanam vitam reputem , haud dubito quin in aequius de se existiment. . sema 3. Alterum argumentum desum ex eo 3 quod bona Liae in perennia , mala per vices recurram . Conscientia exurentiae, tibertatis naturalis, mentis , sensuum perennis 6 quoadstmmus, eaque cum aeq-bu voluptate conruncta. in hoc bonorum omnium ita humanae maximum otio 'quoniam perenneo perpetuum minus anima eriιmus , nec .cemum honorum referimus, qua in re sultio in nos ipsi .ngrati sumus . quidem quum Murus omni rara copito me se me mentis, o Libertatis esse compotem me oc lis auribus, manιbus esse inserinum, esseque in immenso Boe naturae templo istic in pulcherram theatro, positumnusiam ego voluptatem huic anteponi posse sentis . Itaque Mi hoc honorum omnιum maximum censeo ista mirari eos
to inges nati sentes, in se rumumque suum redire e Borrescunt. Qui scit pergunt, vere uiolim malorum mulum praeiurans non recte ramen is que jure de na
4. Sed es , inquis aliqui , perennis hare oluptas:
mu intensa quam e mediociis dolor vel arum nenrit a , ut num modo compensare posse videatur luctus , aerumnas, calamitates, ortitates, corporis contusiones , fra i
256쪽
suinus miseri e monemur ergo 'ut viam ti rati nem perquirimus , via a miseria liberemus, simus - - , -- - , θ' - - - νas, tammas, pressuras Gohres arti artes , morbostis, pectoris, latarum, febris 'UIammationes , famem . sitim , aestus , rigores πω ma aliari quiis , iacet per
q- a minum M. menerunt , quaequonem adiagas omnes , viae reperias in miserrimis , id o paucissimi dimidiam μ' que anna partem aegrιtudine Molore conmilitiatos . in Hiis quartam sexta aliis isse ubi rata
siue mmi partem ut quas adae en o numero, tam tensitate mala illa , de quibus Origuerimur tiaque etiam Mi Mis omnis mala snt a tua natura , ea non quem
es in uarin naturam refer must. Me mune tota haec ratio mirifice exhilarato beat nam certum es naturae mala, quas . Utrus patior, pene ab oculis evanescere, ubi ego illa demere
257쪽
Grossi et Natur ipsa monemur, ut perquiramus ex iis stat ne talis extra nos cauta , qua possimus esse beati . Nempe monemur perquirere viam' ratione ni euaden-
est posJum , si ad rationem rectam vivere volo . Pri=ιcipio
plurima esse reperio, quae aut meae ignorantiae , aut de 'fectui attentionis , aut vitiis O pratis habitistis originemi suam debent , quae vitare possum s 'qua par est, dili gentia mentem excolam . Quot sunt quae negligentia , aut Agritia, aut ignavia, aut cupiditas, aut υaritia , aut superbia, tit letatas , aut ingluvies, aut veneris abusus , aut
ceterorum sensuum incontinentia uigvit 'alit 2 Quot asseettium excessus , quos libererer fovere solemus , amoris . irae , dii , inimicitiae , metus Nullum es vitium , quod non malum aliquod secum deferat ' Animi aegritudines
quae niglorum omnia sunt maxima, maxima ex parteia i vitiis progisnuntur. Plerumque ex ignorantia proficiscun- λ. rar, ut panici rimores , gaudia falsa , inanes amore . leves irae , odia, spes. Non ris stolida reflexione inten-' roduntur eae aegritudines , quae si naturam sequeremur , lone essent minores . Naturale es homini interitura ii ace o dolere, quia cituralis in liberos amor nec id malum, quia humanae vitae fini consentaneum, ad societatem in eundam ct continendam necessarium . Sed necesse non es naturae malum reflexione augere velle. Perpetu i mermoriam revocare , istae depingere , omniaque agere , quae dolorem ebementissimum excitare possint, id nec natura exigit, o prava rationis malum est. Ac peccamus faeis p smiliter in ceteris animi morbis videntes, rudem res illos intendimus, dum fovemus. Ita ex levissimis causis excandescit ira θρυet cupido , alitu vegetaturque ambitio,
nutritur , aut excitatur timor,quibus misere torquemur . Haec
qui in naturam refert nae is impudentissime calumniatur quippe quae evadere potes is ex recὶ ratione vivere insituat. - 6 Dein i in finita alia funt i humana vita mala, eaque gravissima, quae non natura , sed sunt homini ab homine , quae ex malorum illo cumulo demere opor '
258쪽
a et E LAE MAE N orat Μ ET A PH. dae miseriae coroll. i. adipiscendae vero beatitudinis eheati tu inem autem a natura nostra res in expectam vi ,
tet. In primis sunt quaedam comm mala. quae cumesemine bores no se in nos tr mittunt qui quum mma uturorum hominum o ac machinas foedaissimi, my
lues venereis totum ferme seminum genus infecit . Sui
re , Uriti ini-cithrae , ta , lites, missi mores a tae consuetudines , perniciales artes. Tum alia quae uia. ter alteri machinatι ri εγοrumque . ut numerus eue nitus, ut ossi Hiis vita', ὀλο- ., famam, nimum
Ap i te haec boms quae a natura ipsa parata ha-hrnius , prompta , quio, que quotidie fruimur , longe . minora. Ut propterea si velimus ad .rtur et simplicitatem
o uti quaesem , vicere, quae sunt superflua, quaequL , assectuum di phanta sae libido abduxit . nihil humanά vitii is, cundius experiri possimus . Sed venimus in immum.
sum superfluarum rerum apparatum tam alte , ut enatam,
Tertium Guae argum itum, quo ego - non ad miseriam , sed ad beatitudinem genreari . feriamque ipsos bis confessiere , si illud , quod longe a sim Naturae Mala . malis voluntatis. Nam illa ad
259쪽
Corali. 3. Ea caussa, aut nulla est, aut En intellis gentissimum, potentissimum, optimum immutabile . Nam ea causa perficere debet intellectum, potentiam, naturam, quae sunt miseriae nostrae causae e id vero fieri nequit, nisi intellectus extra aleam erroris constituatur, potentia intellectui in appetitu aequetur, natura perficiatur, ita ut a nullis abis pendeat; quod exigit En intelligentissimum , potentissimum , optimuml, immutabile. Nisi igitur id sit, nulla esse potet extran causa, qua esse polsumus beati. Coroll. 3. Nisi id ens existat coroll. est homo animantium omnium, quae in Tellure liunt, miserrimum . Quippe qui iis miseriae causis agitatur, a qui bus illa sunt immunia. Schol, Sunt haec, quae posuimus, fundamenta prima Religionis, Gratiae , quemadmodum in Theologia naturali sumus demonstratur . Quod ei adnoto , ut lector spectet hinc quo tendam.
De hominis beatitudine . tum d virtute.
PLacet hoc caput exordiri nobilissimi huius aevi phialosophi verbis a). Nihil, inquit ille gravissime
nihil aliud esscitur , is au privata , aut communis miseriaci ut nulla ex re clarius intelligere si ui esse illa esseelus amoris erga nos Dei' nae irae nutri ipsorum adυersus nos tuos . Nam illa virtutem fere semper aut in animis nostris ingenerant aut alun3, aut custodiunt nosque ad vitae commoda, promranda fortiores , ad
utendum sapientiores seciunt haec vero virtutem omnem aut enervant , aut extirpant , quumque a vitiis progignuntur, tum ilia alia ingentia progenerant. Quum autem quicquid ad virtutem refertur bonum es quae ia
260쪽
pernicialius hominibus accidere potius Vici rationis abu-jus e nihil interea es , quod utrique nunc sexu , omnibus homi=rum ordinibus pulchrius sit. Mentis acumine, exi ritati , solertia Gmo quidquam alteri conceserit : quilibet
id prae se fert max num humanae Uttae Crnamentum. At corrumpe corrumpere seculum ocatur e vir inrtis loco vitii Jι. Hac mentis obor, quam animi cura unica cor Aptorum morum, e rque uberti lima scaturigo ejici
adde, miteriae nemo enim unquam vitio, sed vi tute fuit beatus mentiri vitia quidem felicitatem possunt, praestare nequeunt . Si mihi ea philosophandi ratio placui illit, quae in hoc argumento aliis, videri posset abs re long tisi me est , Metaphysicum de virtute diiserere: Nunc quum nihil vehementius reprehendere in ph: losophorum recentium criptis soleam, quam ita philosophari, velut qui nihil sua intersit, quae sit hominum vita , eos non moror , qui scientiarum a me fines disterminari clamant. Sterilis illa contemplatio ho-ininum est, qui otio, literis abutuntur, quique quo in rerum natura loco sint ignorant Philosophiam hi in hominum biso im reprehensionem inducunt de majestate sua deturbant. Quod est cur reprehendamus sch lae doctorem quod tetricas ab hominum usu ac commercio abhi et rentes quaestiones induxerint , quique ita philosophati sint, quasi extra hominum mores cultumque positi, quum pii ia illi nobis objicere possint, eo gra ius , quo praeiens philosophia verioris sapientiae speciem metuitu manda pulchra , sectanda Prop. LXIX. Natura ipsa admonemur, beatitudinem spectare , nc piaesentas vitae tantum , sed sempiter
D. Prima pars Lege ipsi naturae mechanica in ipsum
horium rapimur pi, p. 4. idei in id , quo naturano . sim perficit irin conjerva cur , atque cum p fecta sit vo lupi. t. Drop a. h. nimiium in beatitudinem ita
quidem ut aflictibus eam in rem piae validis armet ς cap. sup . Q nos in bona voluptate de tei minet, a