장음표시 사용
351쪽
gulae sint probabiles , illam praeserre quae ipsi eligenti minus prob1bilia
existimetur, probabiliore relicta. Hoc docent S. Antoninus I. parte , tit. 3.Cap. Io. f. IO. regul. . Gabriel in A. distinct. I 3. quaest. 8. art. . dub. 2. in 3. Probatione I. conclusionis. Sylvester Verb. Dubrum , qua l. 2. Conradus de contractibus, tract. 7. quaest. Io. conclus. I. Corduba in suo Quaestiona rio, lib. 2. quaest. 1. Martinus Navarra in Summa Hispanica, cap. 28. addit. ad num. I 83. capitis 27. ut citat contrariae opinionis assertor Sancheg in Decalog. lib. I. Cap. 9. num. I 3. illam enim Summam Hispanicam nunquam in manu habui. Haec doctrina est contra Sanche et loco cit. & Bonacinam de legib. & peccatis disput. 2. quaest. q. pu iacto 9. num. 4. Medi nam in I. 2. quaest. I9. art. 6. Suarc Σ F. tomo in .part. disp. Αο. sect. F. num. 6. Vasque E in I. 2. quaest. I9. disp. 62. cap. 4. Petrum Navarram lib. 3. de Institution. Cap. I. dub. I 3. num. 237. Nostia hujus conclusonis ratio est , quia omnem rectam & honestam operationem necesse est consequi ex recto Sc justo, quod praecesserit, judicio. Intellectus enim cujus Objcctum est veritas,
praelucet voluntati ad omnem moralem actionem, ut passim docent Aristo teles Sc D. Thomas. Est ergo veritas in primis investiganda antequam voluntas sese moveat ad agendum , ut praecipitur Ecclesiastici 32. Ante omnia opera verbum verax praecedat te , ct ante omnem astum consilium sabile.
At verδ quisquis ab ea, quam probabiliorem judicat, recedit opinione, ut minus probabilem sectetur, sponte ac propria electione recedit ab eo quod
judicat propius ad veritatem accedere, hoc fine & intentione, ut oppositae parti adhaereat, quam judicat vero remotiorem , atque perversa intentione agit , & sciens ac volens se in majus erroris periculum agit praecipitem, & adversus propriam Conscientiam rebellat, quod sine peccato
fieri nequit. Eadem ratione Iudex suo praevaricatur ossicio , si sponte cauta sani adiudicet Parti cujus videt jus esse minas probabile: & Medicus , si caeteris paribus circumstantiis recuset remedium essicacius , quod habet ad manum , ut aliud aegroto adhibear , quod minus probabilitcr proderit:
item is , quo petitur consilium, si supprimens probabiliorem quam ipse
judicat opinionem , pro ea parte consulat quae sibi miniis videtur probabilis ; in his quippe omnibus insincere & contra bonam fidem proceditur, atque 1 recto scopo voluntarie aberratur , majusque periculum prae m nori eligitur. VIII. Vbi verδ aequalis ex utraque parte probabilitas apparet, adhibenda est diligentior d i scussio, adhibendae quoque devotae ad Deum preces , qui est Pater luminum , a quo descendit omne datum optimum , de omne donum persectum. Iacobi r. A quo si nulla illustratio , aut specialis
inspiratio obtineatur ,, tum demam pars eligenda est quae rutior videtur. aut quae graviores habet Authores ac assertores. Huc omnes un conspirant graves Authores praeter Fagnanum, qui omnem ubique aversatur opunionem , ut suam ubique astruat, quam Vocat moralem certitudinem , ad
352쪽
d. cap. Ne innitaris , nurn. I 23. de constitui. Ad ejus autem argumentum, quod judicare de probabilitate non sit idem ac judicare de veritate , quoniam Lepe contingit ut quod re ipsa falsum est , sit tamen secundum hominis judicium probabile , unde facile nascitur error circa veritatem , stante judicio probabilitatis ac verisimilitudinis ; & quod aequaliter ex utraque parte dici probabile potest, non polst elli ex utraque Verum , quandoquidem imposIibile est ut contradictoriae propositiones sint ex utraque parte verae, quanuis nobis ambae videantur etiam aequali ter probabiles equo fit
ut post judicium probabilitatis lupersit dubium de veritate , quae quidem, ut vidimus, est quid distinctum ab ipsa probabilitate ; quisquis autem in
dubio veritatis se determinat ad aliquid , esto habeat certum judicium de probabilitate , non tamen per hoc habet certum judicium de rei veritate, sed dubius de anceps fluctuat de veritate : quinimo si velit de rei veritate ex ea, quae sibi videtur , probabilitate judicare , & tamen parem utrobique ineue probabilitatem judicet, multo minus habebit unde seipsum in alteram partium determinet, sive quoad ipsam probabilitatem , live quoia
ad intrinsecam rei veritatem ι quia cum aequaliter utramque in partem propendeat , necesse est eum aequaliter dubitare , nec potest se etiam ad
opinandum , de multd minus ad certum judicium serendum determinaret de si velit in alterutram partium , quas aequaliter Videt esse probabiles, determinare seipsum, adversabitur proprio judicio , seque temere effundet in alteram partium, dum conscientiam habet aequaliter dubiam; & conse luenter se peccato temere implicabit, quod inseparabiliter dubiam concientiam operantem comitatur. Respondemus ad haec, aliud juris esse quando nulla est necessitas se ad alterutrum determinandi; aliud autem quando occurrit ratio Sc via se expediendi aliunde. Quemadmodum enim
imprudenter agit peregrinus in bivio positus & aequaliter dubitans utra pars bivii eis ducat quo pervenire intendit, si temere statim se uni viarum committat , quando paulisper differendo spes est occursus alicujus homi nis , quo edoceatur ; sed idem imprudentius aget si nulla talis spes assul
geat , neque valens retrocedere sive ob itineris longinquitatem , sive ob occurrentia retrδ praecipitia aut periculosa torrentium aut finminum vada . nocte trajicienda retrocedenti, atque in hac ambiguitate positus praeeligat
ibi in bivio consistere , noctemque hibernam, hoc est longissimam & frigidissimam , impastus sub dio transigere, quam se incertae, dc tamen probabili viae cum dubio committere. Itaque in ambiguis Zc aequaliter incertis nemo se prudenter determinabit ad alterutrum , si id evitari possit; sed si prorsus necelsarium ac inevitabile sit ut se determinet, suadet Christiana prudentia ut id eligatur , vel quod est probabilius , vel quod est aeque probabile, clim nihil aliud possibile occurrat ; non tamen ut eligatur illud quod est minus probabile. Si vero insistas, existere peccatum ubi quis animo dubius alterutrum eligit : id ita esse nego in casibus inevitabilis necessi
353쪽
talis ; huc enim peccatum nullatenus pertingit, modo adsit bona hominis intentior neque causam habet sive credendi, sive dubitandi quod reccet, sed potius certitudinem quod in his rerum circumstaritiis nullatenus peccet. Deus enim impossibilia non jubet , neque ullam inducit peccandi necessitatem. Sic quippe decernit Concilium Tradent. sess 6. de justificatione , can. 18. Si quis dixerit, Dei pracepta homini eti. ιρο ν istiGrato , cpsub gratia constituto esse ad observantam impossbilia, anathema sit. His concordat
utraque Iurisprudentia, Impost bilium obligatio nulla est , l. IN obiit .m,.
D. de regul. jur. cap. Erit autem lex, dist. .. l.Titius, β. fin. D. de excusat. tutor. l. Qua sub conditione, g. γωies, D. de condit. instit. IX. Praeterea jura ipsa in rebus lege non definitis permulta relinquunt Iudicis arbitrio , ut suam, dum sit probabilis , sequatur opinionem, cap. De causis, ε. Istis etiam, de Offic. delegat. dc l. i.*. I. D. de jure deliber. cum multis similibus. Sed maxime urget cap. Inqui uioni, de sunt. excolum unic. ubi Papa tria decernit. Primo , si uxor certo sciat impedimentum proprii matrimonii, quod tamen ipse nulla ratione possit probare , ipsam teneri absti uere ab omni carnali commercio, di potius humiliter excommunicationis sententiam sustinere, quam ipsi non obedienti infligit Eccle-sa , apud quam non porest illud impedimentum probare , quam pcccare mortaliter per consensum ad conjugale commercium. Secundo , si uxor ex levi credulitate existimet inesse impedimentum , debere ex sui Pastoris
consilio illam levem ac temerariam credulitatem abdicare, & posse noni solum reddere, sed etiam petere debitum coniugale. Tertio , si probabilis& discreta sit illa uxoris credulitas , eo casu posse ab ea reddi debitum,.. non tamen exigi, ne peccet Contra propriae conscientiae judicium. Prima iliamin definitionum docet, non licere aliquid agere contra propriae conscientiae certum judicium. Secunda , non esIe habendam scrupulosae conis scientiae rationem. Tertia , non esse progedendum adversus opinionem
probabilem , quam vorat ibi Papa credulitatem probabilem & di scretam; cum hac tamen moderatione, ne alterius jus offendatur. Ergo ubi nihil se in petit certi , . necesse est adhaerere probabili opinioni. Atque ita docontis. Antoninus I. p. tito 3. cap. IO. reg. 4. & Angelus & Sylvester in verb. opinio , Martinus Novarra in Manuali, Cap. 27. num. 28 I. 282. & seq. aliique graves Scriptores. Et S.Thomas I. 2.quaest. 3p. art. q. ad 2. sic dicit: Prudentia magis conveniι cum a te quam habitus Jecalativi, quantum ad subjectum ct materiam: utrumque enim est in opinativa parte anima , ct circa contino en t aliter se h b re.
X. His ita suppositis & probatis , Consessarius jure merito potest abis
solutionem recu sare poetii tenti sic affccto , ut sciens alteram opinionem inb prob biliorem , & tutiorem , eligat tamen agere secundum eam, . quam i p se i centrem existimat minus probabilem , 8c minus tutam : quanis
354쪽
l ubens ex ponit peccati periculo , imb peccat contra rectam judicii regulam. Sed si poenitenti persuasum non sit esse majorem in opposita opinione probabilitatem , & securitatem , non debet Consessarius illum ad op positam, quam tenetis opinionem adigere , nisi Consessario compertum sit, illam poenitentis opinionem esse improbabilem ; quo casu indebitEaeteret Confessarius illum absolvens, quem videt aut judicat esse incapacem. Sed si in materia non omninis certa agnoscit Confessarius opinionem illam , prae qua poenitens non agnoscit probabiliorem , esse vere probabilem , non debet illum dimittere non absolutum. Ratio est, quia in pati causa Consessarius alterum condemnaret , simulque sibi blanditetve ac indulgeret ; cum propria opinio , quam vult csse probabiliorem , polIte
alteri perito oc probo judicari minus probabilis ,&opposita prob ibilior. Si itaque judicat Conkssarius oppostam poenitcntis opinionem esse pro
babilem , videtque eundem nullam agnoscere probabiliorem ac tutiorem, incurret Consessarius in illam Scribarum dc Pharilaeorum condemnatio nem : A ligant onera travia ct importabilia , ct imponunt in humedios hom ianum I digito autem suo nolunt ea movere. Matth. 23. Et si Confessario isti istud jus competeret erga suum poenitentem , idem Consessarius dum viein sim confitetur , & poenitentis vicem agit, posset ab alio , cui confitetur. Sacerdote oppositam opinionem sequente adigi ad abjurandam propriam illam opinionem , etsi hactenus illam existimaverit esse probabiliorem. Huc pertinet laudatissimus ille canon Alliant, 26. quaest. 7. Non tamen omnem Sacerdotem in praedicto casu recusantem absolvere , protinus insimulandum duxerim mortalis culpae ; nam bona fides , pia intentio, praeoccupario opinionis quae multum invaluit, inadvertentia quoque Beignoratio venialis possunt a mortali excusare sacerdotem. Sed ejusdem pervicacia esset mortaliter criminosa , si per eam periclitaretur salus aeterna poenitentis, & locus daretur Apostoli eae querimoniae I. Cor. 8. Et per bis infirmus in tua scientia frater , propter quem Chrsus mortuus es ' Sic autem .peccantes in fratres ct percutientes eonfrientiam eorum infirmam, in Chrisum
XI. Quando tamen ex oppositis opinionibus una quidem tutior est,
sed altera probabilior, licitum est sequi probabiliorem , quae hoc ipso
tuta est & secura. Cum enim ad recte agendum reqHiratur praecipud veri-ras atque erroris fuga , inde fit ut major probabilitas in re ambigua sit praeserenda, quia magis accedit ad scopum veritatis. Hoc docent Sylvester
in verb. opinio, num. t. & clarius in Verb. Dubium , quaest.2. num. 2. verbis
istis quae nostris conclusionibus conformantur: Si detur caseus, quod opinis securior sit minus probabilis notabiliter, non es eligenda necesserio, quia bessiastratio dubii. Si autem probabilitas hinc inde K et aequalis, tutior eligenti e δ' -- cessar o , ando ex electione alterius imminet periculum peccati mortalis. Haec
Sylvester. Noarra quoque illud juris axioma, Turire pars in dubio es eli-
355쪽
genia, judicat valere quidem in eo quod est proprie dubium ; sed praevalere in opinando & agendo probabilitatem , sue aratione, sive a sussicienti authoritate ducta M. Nav. cap. 27. num. 283. & S. Antoninu S I. pari. tit . . cap. I . f. Io. de Conscientia , rcgul. q. negant e ID seir: per imperandam tutiorem viam. Quin etiam Fagnanus ipse s quod mirum sit) tam ii fensus probabilium opinionum hostis ultro tandem fatetur in cap. e -- nitaris, de coci. stitui. num. χχ3. licere sequi etiam opinionem probabiliorem , quando contraria est tutior , eo quδd vehemens ex tali probtibili- rate opinio pro certitudine habeatur : sicque ibidem adjungit, eum qui
existimat probabiliorem esse opinionem , quam docent Sainctiis Thomas, S. Bonaventura , Scotus , Durandus , Paludanus , Gabriel , Adri. Mius, Turrecremata , S. Antoninus , Sylvester , COVarruvias , Navarra , aliique, non em necessario exprimendas circumstantias notabiliter aggravantes in
consessione, posse contrariam quanuis sit tutior opinionem neglectui habere, quanuis eam propugnent Anti di odorensis , Alensis, Marsilius, Caietanus , Victoria, Solus , Suare et , Conincti , & plerique alii. Addit Fagnantis sententiam Divi Thomae hanc esse , non teneri cum qui mort liter peccavit . confiteri statim habita Confessoris copi . , nisi in quibundam casibus ubi subcst grave & urgens periculum. At Hugo a S. Victore,& Sanctus Bonaventura contrarium docent. Opinio S. Thomae videtur probabilior simul & communior ; opposita verb tutior est. Is ergo qui magis probat opinionem priorem , potest eam sequi, relecta tutiore , sed minus probabili Opposita sancti Bonaventurae sententia. Hoc exemplum profert S. Antoninus loco cit. & approbat cum eo Prosper Fagnanus num. 11 . Quin etiam Concilium Triburiense can. 8. qui citatur in Decreto , can. fin. 3oia q. . nihil ausus generatim dc finire, eo quod multi contrariam sequerentur opinionem , ut ipsum testatur Concilium ; providet nihilominus ut conjuges de quibus incertum erat an valido contraxitIent, contracto antea matrimonio libere utantur. Contraria quidem de nullitate opinio tunc temporis erat tutior, sed istam de validitate Patres Synodi ex i stimarunt probabiliorem.
XII. His sub iciendum duxi locum Francisci Sylvii erudi tissimi
Commentatoris Summae Theolo Sicae Dahomae, in i . 2. quaest. I9. ast. s.concl. 3. tum ob aut horitatis ejusdem additamentum , tum quia alias obiter resolvit difficultates in praxi Occurrentes. Haec ejus verba sunt: petes utrum haec regula Iuris , In dubiis eligendam esse tutiorem pa Iem , vera sit absque exceptione λ: Respondeo : Negativa Verisimilior est , quando enim contingit utramque dubii partem esse tutam , non videtur esse nece Cariti in quod eligatur ea quae est rurior. Ac rursum quando ad sequendam partem minus tutam invitat aut haec regula Iuris , In pari c.iusa potior est conditio
possidentis: aut ista, Cum partium jura sunt Obscura , reo favendum est potiusquam inori ι aut idem suadet evitatio gravio damni, quod incurreret v cl
356쪽
lnserret is qui partem tuti ovem sequeretur, non est necesse illam sequi, uti neque si pars illa , quae judicatur tuta, sit probabilior tutiore altera, quemadmodum colligi potest ex Sylvestro verbo Dubium , quaest.2. Meditana hujus quaestionis art. 6.dubitat A. concl. 3. Sayro lib. I.Thesauri, cap. 33. Hallo lib. r. cap. 3. Pusantio hujus quaestionis art. 6.dub. q. & I. Suar. tOm.1. in 3. 'art. disp. go sect s. & 6. Unde ii quis agrum pol Iideat, qui ab alio revocetur in dubium , debet quidem posse tar diligenter examinare, sine ager iste sutis, an alterius 3 Manente tamen dubio non tenetur agrum alteri abdicare, quanuis hoc tutius foret ; sed eum retinere , ac illo uti potest. Et similiter quando dubitatur de aliquo, sitne legitimus , an spurius ; neque potest cerib cognosci quod sit spurius, sed remanet dubium etiam post adhibitam diligentiam , ipse potest se habere pro legitimo, & haereditatem adire tanquam legitimus , quemadmodum ostendit Sayrus d. cap. 3. imb & Ordines suscipere ; quanquam consultius foret dispensati nem petere , quam in tali casu polle Episcopum concedere tradit Covarruvias ad Clement. Si furiosm , pari. I. num. 9. 8c Suare Z disp. s. sect. 4.in 3. pari. tom. 3. Et ex his quidam inferunt, expositum de cujus parentibus dubium est , habendum esse pro legitimo, etiam ad Ordines susciapiendos: quod quidem si constiterit, natum es Ie in matrimonio legitimo, solum autem dubitetur , an de illo natus sit, facile admittimus: si autem non sciat hir , utrum in matrimonio natus sit, Covarruviae dicto num. 9.Alson si Vivaldi tit. de illegitimitate,& aliorum sententiae accedimus, existimantium quod non possit ordinari absque dispensatione saltem Episcopi. Cum enim frequentius sit quod illegitime nati exponantur quina legitimi, major praesumptio est quod qui fuit ita expositus ut ignoretur quomodost natus , utrum in matrimonio , an eItra I utrum ex conjugatis, an exsolutis , sit natus illegitime , qu na quod legitime. Haec Sylvius. XIII. Quivis Confessarius absolvere deset eum poenitentem, qui non vulε ab opere abstinere, quod secundum probabilem piorum & doctorum aliquot hominum non reprobatam in Ecclesia aut horitatem est liciatum , quan vis juxta probabilem pariter aliorum aut horitatem , quam ipsemet sequitur Confessarius, habeatur minus probis bilis , ut ostendunt graves Theologi & Canoniis. Medina in I. a. qNaest. I9. art. 6. Soto in . dist. I 8. quaest.2. art. J. Navarr. cap. 26. num. q. Sylvius supra citatus, aliique insignes. Neque ver b inde sequi tur pol se quemquam operari contra suam conscientiam , quia haec non sunt cadem , aliquem agere erga alterum bona fide & pr .ibili opinione nixum, atque i in qui hac in re nullum ponit obicem sacramentali absolutioni; & agere sponte sua , absque ulla ad alium secus liciteque opinantem relatione. Esto aget Conse tririus
erga alterum non secundum propriam Opinionem . non ramen contra
propriam conscientiam , quia judicare debet esse illum hic & nunc &prabice capacem absolutionis: de cum nullum absolutioni ponat obicem,
357쪽
iniustum esse si velit illum bene in suo se illa morali fundatum ad suam,
id est Confessarii adigere opinionem. Est vero D. Thomae , aliorumque Theologorum communis & approbatissima sententia , illicitum esse agere
contra dubium speculativum in communi, sed plerumque occurrere obligationem consentiendi in oppositum , Ob certas occurrentes circumstant ira , quae actum reddunt rationi consentaneum. Praescribat sibi quisque quascunque libuerit austerae vitae leges : caveant tamen tetrici isti censores aliorum apud Deum licitam libertatem tyrannice opprimere ; considerent inque, cum ipsis sibi opus sit poenitentium vices subire , alii 'hie Sacerdotibus interdum se absolvendos subjicere , moleste laturos si pari jure &potestate compellerentur propriam illam abrogare opinionem, quam aliis ingerere volebant, si Sacerdos cui se subjiciunt, cogere illos attentaret ad suscipiendam contrariam probabilitatem , cui renunciare suos ipsi scenitentes indebit E compulerant. Huc pertinet lex illa Evangelica Luc. 6.Eiadem mensura, qua mensi fueritis , remetietur vobis. In univerium porro admonemur sacris Canonibus, cap. Per tura , it 1. de simonia, &cap. In suum,
de sent. excom. nullatenus fas este contra conscientiae dictamen agere,
nisi post sincere depositum dubium vel contemptum, tametsi non discussum scrupulum. JXIV. Hoc tamen constanter observandum , quod ubi Sacramenti alicujus conficiendi valor periclitaretur, aut alicujus animae salus , tutior pars semper est eli genda. Ideoque in cap. Meniens, de Presbytero non baptizato mini si . cum qui et omnibus ordinibus , ipsoque Sacerdotio initiatus
comperisset se non fu i sIe baptizatum , ideoque Baptismum post Sacerdotium suscepisset,gravisque ideo ellet di sputatio utrimque rationibus multis agitata, utrum ille Ordines valide suscepisset ante Baptismum , protestatur Papa hunc esse dubitabilem casum , sed id tamen agendum quod tutius est ; ideoque mandat ut per singulos ordines usque ad Sacerdotiumvir ille promoveatur. Aitque cap. Ecclesia, de consecrar. dist. 1. Ecclesia, vel Altaria , qua ambiguasum de consecratione, consecrentur. Et Synodi Quini sex tae canon 8. Quoties lait) non inveniuntur testes firmi, qui citra omnemiabitationem assirment infantem esse baptizatum, debet secundum veterem ct canonicum usium citra omnem hasitationem baptizari. Sanctus quoque Gregorius Magnus lib. I i. epist. 3τ. ita scribit: Hoc riso tenere debetis , quod oe nos ab anti cesseribus nostris traditum acc*mus,ut quoiles tam de Baptimo aliquorum, quam de Confirmatione, quam de Eccssiarum consecratione dubitatio habetur,
or me seriptis,nec testibus certa ratio habetur, ut baptitentur tales, vel consementur, atque Ecclesia cauonice consecrentur, ne talis dubitatio fidelibus ruina fiat: quoniam non monstratur iteratum , quod certis indiciis non ost Aditur rite peractκm. Hac uos vobis tenere, ct mandare docemus. Quae de Baptismi, Confirmationis 3c Ecclesiarum consecrationis incertitudine providit sanctus Gregorius Papa, hoc idem docet de collatione ordinum dubia dc incerta Sanctus
358쪽
Sanctus Ray mundus lib. 3. Summae, tit. de aetat. ordinand. g. I. Item si Sa eordos in dubia & incerta materia , puta in pane hordeaceo consecraverit,
aut si qui, in aqua distillata quae dubia quoque materia est) baptizavetiis
docent unanimes Doctores universi , baptizandum esse denuo , vel conse
XU. Probabilitatum sontes geminos communiter indicant Doctores, vel enim ex ratione dimanant, eaque probabilitas dicitur interna ; vel ex asserentium Numero & authoritate, quam Vocant externam probabilitatem. Probabilitas ista quae ab authoritate sumitur, debet proficisci a viris pietate, eruditione & prudentia eximiis, quales difficile reperias in illa Scriptorum caterva , quae ante annos circiter triginta ut densi ssima nubes locustarum sese quaquaversum effudit, criminosarumque opinionum portenta
disseminavit , quibus eorum Authorum quilibet magnam & in tuto positam probabilitatem vel suo unius suffragio , aut horitateque se conciliare praesumebat: imb jactabat sibi genus humanum vinculo ampli ssimae beneficentiae astrictinia ob sublata peccata mundi ; quia quae olim habzbantur pro criminibus , suae aut horitatis pondere reddidi stet licita & honesta; viamque illam arctam Ec arduam quae ducit in coclum , in amplissimam aream & planitiem convertisset, quit turb& indiscriminatim uniuersi abs- re ulla difficultate in coelum devenirent, solis exceptis qui tantum bene ἀcium non agnoscerent, divinasque istas probabilitates non exoscularcntur, quorum dumtaxat est desperata salus, & certissima damnatio. Istis caecis ducibus, eorumque sectariis ad amussim quadrant Isaiae istae querimoniae cap. 3o. Populus ad iracunaiam provocaus est, filii mendaces nolentes audire legem Dei : qui dicunt videntibus , nolite videre ; ct aspicientibus , nolite afficere nobis ea qua recta sunt: loquimini nobis placentia , videte nobis errores Et his conveniunt quae Christus enunciat Mati. i Sinite illos, caeci sint, in duces cecorum. Caecus autem si caeco ducatum praestet, ambo in foveam
eadunt. Quamplurimis libris & saluberrimis decretis huic pesti sese cffundenti ptimi obstiterunt eruditissimi Doctores & Parochi Gallicani, quotum classico exciti plerique Regni Praesules laudatissimam operam adversus hanc perniciem contulerunt. Eadem lues per Italiam aliquandiu serpsit ut cancer. Sed tandem surrexere viri pii & eruditi , qui intrepide Novatores istos adorti sunt. Et postremo Alexander Papa VII. illos suis obtrivit fulminibus hac subjecta Bulla , ex qua perspectum fiet, quam immania,
atque ipsis Scythis , nedum Christianis detestanda invexerint circa morum disciplinam dogmata, quanquam pauca dumtaxat attigerit, aliaque quam plurima aeque , aut magis horrcnda , qNae horum libris continemur δc asseruntur , praetermiserit. Non enim unus Hoc es suffecerit ad istas stabuis
359쪽
3 2 iuris Canonici Theoria Feriam die L . Septembris 1663.
In Congregatione generali Sanctae Romanae & Universalis Inquisitionis, habita in Palatio Apostolico Montis Qui
rinalis coram Sanctissimo D. N. D. Alexandro Divina Providentia Papa VII. ac Eminentissimis, Reverendissimis D D. Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus in tota Republica Christiana adversus haereticam pravitatem Generalibus Inquisitoribus a Sancta Sede Apostolica specialiter deputatis.
SAnctissimis D. N. audivit non sine magno animi sui moerore, complures opiniones Christianae Disciplinae relaxativas, & animarum perniciem inferentes, partim antiquatas iterum suscitari, partim noviter pro dire , & su inmam illam luxuriantium ingeniorum licentiam in dies magis excrescere , per quam in rebus ad conscientiam pertinentibus modus Opinandi irrepsi alienus omninδ ab Evangelica simplicitate , Sanctorumque Patrum doctrina ; de quem si pro recta regula Fideles in praxi sequerentur,
ingens eruptura esset Christianae Vitae corruptela. Quare ne ullo unquam tempore viam salutis, quam suprema Veritas Deus , cujus verba in arternum permanent, arctam e lie dc finivit, in animarum perniciem dilatari, seu verius perverti contingeret, idem Sanctissimus D. N. ut oves sibi creditas ab ejtismodi spatiosa, lataque, per quam itur ad perditionem, via pro pastorali solicitudine in rectam semitam evocaret, earumdem opinionum examen pluribus in Sacra Theologia Magistris, & deinde Eminentissimis , &Reverendissimis DD. Cardinalibus contra haereticam pravitatem Generalibus Inquisitoribus serib commisit. Qui tantum negotium strenue aggressi , eique sed uid incumbentes, & mature di lcussis usque ad hanc diem infrascriptis propositionibus, super unaquaque ipsarum sua suffragia Sanctitati suae sigillatim exposuerunt.
PROPos ITIO I. Homo nullo unquam vitae suae tempore tenetur elicere actum Fidei , Spei & Charitatis ex vi praeceptorum divinorum ad eas virtutes pertinentium. a. Vir Equestris ad chaellum provocatus potest illud acceptare , ne timiditatis notam apud alios incurrat., Sententia asserens, Bullam Coenae solum prohibere absolutionem haeresis , & aliorum criminum , quando publica sunt ,& id non derogare faculsati Tridentini, in qua de occultis criminibus sermo est , anno 1629. 18. Iulii in Consistorio Sacrae Congregationis Eminentissimorum Cardinalium visa & tolerata est. 4. Praelati
360쪽
. Praelati Regulares possunt in foro conscientiae absolvere quoscunque seculares ab haeres occulta, & ab excommunicatione propter eam in
s. Quanuis evidenter tibi constet Petrum esse haereticam , non teneris denunciare , si probare non possis. 6. Conselliarius qui in Sacramentali Consessione tribuit Poenitenti chartam poste, legendam , in qua ad venerem incitat, non censetur sollicitasse in confessione, ac proinde non est denunciandus. . Modus evadendi obligationem denunciandae sollicitationis est, si sollicitatus confiteatur cum sollicitante ; hic potest ipsum absolvere abiaque onere de nunciandi.
8. Duplicatum stipendium potest Sacerdos pro eadem Missa licite accipere , applicando petenti partem etiam specialissimam fructiis ipsinet celebranti correspondentem ; idque post Decretum Urbani VIII. s. Post Decretum Urbani potest Sacerdos , cui Millae celebrandae traiaduntur, per alium sati s facere , collato illi minori stipendio, alia parte stipendii sibi retenta. to. Non est contra justitiam pro pluribus sacrificiis stipendium accipere,& saerificium unum offerre : neque etiam est contra fidelitatem, etiamsi promittam promissione etiam juramento firmata , danti stipendium, quod pro nullo alio offeram. ii. Peccata in confessione omissa , seu oblita ob instans periculum vitae, aut ob aliam causam , non tenemur in sequenti confessione expri
ii. Mendicantes possunt absolvere , casibus Episcopis reservatis , non obtenta ad id Episcoporum facultate. 3. Satisfacit praecepto annuae consessionis , qui confitetur Regulari, Episcopo praesentato, sed ab eo injuste reprobato. 1 . Qui facit consessionem voluntarie nullam , satisfacit praecepto Ecelesiae. I 1. Poenitens propria aut horitate substituere sibi alium potest , qui loco ipsius poenitentiam adimpleat. . I 6. Qui Beneficium curatum habent,possunt sibi eligere in Conscitarium simplicem Sacerdotem non approbatum ab Ordinario. I . Est licitum Religioso, vel Clerico calumniatorem gravia crimina de se, vel de sua Religione spargere minantem occidere, quando alius mois dus defendendi non suppetit, uti suppetere non videtur, si calumniatorsit paratus vel ipsi Religioso, vel ejus Religioni publice, & coram gravissimis Viris praedicta impingere, nisi occidatur. I 8. Licet interficere falsum accusatorem, falsos testes, dc etiam Iudicem quo iniqua certo imminet sententia, si alia via non potest innocens