Juris canonici theoria et praxis, ad forum tam sacramentale quàm contentiosum, tum ecclesiasticum, tum seculare. Opus exactum non solum ad normam juris communis & Romani, sed etiam juris Francici authore Joanne Cabassutio Aquisextiensi, ..

발행: 1691년

분량: 854페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

s Praxis. Lib. V, 3 3 s

fimo n. Abbas in cap. Cum Clerici, de pactis num. a. Ugolinus de simon. tab. i. cap. I9. & Gallicani Doctores Gregorius Tolosanus institi bene fie.

cap. 26. num. 2. Papo tom. I. Notariorum, lib. 2. pag. 9o. Pastor lib. s. de bane fi c. tit. IS. num. IT. Bengeus de simo n. in benes num. 3. secus de Be ne fietis post simoniam acquisitis judicant. Clim enim admittant nullatenus vacare antea legitime acquisica Beneficia , consentiunt tamen quaecunque acquirantur post excommunicationem Beneficia , necdum obtenta di spe ia-

satione ac re habilitatione a Summo Pontifice , nullatenus teneri polle, eorumve fructus percipi, sed perceptos esse restituendos; Beneficia verbipla vacare ipso jure , Extrav. Cum detestabiae , de simon. junctis Constitutionibus Pii IV. & Pii V. quas in hoc Regno usu receptas testatur ibidem Pastor. Iunge his can. Erga simoniacos, I. quaest. I. quo statuitur simoniacos esse omuino deponendas. Ratio petitur ex incapacitate quam producit praecedens simonia. IX. Verumtainen sublato per absolutionem illo incapacitaris obice,

tum demum debite absolutus capacitatem recuperat ad nova Beneficia, juxta Martinum Navarram consit.' I. num. s. & consit. 91. de simonia: &Petrum Navarram lib. 2. de restitutionib. cap. 2. num. A s. & seqq. Suarcaede Religione tom. l. lib. . cap. 18. ad lin. & plerosque alios dicentes ipsam Pii V. Sullam nec in ipsa Italia esse receptam quoad istam quam continet cI au sulam : Et peraetuo sit inhabilis ad quaecunque alia Benesicia obtinenda. Sed ne huic Bullat praejudicium fiat, nego eam dine intelligendam de interno, seu conscientiae foro , secundum quod semel debite absolutus pristinam resumit capacitatem ad Beneficia futura, quan vis omninis excidat a Beneficiis vel fimoniace, vel durante simoniaca labe acceptis , nisi specialiter cum eo dispensatum sit a Suprema Sede. Quod ergo Bulla haec de solo externo seu contentiolo foro si exponenda, perspicuum faciunt haec ejus verba : Quicunque detestabile crimen simoniacae pravitatis commisistero ictus fuerit. Nec ullatenus obstat Bonacinae oblectio ista, quod in dil- pensationibus Romanae Poenitentiariae solet plerumque apponi clausula dispensans occultos quoscunque simoniacos circa istam ad sutura Beneficia inhabilitatem. Stylus enim Scribarum & Notariorum vim juris nullam habet. Et saepenumero clausulae se perfluae apponi solent, vel ad excludendos injustos litigantium cavillos, aut ad sedandos cumulatius hominum scrupulos, aut ad largius captandum lucrum ab iis quorum requisitioni

conceditur expeditio.

X. Quod attinet ad simoniacam in Beneficiis confidentiam, mendum primo istiusmodi confidentiam esse conventionem, sive tacitam, sive aperia iis verbis expressam , ut qui Beneficium recipit , illud ipsum post hae in

aliam certam personam transserat, aut Beneficii fructus ab alio percipi sinat. Pius Papa IV. multa constituit ad istam reprimendam perversitarem,.

562쪽

uris Canonici Theoria,

quae incipit In olerabilis. Hic observandum cum NaVarra Manua l. cap. 23. mura. Io 8. & io'. his duabus Constitutionibus nihil prohiberi quod iam antea non fui siet prohibitum ; atque ita non esse illicitam aut vetitam confidentiam, qua quis sine ulla pactione confidit Collatorem collaturum renunciatum Beneficium ei cui renuncians conferri desiderat, vel supplicat; aut Patronum nullo adhibito pacto prae lentaturum ad id cui renunciatur Beneficium. Eademque ratione non est prohibitum conserre Beneficium, vel procurare citra pactum ullum ut conseratur alicui ea intentione& spe , quod is aliquando cedet in favorem alterius a se nominandi , vel sui ipsius conserentis aut procurantis , dummodo nullum pactum, nullusque modus , nullaque conditio adjiciatur. Quae cum licita sint attento jure antiquo , nullatenus evasere illicita per has geminas Constitutiones. Ita fere loqui riir Navarra , cui reliqui suffragantur Doctores. Nulla itaque superaddita prohibitione nova, tantum novae imponuntur, & graviores quim olim poenae ab utroque Pio infliguntur reis sinioniacae confidentiae.

X I. In primis enim duabus his Constitutionibus utriusque Pii statuitur , ut simili atque aliquis accipit confidentiari e Beneficium, antequam promissa impleat, sit jam inde ipso jure excommunicatus, adeoque collatio ei facta nulla sit ipso jure, teneaturque renuntiare Beneficio, & restituere quoscunque de illo fiuctus perceperit: cum tamen supra viderimus

his poenas non incurri in simonia beneficiaria , nisi postquam titiaque ex parte simonia completa fuerit. Praeterea reservamur solius Apostolicae Sed is collationi & dispositioni Beneficia collata & accepta in confiden

tiam nondum ex utraque parte completam : cum tamen simonia realis Beneficiaria, etiam ex utraque parte exequutioni mandata , non auferat Or

dinario potcstatem conferendi , neque reservet Papae. Potest enim simonia utrimque completa simoniacus renunciare in manus Ordinarii ; hic vero se renunciatum Beneficium conferre cui libuerit. Quare monent provide Navarra , Legius , aliique , ut sibi caveant qui Beneficia per confidentiam Vacantia accipiunt per ordinariorum collationem ; non enim jure illa possident. Sed tamen in Galliae Regno nulla hujus rei habetur ratio, ejusque perpetua inobservatio jus habet praescriptae consuetudinis. Insuper cum paulo ante docuerina simoniam beneficiariam non privare ipso jure aliis Beneficiis antea legitime obtentis, neque inhabilem facere ad Benzficia post ab lolutionem obventura, secus evenit in confidentiariis ; deperdunt enim Beneficia antea quaesita, & prorsus inhabiles fiunt ad futura in perpetuum,

nisi specialiter hac de re cum eis dispensetur,saltem scubi pars illa praefatae Bullae Pii V. recepta sit.Insuper fruetiis Beneficiorum per hujusmodi confidentiam acquisitorum , & pensionum confidentiariis constitutarum rescrvantur Camerae Papae ab ipso die collationis & constitutionis: quod est iam

tandum ut inquit Navarra) quo eis consulatur qui hac in re deliquerunt. XII. Porro

563쪽

S' Praxis. Lib. v. S, T

I II. Porro Papae reservatam excommunicationem simul ineui sunt xesignans per confidem talem conventionem, & res gnatarius, & mediato ces, iuxta Extrav. Cum detestabile a. de sim On. Ita censet Navarra cap. 13. arum. Do. Vers. Undecsmo quod mediator: Lessius lib. 2. cap. 33. dub. Num. 347. Stephanus ullaranta ver b. Simonia , sol. penult. vers. TR ct alia poena. Licet enim Pii Constitutiones adversus confidentiam loquantur quoad incurrendas poenas de solo recipiente , quia tamen confidentia cst quaedam species sitironiae in Beneficio , statuenduin videtur omnes hujus

criminis reos & participes subjici poenis generalibus , quibus , jure communi assiciuntur simoniaci circa Beneficia : poenales enim novae Consti-autiones non abolent antiquas , nisi eis palam derogenr. Secus tamen seniatiendum circa Beneficiorum quorumcunque , aut pensionum Vacationem. Haec enim poena non decernitur , jure communi veteri contra re sigia

alantes , nisi ratione solius Beneficii per realem simoniam resignati: &aliunde Constitutiones Pii IV. & V. poenas novas non superaddunt ratione confidentiae, nisi contra solum illum qui per confidentiam prohibi- eam recipit Beneficium , ut ex earum lectione perspicuum est, & specia tim ex verbis istis: omines idi singulos qui Beneficia aut pensiones hoc interce

erue vitio receperint. Itaque jacturae caeterorum Beneficiorum atque pensionum Sc officiorum reliquorum ,& inhabilitati in futurum perpetuae soli subjiciuntur recipientes, non autem resignantes sub pactione confidei

risi, aut ad id cooperantes. Verumtamen neque ista excommunicatio,

neque caeterae hie expressae poenae incurruntur ab illis qui Beneficia in eonfidentiam receperint, dummodδ statim ad se reversi dc resipiscentes celeri dimissione male κcepti Beneficii sibi prospexerint, ut expresse decernit Ipsa Pii V. Constitutio XIII. Altera nascitur dissicultas ex verbis Pii V. circa materiam confidentialem , se dicentis et Etiamsista dimittent- intentione receperit. Et

ibidem et Conficientia tantum unim Partis. Utrum recipiens Beneficium ab eo 'Ei cum manifestata conditione ac intentione confidentiali sbi resignat, sed resignatarius non intendit recipere in confidentiam , incidat in excommunicationem aliasque poenas praefatae Constitutionis λ Negant incidere

Navarra loco cit. vers. Sexto quod haec Extra gans. Suare E de censuris disp. 22. sect. 6. num. I 8. Lessius d. cap. 3 s. dub. 26. num. I 48. Rationem

dant , quia mens Leginatorum in hac parte non fuit reddere illicita . &his poenis subjicere illa quae antea fuerant licita. Sed antea licitum erat tale recipere Beneficium sine consensu , & sine ulla significatione consensus ad illam eonfidentiam ; ne sei licet resignans aperta in contrarium deis claratione repulitis , alium quaereret & inveniret qui pravae ejus voluntati consentiret et atque italitraque ex parte contra Ius Divinum graviter pec-Caretur ,& transmitteretur id Beneficium ad indigniorem personam. Sed cum ad exstirpandum confidentiarum abusum Papa diversas proserat

564쪽

ue , 3 iuris Canonici Theoria,

raesumptiones , ex quibus in externo foro judicari velit initam Disse utrimque confidentialem pactionem , jubet eam ob rem ut ubi constiterit de prava offerentis intentione , conjiciatur pravam suille receptantis accept*rionem : ideoque non dicit per hoc fieri mutuam confidentiam , se censendam esse talem, hoc est ita praesumi velle in externo di contentioso foro. Nam in foro poenitentiae interiori non praesumptio, sed rei veritas , poenitente secundum propriam conscientiam prolata praeValet. XIV. Omnes verδ unanimi consensu Authores admonent istas mutit iplices confidentiarii delicti praesumptiones in his Constitutionibus contentas reserri. ad forum dumtaxat exterius. Et utique , ut monet Suare iste recipiens dici non potest quod Beneficium recipiat in confidentiam, supponendo ejus mentem ab ea intentione esse alienissimam, licet alter ei det in confidentiam. Nec malitiam confidentiae ex parte sua habet qui sic recipit, cum nec verbo , nec intentione, nec ipso facto annuat voluntati dimittentis ; sed possit insuper apud Deum promereri ex pio affectu impe diendi effictum confidentia , quam offerens cum alio sibi consentiente completurus erat e, modo , ut dixi, neque assensum , neque externam talis assinsus significationena iste recipiens praebeat. Si verb praebuerit, quanvix sic recipiens non intendat opere id exequi quod pollicitus fuit , hoe ipso peccavit mortaliter , suoque expresso actu se complicem effecit nefariae confidentiae. Atque in hoc solo Bonacinae assentior docenti sic recipientem incidere in omnes hujus Constitutionis poenas, tum in tractatu de simonia, disp. I. q. T. F. r. num . . tum in tractatu do censuris in particulari , disp. a

X U. Si objiciat quis . Ecclesiam de internis non iudieare, & conse sum intrinsece malum non subjacere poenis canonicis , argumento capis Sicut simο1tiaca, de fimori. Respondendum cum Suarea & aliis, non puniri praecise actum internis , sed essectum externum E pravitate actus interni procedentem. Qinnuas autem dimittens confiἀentialiter Beneficium non minus peccet quam recipiens, non tamen pares cum recipiente poenas sustinet, quia tota geminae hujus Constitutionis severitas solos quos exprimit , recipientes perstringit, hac Hrsan ratione, quia homines procliviores sunt ad recipiendum qu1m ad dandum. XVI. Eisdem pariter subjicitur poenis hujusce geminae Constitutionis: confidentiaria pensionis Eccletiastinae receptio , quibus & Beneficii, ut patet ex Bullae Pii IV. verbis : nos Er siumlos qui Reneficia, vel pensiones hoc intercedente vitio receperunt, vel quidquid tale admiserint in futurum. XVII. Denique hic observa tres fimonia ae pravitatis casus inducem tes privationcm omnium quae quis possidet Beneficiorum, & inhabilitatem ad futura recipienda. Primus occurrit in hac materia confidentiali Secundus in simoniaca Summi Pontificis electione, ut statuit Concilium Lateranense sub Iulio II. s. 3.Tersius in fimonia,per quam Examinatores, ta futuro

565쪽

futurorum Parochorum aliquid accipiunt, sive ante , sive post examen, ut sanxit Concilium Trident. se T. 24. cap. I 8. de reform. Docent Vero Naia uarra consit. 32. de simonia, Lellius lib. 2. cap. 3 s. dub. 26. n. I 8. Laiman. lib. . traist. Io. cap. 8. num .73. & 74. in his omnibus non videri usu recep tum , ut non teneatur quis sua Beneficia dimittere ante Iudicis sentena viam. De aliis Beneficiis antea canonice acquisitis, aut de iis quae postquam absolutus aliquis censura fuerit, sine simoniaca, vel connMutiali culpa acquirere potuerit, alii viderint. At vero de simoniace acquisitis, vel confidentiali culpa adeptis : itemque de illis quae proveniunt quomodocumque, nondum ablato per absolutionem centurae impedimcnto, nullatenus admittenda est tanta laxitas, quam qui introduxerit, non video qua ratione , gravi & toti Ecclesiae perniciosa culpa excusari possit. Tum quia Canones innumeri ab exordiis Ecclesiae ad haec nostra tempora constantissime ita sanxerunt. Tum quia casuum atrocitas, & hominum prooensissima cupiditas, quae innumera in Sanctuarium Dei standala invehit, vis frenis & quasi repagulis necesse est ut coerceatur. Tum quia non adela collapsa est Ecclesiastica disciplina , quin videamus ubique here ista a pii ι& peritis animarum directoribus ex officio , & ut ad aeternam salutem no- cenaria poenitentibus praescribi ripsosque poeniremes, quos verus & sin cerus timor Dei urget, his bona fide praescriptis remediis canonicis obtemperare. Itaque praetexi non potest universalis in oppositum consuetudo: α ubi tam exitialiter eum Ecclesia Christi actum ellet, ut talis existeret, re praevaleret consuetudo, omni ope collaborandum nobis foret, ut Dim. stissimis, & in rebus tanti momenti absolute necessariis Ecclesiae regulis. quarum desectu Ecelesia Christi in speluncam latronum evaderet, pristina

restitueretur authoritas.

De facienda restitutione rei simoniace accepta.

Ur pretium accepit, sed rem spiritualem non tradidit, te, netur restituere, non quidem Ecclesiae , vcl pauperibus , id enim nullo jure constitutum est , sed eidem , quo accepit. , Hic enim habet jus repetendi , quippe qui non dedit nisi

sub conditione non adimpleta, & ob causam minime sequutam , neque pretio exequendam. Cajetanus in Sum. Verb. Simonia, Navarra in Manua l. Gap. 23. num. I A. Bonacina citans pro hoc Doctorum catervam , tract. desinonia, disp. r. quaest. 7.punct. . diTI .n. I. ω a. . .. Yyy iII. Pre

566쪽

34o iuris Canonici Theoria,

II. Pretium simul & simoniace contra virtutem religionis, & injustε Contra Virtutem justitiae acceptum, restituendum est illi qui inculpabilis ter , neque liberὶ dedit, etiamsi res spiritualis Rerit eidem collata, quam doquidem res illa spiritualis eidem ex justitia gratis debebatur. Hujutinodi est pretium datum ad redimendam vexationem injustam in causa spirituali, quale est Beneficium. Item datum Parocho ad Sacramentum administra dum. Haec aliaque similia subsunt obligationi Iuris Divini naturalis , ut fiat restitutio Parti quae pretium contribuitia III. Jure autem Ecclesiastico nulla extat lex obligans ad restituendum pretium smoniace acceptum, nisi per modum poenae, non 'αδ in Vim juris naturalis, ut docent Suare κ, Lessius , Bonaci na. Et istiusmodi poenali restitutioni censent Ecclesiam astringere tribus casibus eos qui pretium simoniacum acceperunr. Primus est ubi pretium acceptum suit pro collatione Beneficii, aliove actu ad hunc finem ordinato, ut sunt electio. praesentatio , eonfirmatio , &c. Idque statuitur per cap. De hoc, de simonia Atque iste casus obligationem inducit in jure restituendi totum simoniacum pretium Ufimet Ecclesiae, eui haec injuria facta fuit ,.eriam ante omnem Iudicis sententiam , quatenus haec ibἰdem ratio redditur : Quia aeceptum istud sine gravὰ salutis pericula retinere non possint. . Cum tamen constet id quod non est restituendum ante Iudicis sententiam, posse interea sine ulloe salutis periculo retineri. Porrδ istud sapud versatur circa pretium simoniacum ab eo persoluthim quibusdam electoribus & seculi Principibus , qui hoc modo emerat sui ipsius ad aliquem Episcopatu

electionem , ot qui non modo non tantum electionem sui obtinuerat, verum etiam confirmata electione fuerat demum ordinatus Episcopus , ut

inde patet, quia ibi Papa illum non aliter qu,m nomine Episcopi desie-nat. Unde generaliter concludunt Doctores, acceptum pretium ab illo. simoniace contributum , qui demtim factus voti maligni compos rem spiritualem , quam captabat, impetravit, non esse ei restituendum , sed ipsic Ecclisiae , cui facta filii tam insignis injuria. Nisi sorte obtineatur compositio, sacra Poenitentiaria dum erimen est oecultum , aut ab Apostolica Dataria, si sit publicum 2 aut nisi consuetudine alicubi receptum sit ut restituatur pauperibus. I V. Secundus casus habetur in cap. Veniens , de simon. circa pretiumismoniace acceptum in Religionis ingressu. Ibi enim statuitur compellem. dum esse Monasterium quod in Religionem interveniente pecunia admiserat, ut eandem pecuniam restituat illi quia sinissus est qui utique bona fide exactara , te jure consuetudinis , quam ne ictat esse illicitam , largi tus fuerat in ipsique Religioso in jungatur ut aliud Monasterium in quo, Deo deserviat ingrediatur. Ista Constitutione longe posterior Extrava gans ri de simon. his aliqua ex parte derogat. Concedit enim ut personalis Monasterium pretio ingressa ibidem Eermaneat, de id quod ab eadem fuerac

567쪽

uerat exactum εc re pum , retineatur in Monasterio, dummodo impendatur ad communem Monasterii usum, non verδ in particularem Abbatis, vel Abbatissae. Et Lessius d. p. I.dub. 3o. num. I 69. & Bonacina d. disp. I. quaest.2. punct. . difficult. I. num. 2o. tract. de simon. ex verbis d. cap. Veniens, ibi: Abbatem s Monachos ad restituendam pecuniam compellaι, Abbatem ab osticii exequutione suffendas , praecipias dilio Frruri ut in alio Monasterio in habitu monasteo Domino studeat deservire ; concludunt non aliter decerni hanc restitutionem quam ex Iudicis sententia. V. Tertius casus comnmniter allegari solet in pretio simoniaee aceepto pro collatione Ordinum, vel aliorum Sacramentorum , aut sacramentalium , si res data notabiliter excedat id quod pto congrua sustentatione poterat deberi. Purique Canonistae docent, id quod excedit esse restituendum: sed plerique alii negant. Potest esse fortassis obligatio restituendi ex jure naturali divino , non tam ratione simoniae qua fit injuria Deo, qu m ratione adjunctae adversus hominem injustitiae, qua compellitur pecuniam pro re contribuere, quae gratis illi conferenda erat. Quae rcstituendi obligatio est de genere obligationum de quibus epi hoc ipso capite, num. 2. Et nullatenus spectat ad eas quae Iure Eccle uastico adstringunt, cum nulla Ecclesiastica Constitutio, vel Canon quidquam providerit de

restitutione aeceptorum pro ordinum collatione. Neque assentior Bonaci uae dicenti tract. de simo n. d disp.. . quaest.7. punctQ. diff. L. nu-21. non

elle in hoc tertio easu aereptum illud pretium obnoxium restitutioni ante Iudicis sententiam , quia Icilicet existimat non esse obligatoriam istam resti tutionem ex divino jure quod conscientiam statim adstringit, nec hominis jussionem exspectat. Itaque exinde sequeretur, Sacerdotem qui in remoto aliquo deserto, aut in partibus Infidelium noluisseu alicujus ibidem Fidelis confessionem audire, vel ei sacram ministrare Euchatistiam, ni si prerio trium millium aureorum, posse tuta conscientia illud sibi pretium retinere : quam is enim supponas Sacerdotem non fuisse Parochum, neque obligarum ad ista exhibenda Sacramenta alio quam christianae charitatis vinculo ; huic tamen obligationi comitem adjunxit gravem injustitiam dum pretium indebitum exegite quemadmodum homo qui non teneretur alteri pecuniam mutuare nisi debito charitatis , teneretur nihilominus obligatione restituendi ex injustitia, qua noluit ei mutuari nisii

sum usuris.

V I. Clim itaque satis ostenderim, praefatum, qui solet allegari , tertium casum nullatenus ad hane materiam Ecclesiasticae obligationis , seat potius ad Ius Divinum pertinere , alius convenientior IertiuS casus huic est subrogandus, desumptus ex cap. Audivimus, de simon. ubi aperti' conistinetur obligatio Ecclesiastica pretium, simoniace acceptum restituendio

Etenim Episcopi quidam qui compulerant Ecclesias sibi subditas ad pecuniariain contributionem , ad hoc ut in ipsis Rectores instituereor: V I y A pias Ieru

568쪽

praeterea Monasteria quaedam quae pro admissione ad Religionem , aut prodestinctorum sepultura sitniliter pecuniam exegerant, simul & indifferenter damnantur pecunias sic exactas in duplum restituere. Caput istud duo complectitor diversa jura. Quatenus enim sancit ut pretium his casibusrcstituatur, hoc pertiner ad Jus naturale & Divinum, quatenus peccatum injustitiae conjungitur simul cum peccato simoniae , quae religioni opponitur ; & in hoc minime expectanda est humani Iudicis sententia. Illa verbin duplum condemnatio spectat ad Ius Ecclesiasticum ; non enim Ius Di vinum oblisat ulterius quam ad aequivalens. In eo vero quod superat , non abnuo polle exspectari humani Iudicis jussionem. VII. Discussis circa pretii simoniaci restitutionem ambisultatibus, restat ut de rei spiritis alis simoniace obtentae restitutione quid sentiendum

sit exploremus. Dicendum spiritualem rem simoniace acceptam, non esse restituendi obligationi obnoxiam Jure Divino naturali. Haec est commuis nis Doctorum assertio, Lessii lib. a. cap. dub. 29. Suare et de simon. cap. s'. num. 28. &seqq. Bonacinae de simonia 'disp. I. quaest. 7. punct. 3.dissi c. h. num. I. a quibus instilli alii allegantur Authores. Probatur de Beneficio in quo praesertim versatur dissicultas, quia illa naturaliter collatio tenet, in qua concurrunt ex parte conserentis potestas simul & voluntas;

ex parte vero subjecti recipiendi eapacitas: haec enim sussiciunt in quavis re ad transferendum dominium. Nec obsistit si quod in his interveniat

peccatum, ut pa et in Sacramentis cum peccato & illicite collatis , quartamen valide Conseruntur. Et constat simoniace professum vere esse Religiosum. Et qui sibi peccati mortalis conscius suscepit Sacerdotalem ordinem , fecit contra Dei voluntatem; sed postquam peccatum poenitentia deleverit, nihil agit contra Dei voluntatem dum Sacerdotio illicite suscepto fungitur. Quod autem dicit S. Gregorius Magnus can. I Is. Si quis , I. quaest. I. cum qui simoniace Sacerdotium vel Dignitatem Ecclesiasticam acceperit, ni si i ponte reliquerit, in aeternum periturum ; nihil aliud probat qu in Ecclesiastici Iuris, quod tunc vigebat, antiquitatem ; non vero assirmat id elle Divino & natarati Jure constitutum. VIII. Quin etiam solis exceptis Beneficiis ius Ecclesiasticum neminem obligat ad restitutionem rei spiritualis per simoniam adeptae : dc de solis Beneficiis renunciandis praecepit d. can. Si ouis, I. quaest. I. N ExtraV. Cum detestabile, de simon. Et constat res alias spirituales valide conferri, Sacramenta , Ordines sacros, Religiosam Prosessionem , Consecrationes Altarium, Ecclesiarum, Virginum. I X. Quemadmodum ex Canonum praescripto qui Beneficium sino niare acqui sivit , debet ei qnam primum renunciare , idem jus valet in fructibus ex Beneficio per simoniam adepto perceptis ; tenetur namque universos restituere ante omnem Iudicis sententiam. Cum enim nihil juris

habeat in beneficio , nullum pariter jus in fructibus habet. Ita edicit dicta

Extrava

569쪽

Praxis. Lib. V. 343

Extravagans Cam detestabile , his verbis : Nec inde faciat aliquis fructus suos, sed ad illorum ometium qua percipit, resuutionem sub anima sua yericulo sis adprictus. Restitutio ista fructuum fieri potest vel Camerae Apostolicae, ubi spoliorum jus viget, quod non est receptum in Gallia; aut ouod menti

Sancti Thomae accommodatur, vel Ecclesiae quas laesa fuit , vel egenorum necessitatibus , 2.2. quaest. Io. arr. 6. ad 4. quo loco S.Thomas non requirit Superioris authoritatem ut laesae Ecclesiae restituatur, sed eam requirit ut pauperibus fiat restitutio , vel alteri Ecclesiae quae per simoniam illam offensa non fueris.Mediatores quoque simoniae tenemur ad eandem fructuum restitutionem in desectum Beneficiarii simoniaci non restituentis, cum ipsi causam damni sua culpa dederint. Navarra cap. 23. num. Io6. Eademque excommunicatione Papae reservata ipso facto ligantur , Extravaganti Cum

detestabiti, de fimon.

CAPUT X.

De censῖris Ecclesiasticis generatim.

R Do nunc postillat, ut poenas delictorum Eeclesiastieat dincutiamus , cujusmodi sunt censurae in tres species distinctae, Excommunicationem, Suspensionem, Interdictum. Sunt aliae insuper poenae quas infligit Ecclesia , ut sunt Irregularitas illa quae ex delicto exoritur : item Depositio a Beneficio , vel ossicio ; &Degradatio. I I. Excommunicatio est censura seu poena Ecclesiastica , per quam Christianus bonis Ecclesiae communibus prIvatur. Haec bona sunt triplieia: Sacramentorum usus, Suffragia de Orationes Ecclesiae, exterior Fidelium

conversatio.

III. Duplex recensetur excommunicatio, scilieet major & minor. Mrnor privat sola Sacramentorum receptione passiva , sed non eorumdeme ollatione. Quo fit ut qui hanc ineurrit, si conferat Sacramentum , etiam cirra necessitatis casum , non peccet saItem mortaliter. Si enim peccaret mortaliter , falsa esset Iuris suppositio , quod scilicet non privet ex communicario mitior communicatione activa Sacramentorum. Sed tamen juxta Sotum , Avitam , Sayrum , Reginaldum, Coninch, Alterium, peccat venialiter ubi non est ne eessitas , cum expresse dicat caput Si celebrat, de

Clerico excommpnie. ministr. Peccat autem conferendo Ecelsiastica Sacra- meo. At Vero secundum Navarram eap. 27. num. 24. COVarruviam in eam Adma mater, I .parte, 6.8.s rea tom. . dispuI. 26. sect. L. num. II. Bona-cina

570쪽

ue Iuris Coonici Theoria,

cinam de censuris in genere, disp. 2. quaest. 3. nam. 4. nullatenus , nec quidem venialiter peccat. Istique exponunt dictum caput Si celebrat , quod peccet quidem, atque adeo mortaliter,si celebret ad communicandum alios, non quidem quatenus aliis confert, sed quatenus ipse suscipit Eucharistiae

Sacramentum. Ea tamen expositio violenta est, cum dicat textus signanter , Peccat eonferendo. Privat praeterea minor excommunicatio electione,

non activa quidem, sed passiva ad Beneficia, ut possit quis eligere, sed non

eligi, d. cap. Si celebrat. Quod idem caput statuit praeterea non privari quemquam per minorem excommunicationem Ecclesiastica jurisdictione. Est verb unicus in Iure receptus casus , quo ista minor excommunicatio incurritur, scilicet communicando cum excommunicato Vitando, cap. λα- per, de sent. excomm. & cap. Cum excommumicatio, II. quaest. 3. Dico eum vitando, quia per Extravagantem Marti ni V. quae incipit, Ad evitanda scandala , nemo tenetur alios excommunicatos evitare , nisi solos illos qui nominatim & publice denunciati sunt , & notorios Clericorum percussores. Haec de minori excommunicatione. Major autem & activa oc passiva Sacramentorum communicatione , & suffragiis pariter Ecclesiae, simulque externa Fidelium conversatione privat, nec nis per mortale peccatum in

curritur.

IV. Praeterea excommunicationum aliae sunt comminatoriae , seu serendae sententiae ; & istae non ligant ipso solo contraventionis facto , nisi aecedat posterior Iudicis Ecclesiastici sententia. Aliae verδ dicuntur latae sententiae, seu ipso facto, quae statim sola contraventione incurruntur. Harum specierum discrimina ex ipsius Canonis verbis dignosci possunt. Si enim Canon dicat his verbis aut particulis, ipso J acto, vel ipso jure, vel lata sententia ; aut his adverbiis, satim, confesrm, continuo, ex tunc, illico, in continenti, protinus . aut si verbis utatur praesentis, aut praeteriti temporis, qui hoc fecerit excommsnicatur , suffenditur ; aut, sit excommκnicatus , sius 'en sus, sit anathema ἔ aut, noverit se excom nicatum, vel puspensum , aut, noverit se excommunieari, suspendi , aut, excommunicamus . Iulendimus , judiacamul, declaramus, decernimus es. excommunicatum,substensum , aut,i currat, vel incidat in excommulcationem ; vel , habeatur pro excommunicato penso, interdictor haec omnia connotant censuram latae sententiae. V. At verδ comminatoriam , seu serendae sententiae censuram eonno tant istae verborum expressiones , Praeeipim s sub poena excommunicationis, Vel suffensionis, vel interdicti, vel sub interminatione anathematis 3 vel, incuris ram censeuram comm natoriam ; vel, deeernimus excommunicandum. Haec & similia satis insinuant non incurri censuram solo ipso ficto. V I. Si vero Canon se dicat, Exeommuniemur,suspendatur , vel jubjaceat, auisubdatur excommunieationi, quae sormulae ambiguae sunt , eo quod

intelligi possint & de praesenti , quod ex se inseri poenam latae sententiae;& de Bruto , quod non nisi serendam , Iudice significat; in his casibus explo

SEARCH

MENU NAVIGATION