장음표시 사용
51쪽
8 Disput. I. De Deo, ut causa Maleficiorum.
admiranda naturae secreta, &abscondita ejus penetrare mysteriap Immo artem iLIam tanquam e coelo dilapsam amplectuntur, magicasque operationes, non ut a ea. codaemone prodeuntes: sed ut a Deo bonorum omnium auctore prosectas sustipiunt& veneramur, qui eas se velle testatur, cum ipse modum doceat, quo fieri debent rIta coram me se jactabat quidam Magus, de auo insta disp. 3. n. OT. On. 346.16 At jactationes has non modo fallaces, & fallas, sed Deo injuriolas eleganter ostem dit Origenes apud Euseb. lib.7.praepar. eυang. ωD o. Nam si ars magica, mirabiliumque horum operum scientia ab eo tanquam a volente, de docente procedit cui isti volunt sequitur, eum maleficii esse auctorem, & causam : cum maleficium sit hodirendus magiae faetus, & magicarum artium abominanda propago, ut oliendimus suis ς' i alia ' pra n Proloqmon. Iq. N quid injuriosius Divinae Maiestati λ Quapropter, ut horum. 44. DE , tion ne S isti Sathina traditi discant, non blasphemare, detrahamus huic mala larvam, &vult, nee do- ostendamus Deum maleficia non velles sed prohibere e quod duobus capitibus ex-
Cum Deus mon velit ma gicas opera tione . neque vult male cia.
Seientia Dei ἔvvmodo diceri , scientia
est 1 Deo a quia illam non docet. N ee per seam mediate , Nee per alios mediate.
Non vult , Nec docet . SI ea Deus vult fieri, quae ipse docet facienda, latendum est, eum velle magicas operationes,& per consequens maleficia, si magicam scientiam docet, ut vaniloqui,& blasphemi isti Iactatores asseverare non erubescunt. Sed quia falsissimum est, quod asserunt, falsum etiam est, Quod infertur, Ideo ut Divinae Maleslatis honorem ab hujusmodi blasphemiis vinάicemus, ollendamus toto hoc capite, scientiam illam perniciosam a Deo Docto te non procedere. Ex quo colligore licebit, nec ejus operationes velle. Omnis equidem Sapientia ἁ Domino Deo es,steum it uissemper,ω est ante invum, ut ait Sapiens Iesus Sirach Messas. I. In quo enim erit, rusi in eo, qui est immensa omnium persectionum abyssus ' Nam si omnes, quae in creaturis elucent, nobiliori modo in Creatore reperiuntur, cum scientia, sive certa cognitio sui, de aliorum una ex primoribus inter creatas reputetur, asserendum est, eum certissimam, & clarissimam sui, & omnium, quae sunt, & esse possunt, scientiam eminenter possidere, ut unanimi consensu omnes fatentur Theologi , 1 quibus vocatur scientia simplicis intelligentiae. Sed a quo erit, nisi ab eo, cujus scientia non est aequisita per species intelligibiles inhaerentes, nec certis coercita limitibus, nec mutationi obnoxia, neUsuccessione comparata, nec nuda ,& inem cax ; Sed essentialis, infinita, in variabili unica, dcem cacissima λ Α quo enim ea, quae sunt per participationem, quam ab i Io , qui est per essentiam λ In re atii emfuissemper, cir es ante aevum: cum sit essentiat ter Sapiens. Ideo sicut ab aeterno essentiam habet , quae successiones, dc mutationes non admittit: ita ab aeterno sa pient i a praeditus est, quae nullo clauditur termino. Sed ab eo est in tempore ι cum, ut prosequitur Filius Sirach: Effudis illam sipar omnia ope sua, sesupra omnem carnem sondum datum suum. Non tantum, quia in toc Proprietatibus, virtutibus, & operationibus variis uniuscuiusque creaturae Sol uice lucescere multiformem suam sapientiam 3 sed etiam quamlibet suo modo secit ejus esse participem secundum mensuram donationis divinae, di propriae capacitatis. Det hac Mot. in Ddist. Iq. Per totam. Guare omnis scientia, quae in creaturis reperitur sive obseura, quae in animant t-bus lucet: sive clara, quae viget in hominibus: sive certa, quae splendet in Angelis,ala immenso, & perenni illo fonte manare non cessat. Desinientiarum DominurAnna in Cantico I. Regiam e.2. Sed inter tot scaturientia undique scientiarum flumina , quae Divina Sapientia effundit in homines, scientia magica sola fluere non commprobatur e neque enim illam edocet aut per se aut per alios, Mediate: aut Immcdia tὰ . Qi,od sequentes sectiones decIarabunt.
52쪽
'Antequam committantur, ea non &α
SIent Deus duplex esse hominibus contulit 3 ita duplicem scientiam Iargitus
est 3 Naturalem unam, supernaturalem alteram. Prima se ad omnes rerum x '' tibistinaturalium causas, effectus, & proprietates extendit . Secunda notitiam tradit duplieem in- eorum, quae naturae vires superant: ut sunt omnia, quae gratiae, & virtutis divinae auxilio fiunt. Utraque vero a spiritu sapientiae, communicatur immediate, intem aliam vel per modum disciplinae, & artis; vel per modum gratiae panicularis. ΚΑ. -
ΝΑturalem primo modo antiquos Philosophos Platonem, Aristotelem, & si- Naius,iis e
miles docuit, cui quamvisa cutissima ingenii acie cuncta lustrarent, & continuae spiritus occupationi intenti blimes volverent animo cogitationes 3 atque piatoispi . diversorum Auctorum libros non cessarent nocturna versare manu, versare diurna, ut rerum omnium etiam abditissimarum, quae in orbe sunt, notitiam conse querentur ι tamen solo spiritus acumine, continuo studio, & lectione non interpellata ad scientiarum apicem pervenire non eotuerunt: sed particulari sapientiae divinae thesauros naturae ab onditos revelantis illustratione opus fuit, uuae virtutem intelligendi naturalem augeret, ut merito dixerit Clemens Alexandrinus in siromat. Dei dono Iudaeis tigem, philosiopbiam Gentibus communieatam fuisse . Quod probat ex illo dicto Davidis pcal.9 I. Uui doeri hominem scientiam. Secundo mocio Salomonem erudivit, ut de se ipso Sapiensia I. testatur dicens: Istrie dem seeundo in
dit mihi horum, quae saevi, scientiam veram a in sesam dioinsionem orbis terra. do Salomoni rum , O virtuιer elementorum ζ initium , O consummationem , O medieιatem 'temporum, O eαι. anni eursur, O sellarum dissim tiones: Nasuras animalium, O iras bestiarum, vim ventorum, or eo italiones hominum, disserentias virgu rorum, O vis tuter radicum se quaecunque sunt absonia, O improvisa didiei romnium enim Anifiex doctiis me sapientia. Ita etIam late tradit Franciscus de Pit igianis in 35oti dist. Iq.q.3.art.3.
Upernaturalem vero hominibus tradit. Primo modo Iustis, qui divina Ium Isto donati creseunt quotidie in scientia Dei, hinc operante Divino spiritu sapientiae illos majora, & majora edocenter Illinc cooperante homine, qui toto cona- eata est. mine spiritus humani sertur in secreta caelestia. Nam, ut recte sapiens ait Proverb. P lmo q. Iusorum sem quaslux splendens procedis, Ocresicis qua ad perfectam Hem . bis, .laamdiu enim in mortalis peregrinationis viis , & rectis sanctitatis, & institiae setis ambulant in aenigmate, di non per speciem i tamdiu in lumine Dei lumen aeternum contemplantur primo obscurius, tum clarius, dein perspicacissime; sicut ii, qui ab obscura luce surgentis aurorae ad clarum lumen ascendentis solis 3 de ab illo ad splendorem meridianum stantis jubaris mundi progrediuntur. Secundo modo Apostolis,&apostolicis viris, qui iubito divina luce respersi omnium scien' sheu, Irim viarum plenitudinem acceperunt. Tum Theodicatis omnibus qui secularium litte- do Apostolis rarum Prorsus exteries, vivinae sapientiae lumine naturalium, & supernaturalium S Theudis 'rerum rationes subtilius, di profundius penetrarunt, quam illi, qui longo tempore, & assiduo studiose te litteraria pals stra exercitarunt a ut conuat de S. Didac ,
ae de Beato AEgidio socio Seraphici P.S Francisci, ac de aliis pluribus hominibus idiotis, qui rerum divinarum maximam a Deo receperunt cosnitionem sine ullo disciplinae, vel artis exercitio: ut habetur ex Chronicis ordinis Minorum.
53쪽
Ideo si maria a Deo est, MIest Naturalis
si eoasid rentur magiae opera potest diei Natur . Iis vel supra. turalis . Naturalis , a via eius Dispera. Aliqua verae
to DisputI De Deo , ut causia Maleficiorum
Quare si scientia magica a divina se petentia sineret, HI esset naturalis 3 vel supernaturalis; cum nulla alia detur species, quae a perenni illo fonte scaturiat satque uno, aut altero modo suis prosessoribus communicatur 3 Unde cum non sit neque omnino naturalis, necue omnino supra naturalis: neque uno, vel altero modo tradatur, sequitur, ab Illa non Procederet ut sequentibus articulis en
Naturalite iaCUm ex fructu arbor dignoscatur, ut monet Claristus Matthaei ra. non possumus certiori modo iudicium serre de scientia magica: An sit naturalis , quam eius opera considerando. Si enim naturalia sunt , de communem naturae facultatem non excedunt, quis negabit, naturalem euh scientiam λ Si vero summaturalia, & vires naturales excedentia deprehendantur, quis concedet esse naturalem ρ Λt utrunque in illa repetitur, ita ut magiam utroque possis vocitare
V Is naturalam λ Certum est non omnia magorum opera esse simulata, &a' patentia ι sed aliqua vera, & naturalia. Sarpimi me quidem nudam solum repraesentant imaginem rerum 3 Illudunt enim sensibus, & fallunt spectantium oculos, qui nimis creduli, & superstitiosi rebus illis exteris admirandis facile capiuntur. Quare, cum multa eorum opera falsa simi, ut pote ab impostoribus conficta,veI nimium credulis persuasa,&1 Uulgi vanitate,& levitate credita,pluries tO-
tam scientiam magicam,uv vanam,falsam,& impostricem condemnarutν inter quo Plinius multis in locis,prarui E m. 3 .e.2.Sed Saepe realiter , & secundu m existe tiam talia opera fieri, non eli dubitandum; cum ex sacris litteris, de probatis historiis naturales, & veri effectus a magis produci comprobentur. Possunt enim opera naturalia, hoc est, ex causis mere naturalibus, renona subitantii epara Miis dependentia perficere duplici virtuter Caelestir aut Terrestri. His enim duobus modis illos operari, asserit HermesTrimegis us apud Augustinum M.8.de
R I LVIrtute caese sti mira, Severa fieri posse videtur, Ze probatur, si Mercurium
illum audire velimus ex duplici fundamento o Altero, quod virtus caelestis licet nori formatiter, tameta virtualiter, & eminenter est virtus omnium elementorum, & mixtorum, eorumque omnium efficaciam in seipsa complectitur .. Altero, quini muta fieri possunt plurium naturalium causarum concursu , quae unius solius vim, quamvis efficacemexcedunt. Ex quibus infertur nil obstare , ex mente ipsius, in imagine, vel statua, vel annulo a strologico fabricatis, recompositisad certam stellarum dispostionem, de influentiam inem virtutem, de em- Caciam ad aliquos effectus, ad quos producendos causarum multitudinem concurrere, necesseest. Et similiter adhibitis certis, & paucis seminibus, quae sunt causae naturales, sub certo astrorum sim, re concursu stellarum subito opus exurgere posse, quod alias longiorem temporis moram, re plurium causarmn mursum requireret. Si enim aliquae causae naturales convertere possunt aliquam materiam in aurum, aut serpentem, quare insuentia caelestis opportune adhibita, omnium
54쪽
Antequam committantur, ea non &c. II
nium aliarum causarum vicem supplere non poterit λ Quod confirmatur ex hist ria a Damide, ut refert Caelius Cripta, Iarcham Indorum principem annulos se
ptem stellarum septem nominibus praesignatos fabricasse, quibus opera mira ede bat; eoique Apollonio Thyanaeo dono datos , in eo iuventae nitorem Iongius conservasse , cum diebus singulis singulos annulos gestaret secundum dierum, & planetarum nomina. Sed quia uteruue Iam dator, quam acceptor fuerunt Magorum ante signani, subiungamus annulum Gygis magici artificii egregium opus, quem gestatum vertebat intra digitum , cum nolebat videri, Naturalem enim sui ne , censet D. Gregor. Naziand. Mi Montg. Et annui ferreos od certam stellarum po sitionem fabre iactos, qui vulgo gestantur ad uuasdam aegritudines depellendas . Nee imagines astronomicas reiiciunt Philosophi nonnulli in curatione morborum, ut Mar silius Ficinus, qui illas numerat inter medicamenta, sicut Vristoria Relis .ia. de Magia, non dubitandum esse, ce'set, aliquid insigne, & singulare, di praeter communem ordinem naturae, seu rerum contingere posse ad certum situm, &Ordinem altrorum adhibitis paucis rebus naturalibus. Sed praedicta positio quoad id, quod astruit de imaginibus, ct figuris astronomicis, a nobis uesuperstitiosa, ac periculosa insta improbatur diu. 782.9 786. Er to. I. d. 2.insine a
V Irtute autem terrestri mirabilia fieri certo asserere possumus. Esse enim in
naturalibus terrae rebus virtutes admirandas, quas pauci hominum norunt ἔ Vei Terre. quia nec sensu possunt comprehendi, nec ratione aliqua investigari, quae si vel na- ω. tura, vel arte jungamur, insolita opera, &inus latos enectus producere queunt: quis dubitat, cum hoc natura ipsa demonitretὸ Quot putas, sunt eius miracula pSi lapides spectes; magnes ferrum attrahit, di illud affricatum aliud allicit, Unde pro miraculo refert August. 2 I Ae Civis. Dei eap. . se vidisse annulum ferreum a
magnete dependentem, re trahentem secundum. & illum tertium usque ad ce tum numerum, quasi catena contexeretur. Lapis molaris, qui in Tigride repertitur delatus seras coercet, auctore Aristotele lib. de mirabilib. Montes duo sunt j v ta flumen Indum, quorum unus serrum attrahit, alter respuit. Si herbas, &a hores: Dictamum sagittas expellit e cervis 3 Chelidonia visum restituit; herba pici seras aperit: frondes quercus serpentes necanti folia platani abigunt vespertia Iton est fagus viperas percussas occidit ι Erynchium caprae sumptum ore totum gregem sistiti ficus alligatos tauros mansuescere facit: si aves: GalguIus visu sa- fiat ictericum 3 Gallus gallinaceus terret Leonemὲ Aquilae pennae caeteris mixtae illas absumunt; paeonis caro nescit putrescere. Si pisces: Remora statibus agitatam navem firmat; lepus marinus visu, aut tactu plures necat. Si animalia : Lu-Pus raucedinem per visum ingerit ι Hyenae umbra canes mutos reddit: torpedo icta manum, corpusque torpefacit I testudo, & struthiocamelus visu ova excludunt; lupinas fides s)ungas agnitus, ista dissiliunt. Si homines . aniculae lippien- ibus oculis pueros falcinanti menstruatae visu speculum vitiant; lyncei homines Vident abdita in terrae viseeribus, plures osculo, dc contactu morbos tollunt 3 Ω- Icimus massitumas, seu crusulas sanat δ ut fere nihil sit in rerum natura, lapidum, zrbarum s arborum, animantium, volatilium, piscium, quod aliqua speciali virtute non sit praeditum; quae si agnosceretur, proculdubio per ejus applicationem mirabilia fierent'. De quibus integrum librum 1cripsit Aristoteles, qui inscribitur:
De admirandis auditisnitar, quanquam eum nonnulli ascribant Theophrasto. Plinius etiam is, a. ias K- σ. Proclus inuis. de sacri's o, O magia S. Albertus Magnus liba. Misera tam tract.2M I. Irocm. Fracastorius iasib Aompas his , α I nia S libQ. Theologiae Platonis. c.a. muIta prodiderunt. Si ergo tot sunt natura II iam Terum virtutes occultae mirabilium effectrices, quare negabimus, magQs
55쪽
1 1 Disput. I. De Deo, ut causa Maleficiorum.
mira opera naturalia posse essicere, si illas planὸ persectis habeant, Sceas optime sciant ad usum accommodare λ
6. I Raa Τ magorum scientia non esse purὸ naturalem, sed potius praeternaturalem a
sed non pure o &prodigiosam patet ex hoc , quod non viribus naturae, de naturalibus cau- ολ ia, sed potestate aliqua immateriali ,& virtute se parata nituntur. Quamvis enim in suis operibus nonnunquam utantur, sed potius abutantur facultate ibium naturali tamen saetissimὰ aliquos producunt effectus, qui per causas naturales emcigerato, eam non possunt: sed necessario ad causam, de naturam intellectualem, & ad aliquas Mnarurales. substantias separatas, quae occulte cum eis operantur, reserendi sunt. ver.gr.Da. Te re sponsa de occultis, puta, thesauris deperditis; statuas d ligno, aut altera materia compingere, eisque nullo extrinsecus impellente motum imprimere progressivum; arboribus, aut rebus inanimis loquelam tribuere, ita ut quaestiones de variis rebus propositis solvam 3 indicare ea, quae in remotissimis regionibus minruntur; ea, Quae clausa sunt, is pente patefacere e se, & alios ex hominum conspectu subito subducere ι & alia nujusmodi peragere, quae nisi ab intellectu proficisci non possunt, & quidem humano praeuantiore, atque excellentiore. Qu rum exempla plura narrat Philostratus lib.6.e. . Non opera' Insuper non operantur modo naturali, scilicet, per causa, naturales: cum . . . ' enim volunt illa mira perficere, certis quibusdam vestimentis induuntur , ducunt' lineas, describunt figuras, pingunt characteres, cerias voces, εc verba pronuntiant, adhibent invocationes, obtestationes, Comminationes, sacrificia, pros rationes corporum, & alia hujus generis, quae per se nec vim habent naturalem illos producendi essectus; nec materiam praeparandi ad illos producendos, aut in cipiendos r ut docet Benedictus Pererius lib. I.de magia c. q. retii ; ., Praeterea neque illam scientiam aequirunt naturaliter, hoe est, per modum diis moia e kre, sciplinae, &artis, nempe per speculationes, libros, es praeceptores; sed quadam ordinario, & traditiva, quam qui habent, statim inu litatos illos effectus producunt e ut videren'Ri i 'est in multis, qui cum sint penitus ignari, & litterarum expertesue tamen illa perantur, quae sublimioribus imbuti aisciplinis nec tentare, nec cogitare quidem auderent. mprecum illa magica nec naturaliter acquiratur, nec peretur per causas naturales; nec opera intra limites naturae conclusa, sed excedentia producat , 1. 14 is sequitur scientiam pure naturalem dici non posse, sed potius prodigiosam ,&praeiariaturali. ternaturalem,& per conseques non fluere a lapientia divina ut naturales disciplinas. Deo non edocenter ut latὰ probant D Thom-.3amur arento e. Io . Alph. a Castro de justa P haeret lunit. ae. I 3 . que ad 17.O Angliu 2.quamica de arte mag. r.a.
2 Uid ergo scientiam hane magicam supernaturalem vocabimus p Quidni , es: '. ἡ. . I clim multa primo intuitu illud suadere videantur, opera, operans, ope-
supernatur, ratio , finis ' .lis, si spectes.
I. I. opera. I enim scientiarum magi earum spectes opera, simiIta videmur operationibus avra gratiis gratis datis, quas vocant, procedentibus. Nam quid tribuitur scientus magicis, nisi actiones mirabiles supra causas naturales edere ρ Et quid gratiis gratuito datis, nisi opera perficere supra naturae laevitatem Si ergo illae sunt su-
56쪽
Antequam committantur, ea non &c. I 3
planatu tales, quare non illae λ Differre quidem videntur in hoc, quod aliquae gratiae dantur totam naturae creatae excedentes facultatem , etiam Angelorum ,& DP monum: opera vero magiae, naturae ifines non raetergrediuntur. Attamen faten
dum est, aliquas esse gratia S, quae angelicam, dc daemoniacam potestatem non superant; ut sunt genera linguarum , dc gratia sanitatum I. Corinιδ t2.Cit m boni, de mali spiritus omnes linguas norint, dc morbos curare valeant, quarum actiones actionibus magicis poterunt comparari.
so sitan hanc gratiam a Domino acceperunt. Nam nihil prohibet , homines etiam pelli mos talibus donari gratiis, cum ad publicum bonum, non ad particularem utilitatem concedantur. Nonne operarii iniquitatis multas virtutes facere, ut dicitur Matthari7.-s22. Charitate privati montes tran Syrre secun dum Paulum T. Cor. I 3. Sc scelerati quaedam miracula edere possunt, quae boni facere saepe non possunt λ ut affirmat D. AugA 83qq. Quod exemplo Balaam,&Caiphae confirmatur, qui ambo prophetaverunt, quamvis hio esset Simoniae, avaritiae, invidiae , aliorumque vitiorum sordibus inquinatus: ille ariolus, idolatra,& cultor dgmoniorum. 3. Si modum attendas, quo operantur, nihil apparet, quod non redoleat iam Moauriactitatem. Orationi enim vacant: nomina Dei varia proserunt: Angelorum diversorum implorant auxilium: Sanctos in Coelo regnantes invocant: scripturae saers verba adhiben re signo crucis multoties repetito utuntur: dciis, qui ad illos accedunt, iniungunt orationes, eleemosinas, peregrinationes, vilitationes altarium, sacrosanctae missae celebrationes,&alia pia, dc religiosa opera; ex quibus colligere Iieet, ab iis nihil nisi sancte fieri. Quae omnia quidam Magus, cum ei ex mandato Reverendissimi P. Inquisitoris cuju12am Civitatis Lombardiae suadere contenderem , ut magicam detestaretur artem, obiiciens mihi a jebat: Uuomodosiadein m hi artem detestari magicam , δερκicquid ine eritur, sorum redolet sanctitatem Θ4. Denique si finem operum respicias, videtur optimus, dc saluberrimus, nempe, hominem sanare longa infirmitate detentum, consolari moestos ob amicorum 'ς 'aegritudinem, certiorem facere de rebus perditis, injuria passum sublevare, tollere impedimenta, quae inter conjugatos generationi liberorum obstant, patientem destria reducere ad sanam mentem, adducere pluviam terrae arescenti, aut subducere nimis madidae, tempestates sedare, dc alia hujusmodi peragere, quae hona esse quis negetpSed esto magicis artibus eorum professores in malos fines uta tur, nonne etiam suis donis abutuntur, qui habent gratias gratis datas λ Si enim
mali sunt, ut dictum et , quare ad malum finem eis uti non poterunt p. s. I LAT iisdem rationibus scientiam magicam non esse supernaturalem, nisi imis propriὰ ideoque nec a divina procedere sapientia, probatur. Sicut iisdem tua in
Praefatus Magus convictus, dc confusus, sed non conversus, consessiisve remansit. nibus proba-I. opera enim magica cum operibus gratiarum eadem non sum. Non enim prae ι' ...tari
stigia cum veris miraculis sunt confundenda. Sed esto sint similia in quibusdam lem nempe. Verbi gratia in sanitatis restitutione d An sola illa opera faciunt si milia λ Sed quam εκ opetri multa dissimiliap Tempestates cluns, sterilitatem inducunt, pestes excitan , tra ducunt messes, greges perimunt, immittunt ciniphes , dc bruchos , inducunt morbos, dolores, mortem ipsam, quae nullo modo competunt gratiis gratis datis. Quam multa vero impossibilia Θ ut sunt illae imprecationes, dc minae, quibus Utuntur. Imprecantur enim damna, dein fortunia, deminantur, quod deponents dera, cedium vertent, solem retrocedere facient, ut narrat Porphirius Epis. ad Anebonum ci 'ptium vad Benedictum Peremiam lib. I de magia e . s. dc varii sum
mi Pontis qui varias contra hujusmodi operationes ediderunt const. de quibus in
57쪽
mi a per alios docet scien hiau s
i Disput. I. De Deo, ut causa Maleficiorum.
a operantes vero quinam p Mali, inquies. At per malos Deus miracula operatur ' Ello edant aliquando propter reverentiam Christi nominis, quod in iis peragendis interponunt Matthaei I. cum subeli necellaria occasio ad dilatationem fidei, de Religionis amplificationem 3 non tamen hoc habitualiter habent : nam svolata necellitate, aut opportunitate nul Ia ad talia opera superest in eis facultas , ut docet Scotus 3n 3.dist.2S.& Arctin. ibi d. I 3.qua rΣ. Magi vero operantur ex nabitu quandocunque volunt. Unde constat, parem non esse rationem. 3 Quid dicam de modo, quo agere consuevere Θ Orare videntur, sed daemonem adiurant. Dei proferunt nomina, sed incognitae significationis, ut ait idem Porphirius loco est. Angelos vocant,sed malos. Sanctorum suorum implorant auxilium, sed spirituum domnatorum. Scripturam sacram adhibent, sed detortam insensus alienos. Signo crucis utuntur, sed non, ut oportet, 1ormato. Pia opera altis imperant, sed ut maleficia tegant. In iis enim quama incongruitas, de uillo nantia ρ Vim collocant, ut ait Percrius lib. I a. S. in verbis ignotis, falsis, apocri-phis, absurdis, nihil cohaerentibus: Incertis diebus, S horis; ad certum stellatum situm a sub curto numero crucium, orationum, candelarum, & certa corporis positura : In tal, carta, talis coloris,talis figurae talibus charaeteribus impressa: In observantiis superfluis, & indisserentibus radendi pilos, telam nunquam lotam induenda, spargenda capillos, Pedem unum denudandi, dc vestes dii cingendi; quibus omnibus ad suam operationem eliciendam opus esse, ita asserunt, ut si unum des dolus operantis conatus irritus,& supervacaneus e vanescit: quali vero gratuita Dei dona subiiciantur humano artificio, & certis numeratis, dc ridiculis observationibus: aut ad determinatum tempus , occasionem, & caeremonias restringantur; ita ut si minimum deficiat, nihil fiat. a Tandem quis horum finis Z Λn gloria Dei, & salus animarum p Nequaquam; sed Iuerum, curiositas, voluptas, vindieta, & huiusmodi vitia. Qui enim a citates
operarios accedunς, atque eorum opera expetunt, variis passion ibus ducuntur.
Hic ditescere vali, α quaerit pecunias, atque divitiarum copiam. Ille prodigiosa intueri desiderat, pugnantem Hectorem cum Achille, aut alia monstra portentosa: ex hoe dicitur haec scientia prodigiosa ob varia Prodigia,quF operatur. Alius aestuantis libidinis facibus uritur. Alter furore, re indignatione contra inimicum percitus spirat minas,& caedes, quibus satisfacere volens Magus subdolus e suo depromit penu, de scientia magica sua maleficia, quibus Deum novis irritat sceleribus Sc proxima variis vexat maliS.Quare ex his finibus probatur illa opera a gratia non oriri Q ssibus adde, dona Dei gratuita , sed gratias gratis datas non possialeri per artem, &disciplinam ad praeceptorum modum; quia, ut Paulus ait I. Cor. I 2. Omner Cratiar operatur unur, atque idem A ritur Gυidens Fugulis prout mis. Quinimo
in nostra esset potestate acquirere gratias, sicque gratis non communicarentur, &per consequens gratiae non essent gratiae. Magica vero scientia a Magis traditur suis discipulis, qui eorum praecepta secuti, eadem, qua Magistri, Operamur. Cum ergo nec naturalis, nec supernaturalis tu sic tentia : neque modo naturali , aut summaturali comparetur, asserendum est a sapientia divina non procedere , quae immediate naturales, resupe maturales scientias modo utroque superitis explicato se ipsa edocere solat Muos vult spiruualibus favoribus ampliare. Videamus ergo, an per alios mediate illam tradat hominibus 8 quod sequens sc declarabit ia
DIvina sapientis non se sola clamitat in plateis, ut loquitur Filius David Sa
lomon ia entiamus Prowrb. I. mittit insuper servos, Bc ancillas suas cum excelsa praedicatione vocare insipientes ad comedendum panem vitae, & intene-
58쪽
Antequam committantur, ea non &c. Is
ctus, & bibendum vinum mixtum aqua sapientiae salutaris, quoties mortales eruiadit in lege Dei, di docet scientiam sanctorum per praedicatores, quorum alii sunt caelestes: alii terrestres: alii inseri, nempe, Angeli, homines, & mortui. Cum enim ubique dominetur, quotquot reperiuntur in caelo, terra, inseris, creaturae intellectu, dc bona voluntate praeduae, divinae ejus schol e sunt alumnae; & iis adlibitum utitur ad sublimem suam doctrinam omnibus propalandam. Quare si per Mortu . alios scientiam magicam hominem edocet, utique ministerio vel Angelorum; vel Hominum; vel Mortuorum, Quod, an verum sitὸ sequentes articuli elucidabunt.
S. LN Ihil est, quod Magi, ut suam scismiam extollant, tantopere jactitent, qu meam esse effectum bonorum Angelorum, quos antonomastice vocant spi- Tritus. Estque vetus impollura Platonicorum, Iamblici, Porphirii, Plotini, Pr iEP I seli, & Iuliani Apostatae . Nec deest apparens ratio, quae talibus Iactationibus ia. Angelis proinveat. Si enim creduntur mali Angeli malis hominibus suum impendere Obsequium x. Si flenuntur precibus, de sacrificiis ut ad libitum, & vinum impiorum mirabilia tione. operentur .' Si praestant sanitatem, & alia bona collata mortalibus , quare boni etiam suam virtutem non communicahunts aut flecti se sinento aut sanationes con serent, cit m sint ad benefaciendum propensiores, de potentiores ad agendum p An non Raphael Angelus, ut rationi exemplum superaddatur, juvenem Tobiam docuit mirabilem piscis ab eo capti virtutem, cujus cordis particula posita super Carbones omne daemoniorum genus fumo extricabat, & fel unctos oculos sanabat ab albugine λ Si unus ex primoribus Angelis haec charitatis ministeria exhibere non dedignatur, quare alii non idem praestabunt, illi praecipue , qui sunt inferiorum ordinum ps. II. ΡLausibile dictum, sed eaptiosum. Fateor, potentes esse Angelos, charitate digflagrantes, ad benefaciendum propensos, suamque aliquando Potentiam Anteii Mae communicare, flecti precibus, & oblationibus bonorum operum, conferre sa- rum Praecernitatem, di similia beneficentiae ossicia exhibere mortalibus, cum Deo praecipien-'' ἰζἔte mittuntur: ut late docet D. Bonavent. tuasnnd. O.O II. de communiter Om- mali. 'nes Patres, & Theologi. Sed nego, honos Angelos magorum esse Praeceptores , ct cooperatores in operibus faciendis, quae non fiunt per causas naturales. Malos esse concedo.
1. Quomodo enim coluntur illi spiritus a Magis' Adorationibus, iacrificiis , probaturdi summi honoris actibus, qui ad Divinitatem solam pertinent r quod proprium di quibus 1 hi inesse daemonum, quis neget ' Divinam etenim aequalitatem, quam a pra- ' μμ μ 'mordio suae creationis assequi non potuerunt, aliqua ex parte consequi cupiunt shomines decipiendo. Boni autem, absit,ut hujusmodi minitterent crimen, quia Cum sint per gratiam imprecabiles, nec unum minimum quidem desectum admit tere valent: Immo non lotum tales honores sibi fiermon optant 3 sed vehementer adversantur: unde Apocal. I unus existis Ioannem prohibuit volentem eum ad rare : Vide, ne feceris , inquit, e femur tutis δε- , eis fratrum tuarum habe rium restimoniam Iesae, Deaem Mora. Ut bene observat etiam Ioseph Angles in a.
a. Sed quomodo evocantu O Precibus, & orationibus inanibus, & ridieulis liba
59쪽
Datur magia licita, & h nesta,quae res natur. debito modo appli
1s Disput. I. De Deo, ut causa Maleficiorum.
mentis, &summentis, verbis barbaris, Si nihil planὰ significantibus, quae omnia ita observare necesse est, ut si quid omissium fuerit, nunquam comparentes videbis. Sunt enim quaedam cui isti volunt) quibus avertuntur, &fugantur ι quaedam, quibus oblectantur, & alliciuntur: Haec autem ridicula, &vana Iicet cadant in daemones, qui talia dementatos homines docuere. Quis tamen in bonos Angelos cadere audeat asserere pg. Ruod si spiritus illi evocati venire noluerint, ut crebrius sit, pIst iteratas invocationes 1blent Magi illis minari quaedam impossibilia; immo plane absurda , ut apud Eusebium lib. Aer amat .emang. docet Porphirius. Qui si adfuerunt diacto obedientes, illis imperant, & cogere putant, ne inde discedant, eosque includunt vel loco, vel vase, vel annulo, vel statua. At homines talem non habent potestatem, ut minis, coactione; & imperio uti possint in bonos Angelos rSecus in daemones, qui se cogi a Magis, timulant; cum tamen id voluntari ὀ f ciant, ut decepti homines tantam vim, atque auctoritatem magicam admirantes, facilius daemoniam laqueis vinciantur. q. Quaeris, quare evocentur, & includantur Θ Fortὰ ad Dei gloriam, &proxumorum 1alutem p Immo ad inserendum aliis exitium,ad patranda adulteria, homicidia, furta, in tanticidia; & invehenda varia mala in orbem: a quibus omnibus Angeli boni abhorrent; nee talia perpetrantibus cooperari ullo modo pollunt; si-Cut nec modo, quo peraguntur, multis, nempe, mendaciis, deceptionibus , fallaciis, quibus ipsi se immiscere non pollunt, cum sint in gratia confirmati , ac in statu, quo peccare non possunt. s. Denique spiritus magici omnia iaciunt ad ostentationem, aut maleficium ιIdeo cum apparent, saepissime in regia se exhibent pompa coronis redimitos, vestibus aureis, & gemmatis amictos, longa aulicorum caterva stipatos, ut alias S. Martino: atque ad varia flagitia hominibus inserenda sis licitant, ut odium in totum genus humanum conceptum exsatient. Boni e contra nunquam pompatice procedunt; multo mimis ad mala incitant; sed potius provocant ad bona, quia charitate ducuntur erga nos, & Zelo pro gloria Dei. Ut er udite docet D. Augu R. scribens ad Fratrer in Eremo. Ex quibus omnibus evidentissime patet, artes magi cas a bonis Angelis nec doceri, nec practicari.
CErtim est, magiam aliquam honestam, & licitam ab hominibus edoemi ,
qui singulares virtutes in rebus naturalibus latitantes, mortalibus ignotas cognoscit, oc applicat: agentia, &passiva suo Iozo,&tempore componit; & scutopus est,temperat,effectusque producit inusitatos,quorum ratio videtur incomprehensibilis. Hoc enim nomen magiae praeeisὰ,&ablolute sumptum significat; & in hac significatione primitus usurpatum pro arte, de facultate huiusnodi rerum enfectrice, quae pars est secretioris,&absconditioris philosophiae; de pro exactiore arcanorum conditione, quae coelorum&siderum cursu, &influxu, sympathiis, Ec antipathiis rerum singularum observatis, debito modo res rebus applicat, ocmirifica quaedam hoc pacto perficit, quae causarum ignaro praestigiosa , miraculosa, de auxilio daemonum facta videntur: ut bene tradit Benedictus Pererius lib. I.da Magiae. . Arithoteles, lib. de admirandis auditionib. S. Albertus Magnus, Plinius, Proctus, re alii supra relati n.aa. Haec autem eli duplex: Naturalis una, Artificialis alia, prout essectus ejus
ascribuntur, vel insitaeterum naturae; vel humanae industriae. Et utraque rursum
hilariam dividitur. Nam Naturalis secatur in Divinatricem , & Operatricem .
60쪽
Antequam committantur, ea non &c. 17
Artifieiosa in Mathematicam ,& Praestigiatoriam 3 quarum praeceptores innumeri sunt, tot nempe, quot de scientiis physicis, mathematicis, & medicis libr. edi
dere. Videamus modo, an inter illas icientiae magicae locus detur. 6. I. NAturalis circa occultas rerum naturalium virtutes essectrices rerum mirabilium versature & nunc abdita, & sutura conjectat: nunc miros essectus Pro- Μ, es, ii, Est ducit, prout divinatrix, aut operatrix est. Si abdita, & sutura praedicit, hoc aliis ..i Diuitia- quando certo, aliquando conjecturaliter facit. Cerro praed icit quaecunque depen- jάς OZ dent a causis necessariis, & ab aliis nequctant impediri: ut sunt motus Coelorum , Eelypses , coniunctiones astrorum, & hujusinodi. Conjecturaliter praestit ea, quae non nec inario eveniunt; led ut plurimum I quia possunt ab aliis causis impediri, uesunt pluviae, grandines, tonitrua, tempestates, ec similia; ut late describit Petrus Binsfeldius Commentsuper C. de Maleficis, se Mariam. τοι. IO. Si vero effectus producit varios, hoc semper via naturali, applicando activa passivis perficit. Et si quid producitur, nunquam virtutis naturalis fines excedit, ut ubdere eli in physicis, & medicis operationibus. Quare magica scientia inter illas computari non debet, quamvis divinatrias dc Ghesia.
Si enim divinat, non ei lassicit, ea, quae ex causis dependent in fallibi Iibus, prae- giε diaboli dicere ι sed ulterius progrediendo praenuntiare se jactat ea, quae sunt omnino libere tari; K...efutura: ut sunt omnia, quae absolute a libera voluntate Divina, aut humana depen- divitiatoris dent; & quae omnino, & proprie sunt futura contingentia: ut sunt mutationes Regnorum , gubernationes Provinciarum, successiones Principum, actiones, & cogi gationesfuturae hominis, quarum praecognitio vel Dei est . vel a Deo, ut ipsi met fatentur Gentiles Xenophori. lib. de dictis , clysin. omis, Apollonius Thyanaeus knorat. ad Domiιianum, Iulianus Apollata apud Amnianum, Pacuvius, & Phavorinus apud Aulum Gellium, lucl. e.3. Sic praelatus Magus supra nu.2q. mim Chir mantiae, & Metoposcopiae arte praeditus esset, se per inspectionem iidearum tum manuum, tum vultus, futura, quae pendent a libero arbitrio, de a divina Providentia posse certitudinaliter praescire, praetendebat: puta quam mortem, quae pericula,quq insortunia, & alia id generis quis esset subiturus. De quo errore cum rationibus a me fuerit convictus , se illum abjuraturum paratum praestitit.
Si vero operatur, non se continet intra naturae limites, nec causas naturales ad-φρο
hibet set si hoc faciat aliquando sed ordinarie sola voce, & verbis utitur, quae cum 'ex se non habeant aliam vim , quam significandi, ves quodammodo assiciendi auia ditum , non possunt esse causa tot prodigiorum, quae ab ipsis producuntur; ut supra dictum est.
s. I I. A Rtificiosa mira perficit per humanam industriam , sive mathematicd , sive ΑΓ ij
I x praestigiatorie agat. Cum mathematice Iaborat, nihil emcit , quod rerum Est .HMcna urR repugnet 1 quinimo indiget naturalium causarum subsidio, de debita I thematim so , & tempore applicationet Nititur enim principiis geometricis, arithmeticis, dias ronomicis, uuibus res insolitas, naturam imitantes producit 3 inter quas Antiqui apud Aulum Gellium lib. Io. e. Ia. memorant, & pro certo confirmat Phavoris
nus Philosephus, Architae Pythagorici columbam ligneam Iibramentis suspensem, & aura spiritus inclusa, atque occulta concitam, & volantem e Archimedis Sphaeram tradit Cicero I I. Tusculari. di .e, lib.a. de natura Deorum , omnium coelestium orbium conversiones suis motibus clarissime, perfectissimeq. repraesentantem : manum ferream naves onerarias ad te adducentem: speculana-Brcgu. AIexichacon. B ves