장음표시 사용
111쪽
si ea quae Deum habent auxiliatorem, sine ullo impedimeto Λsnem sortiuntur, imprudenter inquit Deo repugnantes hos occidamus: atque ita non aduersus illos, sed aduersus nosipsos armemur. Qui enim conatur rei Deo probatae aduersari, is seipsum oppugnare selet. Nam fi humano haeret consilio, superflua est aduersus ipsos indignatior finis naque ac eius emedio sublatio similiter procedet ut initium,prbut exempla subindicat, Non autem manifeste dixit Apostolorum faetii, Dei aut hominum motum esse cosilio,sed ambigue. Etenim s Dei dixisset, protinus illi contradixissent,si vero ex hominibus,rursum proptos aduersus Apostolos reddidisset. Propterea sapienter temperato sermone finem expectare iubet,& non temere ferri aduersus rem quae ignoretur. Qui enim pugnat aduersus id quod Deo probatur,no illud sed seipsum B perd i. Etenim si humanum est inquit,quid vobis necesse est facessere negociuὶ si vero diuinum, neq; susceptis molestiis poteritis ipsum dissoluere, & ita non videtur temere procedendum aduersus res quae ignorantur.
Post hunc extitit Iudas Galilaus in diebus descriaptionis, er multum auertit pli sie populum: illeque perbi, er quotquot paruerant ei,distersi unt. Et de reabus praejentibus dico vobis.
Verisimile est Galillos teporibus Pilati in seditione motos fuisse, dogmata sequentes Iudae Galilaei. Dogma autem Iudae prout etiam Iosephus in postremis antiquitatu Iudai- Ceae historiar libris ostendit, multam prae se ferebat ambitio- Labro. i t. nem, propter strennuitatem religionis. Dicebat enim nultu taci. 1 i. oportere,vel oretentis dominum appellare, neque ullius honoris, aut beneuolentiae gratia, & ita neque eum qui regno potiretur. Et multi ipsorum ne Caesarem dominum vocarct, miserrima perpessi sunt supplicia. Hi etiam docebant non oportere alias praeter assignatas in lege Mosi victimas exhiberi Deo, ideoque prohibebant traditas a senatu, ac populo feri pro salute regis ac gentis Romanorum. Verisimile e go est Pilatum propter ista Galilaeis indignatum iussisse inter sacrificia, quae iuxta legem offerre videbantur, ipsos interimi,ut ilic mixtus sit oblatis hostiis sanguis eorum qui capiςbantur , prout etiam in euangelio iuxta Lucam resertur. Lum3.
112쪽
D Abstinete ab hominibus istis, erctuite illos. Num psuerit ex hostilibus conflium,aut opus hoc, dissὸlueαtur: sin autem ex Deo est, non poteritis illud diss)lura
τe,ne quado Cr Deo repugnare reperiamini. Persuasi sunt autem ab eo. Quumque aduocasent Apostolos, Gesis praeceperunt ne loquerentur in nomine Iesu, Crdimiberunt eos. Illi itaque ibant gaudentes a constectu concili : quod digni essent ut pro nomine eius contume
lia afficerentur. Et quotidie in templo, Cr in singulis domibus non celsabant docere ex annunciare Iesum E christum.
Non dixit quod ex Deo esset, sed neque quod humanum esset opus. Nam dicenti quod ex Deo illi statim contradixissent, si vero dixisset quod ex hominibus, audaciores contra Apostolos reddidisset. Vide ergo hominis prudentiam, qui sapienter dirigebat sermonem. Iubet autem expectare fine. Neque dixit, Si non dissolueritis illud, scitote quod ex Deo est,sed. Si ex Deo est,non dissoluetur. Illud enim daretur feritati illorum,hoc autem diuinae potentiae. Persuasi sunt autem, quum haec in Apostolorum praesentia non dicerentur, sed illis foras eiectis, tum quod is qui rem una euin ipsis explorabat, rei eventum, hoc ne an illo modo succederet, foroia midabat,quemadmodii etiam illis suggerebat. Praeterea aut V tem sermonum lenitas una cum aequitate ad persuadendum, fuerunt ipsi auxilio. Verum si persuasi sunt,quomodo flagris illos Ceciderunt Persuasi quidem sunt ne occiderent, nam hoc furibunde exoptabant attamen ceciderunt,ne viderentur insipienter ea tentasse , quae ipsis impossibilia erant. Ad haec re vera accidebat,ut truculentiam quidem illorum dissolui ex virtute esset consiliarii verberare autem Apostolos, eorum qui imbuta insania persuasi erant. Vide autem Ap stolorum ad meliora incremetum. Nam per afflictiones quibus deuincendi sperabantur, magis exercebantur ut ad efficaciorem, magisque imperterritam doctrinam procis serent, ut no' in occulto, sed statim in templo quoque unde copre bensi erant, & ubiuis etiam alibi Christu annunciaret, eoru
113쪽
ut vim eis intulerant vanitatem auditoribus ostentantes. ΛcAPUT. VII, De electione fetiem diaconorum.
N his autem diebus quum multiplicare iitur discipuli, exortum es murmur Graecorarum aduersus Hebraeos, eo quod desticerentur in ministerio quotidiano viduae ipsoru.e p. v hcaeterum duodecim illi quum aduocassent multitudinem discipulorum, dixerunt, Non est aequum ut nos deis relicto sermone Dei ministremus mensis.. Non in eisdem diebus, sed in quibusdam sequetibiis. Vertim more scripturς facturus narrationis exordium hoc modo etiam minc procedit, autem vocat.ndia Graecos religione,sed graece loquctes. Per murmur vero,alterius tentationis genus enarrat, non ab externis exortum, sed ab his qui intus erant. Hoc enim Apostolorum probitatem demostrat, qui undique & intrinsecus de extrinsecus impugnab tur,undique autem palmam referebant. Nam quum duodecim illi multitudinem aduocanent, illos nempe qui ex eoru qui desi nandi erant ptaefectura, commodum erant repo laturi, electionem ipsis permittiit: indignum iudicantes sese circa mensarum apparatum impediri postposito verbo diuitio. Unde electos crearunt Diaconos,non iuxta gradum, qui nunc est in ecelesia, sed δια ονους, id est ministros : ut omni eum diligentia,& non neglectim distribuerent viduis simul& orphanis ea quae ad alimentum reposita erant: idque potissimum viduis & orphanis,propyer quos maxime exortum erat murmur. Vocat autem ministerium quotidianum eleempsynana,vt Quae& facientibus.medicinae loco sit, & bene scio affectos honoret. Non erat autem malitiae quod vidua, contemneretur,sed ignauiae multorum. Ideo quoqhe ubi dignum visum est ut cura adhiberetur, sedatus est animi dolor. Vel etiam publicam dicunt administrationem. Nam hocsgnificare vult nome yico ovioc. siquidem Graeci publicum penu λκιτeis appellant, quod quisque magno studio contendit liberaliter in illud inferre ad eommunem impclam, quae sibi abundanti
114쪽
Cap. VI. ACTORUM APOzTOLOR v MDEcircusticite ergo fratres uiros ex uobis testimonio
coprobatos septentiplenos sturitu sancto ex sapientia,
quos costituamus super hoc negocio. Nos uero oratio ni cr adnunistratioui sermonis incumbemus. Placuit sermo coram tota multitudine. Et elegerunt Stephanisi
uirum plenum fide er sipiritu aucto, er Philippum, Cr
Prochorum, er Nicanore, Timone, er Parmenam,
er Nicolaum proselatu Antiochenum: quos statuerutin conlbectu Apostolorum. Et quum orallent,imposue
runt eis manus. Et sermo Dei crescebat, ac ni illipticuαbatur numerus Discipulorum in Ierusalem ualde,mutatque turba sacerdotum obtemperabat fidei.
lmpletos esse spiritu sancto & sopietia eos qui elisedi essent, Apostolorii obtestatio requirit. Neq; enim quor tuis est maledicetia serre orphanorii & 'iduarii, sicut neq; eoru qui ipsos exediit ac deuorant. Nam licet fur no fuerit, segnis tamen suaq; negligetia omnia perdes aut temerarius quicquid occurrerit peruertes nihil utilitatis sua praesectura adferret, nisi ex toleratia nugatoru ,quod maximia est sapietis indictu. Dieit aut ε quod sermo Dei in huiusmodi quasi descessi crescebat ostedens quata sit vis eleemosynar adeo ut ne coetus quide sacerdoti; a scopo aberrauerit, quin simul assia mpta sit.
stenbanus plenus fide de sortitudine prodigia, er ygna magna
Quum communis fuerit ilicsignatio, hic maiori ad electionem idoneita Mi LM contraxit
115쪽
eontraxit gratiam. Q eni in ante electionem prodigia nou A faciebat, ut qui nec iacis cognitus erat, ubi per electione cognitus estectus est, tunc etiam donum quod electionem consequutu erat demonstrabatur. Vt manifestum fiat quod noniola iusiiciat gratia, sed opus est quoque addi electionem ad gratiae augmetum iuxta praestantiam eorum, qui ex promptitudine suscipiuntur.
Exorti sunt autem de congregatione quae dicebam tur Libertinora, Cr cγrenensium, Cr Alexadrinora, Cr eoru qui erant a cilicia, Cr Asia dilutates in Menphano, Cr no poterat resisteresapietis oestiritui qui loquebatur. Tuc ubornarunt uiros, qui diceret Audia Ruimus eum loquete uerba blasthema in Mosten ac De commoueruntque plebem, er seniores,acscri as.. Rursu '.' ατ p dicit ipsorum exacerbationem & impetum, non a tuis tantum , verum etiam ab alia multitudine
quae fortassis ad disputandii & philosophadum idonea erat.
nempe Libertinorum,& Alexadrinorum, & Cyrenensium, de Cilicum,& Asianorum. Et quemadmodum per vita multitudinem est disputatio, ita & per alios est accusatio,& forma dolos texentium ac deploratorum. Prohibiti enim a Gamaliele,ut nihil contra Apostolos intentarent,imo nihil ha- bentes aduersus illos accusationis, Stephanum de praesenti- 'bus rebus calumniose aggrediuntur, a veri inquisitione aberrantes nugaci loquacitate. Libertinos autem dicit fortassis
vocari Romanos, quod a Libia Augusti coniuge seipsos celebres reddiderint: eo quod & mulier percelebris esset, de ab Augusto,virtutis gratia, eximie adamaretur: cui sane ipsa quoque id rependit, ut ad Augusti sepulchrum toleranti
animo perseuerauerit. ALi O Mono. Libertinorum de Cyrenensium qui erant a ciuitate, quae est trans Alexandriani: nempe circa sophisticem vires, ac gloriam apud Hebraeos habentium e quorum variae congregationes Ierosolym s erant,inhabitantium more gentium. Ideo quoque synagogas habebant, nempe loca separata ad lectionem legum Mosaicarum. Multi siquidem eorum, qui adorationis gratiae Ierusalem
116쪽
D Ierusalem accedebant,maxime circa pascha: quod non lice
bat extra Ierusalem celebrare,in ea agebant. Ne enim conatinue cogerentur a patriis locis peregre agere frequentando Ierusalem,ibidem residebant. Libertinos autem appella bant,qui a Romanis manumissi erant. Stephano igitur indi
gnum ducente , cum eis tanquam corde excaecatis conueris
sari, ipsi suae vanitati fidentes, ad disputandum cum eo pr ceterunt. Solum autem ad eum non ad alium e tum quidem inuidia eorum que edebantur ab eo signorum, ut si forte adhaesitantiam,ac consilij inopiam eum adigerent,pudore sufa
funderent,tanquam insipienter se habentem in his quae sibi delegata essent: tum etiam ut distractione disputationis erga ipsos, causa illi essent, ut a signis vacaret. Quum itaq; his E de causis illi instarent. Insuper maligno quoque ahiuio al quippiam aduersus legem dicendum impellerent, ad quod etiam omne studium illorum tendebat: ipse malitiam eorum aggressus,initio facit hoc,ri acriori certamine,qd illis pr. cipuum erat aggrediatur, ac diuini qui in eo erat spiritus de sapientiae virtute os ipsis obstruat. Deinde etiam ad ea quae isti decernebant, obscurius quim ut possint inteIsigere quidam in medium adfert. Propter quod & ipsi iam deincep, clam procedebant,& ipse postea apertissime, quod Fanimberat eis,proponebat. Quidnam' certe legis cessati Ohe, ualii non exprimebat, sed innuebat. Nam si id manifeste expletissset,salsis non fuisset eis opus testibus,quod ipsi quidem sinis optatus fuit,illis vero perditionem parauit.
Et insiurgentes corripverknt exin , adduxeruntque in concilium.
Furtivos ubique nituntur aggressus: Christum comprehendetes per viros homicidas, gladios, nocte lampadum factimque auxilio, serentes. Petrum reliquosque Apostolos a templo. nunc autem dc stephanum iudicandum, a doctrina: ioco ad concilium rapientes.
Ac statuerunt falsos testes qui dicerent: Ηοm iste non cessat loqui uerba bl phema aduersius locum sanactum hanc, cr lacni. Audiuimas enim eum dicentem,
117쪽
CAPUT -- VI 1 Iz 3 Cet VH quod Iesus Nazarenus hic demolietur Iocum hunc, er ' mutabit instituta,quae tradidit nobis Moses.
Submiserunt viros qui dicerent, Audiuimus eum loquentem verba blasphema aduersus Mosen,ac Deum. Qua nam autem sunt ea verba ρ CUM Iesus Nazarenus hie demolietur Ioeum hunc. Λtqui hoc dixit Stephanus, & si non adeo aperte: quomodo ergo sunt hi supposititu, falsique testes λ Quia non ut audierant ita narrabant: sed alio quidem modo audierant, nunc vero ipsi alio modo proferebant: merito itaque falsi testes esse referuntur. Quemadmodum enim de Christo quod posset templum di luere , falsum 'fuit testimonium. Neque enim Cnristus dixerat Soluam,
sed Gluite . ad illos non ad se referens solutionem uare a
nunc mendaces sunt, qui Stephanum aiunt legis ac loci demolitionem Nazareno attribuere t quodque vir Nazarenus suis videlicet manibus faceret, & non Deus per Romanos exercitus. Mosi vero instituta manifeste Deus ipse per discipulos suos, dc A postolos commutauit. Nazarenus autem contumeliose dictum est. Nam Stephanus nequaquam Nazarenum dixit Christium , sed Hebraeorum principes : ipse venerandum semper Christum ac iustum a prophetis an nunciatum, Deoque semper dixit ad stantem ,veluti etiam ex propositis eius sermonibus mani festum est, cum quibus un4 discessit ab hac vita flagitiosa absolutus. Dems- hirtur locum hune. Multus siquidem de templo illis metus erat, ut qui etiam propter illud locum habitationis mutas- CkM. Duplex autem erat accusatio , quod instituta mutatu rus esset, Meorum loco alia inducturus. Ubique etiam ob tendebatur Moses : quandoquidem Dei placita non aeque illis curae erant, ut Mosi: ita ad solam multitudinis gloriam, vitam omWinodirigebant.
Et intuentes eum uniuerse qui sedebant in concilio,
tulerunt 'faciem eius, tanquam faciem angeli. Dixit
clitem princeps sacerdotum: Num baee ita se habenti 'At illi ait:
Viderunt faciem eius. Ita contingit etiam illum, qui in instriori gradu est gratiosum, ac splandiduin videri. Vte e ij so sermo in
118쪽
T, go sermouibus quos dicturus erat consternarentur, a faciei stupore , quo facilius verba eius excipiantur , sumit
viri fratres er patres audite.
Vide quod se ad docendum non inseruerit,sed ab his qui
interrogauertit coactus sit. Et quoniam verbis ac signis vincebat, intolerabilis eis erat. Falsum vero testimonium mercede conductorum inductum est, ne violentia in negocio suboleat. Siquidem Deum non timebant , sed ad hominum gloriam respiciebant. Est autem vere sapiens . ac animi magnitudine plenum exordium . Nominum etenim proprietate demonstrare intendit prudentis non esse , iniuriosum E quippiam, aut quod damnum adferat aduersus fratres, ae patres inducere: id autem adferre quod S gloriam nouit, α lucrum parere, hoc demum viri cu natura ab luti , 'quique salutifere ad eos loquitur, ad quos est sermo. At de v bis inquit nihil tale concipi potest: quod enim vocationis fratrum ac patrum mihi facta sit mentio, in contrarium liu ius actuin est, quum vos tanquam communis naturae oblitos procedere animaduertam, indiscreto erga nos odio, quod vos inducit ad ea quoque praetergrediendum, quae ad diuinam referuntur potentiam. Nam ut caetera omittam horum vobis memoriam suggero, quae non sine diuina potentia ganem sortiuntur .sgnorum inquam, ac prodigiorum per nos editorum , quorum & vos testes estis, quae nonratio modo F prosperum sortirentur effectum. Sed postquam Stepha num per fratrum, ac patrum appellationem. haec obse re designantem comp imus: nunc etiam cosideremut uuae his addita sunt non vulgui modo,sed cum magna ac diuinitus afflata sapienti
Deus gloriae apparuit patri nostro Abraham quum esset in Mesopotamia, priusquini habitaret in chara
cene. n. rari, dixitque ad elim. Egredere de terra tua, Cr de cognatione tua, ex veni in terram quamcunque osten
dero tibi. Tiinc egressus de terra Chaldaeorum hastata it in ch rran; er inde postquam mortuus est pater
119쪽
CAPUT v III. 3s Cap. VII. eius, transtulit eum in terram banc, in qua uos nunc ha Abitatis, Cr non dedit illi haereditatem in ea, ne uestia
Vide & hie quomodo statim ab exordio tollit eorum gloriam, referendo gloriam, non ad templum , neque ad gentem, sed ad solum Deum, Nam quod ait, Deus gloriae. idem est, ac si dictum sit. Deus glorificatus. Hic autem glorificatus est, eo quod is qui ex perplexis ac difficilibus commoda facit & facilia, atque ex ingloriis reddit gloriosor, etiam nos tales efficiet. Siquidem qui immensa sapientia hominibus i seculo imperauit, hie ipse nunc ea quae his visa sunt impossibilia, ad facilitatem perducere voluit. Utque hoc fiat credibile, Abraham eiusque historia in medium Badducitur, qui non in templo , non per hostias Dei apparitionem nactus est, quum in Mesopotamia esset. Haec autem proseri, veluti iam dictum est , demonstrans Deumgloriosum, quod in illis fecit, posse & in nobis facere, quodque occultum est manifestum constituere. Atqui quum multae nationes ac reges dolose cum Abraham, eiusque semine congrederentur, illi quidem ad nihilum redacti sunt, quod autem humilius erat factu est sublimius. Si ergo Deus gloriae in his ita dispensavit, oportet inquit considerare, ne& in nobis tasia contingant. ALio Mono. Vide quomodo ipsos a leporalibus abducit, & interim a loco, gloria Deo non loeo attribuens. Ipse etenim gloriae fons est, non egens gloria , quae per templum a nobis est. Quum autem Qdicat scriptura Thare patrem Abraham egressum esse, ut proficisceretur de terra Chaldaeorum,quomodo nunc Stephanus ipsi Abraham oraculum hoc attribuit 3 Ad quod dici potest . quod ipsi quidem Abraham diuinum responsumdatum est, sed scriptura patri attribuit, quoniam siij consilio quod a diuino erat oraculo non contradixit, quanquam pater esset. hoc exemplo detegens praesentium inobedientiam. Utrum enim esse inobedientes non couincuntur,quum Thare consilio fili j non e tradixerit. ipsi vero post diuino rum signorum experientiam non solum increduli sint, veram etiam prae inuidia ad caedem hostiliter eos aggrediendo perseuerentiqui ob diuina signa glorificari merentur'e ii, Et promisit
120쪽
D Et promicti illi eam see daturum pos idendum , cro semini eius post ipsum quum non haberet Alium. Loquutus est autem ita Deus, quod futurum esset semen eius inquilinum in terra aliena, erseruitutι ipsumsubaiecturi essent, males tr turi quadringentis. Et gente cuicuque feruierint,iudicabo ego dicit Deus. Et post haec exibunt, er seruient mihi in loco isto. Et
αν. so. dedit ei testamentum circuncisonis. Atque hic genuit Isaac, er circuncidit ema octauo die, π Isaac Iaacob, cr I uacob duodecim patriarchas. Et patriarchae inae E uidia accensi, Isseph vendiderunt in Aegγptum. er erat Deus cum eo, er eripuit eum ex omnibus afflictionibus ipsius, er dedit ei gratiam Cr sapientiam coram Pharaone rege Aegγpti, constitutis eam praefecti arari i- super Aegγptum, ac totam domumsuam. Venit autem fames super uniuersam terram Aegγpti, Cr chanaan, magnaque aflictio, nec inueniebant cibos patres noac stri. Audito autem Iaacob, quod frgmenta essent in
Aegreto, mist patres nostros primum, quumqueseacundo misi essent, agnitus est a fratribus suis, er ina notuit Pharaoni genus Ioseph. Μst autem Ioseph acisceolum patre uum Iaacob , omnemque cognationem in animabus septuaginta quinque. Et docendit Iaacob in Aegγptum, mortuusque est ipse, er patrei nostri Et tranflati sunt in Sγcben, positique Iunt iu sepulis chro,quod emit Abraham precio argenti i filiis Evior silii Sγchen. Qitum autem instaret tempus proin torinis, quam promisit Deus ipsi Abraham, crevit popuislus, cr multiplicatus est in Aegγpto, donec exortus est alius rex,qui non nouerat Ioseph.
In praesenti concione beatus Stephanus multia dcmon certi 46