장음표시 사용
161쪽
sunt ista fieri 3 Quid ergo dominus,qui in eorum cordib*ha- Λbitans,aduersus Paulum testabatur Z Ostendit non esse naturale illi vitium. Nam vas electum est, inquit. Propterea ostedit quod probatus sit: nam probatum vas quiuis eligit. Nec solum, inquit, fidelis erit, sed & praeceptor ac praedicator v niuersi orbis, multaque patietur. Propterea ait, vas electum milii est,& nonae meum portabit. Quoniam autem Ananias audiens,quod caecus esset Paulus, gauisus est,& propemoduverbis suis hoc dicit: Bene se habet,sine eum excaecatum eia se ut quid me iubes eius oculos aperire an ut rursum vinciat 3 ut rursum puniat 3 ideo ait: Non solum nihil mali ope rabitur, sed & multa pro me tolerabit.
Dominus in t me, qui apparuit tibi in uia qua ueniebas,ut usum recipias, Cr implearis stiritu sancto. 'Statimque deciderunt ab oculis eius tanquam quaminmae, CT usum recepit,ac urges baptizatus est. Quus accepisset cibum confortatus est. Fuit aute Saulus cum discipulis qui erant Damasci dies aliquot.
apparuit tibi. Atqui non dixit ei Cluistus: Ego illi apparui,sed hoc a spiritu sancto didicit. Verum non fuit ab eo
visus. Utique rebus ipsis & efficacia visus fuit de apparuit. No, dixit autem, Qtli te excaecauit,improperium declinans, sed Qui apparuit tibi. Decidunt autem squaminae, vehemetiam caecitatis ostendentes,sanitatisque certitudinem.
Et confestim in βnagogis praedicabat christum . quod hic essetfilius dei. Stupebant autem omnes qui ea φ
audiebant,ac dicebant. Nonne hic est qui expugnabat Ierofobmis eos qui inuocabant nomen istud sEt huc ad hoc uenit ut uinctos duceret illos ad principes saueerdotum s yaulus uero magis inualescebat, Cr conafundebat Iudaeos qui habitabant Damasci confrinmans hunc esse christum. ExpIetis autem diebus comα
pluribus, inierunt inter se Iudaei consilium,ut ipsiuini occiderent. verum notaefactae uni S Io in diae eora.
162쪽
Et asseruabant portas die ac nocte, ut ipsum occidearent. Acceptum autem eum discipuli noctu per murum
demiserunt submittentes instorta.
Praedicabat chrisum in Dragogis. Nempe quia legem didicisset, ora illis obturabat, nec sinebat loqui, sed a scripturis contrarium ostendebat. confirmam, hoc est cum maniuetudine docens Iesum esse Christum dei filiu . At illi insidiab tur, ut ipsum occideret: veru a muro per discipulos submis. sus est in sporta,ac fuga seruatus est. Considera quod iam discipulos quoque nactus erat,adeo totus ardebat ac praedic tione perficiebatur: atque eo ipso quod tardius accessisset, promptior efficiebatur. Et quaquam hinc migrare cuperet, attamen hominum quoque salutem amabat: propter quod etiam frequenter huiusmodi comminiscebatur, seruans seipsum praedicationi: nec recusabat humanis uti inuentis, ubi
Quum autem Saulus uenisset Ierusalem tentabat' adiungere discipulis: Cr omnes illum timebant, non credentes quod esset disecipulus. Barnabas uero apri prehensium illum duxit ad Apostolos, narrauitque φαsis quomodo in uia uidisset dominum, Cr quod loquuα
tus esset ei quomodo Damasci strennue se gessebet in nomine Iou. Eratque cum ipsis intrans Cr exies Ierosoldimis, ac cum fducia loquens in nomine domiani Iectu.
Digna hie suboritur dubitatio quomodo in epistola ad Galatas dicat quod non abierit Ierosolymam,sed in Arabs a.& rursum Damascum,ac post tres annos Ierosolymam, ut videret Petrum, quodque nullum caeterorum viderit Apost lorum Hic autem ait contrarium , quod duxerit eum Ba
nabas ad A postolos 3 Aut igitur hoc dicit in epistola ad G latas, quod non abiit, ut ad eos referret. Ait enim ibidem: Non contuli neque abij Ierosolymam . Aut si hoc non placet, manifestum est quod insidiae quae Damasci parabantur, non continuo factae sunt, ubi ille credidisset ,sed quum ab Arabia
163쪽
a Cap.IX. Arabia post annos tres rediisset. Rursumque si id non pla- Δ.cet, ipse quidem non abiit ad Apostolos , sed discipulis aliis
tentabat se adiungere, modeste de se sentiens, quum tamen praeceptor eget & non discipulus. Barnabas vero ipsum etiam ad Apostolos ducit, narratque & quae viderit, & quae palam loquutus sit. Propter hoc ,inquit,prosectus sum, ut ad eos qui ante me fuerant Apostoli venirem. Nihil igitur ab eis didici. Vel hunc reditum sic accipe, ut ita sit, quod abierit in Arabiam : deinde venerit Damascum, deinde Ierosolymam, deinde in Syriam. Aut si ne hoc quidem satisfacit,quod rursum Ierosolymam redierit, deinde Damascum emissus sit, postmodum in Arabiam, exinde rursum Damascum, postea Caesaream: & tunc post quatuordecim annos. Brursus ascendit Ierosolvma: fortassis qualido fratres adduxit cum Barnaba. Quod si hoc non est, aliud dicit tempus. Historiographus enim multa abbreuiat, multaque contrahit tempora. Videtur autem mihi Barnabas etiam antea fuisse illi amieus. Erat enim homo benign' & admodum suauis: ideo quoque filius consolationis ex nomine dicebaturr unis de S accessu facilis fuit virα
Loquebaturque er distulabat aduersus Graecos: at Hi nitebantur occidere illum. Quod ubi cognouisesent fratres deduxerunt eum coaream cr emiserunt ,
Graecos vocat Graece loquentes, idque sapienter admo- dum. Alii enim, nempe qui intime Hebraei erant, ne ipsum quidem videre voluerunt.
Igitur ecclesiae per uniuersam Iudaea er Galilaeam - ac Samariam pacestuebantur, Cr aedificabantur ueses antes in timore domini, er consolatione sancti stiri
Igitur ecclesiae. Dicturus est quod descenderit inde petrus,ne ergo timoris id esse arbitreris,praedixit quod eeclesiae pace fruebantur. Siquidem quando belli vigor erat, Ierosolymis versabantur Apostoli: quando vero pax, etiam aliis
164쪽
c Ap VT NI ID. oe Aenea para tico Lyddae per Prerum curator in quo agitu etiam de Tabitha dilecta uidua, quam Petrus Ioppae per orationem
Ontigit autem ut Petrus dum per omnes peragraret, deueniret etiam ad sanctos qui habitabat Lγddae. Repperit aute ibi holminem quendam nomine Aeneam ab annis octo decumbentem in grabbato, qui erat paralaticus. Et ait illi Petrus: Aenea, sanet te Iesiis christus. Surri
ge ac sterne tibiipsi. Et protinus Aurrexit. Viderunt y eum omnes qui habitabant oddae G barone, qui co uersi Aunt ad dominum.
Non expectauit viri fidem . neque interrogauit an sanar; vellet: nondum enim propriae potetiae indicia ibi exhibuerant: merito igitur non exigebatur a viro fides. Siquidem neque a claudo exegerant. Qu*madmodum ergo Christus, quum signa facere inciperet, fidem non exigebat, ita neque hi. Ierosolymis nanque merito fides erga eos praecessit: vivenientis Petti vel umbra quempiam illorum obumbraret. Nulla enim facta erant ibi signa hic autem hoc primum accidit. Signa itaque partim fiebant, ut alij ad fidem attrahe
rentur,partim vero, credentes consolarentur.
' Ioppae aute erat quaeda discipula nomine Tabitha, quae per interpretatione dicitur Dorcas. Haec plena eis rat bonis operiH, ac eleemosnis quas praestabat. Ac eidit aute diebus illis, ut infirmitate grauata morereritur. Quam ubi luuisent,po verut in coenaculo. Orgum uero esset L dda uicina soppae, audissentque discipuo liquod Petrus esset in ea, miserunt ad eum rogantes ne grauaretur uenire usique ad se. Exurgens autem Petrus uenit cum illis. Qui mque adueniset, duxerarunt illum in coenaculum, er circum teterunt eunt omα
165쪽
CAp UT XIII I. so Cap. nes uiduae flentes, Cr ostendentes tunicas ac uestes Aquas faciebat quum esset cum ipsis Dorcus. Petrus ueriro eiectis foras omnibus, positis genibus orauit, con versusique ad corpus dixit: Tabithaesurge. At illa daperuit oculos suos, uisoque Petro resedit. Data auatem illi manu erexit eum: er quum uocasset sanctos
ac uiduas, exhibuit eam uiuam. Idque innotuit per toatam Ioppen, er crediderunt multi in dominum.
Nomine Tabitha, Te. Ostenditur ex nomine quod haec via gilans erat ac sobria, quemadmodum yde, ὰρ, id est Caprea. Multa nanque nomina etiam dispensative ponuntur, sua enficacia appellationem significantia quae consequitur. Contis vnt autem ut hine infirmitate grauata moreretur. Quam ubi lauissent,secerunt cuncta quae in mortuo fieri consueuerunt:& tunc Petrum accersiverunt. Hoc autem non fecerunt priusquam moreretur: indignum ducentes ob talia vexare
discipulos,& a praedicatione avellere. Nam & propterea di- . est,quod vicinus erat locus. Id enim per modum succisiuae operae petebant: siquidem discipula erat. Qetum esset cum ip/H Dorcar. Quod dicitur fuisse una eum ipsis, animi illius modestiam significat, quod cum viduis conuiuebat ac versabaturae si una fuisset e vulgo. Quid igitur Petrus Omnes foras eiicit ne lachrymarum tumultu turbaretur: Positisque genibus orauit . Neq; enim ota signa eadsi facilitate edebat: e
deinde vocavit, dataque manu erexit eam e Verbo quidem 'donans illi vitam, manu vero praebens ipsi vires. Adnotandum est autem quod non solis incredulis, sed& sanctis dispensatiue signa fiebant, ut & alij crederent. Ecce enim rursus post hoc signum multi crediderunt, ut iterum signa sie edita sint infidelibus. siquidem alioqui non credidissent. nisi rursum una vidissent quum sancti, etiam absque signo crederent, quod potens e ssct illam excitare:quo modo enim alioqui ipsum accersivissent
contigit autem ut diebus multis maneret Ioppe pud Simonem quendam coriarium.
No apud alium quepiam insigni t manet Petrus, sed apud
166쪽
Cap. X. ACTORUM APOSTOLORUMD Coriarium, per omnia nos ad animi modestiam indueens rneque abiectos sinens pudore suffundi, neque magnos extolli. Eius namque doctrina indigebant, hi qui propter signa in deum Iesum c HI a T v M , qui ab ipso praedicabatur.
eiro caelitus de C entium uoeatione dictasunt: in quo narratur. quod transmissus Petrus uenerit ad cornelium. Repetuntur a cornelis quae angelus fuerat tectatus, ipsique cornelio narrauerat. Petri
inβ'umo de christo, ae spiritus fanm, super eos qui audiebant. do qum: T quomodo baptizati fuerint,qui ex Gentibus crediderantima γε autem quidam erat castreae nomine corceturio ex cohorte quae dicitur Ita. ae timens deum cum totasaamilia sua,praestans eleemosynas multas plebi, deprecansque deum semper,uidit per usum mania feste ,ferme hora diei nona angelum dei ingressum ad se ae dicentem sibi: corneli. At ille defixis in eum oriculis timoreque correptus dixit: at id est domine Diaxit autem illi: orationes tuae Cr eleemosanae tuae ais scenderunt in memoriam coram deo. Et nunc mitte viros Ioppen er accerse Simonem qui cognominatur
Petrus. Hic hostisatur apud Simonem quendam coa
riarium. Non memorantur Aethiops ac Cornelius, eo quod indignitate constituti erant, sed quod ob diuitias & fastum
prohibiti non fuerint quin versarentur in pietate. Si quidem hic Iudaeus non est, neque eorum qui sub lege erant, sed iam nostrum vivendi modum assumpserat. Hunc intuitus pietatis oculus, quod bona quidem essent, attamen mortua,quum fidem adhuc non haberent, mittit qui opera dirigat, eisque praemium acquirat,nempe angelum , ut bene eertatem per fidem coronaret, idque hora nona, quando curis soluebatur & in quiete erat ac compunctione. Propter
167쪽
hoc autem virum reddit notii ae manifestum autor, ne quis eum mentiri dicat, ideo quoque dignitatem significauit addens: εκ eohorte quae dicitur Italica. απῆρα autem, id est cohors, est quam nunc νουμερο dicimus.
cui domus est iuxta mare. Hic dicet tibi quid te o istorteat facere. Vt autem disi sit angelus qui loqueabatur cornelio, uocauit duos famulos er militem reoligiosum ex bis qui ei adhaerebant.
Segregata ab urbibus loca sectabantur Apostoli, utpote solitudinis ae quietis amici. Quid autem si & alium contigisset esse simonem 3 Ecce signum dant quod habitet iuxta mare. Verum causam non dixit ne ipsum eneruaret ed in cupiaditate ac desiderio audiendi esse dimisit.
Quumque narrasset illis omnia, misit eos in Iopa pen. P ostridie uero facientibus illis iterumque appropinquantibus ciuitati, ascendit Petrus in superiorem domus partem, ut oraret circa horam sextam: Crquum esuriret uoluit gustare cibum: quumque Hi Q.
Vide animi modestiam.Neque enim dixit: Voeate ad me Petrum : nolebat siquidem dignitatis nomine eum acce sere, Propterea narrauit omnia, ut etiam persuaderet: adeo vir molestus erat. Atqui nihil magni concipi poterat de viro qui apud Coriarium diuersabatur. 3Irruit siver eum mentis excessus, uidetque coelum vertum, er descendens ad se uas quoddam uelut unis teum magnum quutuor initiis alligatusummitti a coealo in terram: in quo erant omnia quadrupedia terrae,
er bestiae ac reptilia, uolatiliaque coeli. Et facta Vi
uox ad eum. εκςοι τις significat & consternationem,quae in admir ti ne contingit,& quum extra sensibilia factus qui miam ad spiritualia deducitur. Ex hoc itaque manifestum est quod spiritualis quaedam veluti visio ipsi facta sit, & tanquam anima quodammodo a corpore excedente. Videt e. Linteum il-
168쪽
D lud signum erat sublime uniuersi orbis. Quatuor vero initia quatuor sunt elementa. Vas autem apparens crassiorem designat mundum. Porro varia animantia signa sunt status h minia. Aut ut apertius dica, Sindon est Ecclesia: Bestiae vero quae in ea erant,gentes sunt. Ecclesiam itaque cospexit quatuor Euangeliis alligatam,in qua erant omnes gentes.
Surge Petre,macta Cr uescere. Ait autem Petrus: Nequaquam domine, quia nunquam edi qAicquam coα mune er immundum. Et uox rursus ad eunx. Qiliod deus purifcauit tu commune ne dixeris. Hoc autem tertio factum est. Et rursum receptum est uas in coelum.
Dumque apud sese haesitaret Petrus quaenam esset uiαsio quam uidilbet, ecce uiri qui misι erunt a cornelio
percontati de domo Simonis, adstiterunt ad ianuam, er euocato quopiam interrogabant, an Simon qui cognominaretur Petrus,haberet illic hostilium. Peistro vero cogitante de uisione dixit ei stiritus: Ecce Muri quaerunt te: surge itaque, descende er proficia fere cum eis nihil haesitans, quoniam ego misi ilis Ios. Descendens igitur Petrus ad uiros qui missi earunt i cornelio ad ipsium dixit: Ecce ego um ille que quaeritis. Quae causa est propter quam uenistis s At lia
li dixerunt: cornelius centurio uir iustus ac timens deum, er testimonium habens ab uniuersa gente Iuadaeorum, oraculum accepit ab angelo sancto , ut acacerseret te in domum suam, er audiret uerba abs te. Intro uocatos igitur eos recepit hostitio. Sequenti uero die Petrus profect' est cu illis, er quida ex fratrisbus qui ab Ioppe erat,comitati sunt eum. Postridie uero ingressisunt caesarea, Porro Cornelius expectabat eos conuocatis cognatis uis ac necessariis amicis. Vt
autem contigit introisse Petrum , obuiam progressμs
169쪽
ei Cornelius,adorauit procidens ad pedes eius. At Pe 'reus erexit eum dicens: Surge cr ego ipse homo sum. Et colloquens cum illo intrauit, offendiis multos qui conuenerant, Cr ait ad illos: Vos scitis non esseefas uiaro Iudaeo coniungi aut accedere ad alienigenam:deus tamen ostendit mihi nullum communem aut immudum diei bomis . quapropter etiam incunctanter xeni acocersitus.
Terra quidem Sindon est, bestiae vero quae in ea erant gεtes sunt. Dicitur autem, Hasta u fere, quod etiam illos oporteat accedere. Tertio vero id fieri, baptisma denotat. Quum vero hesitaret Petrus,opportune veneriit viri qui haesitantiam coluerent. Anima enim tutionem facile suscipit. Primum tamen in ambiguitate fuit: quemadmodum & Io- Hs .seph permissus est primum turbari,ac tunc venit angClli S. Et euocato quopiam interrogabant, not vieinis inquirebat. Magna est autem spiritus autoritas qui ait: Egonis illos. Desce-cens autem Petrus causam interrogat propter qu in vene
rint, ut si quidem confestim necesse sit,congrediatur: sin autem,ut illos in domum suscipiat hospitio. Quod etia nonulli fratrum qui a Ioppe erant simul abierint cum Petro, dispe- satorie factum est, ne postmodii testimonia Petro deessent, quando ipsum fratribus respondere oporteret , quod etiam cprobibitus esset ne quicquam diiudicaret. Ferinum ae irra- Gr g tionale hominum genus Petrus mactare iubetur,vx ipsis purificatis edibile fiat quod relinquitur. Nude traditur pietatis sermo quum non semel diuina voee dicitur non esse co- ziotammune quod deus purificauit,sed tertio: ut prima Foce discamus patrem esse deum qui purificat, altera unigenitii quoque esse deum qui purificat tertia preterea sanctum illu spiritum. Fortassis genibus inhaeres viderat visionem: propter
ea etiam vox ad illum ait: surge petr ,mam 9 vescere. Ostendit autem diuinum esse quod accidebat, tum quod superne viderit & in mais excessu positus . tum quod vox in de descenderit, & quod tertio illa esse impura testatus sit. Praeterea quod e coelo venerint, eoq; retracta sint, magnum est purificationis argumentum. Hoc autem propter illos a
170쪽
ctum est, quibus postmodu rem narraturus est. Ipse siquidε audierat, In viam gentium ne abieritis. Quod item vox tertio facta est ostendit ipsi visionis veritatem. Manifestum est autem, quod non de omnibus cibis pronunciatum esse se monem voluerit quo ait, Nunquam edi quicquam commune aut immunda. ut & boues & caprae auesq; ac volucres comunia apud eum diceretur: quii a Iudaeis ortus esset Petrus . N. I daei carnes edunt, nee apud eos interdicitur carnium esus. Quum ixaque ipse ab initio edisset,aut saltem donec ad Saluatorem accessisset .manifestum est certe quod non uniue saliter pronunciauerit dicens, commune o immundum: sed de his quae lex communia dicebat & immunda. Et tamen quum de his faceret Petrus sermonem quae in lege communia erant & immunda, deus qui fanctae Christi Ecclesiae signum tradiderat, nihil ipsi commune existimandum ducebat , omnia namque ipsi munda sunt quae cum gratiarum actione sumuntur. Sed quaquam de gentium vocatione subobscurus sermo fuerit, ne eos qui in praeputio erant communes aut impuros esse dicerent, Petri tamen sermo homines non designabat, sed ea quae in lege interdicta erant prout demonstratum est.
Interrogo ergo quam ob causam accers is mes
Iam Petrus rem omnem etia a militibus audierat, sed vestprimum eos confiteri ac fidei subditos effici.
Et cornelius dixit: A quarto inque ad hane borum die ieiunabam ex hora nona orabam in domo me .
Videtur hie sibiipsi asperiorem vivendi modum pr fixisse,idque certis quibusdam diebus. Ideo enim dixit, A quarto die. Quan o ergo apparet ipsi angelus hic dies unus est, alter autem is quo abierunt qui a Cornelio missi erant,tertius quo venerunt, & quarto comparuit circiter horam tertiam postquam orauit. Vide ergo precationis magnitudine: qua-do seipsum prouexit ad pietatem tune apparet ipsi angelus.
Et ecce uir stetit eorum me in uestespledida er ait: corneli exaudita est deprecatio tua, er eleemoctnae tuae in memoria habitae fiunt coram deo. Mitte ergo da liquos Ioppen, er accerse Simonem qui cognominatur1 Petrus;