장음표시 사용
211쪽
CAPUT XXVII. 73 Cap.XVIII. dientes credebant ac baptitabantur. A
H sanguis urser uper eaput uolaum. Hoc dixit Paulus excusisis vestibus,ut no verbo solii sed & opere eos terreret: ideo
que quu hoc vehementius protulisset, Sanguis vester super caput vestrum,ab eis discedit. Est autem ac ii diceret: Vnuia cui'; eorum qui a Christo qui vita est discedunt, ipsum iudicatur occidere,transiens a vita ad mortem Tanguinem suu quodammodo fundens percidem quam sibiipsi infert. Hoc itaque dicit. Quoniam vosipses incredulitate iugulatis, huius facti vosipsi causam subite,quia ego culpa caream. Hinc autem colligere licet quod qui seipsum iugulat,iudicium homicidae subit ac supplicium apud dominum.
. Dixit aute dominus nocte per uisionem Paulo: Ne ntimeas ,sed loquere er ne taceas, eo s Mosem tecum, Cr nemo adorietur te ut affligat te, multus enim miri populus est in hac ciuitate. Sedit aute ibi annii ermemeses docens eos uerba dei. caetera quum Gallio ageriret proconsulem Achaiae, insurrexerui lino animo Iuadaei in Paulum, er adduxerunt esi ad tribunal dicetes: contra lege hic uadet hominibus coIere deu. Qui; autem Paulus pararet aperire os,dixitGailio ad Iudaeos: Si qua iniuria esset autfacinus malum, o Iudaei,merito
uos ustinere: si uero quaestio est de fermone Cr nomia Cnibus ac lege quae apud uos est,uosipsi uideritis udex
enim ego horum nolo esse. Et abegit eos i tribunali.
Nocte per uisionem. Notandum quod viderit Paulus dominum Iesum per somnium. Propter quod etiam ipse dicebat. Nonne Iesum Christum dominum nostrum vidi i Siue aute i eis . per somnium siue vigilans Iesum viderit, nulla est discrepa- 1 - λ. tia: attamen in die etiam ipsi apparuit.
Apprehensium autem omnes Graeci Somene prinoeipem βnagogae percutiebant ante tribunal, neque
quicquam eorum Gallioni curae erat. Aut Sosthenem propterea percutiebat, quonia ipse Pau-k Io
212쪽
D lo magis adlitreret,quemadmodum etiam Crispus princeps synagogae: aut intantum insania impellebantur, ut suo frustrati intento quum Paulumverberaturi fuissent,sosthenem synagogae principem verberabat: siue propterea ipsum verberabant, quoniam Paulum Omnino decreuerant occidere, di Sosthenes ipsos prohibuerat.
Paulus uero postea commoratus dies multos, quunt uale dixisti fratribus,abnavigavit in SIriam, Cr cum eo Pri cilla er Aquila, posteaquam raserat in cenachreis caput ,habebat enim uotum.
Rursus descendit Paulus in Syriam, & cum eo priscilla SeΑ ila,quum rasisset,inquit, caput. Radere autem caput exE voto, Iudaicum erat: oportebat autem dc sacrificium factum esse, quod factum adhuc non erat post verberatum Sosthenem: iam enim lex soluta erat, quandoquidem consuentia arcebantur.
Deuenitque Ephesium er Hos ibi reliquit. Ipsie ueriro ingressus onagogam distulabat cum Iudaeis. Roa
gatibus autem eis, ut ampliori tempore maneret apud eos,non annuit,9ed uale dixit eis dicens: Oportet oma
nino messu quod instat agere Ierosiolγmis , sed iterureuertar ad uos deo uolente. Et soluit Epheso.
Priscillam,inquit,& Aquilam reliqui Ephesi, hoc autem F merito fecit tanquam ibi docentes Quum enim tanto tempore cum eo versati essent, plurima didicerant: nec tamen a Iudaica consuetudine ipsos adhuc abducere potuerat. Iteta reuertar ad uos deo uolente. Quam ob causam quum propheta esset Paulus, sciretque se reuersurum, no simpliciter promist se reuersurum,sed addidit deo volente nepe docens nos ne quid de futuris polliceamur, nisi addentes deo volente. Nemo enim nouit quid pariturus sit insequens dies.
Quumque descendisset caesaream Cr Ucedisset ac se l
213쪽
CAPUT XXVII. et 'Cap. XVIII firmans omnes discipulos. Iudaeus aute quidam Apolis Aios nomine, Alexandrinus genere,uir eloquens,deuerinit Ephesium, potes inscripturis. Hic erat institutus in uia domini erferuens stiritu loquebatur ac docebat diligeter ea quae sunt domini sciens tantu baptima Ioae honis. Et bis coepit libere loqui in foenagoga. Quem quum audissent Priscissa er Aquila, assumpserat eum,
atque exactius exposiverunt ei uiam domini. Qvuauαtem uellet ire in Achaiam exhortatistatres scripstrut cipulis,ut susiciperent eum: QRi quum uenisset conra a . tulit multum bis qui crediderant per gratiam. Vehemmenter enim Iudaeos reuincebat publice ostendens per
scripturas Iesum esse christum.
Quida dicunt v, hic Apollos fuerit Apelles Corinthioru Leoris episcopus,de quo ait alibi: Ego plantavi, Apollos rigauit:bi
nominis itaq; vir erat. A ut aliter. Transatum est alteru no
men in id quod posterius habuit. sciens tantum baptisma IobDrus. Dignum est ut inquiramus quomodo, si baptisma talum Iohannis sciebat, adeo feruebat non enim spiritus eo modo Insua, dabatur. P raeterea si ruibusdam post susceptu Iohannis baptisma opus fuit Christi baptismate , utiq; multo magis huie Copus suisset. Quid ergo dicendu est 3 neq; enim temere unupost aliud posuit. Videtur ergo vn' esse ex centii viginti qui uni cu Apostolis spiritu baptizati sunt. Aut si hoc no placet, s*ps id quod in Cornelio factu est etiam in hoe accidit Λtqui nobaptitatur. si tamen hoc exacte disquiratur apparet non ita esse,quia etia baptizatum ipsum sume oportuit. Quadoquiadem duodecim alij de quibus statim sequitur nihil exacte nouerant ne de his quide quae I esum cocerneret.Verisimile tami est. dc hune baptizatii fuisse. Na si hi qui Iohanis discipuli erat,accedetes ad fidem 3c si baptisma susceperant rumsum baptizabatur,oportebat discipulos quoq; idipsu facere. CAPUT XXVIII. De baptismate ει spiritus sancti dono per Pauli oratione dato biepi ubes crediderant,ude salutς populi:in quo narratur etiam de
214쪽
I, filiis Scevae, er quod na oporteat ad incredulos accedere, eosque qui se reddiderili fide indignos .item de confissone credetium, de mota Ephesi seditione a Demetrio furo argetario aduersus Apostolas.
ccidit aute quum Apollos esset corinthi,ut Paulus peragratis superioribus partibus ueniret Ephesium, er repertis quibusda discispulis dixit ad eos. Num stiritusanctu ace pistis postea quam credidit tus At illi dixerunt ad eum: Imo neque funestiritus sanctus audiuinius. Et ait ad illos. Quo ergo baptizati estissIlli uero dixerunt Iohaanis baptismate.
. Vnde hi quum Ephesi habitarent, Iohannis habebat baptisma Z Fortassis antea profecti erant Ierosolyma& Ioha nem accesserat ac baptizati erant ,neq; Iesum nouerat,ide que no dicit eis, Creditis in Iesum:sed, Num spiritu accepistis, idq; quum sciret eos no habere: sed vult ipsos hoc dice. re,ut ubi cognouerint quibus careant,statim ea expetant, .
Dixit aut e Paulus: I obannes quide baptizauit buαptismo poenitentia populo loquens, ut in eum qui post ipsum uenturus erat, crederet,hoc est in christum Ieα sum. His auditis baptizati Aunt in immine domini Isu. Quumque imposivisset istis manus Paulus, uenit stiritusF sin ius siuper eos, Cr loquebantur linguis ac propheritabant. Erant autem omnes uirisere duodecim. Ingressus autem 1βnagogam libere loquebatur,ad tres menta sei distulans er suadens de regno dei.
Α Iohanis baptismate vaticinatur, eosq; inducit dicens ophoc vellet Iohanis baptisma. Deinde osteditur parui mometi fuisse baptisma Iohanis. Neq; em dixit remissionis fuisse sed poenitentiae. Post modia baptizatos eos in note domini, dicit sub maoib Pauli spiritu statim accipere, Hunc auteno videbant. na inuisibilis est.sensibile tame illius efficaci argumetum dabat gratia. Fi unus quide Persaria lingua protinus loquebatur, alter autem Romanorum, tertius vero Indorum,
215쪽
N alius similiter alia quadam: idque externis propalabat spi Λritum in eo esse qui loquebatur: ostendente deo quod spiritus haberet hic intimam potestatein. Quum autem quidam indurarentur nec crederent,
maledicentes vis domini cora multitudine, digressus ab illis segregauit discipulos, quotidie distulas inschoia cuiusdam tγranni. Idsfactum est per biennium: ita iit omnes qui habitabant in Asia audirent sermonem de domino Iesu, Iudaei simul er Graeci.
Haledicentcs uiae. Viam dicit Christum aut fidem veram: Nam haec via est quae ducit ad regnum coelorum. Hinc aurem docet nos ut ab iis qui conuicia iactant in filium dei, se- Brarentur qui in eum credunt.
Virtutes s non uulgares edebui deus per manus Pauli: ita ut etiam buper infirmos deferrentur i corripore eius Audaria er semicinctia, er recederent ab eis morbi,stiritus f praui egrederentur ab eis.
Sudaria o Smmcinctis. Vtraq; existimo linei generis fuisse: attame sudaria quide sup caput tedunt, semicinctia vero in manib' tenet qui horaria gestare no possunt,ueluti sunt qui ' ωραρια sosulares gestant stolas aut gubia ad abstergedos a facie hu γρυβία mores,nempe sudores saliuam,lachrymas ac similia.
Tetauerunt aute quidam ex circueuntibus Iudaeis
exorciliis inuocare Auper eos qui prauos habebat stili nome domini Iesu dicentes: Adiuramus uos per Iesumque Paulus praedicat. Erat autem quidasti Scevae Iumdaei principis sacerdotum septe qui hoc faciebat. Resto dens aute stiis malus dixit: Iesum noui, Cr Paulum scio uos aute quina sus Et insiliens in eos homo in quo earat stus malus, eisque dominatus, inualuit cotra eos,itant nudi er uulnerati effugerent de domo illa. Hoc auatem innotuit omnibus Iudaeis fimul σ Graecis qui baubitabant Ephes: cecidiis timor uper omnes issos, ack iij magni
216쪽
XIX. AC TORVM Apos TOLORV MD magnificabatur nomen domini Iesiu.
Indinis Gorcisis. Haec dictio ostendit quod non tanquam exorcistae in Iesum credentes , impuros spiritus adiurabant in nomine domini, sed tentantes: propter quod etiam , quum fideles non essent, sicut impurus spiritus dicit, suae temeritatis breui poenas dederunt. Colaiauit enim illos. ac fraude eoru aperta omnino fecit comotus ira spiritus: vel ti si quis positus in extremis periculis ab aliquo inimico arguatur,omnemque in illum effundere velit furorem.
Multis credetium ueniebat confitentes er annunaeiantrefacta sua. Multi quos ex iis qui curiosas artest exercuerat,coportatos libros exussi rut cora omnib', ersupputatis issoru preciis inuenerunt argenti quinaquaginta millia.Ita fortiter crescebat uerbu domini decolirmabatur.His autem expletis proposuit Paulus inspu trusita Macedonia er Achaia proficisci Ierosiobonia dices:Postqua ibifuero,oportet me CrRoma uideare.Μissis aute duobus ex iis qui sibi ministrabat, uideri licet Timotheo er Erasto,ipsie masit ad lepus in Asia. Ortus est aut illo tepore tumuit 'no exigu' de ipsi uia. mida enim noιe Demetrius faber argentarius quifans ciebat delubra argentea Dianae, praestabat artifcibus no paruum quaestum: quibus couocatis er bis qui talium reru erant opisces,dixit: Viri scitis ex bae opificio quaestus nobis est: er videtis ac auditis,s non solam Ephesi ,sed per tota pene Actam Paulus hic peris suasit,auertiis multa turbam,dicens: No fiunt di, qui manibus sunt. Non solum autem Me pars nobis in peis
viculum uenit ne reprobetur, uerum etiam ni magna
Dianae templum in nihilum reputetur, futurμmquc fixi etiam destruatur maiestas eius quam tota Maer orbis colit. His auditii repletis*nt ira, er excla
217쪽
CApVT Xx VIII. γε Cap. XIX. mauerunt dicentes:Μagna Diana Ephesoru . Implo At que est tota ciuitas confusone er impetum fecerunt uno animo in theatru, correpto culo er Arii tarcho Nacedonibus comitibus Pauli. Quums uellet Paulus
intrare ad populum, non permiserunt discipuli. Quia dum autem ex Asiae primoribus qui erant amici eius, misso ad eum nuncio, rogabat ne se duret in theatrum. Alij itaque aliud clamabunt. Erat enim cocio confuse, plerique nesciebant qua ex causa conueni pent. De sturb4 4utem protraxerunt Alexandrum,propellentiabus eum Iudaeis. Alexander uero postulato manu siletio uolebat rationem reddere populo. Quumq; cognouissent eam esse Iudaeum, uox orta est una ab omnibus ferme ad horas duas clamantibus, Magna Diana Eo phesorum.
Confurates s annunciantessu D. Oportet que i fidelε dicere peccat alba as dςmittere seipsum coarguendo, sic ut noamplius illa faciat, ut iustificetur iuxta id quod dictu est: Die tu primum iniquitates tuas ut iustificeris. Notandu vero exi insequentibusq, hi qui in Christu crediderunt, magicos li- cbros non distraxerunt quanquam preciosi essent,ut qui pulcherrima quaeq; eoru quae in vita gerebatur cotinebant, sed exusserunt i licet alii huiusmodi ibi adessent qui eos libros sibi parare vellet. Primum quide nequis laetiferae corrupti nis quae ab illis procedebat particeps fieret. Deinde vero ne quippiam ex huiusmodi criminis preeio acquireret. Queas Pintox3. modii enim interdictum erat ne lucrit a fornicatione partudeo offerretur: ita neque huiusmodi sceleris argentum poni ad pedes apostolorii iustum iudicabat aut facile suscipiedii.
Et quumsedasset sicriba turbam, dixit: Viri Ephesi,
quis enim est hominum qui nesciat Ephesiorum ciuituistem aedituu esse magnae Dianae deae, cra Ioue delapse. Quum igitur bis nemo contradicat, oportet uos sedaa
tos esse , nihilqμο praecipitanter agere . Adduxiytis
218쪽
Cap. XXIX. ACTORUM APOSTOLORUM D enim homines istos neque sacrilegos neque columeliorisos in Deum uestra. Quod si Demetrius, quique cu eo sunt artifices,habent aduersius alique causam orenses iudices admittuntur,er procossules sunt, accusent inuicem. Si quid autem de rebus aliis quaeritis, legitimaeontentione dirimetur. Num periculum est ne seditio
nis hodiernae rei fumus: quum nulla subsit causa, unde
poterimus reddere rationem huius concursus . Et his dictis concionem dimisit.
Ostendit historiographus magnam Ephesiorum fuisse suΣ perstitionem , tum in ornando Dianae templo , tum in honorando eius simulacro, quod e coelo quoque delapsum dicebant : διοπετο enim dicitur veluti quod a Ioue decidit: Sive enim ο ροικον illud, id est testam vocarent omnes διοπετές , quod e coelo missum esset a Ioue, siue statuam quae deuolasset, dc a coelo formata esset: siue palladium illud uemadmodum Graeci fabulabantur, ad stuporem his quimpliciores erant immittendum: quod superne a Iove so matum esse putabant &non ab hominibus : in idem redit. Aut διοπετους .i. a Ioue delapsi , nempe templi Iouis : siue F repli quod rotunda habebat forma, aut etia aliud quoddam templum apud eos ita vocabatur. Dicit autε νεωκόρον id est
aedituum siue temptu purgantem & ornantem. Naκees μοι purgatio dicitur, unde δε ορος qui teptum Ornat ac verrit, nepe aedituus. Forenses iudices admittuntur OG ἀγορα iei genus erat humiliti in Asia iudicii,qui pauperibus ac Aresibus hominibus iudicabant: propter quod etia αγοραῖοι vocabatur: queadmodum sunt i styindi id est defensores aut ultores quida in non ullis ciuitatibus: ἀνθυπατιι vero idest procosiu-les erant diuitum iudices , aut qui criminum causam audi bant. Dicuntur autem & ἀγοραῖοι oratores ipsi aut aduocati παρὰ το ἀγορυ ιμ hoc est a concionando sic dicti.c Ap VT NNIX., circuitus Pauli, in quo etiam narratur mors Eut chi ct a morte reuocatio per orationem Pauli . Adhortatio ipsius qualem deceat brabere pasorem ad presisteros qui erant Ephesi: in quo es o Pauli
219쪽
autem cessauit tumultus , vocatis Ca.xx
aetas e paulus discipulis, er complexus illos, profectu, est ut iret Macedonia. Quums
partes illas er multosermoα ne exhortatus eos fui,et,uenit in Graecia,ibique perinactis men bus tribus quum essent instructae illi infidiae a Iudaeis soluturo in Sγrium, habebat in animo ut reae verteretur per Macedonium. comitatus est autem euinque ad Actum Sosipater Berrboeensis: Thessaloniceis sum uero Aristarchus Cr Secundus, Cr catus, Deris 3baeus ac Timotheus: A fani autem Tγchicus ac Troapbinus. Hi quum praecesissent expectarunt nos Troari demos autem abnauigauimus post dies Aoniorum i Philippis, uenimuss ad eos Troade intra dies quinisque,ubi demorati Aunius diebus septem.Vno autem die
sabbathorum quum uenissent discipuli ad frangendum panem, Paulus disserebat eis profecturus postridie, protraxitque sermonem inque in mediam nocte. Erant eautem lucernae multae in coenaculo ubi eramus cogrevigati. Sedens autem quidam adolescens nomine Eutγα
chus infenestra, quum degrauaretursomno profuna diori,disserete diu Paulo magis depressus somno , dericidit ex tertio coenaculo deorsum, Cr siublatus est mortuus. QAum descendisset autem Paulus incubuit Auper
eum Cr complexus dixit: Nolite turbari, anima enim
eius in ipso est. Quumque ascendisset Crfregisset panem ac degustasset,diu colloquutus usique ad diluculum tademum profectus est. Adduxerunt autem puerum uiri uentem, er consolationem non mediocrem acceperui.
220쪽
Cap. XX. ACTORUM APOSTOLORUMD Noi autem consiensa nasi soluimus uersus Asson,inde excepturi Paulum ita enim costituerat ipse, terra iter facturus. Quum autem conuenisset ad nos in Asson,reri cepto eo uenimus Mit lenem: er inde naul ntes sequenti die uenimus contra chium. Postridie uero apαpulimgs Samum, CT comorati Tronili , proximo die venimus Miletum. Proposuerat enim Paulus praetero nauigare Ephesum, ne commorandum ei esset in Asa.
E Festinabat enim ut A posibile Ibi esset, diem Pentecou
cuius Derberas ae Timotheus. Caeteroru quide patrias unde orti erant exprimit, notiores eos reddens: in Timotheo vero solo nomine contentus est,ch bie a suis moribus & viri te sufficiens haberet cognitionis indicium:& q, etiam antea sub ,.is. patrix illius secisset mentionem,quum diceret: Peruenit au-- tem Derben ac Lystram , & ecce discipulus e t ibi nomines Timotheus. Quod si Derba ut gentiliciu nuc est & no pro- .r uὰρ pri qm, etiani hoc loco fortassis fecit patriae mentione. .
emi 'io A Mileto autem migis Ephesium nunciis accersivit 3bueis, prς =γt ros ecclesi e . peruenidenta ipsium, νbhi u ρὸ dixit eis: Vos scitis i primo die dum ingressus sium Arilegatur: fam, quomodo uobiscum omni tempore fuerim feruies Et c ius domino cum omni animi modestia, multisque lachrγαλ ii , mis ac uiatiossibus quae mihi acciderunt ex insidiis Iumibis . daeorum: ut nihil ut fugerim eoru quae uobis utilia es, sient, quin annunciarem uobis, er docerem uos publice 4c per fiugulus domos, testificans Irudaeis simul Cr Graecis eam quae erga deum est poenitentiam csidem erga dominum nostrum Iesum.
Quoniam multi loquendi modum ignorant,maxtine n ut testamenti, quo episcopi nominantur presbyteri, ac pres- . byteri episcopi: hoc tum hinc animaduerti potest tum ex G.
pistola ad Titum,& ex ea quae est ad Philippenses, priorEqt ad Timo