Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

i tu

itio

an ici

ad Timotheu. Ex hoc itaque Actorum loco, de ea re potest Ahaberi certa persuasio. ita enim scriptum est. Λ Mileto autemissis Ephesum nunciis accersivit presbyteros ecclesiae , &non dixit Episcopos . Deinde subiungit: In quo vos spiritus sanctus posuit episcopos ad regedum ecclesiam dei. E x epistola vero ad Titii: Et constituas per singulas ciuitates pres- byteros sicut ego tibi ordinaram. Ex epistola ad Philippenses. Qui sunt Philippis una cum episcopis ac Diaconis. Opinor autem P ex priore quoque ad Timotheum a coniectura idipsum intelligi potest. si quis inquit episcopatum appe- τι-.3 tit, honestum opus desiderat. Oportet igitur Episcopuin irreprehensibilem esse. Et post pauca: Vidua allegatur no mi- Lτλλs nor sexaginta annis. Est em ecclesiae regula, describes qua- tilem esse oporteat eum qui huiusmodi est. Cum omni animi mo η destia multuque lachrymis. Hoc loco signum doctrinae demostrat, nempe inuidia fastuque carere ac condolescere. Patie batur namque & pro pereuntibus & pro his qui perdebant. Et item humilitas,nec qualiscunque, sed cit omni inquit animi modestia siue humilitate: nempe in sermone,in opere,ad principes, ad eos qui gubernatur. Tors quae uobis utilia essent. Nam erant quae non expediebat discere. Sicut quaedam oe- euitare datur inuidie, ita rursum rem omnem eis aperire,insipientiae. Et propterea addidit. Eorum quae vobis utilia essent ea inquam non dicere tantum, veru metiam docere.

Et nunc ecce ego alligatus , stiritu proficiscor Ieo erusalem, quae in ea mihi obuentura fiunt ignorans, nisi q*od piritus sanctus persingulas ciuitates testifca

tur, dicens quod uincula er assictiones me maneant. Verum nihil me mouet. Neque uitam meam babeo mihi in ullo precio : ut consiummem cursum meum

cμm gaudio , Cr mini larium quod accepi a domino Iesu , ad testificandum EuangeIium gratia dei . Et nκης ecce ego scio quod post bae non uidebitis faciem meam vos omnes per quos transiui , praedicans rein t m Dei. Quapropter contestor uos , hodierno die, quod

222쪽

xx ACTORUM APOSTOLORUMD die,quod mundus ego sim is unguine omnium. No enim subterfugi, quo minus annunciarem uobis omne conjiαlium Dei. Subdistinctio hoc loco poneda est post dictione Alligatus,ut sit haec sentetia: Proliciscor Ierusale praescius p spiritu quae mihi ventura sint, proficiscor aute alligatus. Deinde nequis catena aut necessitate alligatum existimet, uto; ostedatu sponte proficiscatur: Per singulas inquit diuitates vinculaic afflictiones me manent. Hundus sumat Dnguine omnium, si obdormientes occidamini ab homicida animarii: quod enim pretceptoris est peregi, nempe ut annunciare vobis Dei consilium. Itaque qui non annunciat, reus sanguinis est, hoc esti: c dis eorum. Ostendit igitur illos quoque nisi ea compleuerint,reos proprij fore sanguinis. Τpter quod etia terret eos.

A ttendite igitur uobis c ιnctoque gregi: in quo uos stiritus sanctus posivit episcopos ad regendum Ecclera sum De quam acquipuit sanguine suo. Ego enim noui

hoc, quod ingresburi sint post discessum meum lupigrin

ues in vos,non parcentes gregi. Et ex uobisipsis exovientur viri loquentes peruersa, ut abducant discipuuios post se. Iccirco uigilate, memores quod per trienunium nocte ac die non cessauerim cum lachoniis monere unumqueque. Et nunc commendo uos fratres Deo

er sermoni gratiar ipsius, qui potens est seuperstruere, cr dare haereditatem intersnctificatos omnes.

Duo praecipit ut faciat praeceptores. Neque enim lucrum adfert alios tantum corrigere: neque sutipsius curam latum habere, huiusmodi enim sutipsius tantum amator est. Advertendum autem quod eos appellet nunc episcopos,quos in sit perioribus dixit presbyteros: aut ideo quod presbyteros ne cesse est super rationales ecclesiae greges in specula esse: nequis fide aegrotet, ne quis esuriat aut sitiat, an quispiam reprehensione egeat vel coercitione. Aut episcopos vocat hic pos qui vere sunt episcopi.

223쪽

cumsunt,suppeditauerint manus hae. Omnia commona

straui uobis,quod sic laborates oporteatsuscipere imabecilles, ac meminisbe uerborum domini Iesu, quoniam ipse dixit: Beatu est dare potius,quim accipere. Quuhaee dixisset, positis genibus suis orauit cum omnibus

illis. Magnus aute fletus coortus est omnium, er ruenαtes in collum Pauli, osculabantur eum doIentes, maximme ob sermonem quem dixerat quod ampliu facie eius non essent usuri. Et deducebant eum ad navem.

Argentum aurum oec. Malorum radicem tollit nempe'

auaritiam. Neque enim simpliciter dicit, No accepi,sed ne- que concupiui. Deinde ostendit quod vera eleemosyna ex propriis laboribus fieri debeat egetibus: ex alienis siquidem dare non est honestum. Postmodum ad huius etiam confirmationem, vaticinium domini voce dictum esse asserit,quod nunc in scriptura no inuenitur,& fortassis id absque scriptura tradiderunt Apostoli. Aut ideo quod ratiocinando quis piam habere potest dictum esse aliis verbis id ipsum significantibus. Non dixit autem malum esse accepisse δc ita elargiri, sed quod melius sit non accepisse: Hoc enim ecpassio-ilis est erga imbecilles: Nam dare ex alienis,ne honestii quidem est. Est itaque primus gradus sua abiicere: secudus ne-eessaria sibi suppeditare tertius etiam aliis. quartus eum qui Cpraedicat, & ita accipiendi potestatem habet, non accipere. Hic itaque multo melior est inopibus.

Quum autem contigisset nos ab eis auulfo soli ise e A tse, recto cur seu uenimus coum, ersequenti die Rho- x xi

dum, er inde Paturum. Et nacti nauem quae traiiceret in Phoenicen, ea conscensu soluimus. Quumque coepiseset nobis apparere cγprus,relicta ea adfinistrum,nauigauimu1 uersius S γriam, er delatisiuinus Τγru: nam huc nauis exponebat onus. Repertiss discipulis,mam

simus

224쪽

Cap. XXI. ACTORUM APOsTOLORUM

D fmus ibidem diebus septem.qui Paulo dicebant perspi

ritum,ne ascenderet Ierusalem.

Et nam nauem oci Tantunde est ac si diceret: Quum nauem no inueniremus abeuntem Caesaream, sed in Phoenice, illam conscendimus: Cyprum autem & Syriam praeterlegimus.Quod enim ait,Relicta ea ad sinistram,non temere uictum eli, sed quod neque Syriae appropinquare studebant. Venerunt ergo in Lyciam, relictaque Cypro descenderunt nauigio Tyrum,nam eo exposuit nauis onus. Qui dicebat per

spiritum. No intelligit quod per spiritum adhortatio fieret, sed quod per spiritum nouerant. Neque enim aperte pericula praedicebant,sed quod non expediret ascendere, idq; c E palsione moti dicebant.

Qumque dies explessemus,profecti ibamus,de duacentibus nos omnibus una cum uxoribus er Aliis, donec exissemus ciuitatem: positisq; genibus in litore

precati sumus. Et consalutatis invicem, nos nauem corifendimus illi uero redierunt ad sua. Nos autem nauiαgatione explicita i Τγro descendimus Ptolemaidam, silutatisq; fratribus, mansimus diem unum eum illis. Postridie uero nos qui eramus cum Paulo, egrest ueαnimus caesaream. Et ingrest domum Philippi Euan, F gelistae, qui erat unus e septem, mansimus apud eum. Huic aute erant quatuor Aliae virgines prophetantes.

ἱαρτι α τὰς verbumξ αρτι ea ponit pro Co-plere. Nam postquam completi fuissent costituti ales: hoebilfe vixe est post dies Azymorum.venerunt Troade diebus quinque. proposito. Huie erant quatuorfiliae. Advertendit filias fuisse Philippo Nam dr Diacono. Itaq; Diaconi esse possunt,& hi qui participes fue-Α mir runt nuptiarum. Animaduerte praeterea quod prophetideso eius filiae virgines erant,& quod propter pudore magis hoc ag assequebantur, ut & prophetia dignae haberentur. Manife-Mtur in stum itaq; est, qudd magno studio seruabatur apud eos vir- initio uice ginitas. nisi enim digna esset pro qua ceriaretur, nequaquam .smi capi- addidisset scriptor histori quod etiam virgine erant. tia Caput

225쪽

cap VT NNN. Agabi prophetia de his sine futura erant, Α iis tua hi paulo Ierosolymis conting rent. n m.

V unus permaneremus dies complures,ada rum La- uenit quida a Iudaea propheta nomie Aga ti'stmm-bus. Is quum ad nos peruenisset,lulit cingu - .ia: Ium Pauli, ω' alligans sibi manus er pedes is se tadixit: Haec dicit stiritus sanctus: virum euius est cinis eispluritulum hoc, sic alligabunt Ierosobmis Iudaei,tradentis

ret Ierusalem. Tune restondit Paulus, ac dixit: Quid facitis flentes er affligentes cor meum: Ego non sota Ium uinciri ,sed ex mori paratus sum Ierosobmis pronomine domini Iesu. Et quum illi non persιaderetur, acquievimus dicentes,Domini noluntas fat.

c APUT XXXI. Adhortiuio Iacobi ad Paul eo quia P ius dicermur non iudicare Hebrios eircuncidendon.

bos autem dies parati eonficehdebamus Ierusalem. venerunt autem uni quidam ex discipulis a caesareu nobiseum, adducentes secum,apud quem bostitaremur Mnasonem quendam curium ueterem discipulum. Q numque Memnissemus IerosioIγma ibenter exceperunt nosfratres. Postero uero die introibat Paulus nobiscum ad Iacombum, omnesque conuenerunt presbγteri. Quos ubi1μα

iutasset, narrabat per Angula, quae Deus fecisset per mi iij terium ipsius. At illi quum audissent, glorifica bant Deum, dixeruntque ei: Vides frater quot millia snt Iudaeorum qui crediderunt, omnesque studios scoctatores sunt legis. Audierunt autem de te, quod deafectionem doceas a Mose omnes i qui inter gentei μηt

Iudaeos

226쪽

Cap. XXI. ACTORUM APOSTOLORVMD Iudaeos, dicens non debere eos circuncidere Iios,neoque secundum instituta uiuere. Quid est ergos omnia

no oportet conuenire multitudinem: audient enim te

uenisse. Hoc ergo fac quod tibi dicimus. Sunt nobis quatuor uiri uotum habetes seuper se, His assumptis puατilica te cum illis, Cr impende super illis ut radunt capita , sciantque omnes quod quae de te audierunt nihil sunt,sed ambulas, er ipsie custodiens legem. De gentiαbus autem quae. crediderunt nos signi cauimus deceronentes,ne quid huiusmodi obferuent,nis ut caueant ab E idolotistis, er sanguine, ersi focato, CTscortatione.

ἐπισκευασάμtvοις Hoc est, Quum ea quae ad iter necessaria erant, accepissemus. Vides frater quot millia. Consilium ei

dant non iubent Iacobus,& qui cum eo erant, propter quod etiam suadent. Nam dispensationis erat illa condescensio nolegislationis. Itaque praedicationis offensio , aut impedimE- tum non erat, sed dispensatio. Nam qui Ierosolymis ex Iudaeis crediderant, instituta legalia adhuc seruare volebant. His assumptis purifiea te ea illis. Suadent ei ut opere densionem paret non sermone. Hoc itaque dicunt. Tu porrige,quet iuxta legem offeruntur pro eis, hostias: ut suspitionem sol uas, & ostendas quod non solum non doceas quae legi contraria sunt,imo qu id & ipse serues,quq in lege iubentur. NeF autem dicat, Si gentes hoc didicerint offendiculum inde patientur, deinceps subiungit: De gentibus autem quae crediderunt nos significauimus , ne quid huiusmodi observent. Quemadmodum ergo nos illis saec iussimus, quum tamen Iudaeis praedicemus. ita & tu qui gentibus praedicas opitulare nobis. Condescensio haec est,ne quid verearis. Et hoc Ierosolymis facere tolerabile est. Hic ergo fac istud, ut ibis riς liceat illud facere. T andem persuasus est ab eis & abrasus est omniaque Iudaica instituta perfecit.

CAPUT XXXII. De eommotione mota Ieros mis a uersus Paulum. quomodo ipsum fribunut a multitudine eripurriti

in quo etiam narrat ordine 'aulur d Pit Dis ad Apostolatum v ratione. De bis quae ad Paulum dixit Anamus, ac uisione uoces: Pri

227쪽

CAPUT XXXII. si Cap. xxi

ad eum quondam in templo ficta: T quum pos hine si eis uerbera- Adus est Paesus: ubife R. o nanum disse dixisset,lιberatur est.

Unc Paulus assumptιs uiris in sequenti die

cum eis purificatus intrauit in temptu, aura nunciatis expletionem dierum purifcatioαnis,donec oferretur pro unoquoque eorunt

oblatio. Dum autem iam septem dies pene expleti Gasent, Iudaei qui ab Asia erant quum uidibbent eum in tea pio , conturbarunt totum populum, Cr iniecerunt in eum manus clamates:Viri lyrari succurrite: Hic est homo qui aduersus populum er legem, cr Iocum hunc omnes ubique docete insuper er Graeeos induxit in uis 'plum, er prophanauit sanctum locum hunc. Viderant namque Trophimum in ciuitate cum ipso, quem existiuinarunt, quod in templum induxisset Paulus. commoin lagus est uniuersa ciuitas, erfactus est concursius poαpuli, Cr apprehensium Paulum, protrahebant e tema plo, statimque clause funt fores. Quaerentibus autem illam occidere nunciatum est tribuno cohortis, quod lo conturbata esset Ierusalem. Qui statim assumptis militibus ac centurionibus decurrit ad illos.Illi autem Cquum uidis ni tribunum ac mittes,cessauerunt per αtere Paulum. Tunc accedens tribunus apprehendit eu,

iustis alligari catenis duabuso interrogabat quif- nam esset,er quid fecisset. Alij autem aliud clamabant in turba. Quumque nihil certi cognoscere posset prae tumultu, iugit duci eum in castra. Et quum uenisset ad

gradus,cotigit ut portaretur a militibus propter uioalentiam turbae. Sequebatur enim populi multitudo Adamans,Tolle eum. Et dum coepisset duci in castra, Paualui ait tribuno: Licetne mihi loqui ad tes Qui dixit:

i Graece

228쪽

Cap. XXII. AC TORVM APOSTOLOR. v MD Graece nostis Notine tu es iste Aegretius, qui ante hordies tumultum concitasti, G eduxipi in dejcrtum qu tuor millia uirorum scuriorumsTolle eum. Hanc vocem moris erat Iudaeis dicere aduersus iustos r quemadmodum etiam contra dominum: Tolle

tolle,hoe est aufer eum e vivis. Alij vero dicut hoc esse quoa Romana consuetudine apud nos dicunt: Inter signa eum. De hoe iniice. Nonne tu es ilio Regulius Hic Aegyptius homo inde Euse quidam erat rerum nouarum studiosus, ct impostor ae prae-hiumli.1. stigiator. Volens ergo diabalus Paulum facere partieipem biReeele. criminum quς sibi congruebant, quemadmodum etiam sub eq.1L christo tempore illo, incitauit ipsum ut portentosa opera retur inter Iudaeos. Quoniam autem dicit tribunus, Nonne tu es ille . Aegyptius nanc protinus suspitionem se reie- E cit declarato genere ac religione. Etenim alibi dicit sese le- sitimum Christi cultorem. Vocantur .autem sicarij latro

nes, genere ensium Utentes,qui proxime ad eorum accedite magnitudinem,quos Persaracinacas dicunt: inflexione vero

ac curuatura iis umiles sunt, quos Romani sicas appellant: a quibus etiam illi latrociniam exercentes appellationem acceperunt. Alii vero sectam quandam apud Iudςos esse dicebant. Tres siquidem apud Iud os sectae erant in genere me-pe Pharisaei, Sadducari & Essent: hique vitam seueriorem du

cebant, inuicem diligentes , ac temperate admodum viven

tes ideo quoque Esseni dicebantur quasi bσιοι, id est sancti: Alii vero sicarios ipsos appellabant siue zelotas.

F Dixit autem Paulus: Ego quidem bonio sum Iudaeus Tarsensis, non obscure cilicum ciuitatis ciuis. Rogo autem te permitte inibi loqui ad populum. Quumque

ille permisisset Paulus stans in gradibus, annuit manu ad plebem: cr magno silentiosacto, alloquebatur linis

gua Hebraea dicens: ciae xii. V iri fratres Cr patres audite meam,quam nunc ad nos loquor excusationem. Quum autem audissent quod

Hebraea lingua sibi loqueretur, magis prestiterunt1

229쪽

CAPUT XXXII. gi Cap. x XII.

lantium,er dixit:Ego quidem um uir Iudaeus natus in ATarso ciliciae, caeteram educatus in hac ciuitate ad pedes Gamalielis,in litutus accurate in patria lege. Dei

VIo ductus , sicut er uos omnes estis hodie: qui hane viam persequutus sunt que ad mortem, alligans travidensqge in carceres uiros pariter ac mulieres scut crprinceps sacerdotum inibi testis est,er uniuersa senioαrum congregatio: i quibus etiam epistolis ad fratres acceptis Damascum proficilicebar, adducturus er illos qui ibi essent uinctos Ierusalem,ut pκnirentur. Accidit autem iter facienti, er appropinquanti Damasco cise B citer meridie,ut subito de coelo circufulguraret me Iuxmulta, cecidis in solum, cr agdiui uocem dicentem mihi Saul Saul quid me persequerissEgo uero reston die Quis es dominesDixitq; ad me Ego sum Iesus Narazarenus,quem tu persequeris. Et qui mecum erant luα-men quidem uiderunt er exterriti sunt, uocem autem non audierunt eius, qui loquebatur mecum. Dixi aηαtem, Quid faciam domines Dominus autem dixit mihi: S Me er uade Damascu, Cr ibi dicetur tibi de omniabus quae ordinata sunt, ut tufacias. Quumq; non videα Crem prae claritate ac fulgore luminis illius, per mansideductus i comitibus qui mecum erunt,ueni Damascu. Aetanias autem uir religiosius , secundum legem testio monio probatus omnium habitantium illic Iudaeorum, venies ad me cr adstans dixit mihi: Saul frater recipe usum. Et ego eadem hora usu recepto uidi iIlum. At ille dixit: Deus patrum nostrorum praeparauit te,ut cognosceres ιι oluntatem Auam, uideress id quod iustum est, er audires uocem ex ore eias: eris enim illi testis

230쪽

.XXII. ACTORUM APOSTOLORVM D apud omnes homines eorum quae uidisti er audisti. Et nunc quid contariss Exurge ex baptizare, ac peccata tua ablue inuocato nomine domini. Accidit aute quum reuergus elem Ierusalem er orarem in templo, utra- p rer extra me, er uiderem eum dicentem mihi:Festi na ex exi uelociter Ierosolamis, quoniam non recipiet

testimonium tuu de me. Et ego dixi:Domine, si sciunt quod ego perιrabebam in carcerem, er caedeba in magulis βnagogis eos qui credebant in te. Et qgumfunas deretursanguis Stephani testis tui,ego quoque assebam, CT asentiebar morti illius, ex custodiebam u6tia

meta interscientium illum. Et dixit ad me: Vade quoriniam ego ad gentes procul mittam te. Audiebant auterum utique ad hoc uerbum, Cr sustulerunt uocessivis dicentes: Tolle de terra hominem isti modi, non enim fas est eum uiuere. Quumque uociferaretur, er proiiacerent uestimeta,ac pulverem iactarent in aerem, iussest tribunus eum induci in castra, er imperauit eum agris examinari, ut sciret propter quam causam ita clas maret aduersus eum. Et ubi loris eum adstrinxiii et,dia xit allantictbiceturioni Paulus: Num hominem R

manum,ac indemnatum licet uobis flagellares Quo audito ceturio accesti ad tribunu, Cr nuciauit ei dicens:

Vide quidfacturus Asrhic enim homo Romanus est. Accedens autem tribunus dixit illi: Dic mihi:num tu Roα . munus ess At ille dixit:Etia. Et restodit tribunus: Ego multactumina ius ciuitatis huius comparaui. Paulus autem ait: Ego uero Cr natus sum. Protinus ergo disces serui ab illo qui e uerat examinaturi. Tribunusquos

timuit ubi resciuit s Romanus esset, σsuinxisset eu.

SEARCH

MENU NAVIGATION