장음표시 사용
251쪽
CAPUT XXXIIII. rs Car. XXIII. hunc comprehensium a Iudaeis, quum iam esset ab eis Ainterficiendus, superueniens cum exercitu eripui, comguito quod Romanus esset: uoleasque 1 re causam ob quam accusarent illum, deduxi eum in concilium Urisorum. Quem comperi accusari de quaestionibus Ierigis eorum, nullum dignum morte aut uinculis crimen habentem. Quumqme indicatum esset mihi de insidiis quas illi parauerant Iudaei, protinus ins illum ad te, praecepto dato etiam accusatoribus, ut quae habent aduersuis eum dicant apud te. Vale. Milites uero, iuvixta quodsibi iniunctum erat, receptum Paulum duxeα Bτunt per noctem Antipatridem. Postero autem die di missis equitibus,ut cum eo irent, reuers sunt in castra.
Qui quum uenissent caesaream ac tradidissent praesedi epistolam, statuerunt coram eo er Paulum. Quumαque legisset praeses er interrogasset ex qua prouincia esset ,ubi cognouiset quod ex cilicia , Audiam te, inviquit,quum accusatores quoque tui aduenerint, iustis in praetorio Herodis custodiri eum.
ἀναθεματι rex; εαυτους ,id est deuouerunt seipsos, hoc est, extra dei fidem sese esse dixerunt,nisi facerent, quae iudica- Querant Sive ergo promissione frustrarentur, sicut etiam frustrati sunt anathema erant: siue etiam contigisset illis,ut occiderent,rursus,aut ipsi tanqua homicidae anathema sese efficiebant aut deus ipse quanqua pontifices dissimularet. Itaque duplex est anathema: Vnum quidem tanquam omnibus aut multis inaccessum solique deo repositum: alterum qua s ab omni creatura sanctisque potestatibus intactum, & adeo alienum , tanquam diabolo repositum, propter alien tionem bono impermixtam: & huiusmodi nunc anathema- iti hi sese subiiciunt. Hoc autem saepius per epitasim , id est intensionem dici arbitramur καταθέρια, hoc est, reiectuin: quod enim huiusmodi,est non reponitur aut deponitur, sed
252쪽
XXIIII Cap. XXIIII. ACTORUM APOsTOLOR v M
D teiicitur,diabolo subiectum & simul & cum eo codemnatu. CAPUT XXXV. Tertulli accusatio aduersus Paulum, is ipsus ad praeside defenso.
quinque autem dies desicendiι princeps
sacerdotu Ananias cu senioribus er Territulso quodam oratore, qui comparuerut coram prae de aduersus Paulum,citatos Pasio coepit Tertullus accusare dicens:Quum in multa pace agamus per te, Cr multu recte gerantur in populos hoc per tuum prouidentiam, er semper, er ubique coinprobamus praestanti fime Felix cum omni gratiarum actione . Sed ne diutius te detineam, oro te ut audias nos paucis pro tua humanitate. Nacti enim sumus huc Mirum pestiferum cr concitantem seditionem omnibus Iudaeis in uniuerso orbe, er autorem haeresis Nazarem norum, qui etiam templum propbanare tentauit: quECr apprehensium uoluimus iuxta Iegem nostram iudiricare. Sed superueniens tribunus LVas cum magna ui β eripuit eum i manibus nostris,lubens accusatores eius ad te uenire, ex quo poteris ipfefacta inquisitione de omnibus istis cognoscere, de quibus nos accusamus m. Adiecerunt autem cr Iudaei dicentes haec itase haberire. Resipondit autem Paulus, quum annuisset ipse praeases ut diceret: Aequiore animo pro meipso resipondeo,
quum sitam te multis iam annis iudice fuisse geri huic: qui potes cognoscere, quod non plures fiunt inibi diei,
quam duodecim, ex quo ascendi adoraturus Ierosobomam: Cr neque in templo compererunt me cum aliquo diputantem,aut concussum facientem turbae, neque in
βnagogis neque in ciuitate,n que probare possunt ea de quibui me accusant. confleor auicin hoc tibi quod iuxta
253쪽
CAPUT XXXV. τ Cap. XXIII Liuxta uiam,quam uocat haeresim,siccola patrium deu, Acredes omnibus quae in lege er prophetis scripta sunt: spem habens in deum fore, quum er hi expectant, re jurrectionem mortuorum iustorum simul cr iniustoru. In hoc autem ipsestudeo sine olfendiculo conscientiam
habere erga deum Cr homines semper.Post annos au tem plures accest eleemosenas exbibiturus in gentem meam er oblationes, in quibus compererunt me puria scatum in templo,haud cum turba neque cum tumultu. Quidam autem ex Asia Iudaei,quos oportebat apud te a
praesto esse er accusare,si quid haberent aduersum me: aut hi ipsi dicat, si quid deprehenderunt in me iniquia
tatis, quum stem in concilio: nisi de una bac uoce, qua cIamaui inter eos stans. De resurrectione mortuorum ego iudicor hodie a uobis.
Iuxta uiam, quam uocant haeresim , sie colo patrium desi. DicEsse deum patrium colere post factam vocatione ut e sient Α-postoli,ostedit eundem esse deum veteris ac noui testamenti,quem lex & prophetae annunciauertit: quem Paulus praedicabat, dicens se uniuersis credere quae in lege ac prophe- ctis scripta sunt. Latenter autem Christum etiam hic induxit, sed interim in sermone de resurrectione versatur , quem hi ab exordio oppugnabant: hoc enim ostense, facile etia quae de Christo sunt superinduceret,nempe quod resurrexerit.
Auditis autem his Felix distulit illos, quum certo sciret quae ad eum uiam attinebant, dicens: Quum triabunus L fias destenderit, pernoscam causam uestram: iustis ceturioni ut custodiret Paulum , sineretq; eum relaxari, er ne quem ex illius familiaribus uetaret. subminiItrare ei, aut adire eum. P ost aliquot aute dies quum aduenisset Felix cum Drusilla uxore sua, quae eαrat Iudaea accersivit Paulum, cr audiuit ab eo fidem,
254쪽
Cap. XXV. ACTORUM APOsTOLORVM D quae est in christum. D putante autem illo de iustitia Cr temperantia cr de iudicio futuro, iremefactus Idea lix respondit:In praesentia abi,caeterum nactus opporαtunitatem accersam te: simul er illud siperansfore uepecuniasibi daretur i Paulo quo solueret ipsium, pro αpter quod etiam frequeter accersens eum, loquebatur
cum eo. Auditi, his Peliae. Advertendum quod Felix nouerat fide, diligenter instructus ex veteri testamento in his quae Christi sunt & ad Iudaeorum gratiam non absoluit Paulum , aut E etiam ut munera acciperet, quemadmodum subsequens sese ino demonstrat.Nouerat quoque ista, eo quod uxorem haberet Iudaeam,a qua haec continue audiebat Haec aute prster lenem ipsi coniuncta erat nempe Iudaea Graeco. Aut fortassis Iudaea quidem erat,nupserat tamen illi tum quum Gesca esset:propter quod etiam dicebat ipsi suam fidem, suades ut vir quoque ad eam transiret relicta idololatria.
C A P. autem expleto accepityuccessore FePortium Festum. V olens autem gratiam praestare Iudaeis Felix, reliquit Paulu uinae P . Festus ergo si cepta prouincia , post triduum ascendit Ierosolγma ab urbe caesarea. Signia Icaacrμnis illi principes sacerdotum ac primores Iudaeorum de Paulo:σ rogabant eum, postulantesμμοτem aduersus inum,ut accersieret illum Ierusalem, in-sdias tendentes,ut interficerent eum in uia. Festus autem respondit ut seruaretur quidem Paulus caesareae: se uero breui illo profecturum.Qui ergo,inquit, inter
vos potentes Aunt,simul deseendetes , ct quod est in uiu
το crimen, accusent eum. Demoratas autem inter eos
255쪽
e Ap. xxxv I. 88 Cap xxv. diebus amplius quam decem descendit Cesaream, . Apostero die sedit pro tribunali, i iis Paulum
G. Qui quum perduras essiet, circunsteterunt eum qui ab Ierosobmis descenderant Iuda ι, multa Cr grauia crimina intendentes aduersus Paulum, quae non poterarant probare,Paulo pro se resipodete, s neque in lege Iudaeoru,neque in teptu,neque in caesare quicqua peccasset. Festus aute uoles gratifcari Iudaeis, respondes Paulo dixit: Vis Ierosolamam ascendere, er ibi de his iudicari apud me Dixit arite Paulus: Ad tribunal Ce, saris sto,ubi me oportet iudicari. Iudaeis nulla feri inis 'iuriam,sicut er tu melius nosti. Si enim iniuriam feci, aut quippiam dignum morte perpetravi, no recuso mori. Si uero nihil est eoru de quibus bi accusant me, neminio potest me illis donare. caesarem appello. Tunc Feastus cum confisio colloquutus respondit: caesarem apo
Ad tribunal Caesaris sto ait Paulus volens Iudaeorum manu ζ'. u ere,niac'volo Romam proficisci ad imperatore, α ibi iudicari: Prouoco te inquit. Nomen Caesar Roma- Qna lingua regem seu imperatorem significate adeo ut communi nomine omnes Imperatores Romanoris Caesares v centur,tanquam dicas reges vel Imperatores. Atqui haec n5 erant propria eorum nomina. Sub Christi enim natiuitate, ut perab-t C*sar Augustus vocabatur:passus est aute sub Tiberio Caesare. Paul' vero sub Nerone Caesare Romae interficitur.
Agrippae 9 Bernises aduε uti ac interrogationes de reueri quae paulum eoneernebant: in quo etiam narratur Pauli ad ea ref onsio. de legitimo cultu suo is uocatione ad euangelium quia Agrippa di/xerit Felso pastum in nullo Iudaeos iniuria afrissci
256쪽
Cap. XXV. ACTORUM APOsTOLOR v Mvus m commorarentur, Festus regi causam Pauli retulit dicens: Vir quidam est relictus i Felice uinctus,de quo quum ueni1sem I erosoldimum, gniscuauerunt mihi principes sacerdotum ac siniores Iudaeoarum, postulantes aduersus illum sententiam. Quibus respondi, non esse Romanis consuetudinem ob gratia donare aliquem hominem ut pereat,prius qgim is, qui accusatur, praesentes habeat accusatores , locumque defendendi accipiat de crimine. Quum ergo huc conauenissent , ne ulla dilatione sequeti diesides pro tribunali,i i adduci uirum. De quo quum stetisent accusatores, nullum crimen intendebant super hisce rea
bus,de quibus ego si picabar: sed quaestiones quasdam
de Muasiuperstitione habebat aduersus eum, Cr de quoradum Iesu defuncto,que ulfirmabat Paulus uiuere. Ηκα stans autem ego de hκi modi quaestione,dicebam, nuuellet ire Ieroboldima, Cr ibi super his iudicari. Quum aute Paulus appellassEt uiseruaretur Augusti cogniationi,i i feruari eum, donec mitterem ipsium 4d caea farem. Agrippa autem dixit ad Festum: V olebam crime hominem audire. cras inquit audies eum. Postero uero die quum uenisset Agrippa Cr Bernice cum mulato apparatu, Cr introiJbent in auditorium cum tribuniser praecipuis uiris ciuitutis, iubete Festo adductus est Paulus. Et ait Festus: Agrippa rex omnesq; qui simul adestis nobiscum uiri,uidetis hunc hominem,de quo orimnis multitudo Iudaeorum interpellauit me tum Ieroa D
T quum dies aliquot trabam essent: Agripapa rex et Bernice descenderunt caesaream, . Quumque pluribus diea
257쪽
CAPUT XXXVII. as Cap.XXVI. solamis, tum bic,acclamantes,no oportere eum uiu Λre amplius. Ego uero comperi nihil dignum morte ea
. admisisse. Caeterum quum is ipse appellaset Augustam,
statui mittere eum:de quo quod certo scribam domino, non habeo. apropter produxi eum ad uos, Cr m xime ad te rex Agrippa,ut examinatione facta babea quod scribam. Iniquum enim mihi uidetur mitι ere uinin er crimina de quibus accusatur non significare.
Agrii parex . Aut regis nomine descenderat Agrippa in prouincias,& propterea rex quoq; appellabatur, aut fortassis ipse quoque rex erat partium Orientalium, quum Nero occidentalibus imperaret,ae Romae resideret. Veseruiretur 'Augusti cognitioni. σίζαςον improprie dicit regem seu imperatorem, quemadmodum etiam Caesarem : quem infra d minum quoque vocat dicens: De quo quod certo scriba domino non habeo.
Agrippa uero ad Paulum ait: Permittitur tibi Io. choqui pro temetipso. Tunc Paulus extenta manu prose XXo. dicebat: Super Oibus de quibus a Iudaeis accusor rex Agrippa, existimo me beatu, qui causam dicturus apud te hodie, quum tu maxime sis gnarus earum que apud Iudaeos siunt cr consiuetudinum er quaestionum. C 'Quapropter obsecro te ut patienter me audias. Itarique uitam quidem meam quam egi ab adolescetia, qua fuit ab initio in gente mea Ierosolγmis,nouerunt Ommnes Iudaei,qui prius nouerant me ab initios uelint te
stimonium ferre, quod fecundum exquisitifimam iecta
nostrae religionis uixerim Phariseus. Et nunc ob sipeta repromisionis, quae ad patres nostrosfacta est deo, sto iudicio ubiectus, ad quam duodecim tribus nostrae instanter die ac nocte colentes deum , siperantse peruenturas: de quale accusor rex Agrippa a Iud is.
258쪽
XXVI. AC TORVM AposΤOLOR vssi, Quid,an incredibile iudicatur a uobis s deus mortarios suscitets Et ego quidem exi)stimabam adversumno aemen Iesu Nazareni oportere ut multa repugnando facerem, quod erfeci Ierosolamis: Cr multos sanctorum ego carceribus inclo, i principibus sacerdotu poteis state accepta: quums occiderentur detuli sententiam. Et per omnes Inagogas frequenter puniens eos, coapellebam blastbemare: er amplius insaniens in eos, persequebar etiam in exteras usique ciuitates.
ωid,an incredιbile iudicatur a uobis quod deus mortuos suscitet E Duas ponit circa resurrectione ratiocinationes: unam quidea prophetis . nec tamen adducit Propheta,sed ipsam Iudaeorum communem Opinionem: aliam vero fortiorem, quae est ab ipsis rebus, quoniam probatum est ab eo, g, Christus resurrexerit a mortuis : & hanc quoque rationibus conermat.
prima ratio. Quid,incredibile est, quod deus mortuos suscitet 3 Item alia. An ne huiusmodi doctrina erat, eaq; dogmata in quibus educati eranti Quis autem non suscepit sermo nem quem in medium adduxit Z Super hoc inquit deereto tanquam de haeres accusor: quii apud eos nihil hac opinione antiquius habeatur,propter hanc gloriantur,ob hanc deu
eolunt ut eam consequantur. Et hanc ego annuncio.
Ilta rebus intentus, quum proficiscerer Damascum cum autoritate,permi bus principum sacerdotum, die medio ,rex, uidie cotio Mupra solis splendorem circunis fui Je me lumen er eos qui mecu faciebat iter. Q nubomnes nos decidissemus in terram , audiui uocem Ioriquentem ad me,ac dicente lingua Hebraica: Saul Saul
quid me persequeris durum est tibi contra stimulos calcitrare. Ego aut e dixi: Quis es domine s At ille dixit: Ego sum Iesius,quem tu persequeris. Sed exurge er sta super pedes tuos. Ad hoc enim apparui tibi, ut consita
259쪽
CApVT XXXVII. DCap. xxvLeorum in quibus ego apparebo tibi, eripiens te a popa Aio er gentibus,in quas nunc te mitto, ut aperias ocuαι- eorum,ut conuertantur a t. nebris ad lucem, er i pote1tute Satanae ad deum, ut accipiant remisionem
peccatorum , et sortem inter eos quis stisicatisiunt, porsidem quae est erga me.
supra folissplendorem. Adferens in medium id quod inter sensibilia lucidissimum est, quum non posset illi Iesu lucem aequare,quae longe maior est,ut eo modo loquatur,quo pota fit hominis auditus suscipere, ait lucem illain superare selis splendorem. i: a
Vnde rex Agrippa no fui inobedies eaelesti uisioni.
ασψα pura visio est quae humanam supergreditur naturam illius rei quam non potest quispiam dum in carne est videre,nisi ipsius oculi diuinitus reuesentur.
Sed his quisiunt Damasci primu cr I erosobriis, ad
per omnem Iudaeae regione:deinde quoquegetibus ana nunciaba ut resipiscerent m couerterentur ad deum, opera facientes digna resipiscentibus.Hac ex causa ut daei me in templo comprehensium tentaverunt intersiscere. Dei itaque nactus auxiliu , inque in bodiernia die φyo,testificus tu paruo tu magno,nihil aliud dices et ea quae prophetae dixerant futura esse Cr Moses, an pUαμrusfuerit christus, a primus ex rorrectione mortuorum lapam annunciaturus sit populo cr gentibus.
Nihil athiddie sequam ea quie propbriae dixerunt. Ne huius rei doctor habeatur,prophetas adducit ac Mosen dicentem, an passurus fuerit Christus an primus ex resurrectioe morti torti &e.:t Vero. an, capitur pro οπι.i.s. Moses insuit, di xit quod passurus esset Christus, primus ex resurrectione. Primus si quidem hic resurrexit qui amplius non moreretus tquum enim aut per eum aut per discipulos, similiter & per prophetas, alij quidam resurrexerant, rursum mortui sunt, expectantes uniuersalem resurrectionem. mu Haec mo
260쪽
Cap. XX v I. ACTORUM APOs Toto RVMD Haec autem quum pro se diceret, Festus magna voace ait Insanis P aule, multae te literae ad insaniam conauertunt. Et Paulus, Non insanio inquit praestantistae Feste ed ueritatis ex sobrietatis uerba eloquor. Scit enim de his rex, ad quem er libere loquor. Latere ea nihil horum arbitror. Siquidem neque hoc in angulo
gestum est. credis rex Agrippa prophetis s Scio quod credas. Agrippa autem ad Paulum ait: Paucissiuades mihi ut christianus efficiar. Paulus uero dixit: Optaria rinisane a deo Cr paucis Cr multis, non te solum, sed etiam omnes qui audiunt hodie, esse tales qualis ego fum,exceptis uincAlis bis. Q ums haec loquutus esset, surrexit rex ac praeses er Bernice quis eis Uidebat.
Et quum secefisent, loquebantur inter se dicetes. Nia hil morte aut uinculis dignum facit homo iste. Agripapa uero Festo dixit: Dimitti poterat hic homo ,s non appellasset caesarem.
Quoniam ad regem semper verba dirigebat, comotus est F aliquantum sestus, & libertatem intuitus, ex animi pertu
batione & ira, Insanis inquit. Paulus vero causam docet, cur ad regem verbum conuertat. Deinde ostendens 9, toto te
rarum orbe hoc dogma sit dispersum, subiungit r. siquide noque hoe in angulo gesά es: de cruce ac . resurrectione Christiloquens: hu ολίγα. hoc est perpaucis verbis,breuibus sermonibus,modica doctrina, absque magno labore ebhtinuaque disputatione. Propter quod etiam Paulus vicissim. ac conuenienter ait ad illum: Optarim sane a deo o paucis o multis: ac si dicat Hoc nepe mihi studio est, ut omnes efficiantur Christiani,& hoc mihi in votis est eaque precatio cora deo: qua-doquidem paratus sum,& multis sermonibus,& paucis Christi praedicare fidem multo etia cum labore ac molestia, idq; protinus. Nequaquam enim laborem aut molestiam in doctrina ac praedicatione inesse arbitrarer: sed peride mihi es set defatigari,ac non defatigari, multum tepus insumere Gcut pa