Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

261쪽

CAPUT XXXVIII. si Cap xxv II.

cui parum,modo nonnullos videam qui ad deum conuert Λtur. Haec autem dicebat simul quidem suam promptitudine atque feruorein demonstrans, simul etiam illum prouocans, ut si vellet plura audire dc ampliori frui doctrina, no modo nihil cunctaretur, verum etiam adeo propius esset ad exhibendum se paratum ac alacre, ut etiam opus illud sibi in votis esset, dum modo scopum assequeretur. Optarim sane θαλgrippa quide acceperat ἐμ ὀλιγέ, ut significaret paucis o pus esse aut patia abesse. Paulus vero tum diuinis tum in humanis prudentissimus ac astutissimus, si quispiam alius, aut oblata usus dictione aut significato ad id quod suis sermonibus erat expediens,adiunxit ἰμ ολ νψ Moi ἐμ πο-a: ac si dixisset paruo sermonum agone, aut si opus esset etiam maio- Bri,optatim te Christianum fieri. Omnino promptus sum omnia facere pro salute,non tua solum, veru metiam eoru qui praesentes sint. Eaeceptis uinculis hist No sibi vincula execras,

aut ob ea pudore sit Gius hoc dicebat. Na hoc si quid aliud, gloria & exultatione dignum apud ipsum habebatur: sed ad

illorum existimationem respiciens, & ad eorum imbecillitatem sese demittens. Contingat mihi inquit, ut omnes esR-

Pauli Romam uersus Muigatio plurimit maximisque plena pera, rudis: in quo narratur etiam pauli eaehortatio ad eos qui fecum erant fors lutir. Naufragium Pauli, o quo modo incolumes euaserint Cia Heli te insulam,quaeue miracula Paulus in ea operatus sit.

Ostquam autem decretu esὶ ut nos nauigais C A P. remus in Italiam, tradiderunt er paulu er XX ViI- quosdam alios uinctos ceturioni nomine Iulio cohortis Augustae. constensa autem nave Adramattina, nauigaturi iuxta Acti e loca, solutamus , perseuerante nobiscum Ari)starcho Macedone Thessalonicensi. Sequenti autem die appulimus Sidounem. Et Iulius humaniter tractato Paulo, permi)fit ut ad amicos profectus, ab illis curaretur. Quum s inde

soluissemus,subnauigauimus iuxta cγpra, propterea

262쪽

D quod essent uenti contrarii. Et emens pelagus, quod

est contra ciliciam er PamphIliam, peruenimus Mγατum quae est L ciae: er ibi ceturio nauem Alea xandrinam nauigat item in Italiam imposivit nos in ea Quunis multis diebus tarde nauigaremus, Ex uix deinuenillicinus uersus cnidum, prohibente nos uento adaenauigauimus cretae i ta Sulmonem . Vixque illam praeter legentes,peruenimus in Iocum quendam,qui uoE catur Pulchriportus , cui vicina erat ciuitas Lusea. Multo autem tempore peracto, er iam esset periculosa nauigatio, quod iam ierunt1 quoque tempus praeteriset,admonebat eos Paulus dicens Viri uideo quod cum iniuria multoque damno nonfolum oneriser nauis ,sed etiam animarum , nostrarum futura ι nauigatio. centurio uero gubernatori crinauclero magis credebat, quum his quae a Paulo dicebantur. in umque aptus portus non esset ad bγbernandum,

- complures coeperunt conflium soluendi illinc , si quo modo possent pervecti Phoenicem illic bγbernare. Is est portus cretae spectans ad Aphricum, ad choorum. Alirante autem Austro, rati se propositi compotes, quum solui sient Albon, praeterlegebant creae

tam . Verum haud multo post coortus os contra ip-sm uentus Tγphonicus , qgi uocatur Euroaquilo.Quumque correpta esset nauis, nec posset obniti uenisto, data naue flatibus, ferebamur. In insulam autent quandam devecti, quae vocatur clauda, uix potulis nius obtinere Rapham. in a sublata adiutoriis uteribantur, succingentes nauem, π timentes ne in Sγrunt

inciderent, demilbo u esic ferebantur. Et quum uehementi

263쪽

CAPUT XXXVIII. si Cap. XXVII.

berienti tempestare iactaremur, sequenti die iactum D A

cerunt, ac tertio die nostris manibus armamenta nan

ias proiectam. Porro nequesole, neque fideribus apra parentibus ad complures dies , er tempestate, nouexigua imminente, iam abluta erat omnis stes sal

tis nostrae.

id iam letianii quos tempus praeterisset. Ieiunium dicit biς Iudςorum. Nam post Pentecosten longo tepore inde egressus est, adeo ut ferine fuerit hyeins, quit ad partes Creis ac

cederet Ecce nuc quoq; vaticinatur Paulus, dicens eis quod naufragiui' faceret. Et licet no coligerit eis naufragiu cum cano animaru iuxta ipsius iermone: hoc tame naturae cursu Beuenisset, nisi Deus praeseruasset, propter iplum enim fecit, ut illi quoq; salute ent. Λ tempestate itaq; factu est naufragium, quouia vehemens erat procella. Maius autε fuit miraculurn, quod tali tepore e mediis seruati sint periculis,& ip se Apostolus dc propter eii cxteri. No ergo metitus est. Ceturio uero gubernatori nauclero magis credebat. No adhibet animum Centuri' his quae a Paulo dicebantur , credens eis qui artis nauigandi periti essent magis quam vectori inex-prii' rei nauticae,& ex hoc docet quod mentis potius error esset qui id sortynae. Quum enim naturale cuique sit deuitare pericula,docet ipsa experientia, ne seipsum quispia prς-cipitri,quum res apertum adsere periculum,& fortuna ac fa Ctum ad id quod praeuissim est obdormiat, quod si etiam vigilet, nihil tamen operari potest aduersus hominum volvd-tatem & electionem: qua, opera quae se cuncernunt quomo docuiaque voluerint ducunt ac rapiunt 1 quemadmodu etiam qui eum paulo peregre agebant. Adeo enim illi ex voluntate operabantur,ut confestim ventum nacti prosperii,gaudentes prosequuti sint nauigationem Sciendum aute quod verbii ἀντοφθαλα ιυ quod metaphorice vertimus obniti proprie autε significat ex aduerso intueri ex dictionis proprietate no dicitur de nauigio, sed homini tantum cogruit. Itaque oon oportet perpetuo scripturam ex proprietare vo

cum examinare.

QEμm aure multu iam esset inedia, tunc stans Pavo

m iiij Ius

264쪽

Cap. X X VII. AC TORVM Apos TOLORUMD D in medio eorum dixit. Oportebat quidem o uiri audito me non soluere i creta,nec accersere nobis iniuis riam bdnc cr iacturam. Et nunc hortor ut bono animostis:iactura enim nullius animae erit ex vobis, sed tantum nauis. Ad titit enim mihi hac nocte angelus Dei, cuiwssum ego, Cr quem colo,dicens: Ne timeas Paule,

caesari te sti oportet. Et ecce donauit tibi Deus omnes qui nauigant tecu:propter quod bano animo estorite uiri. credo enim Deo quod Ac erit, quemadmodum dictum est mihi. In quadam autem insulam oportet nos E eiici. Sed postea quam quartadecima nox superuenit, nauigantibus nobis in Adria circa medium noctis ,β-sticabantur nautae apparere sibi aliquam regionem:

qui er demissa bolide reppererunt passus uiginti: ac post rufillum inde digresi: rursumque demissa bolide,

reppererunt passus quindecim,timentesque ne in asteara Ioea inciderent, de puppi iactis ancoris quatuor, optabant diem oriri. Nautis uero quaerentibus fugere

ex naui, quum demi Jent scapham in mare ,sub praetextu uelut e prora ancoras extensiuri, dixit Paulus

F centurioni er militibus: Nict hi in naui manserint, uos salviferi non potestis. Tune absciderunt milites funes scaphae, paβique sunt eam excidere. Quumque

dies inciperet apparere, hortabatur Paulus omnes sumere cibum dicens:Dies hic decimus quartus est, quod expectantes ieiuni permanetis nihil accipientes : proopter quod hortor uos ut fumatis cibum: hoc enim ad

salutem uestram pertinet: quia nullius uestrum capita Ius de capite eadet. Et dum haec dixisset siumpto pane gratias egit Deo inco ectu omnium, quumque fre-

265쪽

CAPUT XXXVIII. 93 Cap. XXVII. gisset,coepit edere.Porro animis iam omnium recreata A

ti sumpserunter ipsi cibum. Eratum uero uniuerse anime in naui ducentae septuaginta se . ciboque suis

tiati allevabant nauem, elicientes triticum in mare. QEum autem dies esset terram non agnoscebant :1 num uero quendam concipiebant, in quod decreuearant, si feri posset, impingere navem. Quumque anα coras Austulissent, comittebant se mari , mul laxatis liniicturis gubernaculorum: Cr sublato artemone ad aurae flatum, tendebant ad littus. Et quum incidissent in locum bimarem, impegerunt navem. Ac prora qui- sdem manebat immobilis , puppis uero soluebatur iui undarum,

Et ecce donauit tibi Deus. Hinc salsus esse ostenditur sermo qui de fato dici solet: ecce enim nisi per Paulum seruati fuissent, omnes qui in naui erant perire oportuit : at donauit hoc Deus honori iusti. Et hie quidem per iustiam seruantur de impij: quandoque vero ediuerso contingit, & aut e praefinitum tetiaeus perit impius propter suam malitiam, iuxta id quod dictu est: Ne sis impius multu,neq; durus efficiaris, ne Ecclis moriaris in tempore non tuo. Quod aute dicit, Nisi bi in naui sies. . manserint, uos fatui fieri non potestis, dispensatorie dixit Paulus, ut cosunderet eos,& ne excideret prophetia. Quum ergo viderunt, quod ineptum consilium suum exposuit ipsos periculo,tuc ei credere coeperunt. Si enim fato credidiuent quum essent ethnici, spreuissent utique Pauli consilium, aenautas distedere permisissent. Propter quod hortor uos ut fumatis cibri ipse'; primus sumit, non verbo latum sed & Ppere suadens.Nam illud est quod ait, Hoc enim adfututem uesrapertinet, nempe edere,ne quando fame consumamini: neq; enim illis cibi cura erat, utpote non sinente periculo occupari circa res vulgares. Vnde aut S manifestus factus est nu merus eorum qui simul nauigabant Verisimile est eos causam interrogasse cur nauigarent,& ita omnia didicisse.

Militum autem consilium erat, ut uinctos occidein

rent,

266쪽

CA P. NXVIII.

sts ut qui posent natare, abiicerent be primos, Cr in

terram euaderent,caeterique partim in tabulis,partim in quibusdam nauisfragmentis. Et fefastum nt,ut OAEmnes incolumes inuaderent in terram. Qu*mque euasissent, tunc cognouerunt quod Me lite insula uocaretur. Barbari uero praestabant non uulgarem humanitatem nobis. Accensa namque Πατa recipiebant nos omnes, propter imbrem qui oppresi ferat nos, C propter frigus. Quumque congregas set Paulus sarmentorum multitudinem, er imposivis fet in ignem, uipera i calore prorepens, inuasit inaranum eius. Vt autem uiderunt Barbari pendentem beastiam de manu eius, inter si se dicebant: omnino bomitacida est homo hie, quem struatum e mari ultio no' sinit uiuere. Et ille quidem excussa in ignem, uipera nihil mali passus est. At illi existimabantfuturum,ut inα

cenderetur, aut eoncideret repente mortuus. Diu au

tem illis expectantibus, ac intuentibus nihil mali ilisi Ii accidere, mutata mente dicebant ipsium esse Deum. In locis autem illis erant praedia primati infula nomine Publio, qui nos ex eptos triduo benigne tract uit hostilio. contigit aurem patrem Publij febribus. c senteriis uexatum decumbere. Ad quem Paulus intrauit,quumque orasset,er in nus ei imposivisset,sa nauit eum. Hoc igituri facto caeteri quoque qui habe bant infirmitates' in infula, decedebant Cr sanabanu Wr,qui etiam multis honoribus nos honorauerunt, in

soluentihus imposierunt sua 'eculseri er t. Militum

267쪽

CAPUT XXXIX. δει Cap. XXVIII.

Hilitum autem consilium erat oeci Rursum ex hoc ostendis Atur quod Paulo donati sint,quoniam etsi quosda vellet int rimere, ne Pauli vaticinium excideret, non permisit eos occidi Centurio, quo Paulum ieruaret. Vip a a ealore pror

peris, Vipera iniectis manui Apostoli dctibus, quum peccati molliciem no repperi set, protinus resiliuit ac in igne saliit, tanqua sibii pii poenam infligens, quod corpus sibi nullo modo conueniens petiisset ac oppugnasset. Nos aute feras metuimus, quoniam virtuti J panoptiam no habemus. Hoc itaq; intuiti Barbarheum quoque qui certam morte euaserat. Deuesse ducebant,ut quibus moris erat omne qui gloriosum es quod opus praestaret, Deum existimare: quemdmodu etiam veteres deos nominabant, aut eos qui aliquid operarentur,luod vises ipsorum suorumque coaetiorum excederet, Quari erat Hercules: aut qui praestigiatura intuentes in admia Brationem rapprent,qualis fuit Simon in Samaria. cΑPVT NNNIS. Quomodo a Melise Roma pinnit Paulus.

diem Gyante Austro, postridie uenimus Puteolos, ubi repertis fratribus rogati sitimus , ut maneremus apud eps diebus liptem, cr sic uenimus Romam. Et inde quum audi pentfratres de nobis, egrefictunt in occurrisum nobis usque ad Appli forum, do Tres tabernis.

Os ubi uidiset Paulus, actis Deo gratiis sum is

duciam. VI autem ueni siemus Romam, centurio tradidit i in tos principi exercitus. Permisum est aute Pagla , ut solus m neret cum custodiente ipfium milite.

Insigne castoruA. Perpetuo moris est nauibus potissimum Alexandrinis, ad proram dextra ac sinistra huiusmodi esse picturas. Quonia aute, ut verisii 3ilbest, idololatria eo tempore dominium obuoente, gepicti erant in naui C. Utor ae

t mensita autem tres nauigauimus ιn naus

Alexandrina, quae in infula hγbernaverat, ui erat infigite castorii. Qvumque uenis-Uemus Sγracusis,mansimus ibi triduo. Inde arcumlege ites deuenimus Rhegium, er post unum

268쪽

D Pollux. consequens etiam est,Vt Intelligamus alienigenarum fuisse nauem, noc est idololatrarum,de qua dicit Iesaias Volabunt in naui alienigenarum, mare simul praedabuntur. Vsque ad Appii forum ac tres tabernas. Loca qusdam designat ante Romae ingressum: priorem quidem habentem Appia st tuam,' verisimile est,& dictum illius forum : quemadmo

dum ad hoc usque tempus regum, aut imperatorum imagis; nes apud Romanos φοροι appellantur. Loca vero tabernarum,usum insinuant quorundain diuersoriorum ρut cauponarum,quae Romanorum lingua ita appellantur. c APUT N L. scita pauli eoncio ad I eos qui Romae detebanti

Ontust autem, ut post tres dies conuocoret Paulus Iudaeorum primores: quAmque uenissent, dixit ad eos: Ego uirifratresquis nihil fecerim aduersus plebem, aut instituo tu maiorum, uinjus ab Ierofobmis trdditus sum in mήnus Romanorum: qui quum examinassent me, volue runt dimittere, eo quod nulla causa morti, esset in me Sed contradicentibus Iudaeis coactus sum appellare caesarem, non quasi habeam, de quo gentem meo σcς siem. Propter hanc igitur causim aduocaui uos, ve viderem Cr alloquerer. Propter stem enim Israel caleaena hac circundatus sum. At illi dixerunt d eum: Nos neque literas accepimus de te i Iudaea, neque aduenies

aliquis fratrum nunclauit ut loquutus est aliquid de

te mali. Volumus autem ex te audire quae sentias. Nun 'defecta illa notum est omnibus quod ubique ei controdicatur. O numque con stituissent isti diem,uenerunt aseum in hostilium complares: quibus exponebat testis cans regnum dei , hi adensque eis de Iesi ex lege Mosier prophetis i mane usq; ad u sera . Et quida crede Mnt his quae dicebantur, quidam uero non credebant

Sciens

269쪽

, Seiens Paulus omnino absurdum esse iudicio cotendere, Λ idque maxime apud infideles, de utroque defensionem pa

rat , ne eorum aures praeoccupentur. Propter hanc, inquit, causam volebam vos videre ne cui liceret me accusare. hi ea

dicit quae sibi mutuo constant: nempe manus illorum voles effugere,coactus sum Caesarem appellare, non quo aliis mala amerrem,sed ut ipse mala deuitarem, Nam desecta istii, Te. Priusquam Paulus Romam accederet,admoniti erat Iudaei, ne praedicationem de Christo susciperent: nec ipsi soli, sed ubicunque terrarum dispersi erant. Vnde autem id manifestum este poterit Z Nacti sumus inter veterum commentaria, quonam pacto sacerdotes qui Ierosolymam inhabitabant v-na cu scribis ac seniorib' i iteras exarauerint, quas in omnes gentes ad Iudaeos transmiserint, ubicunque dispersi essent, stChristi doctrinam calumniantes,taquam a deo alienam: admonuerunt autem per epistolas ne eam susciperent. Atq; idipsum sane videtur Iesaiae prophetia indicare quum est: Vae terrae,nauium alat,trans flumina Aethiopiae ἀποςla, qui Iesa. is mittit per mare obsides 3c epistolas papyraceas super aqua. Per quod significat quodvltra Aethiopum quoque regiones ac nouisi' a terrae loca, sonus malitiae eorum , qui Iudaeam inhabitabat per quaeda velut volitantia nauigia processerit:& eorum Apostoli epistolas papyraceas deserentes, & super

aquas nauigates, mareque ipsum impletes, ubique terrarum discurrebant, sermones de Saluatore nostro calumniantes. Iudaeis vero nunc quoque moris est, eos qui a principibus

quotidiana deferunt epistolia, Apostolos appellare. GQuumque inter se concordes non essent discedebD, unum verbum dicente Paulo. Bene sipiritus sanctus loquutus est per Iesaiam prophetam ad patres nostros dicens: Vade ad populum qium cr die: Auribus audieta δ' sitis Cr non inteiligatis, er uidentes uidebitis Cr non perliciatis. Incrassatum est enim cor populi huius, Crauribus grauiter audierunt, suosque oculos classerui, ne quando uideant oculis er auribus audiant, Cr corin

de inteiligant, cir conuertantur er sanem eos. Notum

ergo ri

270쪽

D ergo sit uobis, quod gentibus missum est hoc salutare dei, ex ipsi audiet. QM-que haec dixisset, egressi sunt

ab eo Iudaei, multam habentes inter se disceptationcm, mansit autem Paulus biennio toto in Auo conducto: crsuscipiebat omnes qui ingrediebantur ad ipsum: praedicans regnum dei, ac docens de domino Iesu cum omani fiducia nemine prohibente.

Spiritus sanctus loquutus es per Iesaiam prophetam Ge. Eos qui ipiritum sanctum patris dicunt esse ministrum Paulus vulnere serit laetati. Siquidem eum quem vidit Iesaias dominum sedentem super thronum excelsum & eleuatum, vocat L hoc loco spiritum sanctum . Eiusdem nanque substantiae est cum patre & aequalem simul possidet potestatem. Ee hoc dictum asserit prophetam diuinitus loquutum de Iesu dixisse: quandoquidem audiuit populus sermones Iesu,& non intellexit: quumque videret prodigia quar ab eo edebantur non peripiciebat. N am dictum illud ad futurum tempus declinans , manifestat eorum quae vaticinio dicuntur UlationEad tempus futurum. Considera vero exactam spiritus cura. Non enim dixit ιυδ tuu id est,& no videbitis quod verbum praeposuerat sed videbitis S non id est perseiciatis. Neque dixit, Non audietis, sed Non intelligatis. Ipsi sibiipsis impedimento fuerunt , obturatis primum aurID ,

oculis clausis corde aggravato. Neque enim solum non a η diebant, sed & grauiter audiebant. Hoc autem secerunt,inquit, nequando conuertantur & sanem eos , exaggeratam dc intensam dicens esse eorum malitiam, de aversionem studio quaesitam. Idque dicit attrahens & excitans, ac ostendens quod si conuerterentur,eos adhuc esset sanaturus. Scienduautem quod hucusque scribat Lucas in Actis Apostolorum, quae circa beatum Paulum contigerunt, quum eo tempore librum conscripsisset, de quae deinceps futura erant minime cognoscens, neque ipsiuq marturium hoc libro reponens. Eo

Secissis enim ibidem relicto Lucas & Aristarchus egressi sunt. Eusebi- bius vero insequentia tempora exacte conscripsit: tunc quidem ubi pro se dixisset Paulus, rursus ad pra dicationis inicv- nisterium esse initium,quum a Caesare absolutus esset:aliisq; decem

SEARCH

MENU NAVIGATION