장음표시 사용
301쪽
tius es,aduersus teipsum ferens sententiam. Quum enim ea- Λdem facias cum illo cui detrahis, eo ipsi; quo eum condenas, teipsum longe antea condemnas. Tu quis es qua adium iusdicus3 contemnendo: hoc est, quum talis sis, quomodo iudicare siue condemnare audes eum qui similiter affectus est c A P V T VI. Q d non per hominem sed per deum gressus uiri diriguntur rinquo etiam tractatur de auaritia diuitum, o ipsorum delitiis in hoe mundo,ac de iusso dei iudicio.
Gite nunc qui dicitis, Hodie er cras pro βα'cificamur in hanc ciuitatem, er agamus ibi
t annum unum, Cr negotiemur ac lucrum μα
ωiamus c qui ignoratis quid futurum ι ροα 'stero die. iniae est enim uita uestra s uapor enim est qui ad exiguum tempus apparet ex deinde evanescit) pro
eo quod dicendum uobis erat, Si dominus uoluerit, erct uixerimus,faciamus hoc aut illud. Nunc autem gloartamini in arrogantiis uestris. Omnis exultatio talis
mala est. Igitur qui nouit recte facere nec facit, his
Qui dicitis. Hodie. Non tollit potestatem aut liberum asebitrium, sed ostendit non e sie totum in manu eiust nam su- Cperna quoque opus est gratia. Licet enim & certare & cum rere ac negotiari,omniaque agere quae sunt ad vitam: no tamen haec propriis laboribus attribuere, sed diuing benigni- Iere.io. tati. Ait naque Ieremiast domine non in homine est vitair Pro.i . sitis.& parcemiastes: Ne glorieris in crassinum, quum ignores quid pariturus sit insequens dies. Quae est enim uita uesra Haec dicit, vanitatem ae abiectionem vitae nostrae designas r& pudefaciens nos,quod circa id omne tempus vitae nostrae consumamus,ac in temporariis malis, & in his quae simul ut exorta sunt evanescunt, omnis labor noster expleatur. Hoc& Dauid perstringit dicensi veruntamen in imagine per- rsu 1Ltransit homo, tame frustra eoturbatur: hoc est circa id quodno est. sed in solophantasmate subsistiti huiusmodi namque res est imago:aut cirea id quod non est idem subsistens, sed
302쪽
Cap. IIII. IACOBI EPIST. CATHOL 1 CAE
D quatenus assimilationem habet & coniecturam cu vita quae vere procedit. Vapor enim est. Vapor est coagulatio aerea ab ignis calore ex humore exhalans, minimam habens subsistentiam. Nam propter vehementem tenuitatem,facile circumstanti corpori cedendo evanescit ac dis luitur , veluti modicus humor accedente aqua. Tali assimilauit vitam nostram,idque scite admodum . Porro sermone talI ex eplo intercepto, rursum ex hypostrophe reddit quod ipsi cos eques erat. Est enim tota particula hoc modo ordinada: Agite nucqui dicitis, Hodie & cras proficiscamur in illam ciuitatem,&agamus ibi annum unum,& negotiemur ac lucrum faciam tpro eo quod dicendum vobis erat, Si dominus voluerit, & si B vixerimus,faciamus hoc aut illud . Nunc autem gloriamini in arrogantiis vestris. Quum ita vera consequutio sermonis esset, non hoc facit, sed postquam exemplo intersecuit sermonis consequentiam,detinceps subiunxit quod deerat, per imaginem rei probans ac conuincens subesse vanitatem in eo quod nos distrahit circa hunc mundum. Est enim hoc modo intelligendum. Gloriamini in arrogantiis vestris. QuinaZqui ignoratis quid postero die futurum sit. Quς est enim vita vestra Sc. Per hoc autem quod ait. Quae est enim vitavestra,contemn cns vitam, & per hoc viam praestruens exem-
plo ad fragilitatem posito, ita subiungit&. exemplum, reddens hoc firmissimum. Gloriamini in arrogantiis ussiris. Arrogans & arrogantia affectus est de rebus no subsistentibus. Ideo etiam αλα bbμ dicitur 6 ἄλης My.i.cum mari vivens,hoc est cum re instabili nec habente subsistentiam. Omnis exultatio talis mala es. Repetit vanam gloriationem quq ex superbia oriri cupit, & tanquam Quin cocludens sermo- nem infert quod mala sit: quod si mala. utique etiam a maligno est . Non oportet autem eos qui per baptisma domino consecrati sunt, ullas suscipere a maligno inspersiones. Infert autem & hoc: Igitur qui nouit recte facere nec facit, hic pec Cato tenctur: rursumque filis doctores corripit . Num haec ditat, s aude'corripere quum no prius in his recte te gesseris 3 Beatus enim inquit non qui docuerit, sed qui fecerit & docuerit. Oportet enim ut opera ferinonem praecedant, quoniam.
iustus exhibitam fidem annuntiat. Nam qui soluerit, inquit, dominus,ynum de mandatis istis minimis,& docuerit sic homine sa
303쪽
CAP. v I. iii Rhilnes,id est,inaniter, nempe ea in quibus no Iaborauit, mi- Λ , nimus vocabitum magnus autem is,qui simul & fecerit de docuerit: quandoquidem & ipse deus & homo horum doctri- Actorii. nam tradebat quae primit facere Maeperat. Huiusmodi quoq; videtur quod ait Paul': Qui gloriatur,in domano glorietur: et cor. 16.
hoc est, secundum dominum, illius longe antea utens exem
plo , & ita faciens & ita docens . Quoniam & Dauid quum ait In domino laudabitur anima mea,non aliud dicit, quam Val.3s. quod gradiens iuxta domini praecepta laudetur.
Agite nunc diuites, plorate eiulantes super miseα cap V. ,
riis uestris quae superuenient. Diuitiae vestrae putres ctae sunt: uestimenta uestra tineis obnoxia facta siunt.
Aurum oe argentum uestrum erugine uitiatum est: ererugo eoruni in testimonium uobis erit, Er exedet car Bnes uestras Acut ignis. Pro thesauro recondidiIlis uotabis iram in extremis diebus. Ecce merces operariora . qui messuerant regiones uestras, quae fraude non res dita est a uobis, clamat: cr clamores eorum qui mesa fuerant, in aures domini subbaoth introierunt . In dein
situs uixistis super terra er Iasicivistis, enutristis corda uestra tanquam in diem ocessionis. Edemnastis croceidijtis iustum,nec robiit uobis.
Agite nunc. Diuitum tenacitatem ac parcitatem facit ia- ementationem UArum,eiulare eos iubens, hoc est lamentari , ut qui ad interitum & perditionem suas recondant diuitias, nec ipsas insumat in egenos sola namque diuitiarum in hos insumptio non perit, sed insumenti integra seruatur. Propterea eriam dicit Parormiastes: Mitte panem tuum sum sodes: iii per faciem aquae, hoe est super apparentem quidem dissO- Iutionem ac corruptionem hoc enim consequi natuni est panem in aquas proiectum attamen nequaquam deperditur, sed sui corruptione refrigerium nobis conciliat, quando tu turum esset ut lingua in flamma cruciata , egestate guttae a quae premeremur, Diuitiae uestrae, siue opulentia vestra . subaudiendum est op , id est, quam opulentiam, ut sit sensu Diuitiae
304쪽
Cap. V. IACOBI EPIs T. CATHOLICAE
'μοe D Diuitiae vestrae 3 quas tanquam ignem pro thesauro recon- scholia no didistis exedent carnes vestras. Putrefactaesunt,/uestimenta satis qua/ ursra. Putrefactio,inquit, diuitiarum & vestimetorum eo arat ἱite/ rosio siue exesio a tineis,& erugo auri & argenti feret aduerrae,maxν sum vos testimonium,arguens tenacitatem vestram. Propter
mesub hae quod in extremis diebus dicit autem domini aductum inissiB dia uenietis diuitias vestras recoditas vobis in perditione : quodsiinctione. etiam diuiti contigit,de quo in euangelio. In desit iis uiseisis. sequutur Discurrebant Iudaici principes deuorates pauperes, & pin quidem in guescebant honoribus qui deferebantur ab omnibus, sed patratu ea rabantur ad occisionem sub manibus Romanorum. Et ma- quae E xime quia dominum qui solus erat iustus condemnarunt, Madducit occiderunt non contendentem neque vociferantem . Ideo uerba, sed nunc dicit: oecid stis iustam. Proculdubio hoc ad Christum alio modo refertur Per illud tamen quod addit,Non resistit vobis, eo ordinata, munem efficit sermonem etiam ad alios qui similia a Iudaeis ad uer passi sunt . Fortassis autem & prophetice suam designat pasibum cθg/ sionem. σαυρι τοι C APUT VII. τε i*'gi ne patientia ae tolerantia afflictionum, ου de ueritate: in quo pseur σέςM huntur Deo les adbortationes cuique eonuenientes cum fra: c Diimus re iisseruiendum essaluti proximi
ponganimes igitur estote fratres usique ad
aduentum domini. Ecce agricola expectat pretiosium fructum terrae,longanimiter exa pectans illum, donec accipiat pluuiam matutinum er sierotinam. Longanimes igitur estote vos, er confirmate corda uestra, quoniam aduentur domini appropinquat. Nolite ingemisicere alius adaeversus alium fratres, ut ne condemnemini. Ecce Iudex
ante ianuam asystit. Exemplum accipite fratres mei, afflictionis ac patientiae, prophetas qui loquuti sunt in nomine domini. Ecce beatos ducimus eos qui ustinent. Tolerantium Iob audistis, Cr finem domini uidistis,sualde insericors sit dominui ac commiserans.
305쪽
Postquam Iudaicorum principii delitias acculauit,& eorti saeuitiam ac inhumanitatem erga pauperes, transit etiam ad fideles,& ait: Ne haec videtes olfendamini fratres, neque a- niuio deiiciamini,quasi aut non reposita sit in illos vindicta, aut sit quidem reposita, sed nimium tardet. Est enim certa vi tio, eaque euestigio ventura. Dicit autem Romanorum insultum,& Iudaeorum sub his captiuitatem. quam etiam aduentum domini vocata quemadmodum & Iohanes qui super pe- Iobaa. ctus domini recubuit, quum de suo loquitur interitu, ipsunt dominum inducit dicente: Si eum velim manere donec veniam. Etenim huic prorogatum est tempus huius vitae usque
ad captiuitatem ierosolymorui, & paulo ultra illud tempus. Quodque domini aduentus & in hoc loco dc in Iohanne sit Beuersio Ierusalem, manifestum etiam est a propheta qui ait: Ecce dominus veniet,& quis sustinebitdiem ingressus eius Ha utpote domini ad uetu ferente aduersus impios uapplicium. sed 3c Iohannes Cht ostomus in quadam enarratione sua, hoc ide donec venit,explicans: Hoc dictu,inquit, significare vult omnimodam euersionem Ierusalem: idque confimmat ab oratione trium puerorum dicentium t Ita fiat coram male Die hostia nostra hodie, 8c perficiatur post te. Ait enim: Quid sibi vult post te postquam transierit furor tuus. Et quando aduenit Quando Nabu godonosor excidit Ieroselyma. Et haec quidε de aduentu. Aiunt alit quida patriim P μακροθυ- C a acu quidem hoc loco dicat longanimitatem,quae ad eos est qui inter nos sunt: ἴπομονὰν vero,patientia ad extraneos. Loganimiter ent tolerat quis eos quos etia ulcisci posset: ἴπο- μ vci vero, quos no potest ulcisci. Propterea in deo quidemnuquain dicitur uetro actu sed μαωρορυμ α , in hominibus --rdbrrouovu. Donec accipist pluviam matutinam. Pluuia matutina est poenitentia peracta in iuuentute cum lachrymis,serotina vero quae in senectute omnia vero pendet ex dei benignitate,ideo dicit,donec accipiat.
Ante omniκ aute fratres mei ne iuretis, neque per coetu,neque per terra, neque aliud quodcunque luctu
randum. Sit aute uestrum certe certe, Non Non, ut non in condemnationem cadatis. sed dicet aliquis: Si quis iurare cogatur, quid faciedu est t. p Dicimus
306쪽
I, Dicimus, quod timor dei sortior erit necessitate vim infe-
rente. Dubitare autem posset aliquis, Quum vetus lex eum qui per nomen domini iurat laude dignum ducat,quomodo gratia hoc facere vetet ZDicimus ergo, I, vetus lex abduces Ludaeos ne per idola iurarent, praecipiebat iurare per deunti queadmodum etiam deo sacrificare praecipiebat,abstrahens eos ne idolis sacrificarent: ubi autem sufficienter dei cultum docuit, tunc & sacrificia tanqua inutilia repulit: non sacria ficium animaliti exquires, sed anima contritam in sacrificili. Quae est autem illa Z Quae per animi modestia tota incenditur 1gni charitatis: qualis etia fuit Pauli anima, qui eo' no-E nulli fidelium offenderentur, mirum in modum incendebatur. Sit autem uvirum certe certe Hoc est, depositio vestrasrma sit & in re firma, dc negatio in his quae facto no respo-
dent. Vt non in condemn. tionrm cadatis. ἴποκρισιν dicit
τακρισιμ,id est codemnatione, quae subsequitur eos qui incessanter & sine delectu iuranti & iurandi consuetudine ad periuriu feruntur. Aut etiam dictio lirro ιτιν hoc loco proprium habet significatum puta simulatione) quod aliud est& aliud apparet. Quomodo ergo in bypocrisim cadit is qui
iurat Quum iuramento creditur quidem verax esse, at su sequenti transgressione mendax pro veraci deprehenditur. Aut etiam quia υί, id est certe, no ad confirmationem pro- . fertur, neque diu, id est non, ad id quod non respondet facto. Per deum autem iurare prohibet propter periurium: per ecthim vero & reliqua, ne & haec ad diuinum honorem referantur. Quicunque enim iurant,per maiorem iurant.
Affligitur aliquis inter uos oret. Aequo animo es aliquis s psallat. Infirmatur quis inter uos s accersae
presbγteros ecclesiae, er orent super eum, ungentes eum oleo in nomine domini. Et obseecratio fidei saluunt reddet laborantem, er eriget eum dominus: crct in peccatis D erit,remittentur ei. costemini inuicem dea licta, ex orate pro uobis inuicem ut sanemini. Multum
Malet deprecatio iusti efficax. Elias homo erat similia
ter obnoxius assectionibal Icut nos , ex precatione
307쪽
precatus est ne plueret, Cr non pluit uper terram anae Anos tres ex menses sex. Rursums orauit, er coetu deadit pluviam, Cr terr produxit fructum suum.
Afflictionem comitatur oratio, ut ei qui affligitu Ieuior fiat exitus afflictionum siue tentationum deinde ubi precatione placauerit ea quae nobis molesta fuit, de ad situ statum ac tranquillitatem peruenerit anima,tunc psallat,ut quae sibi commoda sent multiplicentur, ac delectetur spirituali exul ratioine, hilarem ac iucundum animi statum, iuxta Magnum Epistat quoque nostrum Basiliuin, Hymnorum siue diuinarum lρudum consolationes conserunt. Itaque qui non ita processit, B neque ad huiusmodi statum peruenit, quem dc David san- p .is.ctitatem meat: Psallite,inquies, domano sancti eius, magnas agit nugas, vane & inaniter psallens, quemadmodum etiam prouerbio dicunt. Vngentes oleo. Hoc etiam domino inter homines adhuc conuersante faciebant Apostoli, ungente aegrotos oleo dc sanantes. Deprecatio efficax. Efficax est iu- sti oratio,quando is pro quo precatur, irituali afflictione iuuerit eum qui precatur. Si enim aliis pro nobis oratibus, nos vacemus delitiis ac dissolutionibus, vitaeque plenae tra retasionibus, di lutinus per hoe vehementiam orationis quae
certat pro nobis: & completur in nobis illud beati Petri: ευ-- Vnus aediscas de unus destruεs,quid prodest illis nisi labor
Fratres fi quis inter uos errauerit I ueritate, er c Τ' eonuerterit quis eum, sciat quod qui conuerti fecerit
peccatorem ab errore uiae suae,salvamfaciet animam imorte, ex operiet multitudinem peccatorum.
Et conuerterit quis eum, sciati Quia inseruiendum est saluis proximi. Que conuerti fuerit peceatore. Hoc dc Ieremias diς ror .iticit: Et si separaueris pretiosum a vili, quasi os meu eris. Dei namque Oi essicitur quisquis illius sermoms annuntiat. Non Μ. u.io. enim vos estis,inquit,illi loquentes, sed spiritus patris vestri qui loquitur in vobis. Propter quod etiam peccatorem pro- Psal. o.
hibet per David, ne enarret iustificationes suas,& test
Finis,diuino fauente auxilio, epistolae catholicae Iacobi. . . p ii Argumen-
308쪽
Cap. I. I. PETRI EPIs T. CATHOLICAE ARGUMENT V M PRIOR Iscatholicae Petri epistolat.
HAnς epistolam scribit Petrus Iudaeis, qui effecti
Christiani variis locis erat dispersi, qua docet eos. Nam eos qui ex Iudaeis crediderant cofirmat . Et primum quidem enarrat & ostendit quod fides in Christuma prophetis annuntiata si, & per ipsos significata redemptio quae per ipsius sanguinem fieret: quodque ipsis ac Gentibus annuntiata sint omnia, ad quae desiderat an geli prospicere. Deinde ubi suasit,ut digne ad eum qui ipsos vocavit conuersentur , exhortatur ut etiam regibus honorε deferant,& mulieribus ac viris concordiam praecipit,& pauca circa mores exhortatus, significat, quod etiam in infe inam facta sit a domino praedicatio salutis ac resurrectionis: kt qui prius mortui sunt, resurgant quidem & iudicentur in corpore,sed per gratiam resurrectionis perseuerent. Et mfinis omnium deinceps immineat, debentque omnes parati esse,ianet iudici ratione reddituri: & ita concludit epistola.
De regeneratione in chram, o de patientia in tentationibus 9 afflictio iubus, ae des lutari fide quae praenuntiata est a prophetis.
Etrus apostolus Iesu christi electis aduenis sparsim incois lentibus Ponti Galatium, cappadocia, Asium ex Bilbania, iuxta praescientiam dei patris,
in sinctifcationem stiritus nobedientiu er persione satiuguinis Iesia christi,gratia uobis er pax multiplicem
309쪽
series & ordo hoc modo colligitur: Petrus Apostolus Ie- Λsu Christi iuxta praescientia dei patris in sanctificatione spiritus in obedientiam & aspersionem sanguinis Iesu Christi, reliqua vero per interpolitionem collocentur: nam significant ad quos scribatur epistola. Vsus est autem ea particula
Iuxta praescientiam dei, ad unificandum quod in nullo sit prophetis posterior qui & ipsi missi fuerant, nisi tempore. Quod autem missi fuerint & prophetae,dicit Iesaias quii ait:
Aa annuntiandum pauperibus latum mitium misit me. Sed Iesa. . quanquain tempore posteriores tulerit,non tamen praescieria dei, sed in hoc parem se demostrat cu Ieremia. qui prius quam in utero formatus fu i siet, cognitus fuerat & sanctificatus ac propheta ad gentes designatus. Et quoniam propheta inter caetera,Christi aduentum designauerant ad hoc e- snim missi fuerant hic necessitatem sui addit apostolatus dicens : in sanctificationem spiritus mimissum in obedientia εc aspersionem sanguinis Iesu Christi: hoc significans per ea quae proponuntur: Hic est modus mei apostolatus,ad segre
Iandum: Nam hoc designat per sanctificationem: sicut quilicitur, Et eritis mihi populus peculiaris sanctifieatus , hoς Dcvtii A.
est segregatus ex aliis gentibus. Modus igitur apostolatus ipsius fuit,ut separaret per dona spiritualia gentes obedientes, aspersas passione & sanguine Christi, non einere iuuencae, quum purgari oporteret, sumpta occasione 4 coinquinatione ethnicorum: sed sanguine accepto I passione Christi. Si- cmul autem & praeludio quodam tangit martyrium sanguinis propter Christum susceptum ab his qui crediat in ipsium inam qui per obedientiam vestigia sequitur praeceptoris,quuomnino necesse fuerit,nec ipse recusabit proprium fundere rsanguinem , pro eo qui suum pro toto mundo effudit. Pra e us Apostolus Iesu Christi. Hic illis scribit qui erant ex circu- . cisione sicut & beatu; Iacobus,sed ille quidem indefinite omnibus Iudaeis qui orbem inhabitarent, ubicunque essenti hic autem definite elimatibus ponti Galatiar, Addidit autem Ponti ad Galatiam. Est enim & alia iuxta Celtas Galatia quae etiam vere Galatia est, a qua dc hi transmigrauerant de quibus nunc agit. His ergo eaeteris ue gentibus ouae in praescriptione ponuntur sermonem dirigit, uniuersali siue generali hac usus epistola. Literae ergo series haec est . eum
310쪽
Cap. I. I. PETRI EPIST. CATHOLICAE
D additione eorum qui per defectum dicta sunt manifestationis Πratia, praeterea etiam cum trassumptione ac mutatione
figurarum ad verbum. Petrus Apostolus Iesu Christi iuxta Pr scientiam dei patris, missus ad segregandum ipsi in spistitu,& obedientes faciendum eos qui expiatricem susceperunt aspersionem sanguinis Iesu Christi, vobis electis aduenis sparsim incolentibus Ponti Galatiam, Cappadociam,Asam,ac Bithyniam gratia& pax multiplicetur. Benedictus deus & pater domini nostri Iesu Christi qui per incredibi- Iem suam opulentiam & misericordiam per resurrectionem Iesu Christi ex mortuis regenerauit nos, siue transmutauitae de transpotuit in spem vivam, in haereditatem immortalem& incontaminabilem & immarcessibilem, repositain his qui potentia custodiuntur per fidem: quae fides patefacta est nobis ad salutem in tempore hoc extremo,in quo tempore paululum quandoquidem breuis ac modica est praesens vita modo moerore affecti etiam si oporteat vos moerore assici propter varias afflictiones ac tentationes exultatis, hoe scientes quod exploramini, ut comprobatio fidei vestrae lo-ge pretiosior auro quod perit & probatur per ignem, reperiatur in laudem & honorem & gloriam vestri, me quum reuelabitur Iesus Christus , quem Iesum Christum, quum y antea corporaliter non videritis, diligitis . in hunc autem vobis non visum credentes, exultatis gaudio ineffabili, r portantes finem fidei vestrae, & quis ille est salus animae de qua salute etiam prophetae scrutati sunt & exquisierunt. Electis aduenis. Aduenis , aut propter dispersionem dixit. aut etiam quia omnes qui secundum deum vivunt aduenae sunt in terra, quemadmodum etiam dicit David i Aduena ego sum apud te & peregrinus sicut omnes patres mei. significat autem nomen παρos tuost aliud quam προσκλυτος. Id enim significat eum qui aliunde siue peregre aduenit, hoc autem παρ rri yκρως plus aliquid 3c a 'leatus. Quemadmodum enim παρεργομ , id est quod obiter fit,vilius est quam εργον, id est opus ,& Ne o oe, id est transitus, minus est quim Πορ, id est via: siquidem opus & via sunt propria,& quae studio aguntur,transitus autem & quod obiter fit, veluti quae his sese ingerunt: Ita 3c παρ π in oetanet subsistentiae sese ingerens, abiectius quidda significare