장음표시 사용
331쪽
Nam datae sunt potestates ac principes a deo, partim quide Aad iustitiae conseruationem & correctionein ac utilitate subiectorum, parti in vero propter timorem ad ultione 3c co
reptionem delinquentium G partim quoque ad puniendum condigna poena lasciuientes. Hoc igitur ostenso de quod bonum sit subiici, malum vero inobedientes esse . Vbi quoque pari modo statilisset ut serui dominis iuxta carnem obtem- Perent , de quod ii qui sine causa a malis dominis amiguntur ac tolerant,maximam laudem reserunt: ubi his quodammodo ad modestiam dominos quoque reuocasset, per calu-niam malorum dominorum: transit deinceps etiam ad coetum nulli erum , Sc ait: Haec duo curent mulieres siue ux
res,subiici propriis viris, & ab omni ornatu & cultu seipsas Bostendere alienas imitantes sanctas mulieres,quoniam de illae, inquit,solum hunc ci tum nouerant, nempe obedientia erga suos viros. Et quod lucrum sequetur ex his Bona aeninlatio eorum qui alieni sunt a fide, quae etiam ex nostri subiectione erga principes generatur ,& dei laudatio propter . nos ab ipsis prosecta: quod etiam in magnam cedit laudem Christianorum, nempe v propter nos non male audiat, sed benedicatur nomen dei. Vbi autem indefinite dixit Sanctae mutilares, subiungit etiam definite Saram : & exhortatorio quodam modo procedens,vocat ipsas filias huius Sarae, siue iuxta fidem, siue etiam iuxta genus. Necesse enim est fiIias imitarisias matres. Cum honesto vero & Christianas dece- Cte cultu .admonet quoque ipsas ut misericordes sint, nihil ex
eo veritae suoru in virorum calculationem Nam hoc indicat illud. Non timentes ullo pauore. Verisimile enim erat Φ viari interdum repetebant rationem sumptuit. Hoc modo subleuato sermone, ubi muliebris sexus parcitatem ac pusillaniamitatem exhortatus est,ut liberalius se habeant erga domesticos: comprimit etiam virorum austeritatem erga suas co- iuges δέ ait: Viri in cognitione cohabitantes, hoc est experimento discentes Remineam leuitatem dc vecordiam in omnibus ae lubricitatem in pusillanimitate, patientes estote erga illas, non exacte rationem repetentes eorum quae circa familia tradita illis erant in custodiam. Hoc aut, ut diximus,
quo liberalius perseuerent in largiedo erga pauperes, admonet viros ne sint exacti disquisitores. Mihi tame profundius
332쪽
Cap.III. I. PETRI EPIST. CATHOLICAE
D siquid videt per hoc inducere,& venu stius ac castius quam .eor. . Paulus innuere de actu coniugali. Siquidem Paulus aperte clamat: Ne fraudetis inuicem, nisi si quid ex cosensu&c. hic autem magis pudice,ut diximus,cognitionem dicens,& perhoe rem ipsam designans, admonet, quum magis ad hoc lubricus sit sexus muliebris, ne per obiurgationem cum asperitate ab ipsis discedant, sed primum quidem clementer eis utantur tanquam imbecillioribus, deinde suadeant ut cum aliqua parcitate abstinentiam a talibus suscipiant: nam hoc significare vult parcitatem inquam, siue abstinenti per hoc quod ait,Impartientes honorem,nam honor nisi quis ad alia quid respiciat, ne parce quidem subsequitur. Itaque tan- quam imbecillioribus , aut etiam tanquam cohaeredibus B gratiae vitae, ita ipsis, uti oportet e talium consuetudine
Et quod non male hac intelligentia usi simus , id quod
subsequitur manifestat, quum ait: Ne interrumpantur preces vestrae. Quam enim precum interruptionem adfert viari erga uxorem austeritas At huius negligetia magnam ad fert in tempore orationis attentionem ac studium Mihi ita que de hoc ita videtur dicendum. Porro si ab aliquo melius iudicatum fuerit, non sane inuideo. Sine sermone. siue cetasante omni sermone omniq; responsatione, siue quod eme cior sit demostratio per opera,quam sedulitas anxia, que est
in verbis : mutum enim opus praestantius est sermone opeia ribus destituto. Verum occulaus qui est in corde homo. Omnis
namque gloria filiae regis ab interiori procedit. Nouit enim ' Α- & hie tu aeta beatum David ae Paulum alium esse interiorem e hominem ab exteriore. ornatant fest. Vides quod cultum siue ornatum dicat hic subiectionem
In umnia omnes filis unanimes, compatientes Ira Lerna praediti charitate, misericordes, at abites, non retaliantes nialum malo, aut conuitium conuitio, sed
contra benedicentes: scientes quod ad hoc uocati sitis, ut benedictionem haereditate pUideatis. Nam qui utili uitam diligere er uidere dies bonos, coerceat lingua
psel 33- sum o, er labia sua ne loquantur dolum, decli
333쪽
CApvT i II ii= Cap. III. 1iet i malo, er faciat bonum: quaerat pacem, Cr perseu Aquatur eum. Quoniam oculi domini Muper iustos, er au
res eius ad deprecationem eorum: lectus autem do
mini siuper eos qui faciunt mala. Et quis est qui sit afflicturus uos, si bonitatis aemulatores fueritiss Imo siquid etiam acciderit incommodi propter iustitiam,bea
ti eritis, caeterum terrore illorum ne terreamini ne
que turbemini,sed dominum Deum sanctifcate in cordibus uestris. Sitis autem paratis per ad restondendum cuilibet petenti i uobis rationem de ea quae in uom ηbis est ste cum mansiuetudine er timore: conficientiam habentes bonam, ut in hoc quod uobis detrahunt tunaquamsiclerosis,pudefant bi qui incessunι uestram bos nam in christo conuersationem. α
Absolutus ab ordinationibus, quae tum viros,lum mulie- res concernerct, ponit deinceps communem exhortationε ad omnes viros, mulieres,senes,iuuenes pubescentes,reges,
praesides, subditos, & cos qui gubernantur, peregrinos,ci ues, diuites, pauperes. Ideo subiungit: In summa. hoc est, Quid opus est particulatim disserere 3 omnibus simpliciter dico. Nam hoc significat τ λορε de ad hoc respicit salutis sco cpus omnibus propositus, 3c haec est lex dilectionis omnibus constituta,unde virtus omnis procedit,nempe animi modestia,copassio,misericordia exter que similiter virtutes quas enumerauit, quorum Unanimitas quidem est consensus sine discrimine circa aliquid eum propenso animo: Copassio vero est miseratio erga eos qui affliguntur laquam ad seipsos: Fraternitas autem debitus erga propinquos affectus laquam ad fratres, rursum Misericordia est motus ab anima proe 'dens ad bene merendum de iis qui eiusdem sunt conditionis. Affabilitas vero siue beneuolentia est benignitas ae eo-mitas erga omnes quae etiam erga illos si qui similium sunt morum de erga amicos. ' Humilitas vero siue animi mode- duaquastia est alium contumeliosum ferre , peccatum agnoscere 3c ηδ addita accusationes sustinere, quod etia animi benisvitas esse posi R in textu
334쪽
Cap. III. I. PETRI EPIST. CATHOLi CAE
ταπρὸ D set. Conuitium vero est contetio ex praua consuetudine or- voi .i.bu- ta,quae sita est in vituperatione aliorum. His ,inquit. praedi- miles, aui ctis ornati virtutibus, insuper quoque malitia non facile ca-- aliud quip piamini: praeterea aemulatores etiam sitis diuino uiuedi morias te, do directi. Nam qui ab omnibus benedicitur , utiq; ctiam hie tamen aemulator esse debet. Et horum testem inducit David dicu- autor id tem: Quis est qui cupit videre vitam 3 vitam inquam non qua additate. etiam irrationalia, sed qua homo secundum Deum vivit, dcesse uide dies non malos sed bonos. Nam dies huius seculi iuxta patur, quBu triarcham Iaacob pauci sunt & mali. Vbi autem propheti- eae his eoi cum conclusit oraculum,quoniam in eo positum erat,Oculi luere li- domini super iustos, & aspectus ipsius super facientes inaree febο- la: subiungit his: Si ita vitam pereseritis. Deum habebitis bellius, E nignum ac obsequentem. Qii' facio,quis illo a vobis stante militeν di infeste irruet in vos Z Siquide omnia sunt in manu eius, mora is qui ues- enim & vita in manu domini. Attame quoniam a Mictiones gaid do - illatae propter fidem videbantur quibusdam mala, haec cordie editiο- rigens beatus Petrus ait: Nehard mala existimetis, sed digna nem. potius beatificatione. Timor namque impendens ab homi--bγisti, b- nibus nihili ducendus est, sed breuissimo tempore durat, ut-πο παν- pote tris illatus,qui ipsi velocissime transeunt.Nam si ocu ou cuλου li domini super iustos , & aures eius ad deprecationem ill γγ utvορ, riam, -spectus autem ipsius super eos qui faciunt mala , per-vri l. λω ditionem comminando malis: utique si haec mala essent,cer-τορ N- dispensator bonorum nequaquam vos sibi dilectos malis που, F Unceret: mala namque ad malos remittit. Non sunt itaque Ereti. ti. mala amictiones propter pietatem illatae. Porro sanctifica- Iesu. g. re Deum in cordibus cum Iesaia praecipit: hoc est, ne ob ea quae apparent gloriemini,sed in occulto cordis vestri promptuario, domini sanctificationem operantes, quae in separatione gentium a foeditatibus siue prauis moribus consistit, ita ipsum sanctificate. Sancti fieatis autem , dum alij homines ex bona vestra conuersatione ipsum glorificant, quem-Hu. s. admodum & ipse Deus ae homo praecipit, quum ait: sic luceat lux vestra coram hominibus & extera. Quod autem dicitur Parati, superiori particulae coniungitur, puta omnes sitis unanimes. Verbum enim Silix, a communi subintellectum etiam huic tribuitur ut sit sensus: sitis semper parati.
Vult autem praecipere, ut fidelis homo semper paratus sit
335쪽
eirea sermonem fidei, ut quocunque tempore expetita fuerit a nobis ratio circa ipsam, iacile respondeamus. Porro respondentes,cuna mansuetudine hoc faciamus, tanquam ipso quoque Deo praesente. Nullus autem frugi seruus suo pret- sente domino esset arrogans. Subiugit quoque lucrum quod hinc subsequitur, nempe infidoliu exploratione ac animi benignitatem erga nos. Animaduertendum autem, non esse haec contraria his quae a domitio dicta sunt, dum ille quidem iubet ne solliciti simus quid respondeamus, quum ante praesides ac potestates producemur. Petrus vero ad hoc nunc praeparari praecipit. Siquidem domini verba de martyrio dicta sunt, quum etiam dandam ait virtutem ac sermonem validiorem quavis humana sapientia, & qui contemnat circumstantes timores: Petri autem sententia de do- B
trina loquitur. Nam sine intellectu & indagatione vid ri sibi aliquid scire,dignum est reprehensione. Scietia enim Ecclι. 2LInsensatorum inexpensi sermones. Praeterea etiam quoniam de variis nefandis rebus nos accusabant, sed & spem n fram inanem esse ostendebant, dicit ut de his meditatas r sponsiones seramus, habentes simul etiam vitam probatam, quod sane conscientiam vocat. Scientes qvi d ad hoe vocati
tis. Ordo est cum praedicta structura. In summa,sive ut absolutissime dieam, Omnes sitis unanimes de caetera, scientes quod ad hoe vocati sitis ut benedicatis, id est, ad ben dicendum omnibus. Ait enim sc Paulus: Benedicite persequentibus vos. Hoc autem facientes haereditario iure pos- nomvis sidebitis nomen , ut ab omnibus audiatis Benedicentes, Neque enim xustum est illum qui aeternae vitae adhaeret, RIingua cuiquam inferre conuitium. Propterea quoque Dauid admonet linguam habere puram a conuitio eum qus
amanti animo affectus sit ad veram vitam de caetera. Ita namque praeparati, habebitis omnipotentem, δc omnium . .. inspectorem obsequentem , benignόque inspectantem, non toruo aut irato animo, quemadmodum intuetur eos qui mala operantur. Quod si ita sit, quis poterit vos malis inicere Quod si etiam es ictio inferatur vobis dum bonitatis operatores & imitatores estis,ne sitis pusillo animo, sed gaude te: primit quide,quod haec no mala sunt,deinde etiam,quod
propter ista beati sitis,& non miseri. Ideo Deum in cordibus
336쪽
Cap. III. I. PETRI EPIST. CATHOLICAED vestris sancti si eantes, ne terreamini humano timore, neque turbemini. Sitis autem & parati ad respondendum semper euilibet interroganti vos , ut reddatis rationem de spe, quae apud vos est. Reddatis autem una cum exhibitione bonae actionis. Id enim mansuete & cum benignitate facictes, co- firmabitis tune bene vobisipsis ei se conscios,& eos qui prauas de vobis habent suspitiones pudefacietis. Conscientiam habentes bonam. Hoc est, dum bene vobisipsis conscij estis &non male quemadmodum illi qui vos calumniantur. Hi qui inesunt. Hoc est, qui verbis negotium facessiint acerbὸ indagantes.
1 Praestat exim ut benefacientes ,fi uelit Dei uolunatu,nialis albiciamini quam malefacietes. Quandoquio
dem er christus semel pro peccatis pusus fuit, iustus
pro iniustis, ut nos adduceret Deo, mortificatus quiadem carnesed uiuifcatus stiritu.
Haec est caussae redditio non ad ea quae immediate dicta
sunt ,sed ad ea qui paulo superius puta si quid patiamini Ppter iustitiam beati estis: praestat enim ut benefacientes m lis afficiamini, quam malefacientes. Aut si quis velit ad im- metiate praecedens causae redditionem referre: quod dieitur Benefacientes, non oportet accipere,ut sit de alio bene-- merendo, sed absolute, hoc est bona operantes. Similiter &'' Malefacientes. Addit autem: Si ueli Dei uoluntati ostendens
quod nihil absq; Dei nutu circa nos contingit,sed vel ad peecatorum alleuiatione, vel ad praeconium & gloria nostra: aut etiam ad alioru salutem. Hoc autE dupliciter contingit. A ut enim affigitur qui iam iustus ad castigatione alioru peccatorum: quemadmodii dictum est: si iustus vix saluus eTei-ιηρα - tur,peceator ubi apparebit 3 Et hoc quoque duplice exhibet utilitatem: iusto quide qui aTigitur, iustitiae augmetu propter patientia: peccatori aute qui intuetur,couersione. ut diximus, Aut igitur propter haec patitur iust': aut Ppter ali rum saluteiquemadmodii & Christus. Et ob id Petrus etiam
nune addit Christi exempliit quoniam dc Christus que passus est.no P suis delictis passus est .sed P nostris. Ideo quoq; supra. i. subiungit, Iustus pro iniustis. Nam ipse sicut antea per pro' phetam
337쪽
etam ostenditi peccatum non fecerat. Ostendens autem Λeius qui passus fuit efficaciam ac virtutem subiungit.semel. Tanta inquit suit virtus, qui pro hominibus passus fuit, ut quanquam multa horum peccata offenderit, unica domini passio QTiciens fuerit ad obtundedam omnem vim nostr rum peccatorum. Quoniam igitur passus est Christus, ut nos ad deu 3c patrem suum adduchret, inedit omnino quod noomnes qui patiuntur,propter peccata patiuntur. Et quia duplici modo consideratur Christus,nempe deus & homo,pasius quoque duplicem nobis gratiam contulit. Mortuus enim
tanquam homo liberauit nos a morte & corruptione, innovando nobis resurrectionem,& dando per suum exemplum, ne deinceps sine spe resurrectionis morientes subeant momtem. Vivificatus autem, hoc est resurgens ex mortuis virtu- B te diuinitatis surrexit enim ex mortuis non tanquam homo
sed tanquam deus) simul vitae restituit omnes qui in inseseno erant, a resuscitans secum. Multa namque corpora sinctorum qui dormierant, excitata sunt iuxta sanctum Euangelistam, & visa sunt a multis. Sed ubi hactenus sermone processit,& haec ostendit,deinceps proponit quomodo mortuus iis profuerit qui antea dormierant. simul etiam quum multa effet quaestio. Si ob salutem omnium hominum facta est domini incarnatio. qualem sortiti sint salutem, qui antea mortui sunt: utrumque uno modo dissoluit,& est,quod mors domini utrumque horum operata est, spem videlicet resum rectionis per hoc quod ipse resurrexit , dc rursum eorum s clutem qui priores dormierant. Nam qui bonis operibus vitam suam adornarat tempore quo vixerant, quemadmodum
si tune aduenisset Christus, nequaquam destituti fuissent pridicatione ipsos vivificante, ita & tunc per domini ad inferos descensum salutem consequuti sunt , quemadmodum etiam videtur diuo Gregorio. Ait enim ipse. An simpliciter salvos facit omnes Christus qui apparuit Z videlicet in inferno: an & ibi eos qui crediderint Per hoc enim quod ait Eos qui erediderint, significat quod seipsos ita praeparauerant, quod si etiam tune aduenisset, credidissent. Neque id resisciendum puto, Non enim haereditarie habetur salus,quan
doquidem liςet ad viuentes omnes venit, non tamen omnes saluat .sed eos tantum qui crediderunt. Etenim erat
338쪽
Cap. II I. I. PETIO EPIST. CATHOLic AE
D etiam opus liberae voluntatis singulorum, ut quum ration .les essent non iniensibilitei se haberent ad magnificentiam eius qui tale donum praestiterat, sed se dignos praeberene dantis bonitate. Posuit autem inobedientes fuerant, qua dam soluens obiectionem. Verisimile enim erat aliquent
dicturum: Et quo alio ante Christum praedicante, postmodum de inobedientia iudicati. aut condemnatione dignisuerant, qui Christum praecesseranti Quumque hoc posset euincere, quemadmodum & Paulus, a disseminatis in nobis rationalibus viribus, quod, quum datum ipsis esset. vi possent inter bonum & malum discernere, nec postea bonum operati essent, tales digni essent morte : non hoc facit, nam id altioris est considerationis, ac philosophiae E profundioris, quam ut ferre posset mens Iudaeorum: sed a criptura confirmat inobedientiam : neque id a temporia. bus prophetarum, sed ab ipso propemodum mundi ortur ex quo demonstrat quod ab initio praedicabatur hominia bus salus , sed despiciebatur ob declinationem ipsorum ad vana ac voluptuosa. Quum enim illo quoque tempore innumerabiles essent homines, soli octo. credentes his quae per arcae praeparationem praedicabantur, seruati fuerunt. Quoniam autem in aqua fuerat salus, confestim hoc ad sacrum transfert baptilina,& ait ouod aqua illa designabax nostrum baptisma, quoniam illud quoque suffocat, ac de-- mergit incredulos daemones, seruatque fideles ad ecci sae arcam accedentes. Simul autem dicit: Quemadmodum aqua diluit sordes, sie & baptisma. Verum non ablationem sordium carnis operatur, sed per symbolum demonstrat macularum animae ablutionem. Est autem veluti etiam arrabo' quidam & pignus bonae erga deum conscientiae. Qui enim bene sibi conscij sunt, hoc est, qui inculpatam amplectuntur vitam, & illam penitus exquirunt, ae veluti interrogant
nam hoc comitari solet eos qui aliquid quaerunt, nempe. interrogare)hi etiam ad sacrum accurrunt baptisma. Et quis inquit, hoc praebet ut exquiratur, ae togetur diuinum baptismar christi resurrectio. Siquidem ante ipsius resurre- rubimi. ctionem ac passionem hoc ostenditur, Nisi quis natus su . Hare. 18. rit ex aqu3 & spiritu : post resurrectionem vero, Baptizan-
tes onmes gentes acced entes in nomine patris & fiiij & spi
339쪽
ritus sancti. Postquam autem dispensationis sermonem con- Aclusit: dico autem descensum domini ad infernum,& quam ob causam eo etiam accesserit, puta quod propter illorum quoque salutem qui in inferno erant: aliam rursum sumit amorte domini occasionem ad virtutis exhortationem, dc ait: Si Christus carne mortuus est pro nobis neque enim immortali sua &diuina natura mori potuit) utique& vos vicem ei rependentes, moriendo peccato propter ipsum. non amplius humanis concupiscentiis capiemini, sed soli
dei voluntati reliquo tempore in carne vivetis. Horti se tur quidem carne. Id est, natura carnis, hoc est humana,sed resurgens potentia diuinitatis. Etenim spiritus est deus,que-
admodum ipse theologiae fons,ac sapienti; nos docuit. Dbo'
in quo etiam abiit, er stiritibus qui erant in caris '
cere praedicauit , qui inobedientes fuerant quondam. Quum femel expectabatur dei longanimitas in diebus Noe ,qμμm apparabatur arca, in qua paucae, hoe est, ty'm modio animae fieruatae fuerunt per aquam. cuius fgμτα bebia ,,- nunc restondens baptisma: nos quoque saluat,quo non sita eae carnis sordes abiiciuntur, sed quo si ut bonae conficien plar cum
tiae restonsio sit aput deum, per resurrectionem Iesιcbrsi , qui est ad dexteram dei profectios in coelum, .Lao, prusubiectis sibi angelis cr potestatibus ac uirtutibus. persona.
In quo etiam. Hoc ista causaliter sumitur pro Ideo. Qinim A tamen
enim dixisset quod pro nobis iniustis mortuus sit, & ex hoe C Icbo- demonstrasset,quod pro salute omniurn hominum mortem liasser biesustinuerit,dicit nunc quod ideo quoque his pr dicauit qui legisse uis in inferno detenti erant. b ἀντιτinrop &c. Obscurus est hic drtur υ-
Graecorum verborum contextus, atque ideo pluribus voci- μοῦς.Luos
bus Latine redditus: attamen Graecas dictiones ad verbum fecunda reddendo ita ordinabuntur Quod figurae respondens vos persona, quoque saluat nunc baptisma quod non reiectio est sordium . quea Mcarnis, sed ἔπιρωτημα conscientiae bonae , quae ad deum dum, T is est, siue secundum deum. Porro tripsetu χα,hoc est arrsio, qui uulg/pignus demonstratio. Subiectis sibi angelis. unito homi- tam dedisin videlicet. editione.
340쪽
Cap. III. I. PETRI EPIST. CATHOLICAED c A p V T V. De reiectione prauarum actionum, o repet tione fructuum in spiritu iraeta donorum diuersitatem.
c p-im vum igitur christus pallius t pro uobis co
ne, er uos iuxta eandem cogitationem arα
memini: quod qui paIus est in carne, destitit
a peccato:in hoc ut iam non concupiscentiis hominum, sed uoluntati Dei quod superest in carne teis pus uiuat. Sat enim nobis quod anteacto tempore uiane u oluntatem gentium patrauerimus, quum uersarem mur in lasciuiis, concupiscentiis, vinolentiis, comesas sationibus, compotationibus , Cr nefariis simudacroarum cultibus. Vnde nouum uidetur illis calumniantiabus quod non accuratis una cum ipsis in eandem Iuxus refusionem. Qui reddituri sunt rationem, ei qui pari ratus est ad iudicandum uiuos ac mortuos.
ordo talis est: Quum igitur Christus passiis sit carne. Vos quoque iuxta eandem cogitationem ordinemini: nam mortui estis & vos,mundo videlicet: Porro qui mortuus est, cessauit a peccato&c. Sat enim nobis. siue abunde in vita anteacta voluntatem gentium operati sumus : hoc est gentiliter viximus , incedentes gentium more. Ideo gentes nunc haec demiramur, Eandem cogitationem. Hoc est iuxta F eandem intentionem,idemque propositum. Nam per defectum propositionis κατὰ.i .iuxta dictum est. Qui passus est in earae: hoc est mortuus est, similia dices cum Paulo: simo R--ε. tui sumus cum Christo, etia vivemus cum eo.& mortui quidem erimus peccato,sed vivemus Deo. sae enim nobis. Ta- quam diceret. Quid autem an non abunde vobis est, quod tanto vitae tempore simul indulseritis voluptatibus an non similiter ut & gentes lasciue vixistis & quae fuerint lasciuiae ac obscoenitates, in specie Qbiungit, confundens ipsos. Vinolentiis. intemperantibus vini appetitionibus. Vnde nouum uidetur illis. Iin ντα ponitur pro θαus ά ουσι . i. admirantur. Id autem est quod dicit: Quum semel renuntiaueritis sentium studiis,in quibus quondam vivebatis,adhaeretis v