Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

retrum per angelum dei mirabiliter de carcere eductum in Aquo concluserat eum Herodes, limissum ab angelico colloquio,venisse ad domum matris Iohannis qui cognominabatur Marcus,tanquam ad suam ipsius domum venerit & ad legitima uxorem. Quum autem Paulus scribat ut se mutuo solutent osculo sancto, hic dicit Osculo charitatis,idem dicens cum illo: Nouit enim & Paulus charitatem quae secundum Christum est & omnibus virtutibus m/ior est,ipso quoque i. conis martyrio propter Christum suscepto. ille itaque sanctum sculum dicit segregatum ae definitum in deo . sic autem Gmiliter charitatis osculum quae vera dilectio est, quam Pauius laudibus extulit. Ideo etiam subiungit: Pax vobis omnibus siqui est , in chriso Iesu: non vulgarem dicens pacem quae est apud homines, quae hominibus cordi est propter affectione gloriae vanae & fruitionis voluptatum , quibus tradunt seipio, hi qui a bello vacant: sed precatur ut pacem consequantur,qua&praeceptor Christus ad passionem procedens tysos dignatus est dicens,Pacem meam relinquo vobis: & din Iobara ferentiam subiungens,Non quemadmodum inquit mundus dat. Non enim propter affectionem pax quaerenda est, sed ut colligati simus charitate , ad excipiendos hoc modo ictus aduersariorum. Vbique autem tanquam sigillum addentes discipuli domini,precationem in fine adserunt, tanquam ge nuinum suae sanctitatis signum. Finis. scripta est ab urbe Roma.

ris catholicae Petri epistolae:

HΛης xursum scribit Petrus iam credetibus. Est autem epistola priorum memoratiua Quum enim sciret breui futuram sui corporis dissolutiore, studebat omnes admonere doctrinae qua instructi fuerant. Et primum quidem de fide exponit, ostendens ipsam a Prophetis annuntiatam fuisse: quodq; prophetia: qu- de Saluatore loquuntur non sint humanae , sed a deo prola tae sint. Deinde praecipit ne animum adueitant seductorib'; dicens futuram esse ipsorum perditionem , quemadmodulis etiam facta fuit than te rum angelorum, Praenuntiata v

352쪽

Cap.I. II. PETRI EPIST. CATHOLICAED tem in epistolasore dies quibus obambulabunt illusores volentes aliquos seducere,dicendo vane dici a nobis futurum domini aduentum, eo semper dicatur & nondum adu nerit. Ab his igitur maxime separari praecipit, docens non esse negligenter transigenda tempora et quum omne tempus nihil sit coram deo: eoo unus dies sit laquam mille anni, & . mille anni tanquam dies unus. Confirmat autem & ostendit breui futurum esse diem domini, praecipitque ut omnes ad ipsum parati sint per bona opera, de ut amplectantur ea quae ab Apostolo Paulo scripta sunt,nec his attendant qui illa calumniantur , eo*omnes quoque diuinas scripturas calum-t nietur. Vbi igitur suggessit ac docuit omnes ut in rebus prouideant exhortatur ne a fidei proposito excidant,& ita con- eludit epistolam.

LICA PETRI EPISTOLA.

cA PVT LF De uocatione per fidem e frmata operabus epraesunt in uirtute Simon. Scribitur de Simeon, nam a Simeon diminutio est Simon: quemadmodum a Metrodorus Metras, Menodor Menas 3c a Theodosius Theudas. Statim autem ab exordio attollit mentes δc minas credentium, ad aequale studiu eos excitans

Imon Petrus struus er Apostolus Iesu christi is qui aeque honorificam nobiscum sortiti sunt fidem,per iustitiam dei nostri erfuluatoris Iesu christi.

Gratia uobis er pax multiplicetur,in cognitione dei de Iesu domini nostri.

353쪽

excitans circa praedicationem cum apostolis. Non enim iu- Λstum est ut qui aeque honorificum sortiti sunt donum, in ali quo sint his posteriores, quibus declarati sunt esse aequales. Vbique autem pace eos excipit, at non eius quae mundi est, sed quae in dei cognitione sita est. Nam lola hec dicitur pax, ut quae nos liberet ab offensione,& inimicitia ad deum. Ideo quoque Enristus hanc nobis tribuit discedens ad patrem, &quum a mortuis resurrexisset clamans,Pax vobis, Et in eccle D. i 2o. siis angelum pacis nobis dari precamur: ac sacerdos ab altari frequenter hanc populo tribuit: nos etiam in mutuis alloquiuionibus hac utimur, quod haec mater sit omnium bonorum, ac substantia gaudii nostri . Ideoque Christus di- stipulis sitis in domos ingredientibus hanc primum offerre diuinitus edixit. Gratia uobisqpuae. Ordo talis est. Gratia Bvobis & pax multiplicetur,sicut omnia que ad vitam ac pie- tatem faciunt, in cognitione dei ac domini Iesu , quum per diuinam ipsius virtute haec gratia vobis largita sit ipsius cognitionem,gloriam ac virtutem: per quae promissiones m ximae donatae sunt: ut deuitata corruptione mundana quae ex concupiscentia prouenit .consortes essciamini diuinae naturae. In cognitione dei. ordo. Vobis qui in cognitione dei de Iesu domini nostri aeque honorificam nobiscum sortiti estis fidem per iustitiam dei nostri, gratia & pax multiplicetur . Aut hoc modo est ordo: In cognitione dei ac Iesu do- cmini nostri, quae cognitio per diuinam ipsius virtutem Om- nia quae ad vitam ac pietatem faciunt largita est, ipsamque illius cognitionem qui vocavit nos per gloriam & virtutem, perquam gloriam & virtutem pretiosae maximaeque promissiones donatae sunt,ut sitis diuinae consortes naturae . es- fugiendo mundanae concupiscentiae corruptionem. Sed &hoc ipsum siue ad hoc ipsum adhibito omni studiosubministrate in fide virtutem, in virtute scientiam , in scientia temperantiam,& in hac patientiam, in patietia autem pietatem, in hac autem fraternam charitatem, in fraterna charitate dilectionem.

sicut omnia uobis diuina ipsius uirtute, quae ad vitam ac pietatem faciunt, largiente, per cognitionem, eius qui uocauit nos per gloriam er uirtute , per qβα-

354쪽

Cap. I. II. PETRI EPIsT, CATHOLICAE

V pretiosa uobis ac maxima promissa donata sunt,ut per

haec eficiamini cosortes diuinae naturae, deuitata coris raptione quae inmundo est per concupiscentiam . Sed

er in hoc ipsium adhibito omni studio subministrate in

sde uestra uirtutem, in uirtute autem scientiam, in I scientia uero temperantiam, in temperantia autem patientiam: rursum in patientia pietatem, in pietate uera τὸ fraternam charitatem, in fraterna autem charitaα te dilectionem. Haec enim quum uobis adpunt Cr exum

, berant haud ociosios nec tu irritum laborantes efὶαciunt ad domini nostri Iesu christi cognitionem. Nam

. cui non adfiunt haec, is caecus est er manu uiam tena

tans, oblitus sese a ueteribus suis peccatis fui se puro

gatum. Longo quidem tractu reddita est series porro hac est intelligentia. Tanqualia innumeris acceptis bonis per Christi apparitionem , per quae possumus diuinae naturae consortes estici, & ad vitam ac pietatem reduci: ita conuersari debemus, ut fide subministremus virtutem,& per hanc viam gradiamur ad promotionem in pietate, donec ad bonorii per-F sectionem quae est dilectio veniamus. Diuinae autem naturae consortes facti sumus per domini ac dei aduentum , qui nostrae naturae primitias in seipso assumpsit & assumendo san- Roma. ii. ctificauit. Quod si primitiae sandrie,sancta est & massa . Porro massa primitiarum non alia est quam illi ex quibus sunt primitiae, Corruptionem vero quae est a mundana concupiscentia dicit, tanquam ex corruptibilibus & circa corruptibilia consistentem . Gradus autem tradit ad promotionem: primum quidem fidem , quae fundamentum est ac basis seu principium bonorum: Deinde secundo gradu virtutem Gue opera, nam sine his fides mortua est, quemadmodum di-3 coh eit Iacobus. Post haec vero scientia. Quae autem est haec 'cognitio secretorum dei mysteriorum, quae non cuiuis contingit, sed exercitato in habitu meliorum operum. Post haee

in temperantia. Nam x hac opus est ei qui ad mensuram peruenit,

355쪽

peruenit, ne doni magnitudine lasciuiat. Quoniam autem Anon contingit eum qui modico tempore utitur temperantia,

firmiter donum pomi dere semper enim cupiunt affectiones eam quae a prisocatione liberat,ad id quod peius est perducere subingressa tolerantia rem omnem peragit, & pietatem coci liat,perfectiorem in deum confidentiam efficiens rideo quoq; ex pietate quaesita est charitas fraterna, quae nequaquam accedit nisi benignitas ad omnia tribuerit aditum pietatis. Et super omnia bonorum omnium complementii est dilectio,quemadmodum & Paulo dc veritati videtur . qua colas haec & dei filium & huius patrem euicit: hunc quidem ut sibi dilectum filium daret,filium vero ut sanguinem suum pro z .

nobis effunderet. Hine enim quum uobis adsunt. Quaenam 3 fides,virtus, scientia, temperantia, patientia, pietas, charitas fraterna, dilectio , quae non adesse tantum oportet, verum-

etiam exuberare. Nam si praesentia prodest, i multo magis tabundantia siue opulentia. Quae autem sequitur ex his utili- Uin Mutas 3 Securitatem habere ad secundum domini aduentum. Eii παρου namque cui non adsunt haec ,in gloria iudicis aduenientis,& σια T. in modum solis resplendentis, caecitas sebsequitur. Vbi et- me in

iam si aspectu valeat, ne ita quidem potest sine laesione per σια pr affectum intueri id quod splendidissimum est, quum sua lu- ρ': oece semper mirum in modum splendente natum sit eos ob tenebrare, qui ad illud debilibus oculis innittitur. tiularia op Qvero dictum est pro caecutire ἀποτῖμμυων, id est a bufo nibus sub terra degentibus,qui ad omnia caeci perseuerant. oblitus fest a ueteribur fuit pereatis. Hoe simile est illi quod a beato I cobo dictum est: Si quis audiat sermonem nec eum factis exprimat, hic similis est viro considerati faciem natiuitatis suae in speculo. Considerauit enim seipsum & abiit, statimque oblitus est qualis esset. Nam & hic quum seipsum cognouisset sacro baptismate purgatum fuisse: quia a peccatorum multitudine ablutus fuerat, scire debuisset Φ purgatum & sanctitate in consequutum vigilare oportuit,ut sanctitatem semper seruaret, sine qua nemo videbit deum: ille vero oblitus est. c A p V T II.

Adhortatio ad domnime admonitiorem, reuorando eam in memυrum: um modo in monte Thaebor audiuerit dei uocem de christrusit Qq Proder

356쪽

I. II. PETRI EPI T. CATHOLICAEVapropter fratres potius operam date, uocationem er eleitionem uestram firma uter eιectιonem uestram sirmam

efficiatis. Haec enim si feceritis, non laberi mini unquam. Siquidem ad huc modum abum de subministrabitur uobis introitus ad aeternum regnudomini nostri er saluaι oris Iesu chrijsti. Quapropter haud negligam uos semper commonere de his, tametsi sciatis er confirmati stis in praesenti ueritate. Ait men iustum arbitror quandiu sium in hoc tabernaculo,

excitare uos per commonitionem: quum sciam breui futurum ut deponam hoc tabernaculum meum: quemm

admodum er dominus noster Iesus christus rimpca

uit mihi. Dabo autem operam eν semper habere uos post meum exitum ut borum mentio fat.

Quapropter,inquit, fratres mei quum ille oblitus sit date vos potius operam,ut permanentem atque immutabilem ostendatis vestram vocationem & electionem ,hoc est sermonem instructionis vestrae, quem ad electionem ac vocatione

vestram audistis,ut irreprehensibiles sitis: ne quasi munerisi dei obliti iudieemini, sed persistite firmam habentes voca

tionem vestram. Haec enim si feceritis. Quaenam Z Quae praedicta sunt, nempe virtutem scientiam, temperantiam & car- . tera quae sequuntur. Animaduerte autem quomodo ordina

to prius ab his quae formidabilia erant iudicis tribunali, ni etiam per bona dirigit introitum ad aeternum domini re--.gnum. Tametsi sciatis. Ne de eisdem continue videantur admoneri,tanquam redarguti quod in otio vitam degant,&ita contristentur, huius gratia subiungit Tametsi sciatis &eonfirmati sitis in praesenti veritate. Caussam autem reddes continuae admonitionis, subiunxit quod sciret breui futura. esse absolutionem ab hoc suo corpore. Quod autem subinfertur, puta: D ibo autem operam ει ρmper. Nonnulli pethyperbaton intelligunt hoc modo: Dabo autem operam dc post meum exitum , vos habere semper siue in dies δc continue horum memoriam: volentes ex hoc ostendere quod

357쪽

etiam post mortem sancti eorum meminerunt quae hic pro Aviuentibus perfecerunt. Alij vero simpliciter tractantes illud dictum, ita intellisunt. Dabo autem operam & semper habere vos post meum exitum ut horum metio fiat: hoc est: ne miremini, neque grauem ducatis assiduam de his fieri

vobis mentionem. Non enim condemnans ruditatem vestra .

hoc facio, sed per continuam de his doctrinam,perseverans de immobile vobis exhibeo horum sitbsidium, ut his confirmati,habeatis etiam post meum obitum vivam ac indelebilem de his doctrinam.

Non enim arte compositus fabulas sequuti, notam Buobis fecimus domini nostri Iesu christi uirtutem σήduentum sed qui oculis nostris asipeximus illius indieis si tem. Accepit enim a deo patre honorem Cr gloria, uoce ad ipsum huiuscemodi delata i magnifica gloria: Hic est filius meus dilectus in quo mihi complacitu est. V 007

Libanc uocem nos audiuimus e coelo delatam , quum

essemus una cμm ipso in monte sancto. Et habemus firminiorem propheticum sermonem , cui dum attenditis ceu lucernae apparenti in obscuro loco , recte facitis: donec dies illucessat, er Iucifer exoriatur in cordibus φμestris. Si illud prius noueritis quod omnis prophetica scri ura non fit propriae interpretationis: Non enim voluntate hominis ullata fuit unquam prophetia: sedi

spiritus licto impus, loquuti fiunt sancti dei homines.

Quum dixisset quod studiose se habere debeant,ad ea videlices quae a se fuerant ipsis annuntiata , & de his longum explicuisset sermonem,idque frequenter: quanquam & scirent 3c variis modis audissent,eorum nunc confirmationem subiungit. & alti Non vanam circa haec adhibeo diligesiam, sed quum certam ae indubitatam esse sciam ipsorum veritatem,adeo illis immoror. Et quidnam hoc est Non humana sapientia ad vos usi ornatisque sermonibus, veluti praestigiis fallentes auditum vestrum , notam vobis fecimus dominis iij virtutem

358쪽

cap. I.

vide Irest

virtutem & aduentum,quod Graeci faciunt & haeretici:Gr ei quidem compta dictione utentes ac decipientes : Haereti ei vero fictis sermonibus: quemadmodum Valctiniani pro funditates ac silentium prodigiose fingentes . Verisimile enim est quod iam incipiebant suboriri . Nihil itaque huiusmodi deprehendere est in nobis, sed simplici ac humili se

mone tradidimus vobis doctrinam : quod etiam Paulus dicit ad Corinthios: & ea quae ex oculorum nostrorum aspe'ctu habemus, qui una cum ipso in montem sanctum ascendimus. Dicit autem ostensam ipsis in monte sancto super unigenitum gloriam, & vocem quam a patre de coelo allatam propter dominum audierunt. Quoniam autem rebus ipsis & experientia cognouimus quae tuerunt a Prophetis praenuntiata, firmiorem, inquit, per haec iudicamus prophetiam ipsorum : nam res ipsae consequutae sunt sermones ac oracula. Idcirco & vos recte facitis attendentes prophetiae , siue his quae a Prophetis praedicta sunt: quanquam tu cobscure ab ipsis dicta fuerunt, & in similitudinem lucernae ardentis in caliginoso loco. Huiusmodi enim est squalens locus solis ardore subexustus ac humore aerem informate priuatus.Vnde necesse est ut aer qui solari radio subseruit, quupericlitetur ne suam amittat proprietatem, sese ministrum illegitimum soli praebeat, ac radius tanquam per illegitimum vehiculum delatus,obscurum sui splendorem exhibeat. Attendentes autem his quae ita obscure a Prophetis dicta sunt, non fraudabimini spe vestra, rebus inquit suo tempore su cedentibus: quas etiam diem appellauit, scite admodum introvo permanens. Dixit enim lucernam & locum obscurum siue caliginosum ac tenebrosum,quod & nox est. Cuique autem nocti succedit dies. Die itaque accedente rerum dico prcsentiam habebitis Luci serum in cordibus vestris exorietem: hoc est Christi cognitionem, siue ipsius praesentiam ac aduentu a Prophetis praenuntiatum,& tanqua veram lucem corda vestra illustrantem.Deinde enarrando subiungit quare prophetae sua dicta non fuerint interpretati : simul autem discernit quoque veram prophetiam a daemoniaca & ficta, quae in baereticis operari deprehenditur, & ait: Omnis prophetica scriptura propriae siue priuatae non est interpret

tionis hoc est,prophetiam quide a deo accipiunt Propbetae,

at non

359쪽

CAPUT II.

at non ut illi volunt, sed sicut diuinus spiritus ipsos mouendo

operatur :& nouerunt sane, ac intellexerunt demissum adi psos propheticum sermonem,attamen ipsus interpretationem non faciebant. Quod autem prophetae diuino acti spiritu nouerunt quomodo a deo dem illus sit ad eos spiritus,ex eo manifestum est, quod ultronei s ubministrabant.& loquebantur quod volebant,quod autem nolebant tacebant: quc- ad inoduin Ionas propheta recusans predicare in Ninive: & Ionae. I. Balaam ea loqui iussiis, que sibi suggererent. Verum id non N GIDhabebant pseudoprophetae, aut Graecorum vaticinia: neque enim coguoscebant dum agitarentur, sed insania vecordes effecti, ignorabant quid sibi accideret, tanquam cbrij. Sancti itaque prophetae. veteres dico quanquam intelligerent, non tamen interpretari debuerunt quae praedixerant, sed Bhaec aliis ministrabant, puta nobis. simul quoque ut lateret domini aduentus. nee pararentur illi insidiae ab impiis. Siquidem etiam insidiis appetitus poterat quidem insuperabili dei pot&ia effugere: sed verisimile est quod euasione inte

dum miris modis contingete, tanquam prodigiose facta apparuist incarnatio. Et quod hoc verum sit ex prophetis apparet , qui in nouo fuere testamento, qui extam interpret bauturiseipsos dum Prophetarent, quanquam non in omnibus: quemadmodum diuus Paulus priore ad Corinthios epistola dicit. Non enim huiusmodi aliqua suspitio erat in no

uo testamento. Praeterea quod non rapti extra se prophetae vaticinarentur, ex eo quoque manifestum est. Nam quum

yno spiritui phetare qui in veteri testamcto erat, de qui in qnovo, dicit Paulus: Si autem alij sedenti reuelatum fuerit, prior taceat. Ex eo enim manifestii est, quod in sua naturalicosistentia permanetes ἡγphetae,& intelligentes sponte pro-pli tabant. Ideo etiam a Ilo surgente cui inspiratum est, qui prior loquebatur tacere praecipitur, quod in furiosis vatibus inuenire nimo posset. Quomodo enim tacebit is qui ne nouit quidem quid operetur sancti quoque spiritus energiam esse in prophetis ipse Paulus dicit, ita loquens: Huic quidem datur sermo sapientiae , alij vero sermo prophetiae.' terea & hie per ea quae modo proponuntur. Accepit enim . deo patre. Hoc participium λοιβὰν aut loco verbi indicatiui positum est pro ἰ λαβίν. i. accepit: quandoquidem iuxta

s iiij participii

360쪽

Cap. II. II. PETRI EPIs T. CATHOLICAED participsi consequetiam non respondet postmodum sermo. Λ ut si hoc non placet,sed vult quispiam accipere λαβων tanquam proprie participium,ad inordinationem necessario de . eidet sermo: si vero participium pro indicativo verbo sum tur, colantaneum erit quod subiungetur, puta Accepit enima deo patre gloriam: Et habemus ex hoc firmius quicquid a prophetis antea de hoc annuciatu est: Non quod de voce sa perne a patre delata sit aliqua prophetia, sed quod a superna

' patris voce quae ipsum esse filium testata est, confirmati simus quod omnis prophetarum vaticinatio indubitatu ferata patre testimonium. Hie in filius meus. Trina vice filio da Io n. . tum est a patre testimoniu in baptismo,inlpassione quum diaxit, Et glorificaui & rursum glorificabo, & in monte. Si il-x Iud prius noueritis oeci Nouerant & prophetae ea quae sibi a prophetico spiritu inspirabatur,& de quibus,no tamen ex cte,& quomodo singula perficerentur. Ideo quoque intellia

gentes desiderabant videre horum euentum, quemadmodum & dominus dicit. c A p V T III. Vaticinium defraudulenta insurrectione H reticorum,impietatis; ipsorum acfuturisupplicii.

iVerut aute er pseudoprophetae in populo, quemadmodum σ inter uos erunt pseudois

didascali id estfas doctores qui clam inis

i ducent sectu perniciosus, etiam dominu qui illos mercatus est abnegantes,accersentes Abi sis ce- Ierem interitum: er plerique sequentur illorum exitia: propter quos uia ueritatis conuitiis afficietur: er per auaritiam fictis fermonibus de uobis negotiabuntur. ibus in icum iam olim non tardat ,'er perditio italorum non dormitat.

Num prophetiae nome comune sit, quod & ad prophe-ῖad pseudoprophetas refertur. confirmat nunc pseudoprophetis non esse attendedit. Et ab hoc paululu differt Paulus dum docet .quod nemo dicit dominu Iesum, nisi perspiritum sanctu. Hinc aute auspicatur heresi obuiam ire adue sus Nicolaitas, duplicem dices ipsorum malitiam. Sunt enim

SEARCH

MENU NAVIGATION