Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

CAPUT III. i i Capa I dogmate quide impiissimi, quod sua in Christum dominum Λblasphemia demostrariit: vita aute maxime obscoeni. Et hoc nunc quidem per turpe lucrum designat: paululum aute P- gressus apertius proferet. Niic enim πλέον Ιἴαμ. id est auaritiam dicens, turpe lucrum significauit. Nam αλεον ἱια intermi quide iniustitiam significat,quandoq; vero lucrii simpliciter. Vnde particularius se loqui ostedes,addidit Neg tiabsitur. Penitus aute alienas ipsos a diuina domina, dixit eos fictis uti sermonib'. sed habebunt,inquit,impietatis sti- pcdia, nepe mortem. Porro lain olim,praeicientiae dei significatiuu est. Quemadmodum enim per praescientiain bonis praeparauit bona, ita & malis congruum ipsis locum. Quietam oec. ordo. Qui accersentes sibiipsis celerem interitum, velam inducent sectas perniciosas:& dominum qui illos memcatus est abnegantes, & per auaritiam fictis sermonibus de vobis negotiantes .fNon dormitat. Non cessat , siue non erit otiosa segnis aut inefficax.

Nam si deus angelis qui peccauerant non peperin

cit, sed catenis caliginis in tartarum praecipitatos traindidit ,seruatos in iudicium: cr prisio mundo non pea percit :sed octauum iustitiae praeconem Noe seruauit, dilauio in mundum impiorum indu cto. er ciuitates So, domorum, ac Gomorrae in cineres redactus subueris Q sone condemnauit, easque fecit exemplum his, qui impie forent acturi. Et iustum Lot qui opprimebaturi nefariis per libidinosam conuersationem, eripuit. Is enim oculis er auribus iustus, quum habitaret inri

ter illos, quotidie animam iustum iniquis illorum D

ctis excruciabat.

Nam si deus nec angelis qui peccauerant, nec prisco mu-do pepercit sed & ciuitates Sodomorum, ac Gomorrae condemnauit subuersione redigens in cineres, δc in exemplum posuit omnium qui post ipsos impie acturi essent. Noe vero iustitiae praeconem, diluuio in mundum impiorum induet o,

seruauit.

362쪽

seruauit. Sed de Lot qui ab impiis opprimctatur,quando videlicet Sodomitae angelos hospitio exceptos quaerebant, de quotidie admonebatur ad aemulatione impiarum actionum ipsorum,deindς suam cruciabat anima per icperatiam, & ab illis abstinendo,eripuit: an non multo magis hoc etiam tempore,&.istos tradet exitio,quemadmodum tra res res angelos eos qui tempore diluuij erant,ac praeterea Sodomitast vos autem qui pariter cum his in mundo habitatis,an nostruabit, quead modii Noe dc Lot,qui tunc inter impios habitabanti nemo ambigit quin omnino ita facturus sit. Novit enim pioide tentationibus & afflictionibus eripere,iniustos autum in die iudicij puniendos seruare. Animaduerte autem quod quum superius exemplum de facinorosis praeposuis-E set, nunc illud quod de iustis est praeordinat: per hoc etiam Naubus iustorum aemulatores conssilando, quod praestantiores impiis habeatur. Propterea etiam Christus praemium dat prius iustis agnis qui a dextris sunt, deinde hoedis qui sunt a sint, stris supplicia: qua loquidem delectabilia tristibus praeseru-tur. Angelis qui peccauerant non pepercit. Ab his qui primum

resecati sunt aggreditur, & est: Si angeli qui propter substinxiae immortalitatem in honore erant apud deum, quum excusso iugo peccassent, non sunt veniam consequutir multo

minus hominibus suae plasmationi herentibus parcet si pe

cauerint. Sed catenis ealiginis. Condemnationis ineuitabi,

litatem significat. huiuscemodi enim cayenis certo a nobis condemnglos punimur. Sed diςet aliquis: Unde manifesta F est talis condemnatio daemonum ab ipsis videlicet daemonibus. Siquidem in Evangelio deprecantur, ne in abyssum remittantur , tanquam alii quoque omnes hoc patiantur sciendum tamen est, quod veluti per modum suppositionis

productum est argumentum, non tamen vere ita est, neque enim aliud habet quod postea respondeat, sed in spe ciem solum ita propositum est: in veritate autem simplex est exemplaris persuasio, & quam ob caussam dicetur: Nam si esset quod prae se ferre videtur, ita procedςret: si angelis quum peccassent no pepercit,si nec prisco nitido,noc sodo

mis & Gomorrae,nunquid his parcet 3 nequaquam aut etiam hoc modo. His omnino non parcet. Non autem temere a

praestantioribus aggreditur, sed ostendere volens, quod hi dum

363쪽

CAp UT III. 142 Cap. II. dum peccant magis obnoxij sint supplicio. Quoniam ergo Ade isti honoratiorem gradum habent, utpote vocati, ad ap stolatuin, quum a diuina via exciderint, maiorem etiam habent codemnationem. Ex hypothesi autem mota exemplari persuasione,non reddidit quod figurae respondebat. Confudit enim exemplum assumptione iustorum : Sc quum deberet ei quod ab initio propolitum erat sermone respondere,puta his qui peccauerant, propter quos etiam assumptum fuit exemplum,& dicere. Si his non pepercit, nunquid praesentibus parcet improbis ac lasciuist aut per affirmationem, multo magis neque his parcet: no hoc facit.Quare&Quoniaquum duo proponantur exempla,bonorum videlicet ac malorum, inueniebatur haec sermonu responsio solum ad ma- tum respondere non ad bonum . bonis enim non redduntur vmala. Quum ergo non iussiceret una sermonis responsione

propositum explere, alio modo in phrasi permansit, & per epiphonema perfecit quod oportuit. Quare autem malis admiscuerit exempla bonorum,conuenienti loco dicetur. Sed octauum se. Quemadmodum praemittendo diximus, non iuxta id quod ex sermone apparet,subsequitur etiam eorum intelligentia quae proponuntur. Non enim subiungitur sermonis responsio, quae huiusmodi ordinationes sequi solet, . .

sed simplex est exemplaris persuasio, & de his qui propter peccata puniuntur,& de illis qui propter iustitiam honorantur r tauquam diceret: Nouit dominus peccatores ineuitabiliter punire non parcens eis, sicuti angelos qui peccaue- Crant, veluti Jc illos qui tempore diluuij erant, sicut & Sod

morum & Gomorrae ciuitates: Rursum iustitiam operantes honorare,quemadmodum Noe,quemadmodum Lot. Et est

ordinatio huiuscemodi. Quum dixisset puniendos esse falsos Praeceptores propter suas blasphemias, & propter lasciauam vitam suam , subiungit 3c exempla. Deus enim angelis qui peccauerant non pepercit, neque prisco mundo, neque Sodomorum de Gomorrae ciuitates effugerunt interitum, sed in cineres redactae subiacent ad impiorum castigatione. Rursum iustitiam exercentes nouit deus honorare, quem admodum Noe, quemadmodum Lot: δcob quam cuiusque iustitiam, enarrat: quod & Noe dc Lot propter temperantiam ac pudicitiam seruauerit ab exitio hominum, qui tempore

364쪽

.II. II. PETRI EPIs T. CATHOLICAE

hpore ipsorum vivebant.Noe enim non fuit abductus eorum impietate qui fuerunt ante diluuium. Lot quoque in nullo aemulatus est lasciuias eoru qui habitabant Sodomis, sed voluti stimulatus quotidie aspectu eorum qui impudice agerebant,& ad eadem impudica prouocatus, in nullo obiequutus est.nam id sibi vult. Oculis R. aurib , quid multa habuerit quae ipsum ad impudicitiam prouocarent, aspectum, du-ditum,conuersationem inter prauos: sed neque exceptosab ipso angelos hospitio in habitu hominii, eis qui propter impudicitiam illos expetebant, tradidit, quanquam modis innumeris. vim ab ipus passus. Hoc eni in designauit, dicens 'opprimebatur. Et his tanquam epiphonema subiungit: No uit dominus pios.&e. Quiam autem de iustis nihil praedixis. 2 set,sed de solis impiis eorumque supplicio , intermiscuit hoς loco etiam iustorum exempla: primum quidem eo quod etiam historia simul mentionem faciat & exiiij impiorum do salutis iustorum. Deinde vero ex horum etiam comparatio ne malitiam auget eorum qui peccauerunt, & clarum reddit bonum opus eorum, qui praeclare se gesseriit. praeterea quγ' ue auditoribus persuadet,ut illorum quidem oderint impii icitiam propter supplicia, horum vero prir clarum opus sibi asciscant propter salutem . Vnde etiam in epiphonemate virorumque meminit & piorum & impiorum,& salutis & supplicii. porr5 quid hinc sibi velit iam dictii est. nempe quod

cupiat,ut illorum quidem abominentur malitiam, horum autem aemulentur salutem. Is in oculis re auribus iustus. QuuF multa haberet quae ad impii licitiam inflammarent & extimularent ac inuitarent,oculo ς, aures, conuersationem inter malos, nullo inquit, inductus est ad ipsorum aemulationem.

Novit dominus pios e tentatione eripere, iniustot autem in diem iudicis puniendos seruare: maxime veατο istos, qui carnem sequentes in concupiscentia pollu

tionis ambulant, ac dominationem contemnunt: audaα

ces, pr. fracti, qui stlendores non uerentur conuitiis incessere: quum angeli qui sunt potentia ac virtute maiores,no ferant aduersius ipsos apud dominum malediα

com iudiciκm. At isti uetuit bruta irrationalia natura

genita

365쪽

CApvT m. 03 cap. I i. genita in capturam ex in corruptionem, in his quae no Aintelligunt blastbemantes, in perditione sua peribunt

reportantes mercedem iniustitiae, pro uoluptate duacentes s in diem delitii ruunturi

mraxime ucro illos qui carnems quenter. Hinc scite admodua ptaedictis exemplis venit ad praesens argumentum. Dicit autem de impuris Nicolaitis siue Gnosticis aut Naasenis vel Cerdonianis : varia enim nomina sortita est eorum iniquitas: & quemadmodum sceleiatisfactis,ita& nominibus co- fusa esse deprehenditur. Nam hi sicut diximus suscepta profunditate ac silentio,prima subsistetiae mundi opera & quasdam matres ac secula prodigiose narrantes,qucadmodum &

Marcion qui praua sumpsit ab his semina: deinde per haec B

repulsa dominatione institutionis ac inspectionis siue gubernationis mundi,ad omnem carnalem impudicitiam intrepide peruenerunt. aod si quispiam de his discere velit, sum- LSi. epto in manus libro a beato viro Irenso Gallo composito que I. s. s. aduersus falso dictam sapientiam inscripsit, inueniet horum immunditias, potissimum propter Marcum virum obscoenissimum,& eos qui ab ipso seducti fuerunt,ac corruptas miseras mulieres. Audacer,praefracti. . Subaudiendum est, Qui sunt. Reiecto igitur mundi inspectore siue gubernatore ac creatore,nil mirum est quod huiusmodi audaces sint ac prς- fracti, hoc est insequentes sibi placentia Sed & conuitiat res dicit. Nam qui ex contemptu dominationem no timent, uid mirum si etiam aduersus omnem splendorem intrepi- oe persistant Apertius autem de his dicit beatus Iudas apostolus ubi & de Mosi corpore facit mentione.Nam hie nunc obiter tantum insinuauit tangens solum ac sedans de hac re sermonem. Ex illo igitur occasione sumpta etiam de his qui

proponiatur, dicimus quod splendores no verentur,hoc est, contemptim omnem gloria praecellentem maledictis incessunt. Et compescerevolens ipsorum circa talia audaciam ait.

Quym angeli qui sunt potentia ac virtute maiores non ferant aduersus ipsos apud dominum maledicum iudicium, idem dicens, cum beato iuda, ut diximus: quandoquidem& ille quorundam linguae petulantiam ac nugas coercens.

ab eodem exemplo facit admonitionem, idque latius quum ha

366쪽

D ita dicit: Michael archangelus,&c.non ausus est maledicum iudicium impingere. Tale igitur est quod etiam Petrus vult nunc dicere,quod hi cacodaemones nihil parcant maledicta ingerendo in splendores. Atqui ne illi quidem qui potentia

ac virtute maiores sunt,videlicet istis impuris,non ferunt siue proserunt aduertus ipsos, puta splendores,maledicum audicium apud dominum. Et huius testis est Michael archangelus. Siquidem quia & diabolus aliquam participat gloria, eo quod initium sit creationis domini, no protulit aduersum ipsem calumniae sermonem. Est etiam ab his efficacior argumentatio hoc modo. Si enim diabolus qui dignior est in quem iaciantur conuitia,tamen quia splendorem participat, non est hoc consequutus a Michaele coram domino,nequaquam prudentes essent,qui temere omnem splendorem siue splendore praeditos conuitiis incesserent,quum angelis multo posteriores sint in honore. autem dicit, siue diuinas virtutes siue etia ecclesiasticos principatus, quos contra Obscoenissimi isti etiam maledictis incessere non cessant. Et angeli quidem hoc modo. At si ueluti bruta irrationalia: Hoc est solo sensu viuentia, non item mente & vita intellectuali: propter quod etiam facile capiuntur corruptibilibus id est, circumactione in vita corrupta ianimi excandescentia & c cupiscentia acti & tracti,in his quae ignorant siue in spontanea sua ignorantia ingeretes maledicta, digna sibi perditione peribunt,referetes mercedem iniustitiae quam cupiebat, id est, id quod sibi conciliarunt. Pro uoluptate ducentes si in . diem delitris fruantur. Id re vera concupiscunt, veram ac d siderabilem laetitiam ac voluptatem ponentes in quotidiana futturis fruitione. Sciendii itaque quod sacra scriptura qua-o aliquid reprehendit, ea quae naturaliter contingunt ho- , minibus,hoc est quae ipsis tanquam animalibus accidiit, brutis ipsis assimilat,dicens Homo quum in honore esset no intellexit, comparatus est iumentis insensatis,&: Ne sitis tanquam equus&mulus,&: Equi insanientes in emellas facti sunt,&: Estote prudentes sicut serpetes,& simplices sicut columbae: non quod haec dicens immutet naturas , nam id impossibile est O d inuitat,ut has quidem naturales ipsorum in clinationes deuitent, illas vero naturaliter amplectentur.

Quando vero salutare aliquid praecipit,similituatne ad meliora

367쪽

1iora transmittit: sicut quum dicit: Estote misericordes sicut Λα pater vester coelestis, ne hic quidem naturam tras mutans, Lucio sed quantum virtus suggerit hoc facere praecipiens.

Labes ac maculae conuiuantes in erroribus Auis inasultant uobis, oculos habentes plenos adulterae, Cr

qui i peccato celsare nesciunt,inescates animus in stabiles,cor habentes exercitatu rapinis, execrabiles sit , qui relicta recta uia aberrarunt,sequuti viam Balaams J B Uor,qui mercedem iniquitatis dilexit, sed redar Vm gutus fuit de ua iniquitate: animal Aubiugale mutum humana uoce loques prohibuit prophetae infiipientia.

Labra ae maculae. Ordo ita sumitur: Labes ac macular cor a habentes exercitatum rapinis, hoc est per rapinas exercit tum, execrabiles filij, insultantes vobis,oculos habentes plenos adulterae,& quia peccato cessare nesciant: inescant animas instabiles quas & Paulus dixit mulierculas oneratas peccatis. Porro hi ipsi relicta recta via, aberrarunt per viam Bai. Iaam fili j Bosor & caetera. Isti autem sunt fontes aqua carε-tes nebulae quae a procella feruntur,&c. Et quam ob causam caligo ipes reposita est in futuro seculo propter immesam eorum vanitatem,per quam inescant eos qui prius in errore conuersati laetant,& hunc vere aufugerant: ut per impudicitias & concupiscetias carnis, in modum canis ad suum VO-mitum conuertantur. Quae autem in medio ponuntur, boru HVanitatem enuntiant ac confirmant. Labes ae maeulae, Ni- hil habentes,inquit quod in puritate fixuui sit, sed tanquam labes in vestimento mundo, diuturna conuersatione inhae- .rcntes & omnia commaculatest quum aliquos auocauerint, di potuerint impudicos efficere eos, qui uni versantur viros ac mulieres id tactum delitias arbitrantur,suam explentes lasciuiam: sed& conuiuantes, inquit,vna vobiscum non ex dilectione,aut quod sale ut aiunt participent hoc faciunt: sed ut tempus hoc aptum inueniant deceptioni apud mulieres Hi enim quum oculos habeant, nisil aliud intuentur quam adulteras,& in hoc incessanter peccantes, tanquam siij execrationis sue execrabiles, animas instabiles inescant. Cornanque ipsorum ad nihil aliud quam ad cupiditatem exercitatum

368쪽

Cap. I. II. PETRI EPIs T. CATHOLICAED tatum est,siue impudicitiae siue etiam possessionum, propter quae ambo derelinquentes viam, quae eos ad salutem dirigeret, ab hac aberrauerunt: idemque illis contigit quod B Iaam filio Bosor, quoniam & ille ob munerum Iargitio nem dilexit mercedem iniquitatis sed redargutionem ha- . buit de sua iniquitate, nempe animal subiugale mutum , quod humana voce loquens prohibuit prophetae insipientiam. Et hinc ergo dicimus quod Balaam propter suae cupiditatis affectum , quem insana sua vaticinatione alebat, , semel a deo prohibitus, rursum ad B alac pertinaciter pro cisti properabat: sed dei pavore praepeditus ac terroribus, qui in via contigerunt, verbum benedictionis non immut uit: quod diuinationis non erat diximus enim diuinatione E proferri serente animo,& quae dicantur ignorante sed prophetiae. Siquidem prophetae loquuntur scientes quae loquatur. Vnde & prophetam ipsum vocavit, tanquam scientem ruae diceret. Nequaquam enim meliora elegit ignorans queticeret: no ergo diuinatiois fuit benedictio,sed virtutis dei.

si fiunt fontes aqua carentes, nebula quae a pro αeella feruntur, quibus caligo tenebrarum in seculum seruata est. Siquidem ubifastuosa uanitatis uerba βοα

nuerint neficant per cocupiscentiascarnis in lasciuiis, eos qui uere aufugerant, qui in errore conuersabana

tur, dum istis libertatem pollicentur, quum iesi serui sint corruptionis. Siquidem i quo quis siuperatus est, huic etiam inseruitutem est addictus. Num si posteaqua

refugerant ab inquinamentis mundi per cognitionem

domini er saluatoris Iesia christi, bis tamen rursum inuoluti uperantur , ficta sunt idis postrema peiora primis.Satius enim fuisset illis non cognouisse uiam iustitia, quam ubi cognouerunt conuerti ab eo,quod istis traditum fuit , sancto praecepto. Sed accidit illis quod vero prouerbio dicisolet manis reuersus ad suum αsius uomitum, erctus Iota ad uolutabrum coeni.

Interim .

369쪽

CAPUT III. a s Cap. II.

Interim dum multa dixisset inter quae etiam exemplum ΛBalaam adduxit,rursum sermonem de impuris Gnosticis resumpsit, & comparat iplos fontibus aqua carentibus, ut qui aquam vitae perdiderunt, hoc est praedicationis puritatem a quamque potabilem: quam quum haberet domin ,promit tebat se multos accedentes illa satiaturum . Sed & nubibus ipsos comparat quae a spiritu feruntur, contrario videlicet: ideo quoque ipsuin spiritu vocavit procellam,tanqua coue tentem ac conturbantem id quod agitatur: hoc enim facere solet procella. Non sunt ergo nubes pellucidae quemadmodum iancti,sed nebulae plenae caligine. Quibus caligo in se iσα culum dicit autem aeternum iudicium seruata est. α quam ob rem,cautam subiunxit,quod fastuosa ex vanitate itaque- do, inescant per carnalem concupiscentiam in lasciuiis, eos a qui vere estugerant,dc qui semel antea in errore conuersebatur. Itaque impudicitiis & arrogantiis ac impietatibus obno-

xii sunt, qui haec perpetrant. Sed & serui, inquit, quum sint

praedictae immunditiae,quam etiam corruptione merito a

pellat,libertatem his qui decipiuntur ptumittunt, non qui' dem verae vitae,sed eius quae est secundum indulgentia.ideo rationem quoq; subiungit cur serui siti peccati, admirabile quidda dicens,l a quacunque affectione quispiam deuictus est, huic etiam in seruitute est addictus. Deinde rursum Lς alio exemplo confirmat, quo modo is qui ab aliquo superatus est, huic etiam seritiat,& ex praesupppsttione facit argumentum. Nam si posterquam refugeranti praesenti sermone Gduo est; cere nititur,& quod necesse sit eu qui superatur ser utre ei a quo superatur: & quod hi qui post agnitionem keritatis rursum priora amplectuntur, in peiora incidiit. quini fuerint priora mala. his autem & prouerbiit in subiungit iii subsidium Est ergo totus sermo hoc modo ordinadus. Nam si posteaquam per cognitione domini & saluatoris Iesu ChAsti refugerant ab inquinamentis mundi, his rursum inuoluti απολα superatur ab ipsis,utique etiam eis seruiunt,& in horum se γιαμ τῆ uitute peiora sibi contingunt quam ante eognitionem, plu- ἴσον parimum annitente insidiatore nostro Satana vi ad peiora de- που Dolitanti iri in repensionem diuturnae cessationis a prauis o- ρωμ ερ-

peribus Ideo quoque dicit ApostolusquAd quandoquidem γο uornoe illis contingit, ut malorum canant palinodiam, melius γίας,

t sibi

370쪽

sibi fuisset ne cognouisse quidem veritatem . quam ubi coe o nouerant peioribus capi. Quadoquidem & canis ad suuntiamsius vomitum conuersus abominabilior est. Nam quae natura oderat,& ita eum abiicere coegerat, haec rursum in deia litiis habens, de tanquam ea quae corrumpunt edens, ac veluti per natura: aborsit eiecta, bominabilior est. Et sus ruta

sum quaerens reuolui,si hoc in luto faciat,ωrdidior appareiabit quim fuerint priores sordes.

c A P. III L

Repetitio de malitia hominum haereticorum in qtis etiam agitur quo p sto repente ueturus si christus in cUuminatisne huius seculi:

itaque dicit oportere omni uirtute adornari. . . .

it Uce iam alteras charissimi uobis scribo Ita teras, in quibus extimulo uestram in comta monitione 1βnceram mentem: ut memores uerborum quae praedictasiunt ι sanctis

prophetis, er praecepti nostri qui sumus Apostoli, dorimini er saluatoris Iesu: illud primum silentes ueturos

in extremis diebus illusores, qui iuxta proprias cocum pscentias ambulent ex dicunt,Vbi est pollicitatio adis ventus eius Siquidem ex quo die putres obdormierui, omnia sic permanent ab initio creationis.

Ex his duas esse discimus uniuersas Petri epistolas. Porro quod ait, In quibus ex imulo usram in commonitione Onceram mentem, per hyperbaton intelligendum est hoc modo. In quibus epistolis, id est per quas epistolas extimulo synceram quae in vobis est mentem. Syncerae enim ac purae mentis est eorum quae audita sunt aut salutariti quae deposita sunt meminisci Sc extimulari.omni virtute animique promptitudine,ad repetendam horum operationem . Deposita sunt autem per propheticos sermones & apostolicas praedicationes. Propter quod & Paulus dicit: Superstructi super fundame- tum Apostolorum & Prophetarum: Omnes enim illi dom1-ni aduentum annuntiauerunt & primum di secundum, nee oportet diffidere tantis ac talibus testibus. Et quid dico, inquit,pro exas di Apostolos, quod annuntiauerint & primum L Ec secundum

SEARCH

MENU NAVIGATION