Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

411쪽

CAPUT VI.

assCap. V. bemus inuicem diligere: nunc iterum sermonem ad hoc re- A sh, ferens ait,u, quia ea debito nobis positum est, ut fratrem di- rio. Alio ligamus ab exeplo dilectionis dei erga nos, quam etiam deo qui uireferentes ac retribuctes, debitum explebimus: Oportet,in- ur hie es, quit, eximie fratrem diligere, ad periectissimum signil cha' maeis arsistitatis erga deii. Nam si hoc non sit, neq, charitas nostra er- men ista dehi seruaretur , utpote debito quod erga nos inuicem est op . au

intercidete. quod ex charitate ad deu cotraxim'. QVi cnim n mutitur. diligit fratre. S ubiugit aute huic efficacissimu quoq; sermone ad couincedu eos,qui diuina charitate corrupere conat, tale quippia dices: Dilectio siue charitas coit, ac format omnino ex mutua couersatione: couersatio aute comite habet fratris

aspectu,& ex hoc maxime colligat ad illi dilectione. Siquiade attractiu' est aspeci' ad dilectionc. Quod si hoc veru est, nqui id quod sorti'attrahit ad dilectione nihili facit,& fratreque vidit no diligit: si deii que no vidit dicat se diligere, qui neq; cii eo couersat' est,nes vllo sese capi potest,iquo verax esse deprehedeit si quis igit impudeter dicat se deii quide diligere, fratre vero odio habere, none his no solum diuinam eorrumpit charitatem, sed & praecepti eius transgressori, uenitur 3 Cuiust Eius quo'. dicit, Per hoc cognoscent omnes Israη. 13. quod mei sitis discipuli,si charitate habueritis inter vos mutuam. Qui ergo deum diligit, & huius discipulum se esse aia serit,diligat & fratrem suum iuxta illius praeceptum. c A p V et V I. Theologia de filio qui esὶ in gloria patris, o deuictoria esuris malignum per sdrin Iesu Christ ad uitam. C, Mnis qui credit Iesum esse christum, ex deo ς Ap. Vinatos est. Et oimiis qui diligit eum qui gereinuit, diligit er eum qui natus esὶ ex illo. Per boe cognoscimus quod diligamus filios

det,quum deum diligimus, er praecepta eius seruamus. Haec est enim charitas dei, ut praecepta eius feruemus: er praecepta eius grauia no sunt. QAoniam omne quod natum est ex deo, uincit mundum, er haec est uictoria quae uincit mundu fides nostra. Quis est qui uincit insis

dum,niji qui credit quod iectus est flius deis

412쪽

D His dictis rursus aliisquoque sermone confirmat,ita quodammodo roborans: Si priceptum a magistro accepimus de nobis mutuo diligedis, utique si credimus quod magister ac praeceptor noster Iesus sit Christus, qui eo Christus est quo deus & homo est: seruabimus etiam praecepta eius tanquam magistri & tanqua dei. Porro credentes ipsum esse deu, fili j eius appellamur : quemadmodum etiam in euangeliis dictu Iobami est: Quotquot autem acceperunt eum,hoc est quotquot crediderunt in eum,dedit eis potestate ut fit ij dei ferent. Si vero ex ipso nati sumus, utique etiam praestabimus quod decus est ei qui nos senuit. Quid nam hoc est ut eum diligamus qui nos genuit,quum hoc filiorum naturam subsequatur , ut patres diligant. Quoniam autem hoc ita est, uniuersi qui cret E didimus ex eodem nati sumus: quod si ex eodem nati sum', debitores etiam ex eo sumus, ut nos inuicem diligamus : α quia fratres,& quia ex eodem nati. Et huius persuasionem

subiicit: quod qui diligit eum qui genuit, diligit etiam eum qui ex ipso genitus est. Deinde sermonis conuersione utitur, di ait quod dilectio erga fratres siue filios dei, confirmat dilectionem erga eum qui genuit. In superioribus nanque dixit: Qui deum diligit,is & fratrem diligiti nunc autem sermone inuerso dicit quod is qui filios dei diligit, etiam deum diligit: ae signia dilectionis dei ponit dilectionem erga fratrem. Deinde dilectionem in deum, ait quoque efficere prς-ceptorum ipsius obseruationem: recti. hoc dicens : nam qui F me diligit ait ipse Saluator praecepta mea seruat. Hoest Iohan I enim eburitas dei. Per hyperbaton intelligendu est quod proponitur, hoc modo. Haec est enim charitas dei ut praecepta eius seruemus,quoniam omne quod natum est ex deo vincit mundum. Porro Grauia non sunt, interiectum est. Et prince/i pta eius grauia non funt. Non sicut dixit Christus, Iugii meuleue est, sic& ipse,quod praecepta leuia sunt, sed quod grauia non siint dixit. Apud eum nanque qui ad virtutem adducitur,etiam qu ae leuia sint admodum grauia reputatur: quε- admodum apud eum qui robur ac sanitatem perdidit quς mnia bona e Scit, etiam que admodum leuia sunt,grauia videntur. siquidem quia videbantur quibusdam praecepta dei esse grauia, utpote quae dei essent, propterea dicit quod pr septa eius grauia non sunt. Quid enim frauitatis habet dilia sere

413쪽

gere fratrem Z praeterea quid grauitatis habet visitare eu qui Λin carcere est Z neque enim liberare iubet eum qui est in ca cere,quod difficile esset ined tantum visitare: neque eum qui aegrotat liberare ab qgritudine,sed tantum visitare,neque esurienti mensam opiparam iubet apponere,neque nudo suppeditare vestimentu in superflua variegatione praeparatum ised quae necessariu usum tribuant, quem is qui esurit aut nudus est, requirit. Postquam de his ita ordinauit, addit his quetiam dicta sunt & aliud quod ad exhibitionem charitatis i ducit. Quidnam illud est i victoria. ait enim: Vos qui dilectione erga proximum vosipsos dei filios constituistis, iam& hoc habetis quod comitatur illud factum egregium,ne re ut mundum vincatis : quoniam id quod natum est ex deo vincit mundum. deinde addit & victoriam , & quid sit causa Bvictoriar,ac utrunque fidei conuenire dicit,ei videlicet quae est erga deum, quae etiam ex deo nata, vicit & abegit Omne incredulitatem : & neque lardarus neque Graecus neq, Haereticus potest quicquam aduersus illam. Et quonia fides non nuda vincit,sea una cum eo qui ipsam habet, propterea ad dit: Et quis es,qui uincit mundum, nisi qui credit quola Iesus es Diuu dei. Quis est autem iste Iesus Qui per aquam &sanguinem venit Iesus Christus.

Hic est qui uenit per agam er sanguinem Iesu schristus: non per aquam solum, sed per aquam er simguinem. Et stiritus est qui testificatur, quoniam stiriutum est ueritas. Quoniam tres sunt qui testifcatur,sti- ς

ritus, aqua, T sanguis: cr hi tres ad unum sunt. Si teastimonium hominum accipimus ,testimonium dei maius

est: quoniam hoc est testimonium dei, quod testificatus est de filio μο. Qui credit in filium dei,habet testimoa

nium inseipso. Qui non credit deo ,mendacem fecit ipsum, quia non credit in testimonium quod testificatus est deus de filio suo. Et hoc est testimonium quod vitam aeternam dedit nobis deus: er haec uita in filio eius est.

Ei babet filium . habet uitam: qui non habet filium

414쪽

D decuitam non habet.

Quoniam δc propagationis filiorum meminerat, dicens: Omne quod natum est ex deo: haec autem per sacrum baptisma nobis contingunt, propterea dicit: Hic est qui uenit per Mquam ει sanguinem Iesus christus Et cuius gratia venit ut nos regeneret ac filios dei essiciat. nam 3c hoc tanquam sermonem consequens subintelligitur, ut sit hic sensus: Et omne quod natum est ex deo vincit mundum. Quomodo auic natum est Z per aquam,inquit,& sanguine .Siquidem Iesus Christus qui venit, per aquam regenerat de sanguinem. Addit autem rursum repetendo sermonein , dicens: Non per aquam

seiuna,videlicet regenerans,sed per aquam de sanguine Vult E enim primum designationem ostendere Christi,qui nos adoptauit: quoniam nomo qui in ipso erat, primus a deo adoptatus,nobis quoque per suam adoptionem dedit huiusnodi dignitatem. quod etiam tribus temporibus demonstratum est: nempe in baptisno in Iordane, quum pater superne te stificaretur eum qui baptizabatur suum esse filiu dilectum. Quis autem ille erat Z is ne qui ingressus est aquam, an homo

qui una cum deo verbo assumptus est is certe, qui in Occulto apparebat,nam huic opus erat testimonio. Per aquam er

go, hoc est in baptismate quod fit per aquam , demonstratus est filius dei esse Iesus per testinionium patris. Per sanguincr-- vero, quando crucifigendus dicebat, Glorifica metu pater. η 3c delata est vox: Et glori fieaui de rursum glorificabo: quam etiam tonitruum esse existi inabant hi qui audiuerant. Per spiritum autem,quando tanquam deus surrexit ex mortuis. Na. soli deo hoc relinquitur, ut seipsum suscitet. Porro dictione δρη spiritus,significatur deust quandoquide 3c spiritra est deus. Quoniam igitur tribus testificantibus Iesu adoptionem, ne rebaptismo,tassione & resurrectione nihil ambiguitatis habet domini adoptior per quam adoptionem nobis quoque, ut qui esset primitiae totius humanae massae, donauit ut filudet essemus. Et haec tria in unum Christum sunt: nam hoc significat dicens, Hi tres ad unum sunt, hoc est ad testimoniaum de Christo. Sciendum est autem, quod nonnulli patrum

spiritum, non propter resurrectionem acceperunt,sed patre

ipsum quando in Iordane elamauit. Hie est filius meus dilectu r

415쪽

tius: propterea quod &deus dicitur spiritus, ut praedixim'. ΑHis dictis persuasionem eorum quae dicuntur, a minori su , iungit,ita dicens: Si testimonium hominum de vulgari qua-uis re accipimus,nonne multo iustius accipere debemus testimonium a deo,qui maior est Etenim an non hoc testim nium de filio suo siue Christo a deo est 3 QS igitur credit insilium dei, uod deus sit tanquam dei filius,liabet testimonium in ipso,hoc est in seipso,credens.& ipse adoptatus sit adeo per Iesum adoptatum. Qui vero non credit, duobus malis obnoxius est, puta incredulitatis, mendacem faciens deum: ac praeterea seipsum priuans adoptione, ac per hoc ae terna quoque vita, quam promisit Christus his qui a se adoptati essent: quam & ipse in se habet ficut in quangelio scri- Bptum est: In ipso vita erat. Itaque qui habet filiu hi per sacru job 1.i baptisma,habet & vitam. Quotquot enim in Christum bapti stori. setati sumus, hoc est iuxta ipsius praeceptum, Christum indui- catinimus. Quisquis autem non habet filium dei per baptismum neque vitam habet, sed mortuus est. Siquidem accipiens nos peccatis mortuos,excitat per sacrum baptisma. Quomodo Sicut frequenter dictum est; quod consepultus Christo per demersionem quae fit in baptismo , mortuus sit Christo, Gue mundanis concupiscentiis,& iam non sistipsi sed Christo vivat,iuxta precepta illius in nouitate vitae ambulans: neque posthac peccato dans clandularium ingressum. Colo.x

Haec scripῖ uobis qui ereditis in nomen flh dei:

ut sciatis quod uitam habetis aeternam, Cr ut creduistis in nomen fli1 dei. Et baee est siducia quam haberi qmum apud deum,qu)d p quid petierimus secundum uomlantatem eius, audit nos. Et si scimus quod audit nos quicquid petierimus, scimus quod habemus petitiones quas postu&uimus ab eo.

Tanquam in epilogo summatim praedicta repetit, & ait: scripsi vobis haec tanquam haeredibus vitae aeternae: nequa' quam enim haec scriberentur his qui non viverent secudum spem vitae aeterias: quia neq; sancta dare canibus,neq; marga ritas spargere eora portis , laude promereretur. Tanquam

haeredib' ergo vitae aeternae haec scribens,repetit breuib' Vt diximus,

416쪽

diximus, iuggerens illis quae iam dicta sunt. Primum quod firmitcr cruciere oporteat in nomen filii dei, hoc est in tr ditum nobis ab illo diuinum cultum: Nam hoc significare vult nomen fit ij dei, sicuti diximus,cui videlicet viam parat ipsa lacri baptismatis gratia. Deinde quod huius indubitatae fidei nullum sit aliud lignum,nisi fiducia,quam per irreprehensibilem fidem reperimus apud ipsum, sicut etiam in superioribus diximus. Rursumque signum huius fiduciae po- sint, non frustrari in omnibus quae a nobis postulantur. Sed

quoniam no omnes omnia postulata assequuntur, neq; semper exaudiuntur in his quae petunt,addit,Secundum voluntatem eius: manifestans videlicet quod petens praeter voluntatem magistri, non sit exaudiendus,conformiter ad beatum

Iacobum: quadoquidem & ille,Petitis, inquit,& non accipiatis, eo quod male petatis, hoc est prout vobis non expedit. Conuertens autem huiusmodi signum in manifestius 1ndicium ait: Et si scimus quod audit nos in omni eo quod petierimus, scimus quod habemus petitiones, quas postulauimus ab eo: tale quippiam dicens: Si secundum voluntatem eius petimus audit nos: & si audit nos in omni eo quod petimus, scimus quod secundum voluntatem eius facimus petitiones nostra ,& habemus in nobisipsis petitiones, quas postulaui mus . haec autem sunt regnum & iustitia ipsius: quae etiam ipse praecepit nobis petere. His dictis manifeste etia aliquid proponit eorum quae vult nos petere iuxta dei voluntatem. Quoniam enim tota propemodii epistola multus est in extollendo charitatem erga fratrem, & asserendo deum hoc verule,ut dilectionem erga fratrem incorruptam servemus: hane nunc dicit esse unam voluntatum ipsius ut siquis viderit fratrem suum peccare non ad morte,petat & dabit ipsi. Et quid dabin vitam aeterna. Quibust his qui peccant no ad morte.

De subueni edo fratri peccanti per orationem, ει quod non sit pra

eandum: in quo etiam agit de abstinentia a cultu daemonum

I quis uideritfratrem suum peccare peccaratum non ad mortem,petet, er dabit ipsi ui tam peccantibia non ad mortem. Est peco catum ad mortem, non pro ido dico ut ro

417쪽

ret. Omnis iniquitas peccatum est,er est peccatum Ano ad mortem. Scimus quod omnis qui natus est ex deo

non peccat, sed qui genitus est ex aeo feruat seipsium,

er malus iste non tangit eum. Scimus quod ex deo suismus, Cr mundus totus in maligno constitutus est. Sciamus autem s Alius dei uenit. Cr dedit nobis mentemuit cognoscamus uru qui uerus est: ersumus in uero inflatio eius Iesu christo. Hic est verus deus er uita aeteris . Filioli cauete uobis i simulacris, Amen

si quis uiderit fratrem suum peccare. Haec una voluntatum est. Iustitiae enim est condolere fratri qui peccauit, & ad citu Blem auxilio esse. Est peceatum ad mortem. Ordo sit ister Est peceatum ad mortem,& est peccatum non ad mortem. Non de eo quod est ad mortem dico ut roget,sed de eo quod non est ad mortem. Deinde sermonem explanat distinctionem faciens peccati quod est ad mortem, dc eius quod non est ad mortem. Simpliciter enim tanquam a genere peccati facit diuisionem, & ait: Omnis iniquitas peccatum est: hoc est, siue sit ad mortem, siue non ad mortem. Sed pro eo quod est ad mortem ne precetur siue petat, neque enim exaudietur, eo quod male petat, pro eo rogans qui nullam ostendit conuersionem. Nam solum hoc peccatum ad mortem est, quod ad poenitentiam non respicit: quo quum aegrotasset Iudas, in sempiternam mortem abductus est . sed de illi peccant ad Cmortem qui iniuriarum sunt memores. Nam viae eorum qui memores sunt iniuriarum tendunt ad mortem, ait salomon. Neque hi enim respiciendo conuertuntur,iniuriae memori am retinentes,& seruantes iram aduersus proximum, sed sine poenitentia peccant. His declaratis, consequenter etiam significat quorum sit peccare peccato ad morti: t 6c ait quod qui a deo adoptatus est, hic nunquam languet, neque peccato ad mortem neque eo quod non est aci mortem . Vbi

nim sese tradidit semel inhabitanti in se per adoptione Christo inaccessibilis permanet peccato. Attamen nequis existimet quod huiusmodi penitus natura mutauerit, ut qui a peceato posthac capi nequeat,subiungit: Seruat seipsum: quasir dicat,

418쪽

dicat, Nisi seruaret ac custodiret seipsum a maligno , omni no peccaturus. Non ergo natura ad impeccabilitatem pro cedit,led ex dei magnificentia, qui eo quod nos adoptauerit,iali dignatus est gratia: ut seruantes nos & custodientes, quod ab ipso donatum est, etiam habeamus ne peccemus. Quandoquidem nisi ita esset,quum mundus in malistrio costitutus sit dicit autem mundum eos qui bonis operibus non tradiderunt seipsos in adoptionem dei nihil vetaret,quo minus una cum his qui pereunt examinaremur: eo quod mens hominis assidue prona sit ad malum ab ineunte aetate r que- admodum tempore diluuij manifestauit deus. Sed quoniam, inquit,filius dei venit ac dedit nobis mentem siue iudicium, quo interna cognitione cognoscamus ipsum verum deum,ac simus in vero filio eius Iesu Christo. cognouimus per hanc magnificentiam quod hic sit verus deus & vita aeterna, & cognoscentes tuti sumus ab impetu maligni eiusque offendiaculis. Hie es verus deus. Hoc etiam loco demonstrativum Hic, pro articulo relativo ponitur. cauete nobis a simulacris. Interrogarunt nonnulli: Si ad persectos IHaec scribit, quam ob causiam nunc iubet ut sibi caueant ab idolis 3 Dicimus ergo quod quia uniuersae ecclesiae hac scripsit, quae non tota stabat ex populo selecto, sed erant etiam aliqui in ipsa qui segnioribus afficerentur. Lis ergo praecipit omnia, respicisens ad eorum lubricitatem.

FINIs, DIVINO FAVENTE AVXI-

lio primae Iohannis epistolae catholicae.

Iohannis epistolae catholicae.

HAης x nquam senior scribit domine de filiis ipsi

occasio vero epistolae fuit hic. Quum videret filios illius recte in fide conuersari. multosque seductores circii ire ac dicet eno esse aduentu Christi in carne,scribit epistolam ac primum quidem commedat ipsius filios quod recte ambulent. Deinde docens non effirecens mysterium,quod apud nos est, rursum de dilectione exhortatur, & Vt maneant in doctiina sibi tradita, & eous quenter

419쪽

Resbγter filiis eius .

ueritate: ier omnes ritatem: tElectae domitiae Crego diligo tu CT non ego solus,sed nqui cognou erunt vepropter ueritate quae in nobis, Cr nobisa

in aeternum. erit noru

bificu gratia,misericordia,pax ἀ deo patre, cr i domino Iesu christo lilio patris iu

veritate ex charitate.

Quidam existimarunt hanc epistolam& eam quae sequitur no esse Iohannis dilecti.sed alterius qui idem nome cum hoc sertitus erat : eo m in his de presbyterii scribat seipsum,& ad mulierem,aliumque Gaium, & eum unicum sicut & v- anam mulierem scribat: quod no fit in epistola catholica. Prς-terea quod praescriptionem non fecerit iuxta priorem epi stolammon enim in illa ita inchoauit. Sed dicimus quod in priore no ita praescripserit,eo φ non ad definitam personam scriberet, neque ad ecclesiam certorum locorum e quemadmodum fecit beatus Petrus, definite significas se scribere ad Iudaeos qui dispersi erant: δc ante hunc diuus Iacobus definiens se scribere duodecim tribubus Iudaeorii t sed uniuersis comuniter fidelibus sermonem faciens,sive eogregatis, siue non congregatis,sormam praescriptionis praetermisit. Pre

byterum aute scribit hie seipsum, & no Apostolum neq; seruum Iesu Christi, quemadmodum reliqui Apostoli. siquita

eter clocet eum esse Antichristum qui ait Christum in earne novenisse. Praecipit aute ne quis suscipiat huiusmodi in domum,neque dicat ipsis Aue: & ita concludit epistolam.

Secunda Iohan

420쪽

Cap. I. II. IOHAN. EPIST. CATHOLicat

is Λpostolum non scribit se, eo fortassis quod non primus in

Asia praedicasset euangelium,sed post Paulum:neq; in transitu sicut ille,qui percurrebat euangeli; circuitum : sed manens ibi,& praesens pramentibus exponebat sermonem. Sed neque seruit Iesu Christi: confidebat enim, eo*plurimum diligeretur, se extra seruitutis esse timorem. Solum aute v

luit se appellare presbyterii : siue quod iam senior esset dum has scriberet nam id significat Presbyter aut etiam epist pum vocans seipsum nomine presbyteri,quum illo tempore nome Presbyter solitu esset etia de episcopis dici: queadm Am.,6 dum & ex Actis manifestu est quae scripsit beatus Lucas, &i.pe .s ex epistola Petri . Porro ad mulierem fidelε nihil vetitus est seribere: eo u, in Christo Iesu neq; masculum nouerit neq, E foemina. Ad unum aute scribens Gaium, habet Paulli qui 3c Tito scripsit & Timotheo, imo etiam Philemoni idiotae. Et haec quidem de praescriptione. Ostenditur autem & a denutiatione ac proinissione,& a reliqua sermonis dispositione,u, germanae sint eius epistolae: quadoquidem in his quoq; fre-

ruenter sermonem repetit,eadem dicens de eisdem ubi in ica occurrit occasio,& hac via sermonem confirmat . Porro huic Electae duo protestatur: unu quidem in ambulet in v ritate, alteru vero i fugiat haereticos, Electa vero appellat,

aut ex nomine, aut ex magna aemulatione circa virtutem:

quam etiam ait se in veritate diligere : nec selam ipsam, sed εc omnes qui similiti eum ipsa sunt morum,qui vere habet in seipsis firmam veritate . nam hoc significat dicens, Quae pe F manet in nobis: haec autem est fides in Christum. In verit te etia ait se dilisere. Contingit enim & ficte diligere ore

quemadmodum hic ipse in priore epistola de quibusdam Gi.robas gnificauit corruptis fidelibus. Vbi autem dixit, Quae permanet in nobis,hoc est quae vera ac firma est,subiunxit: Ee -- bisorum erit in intern m. significans certam doni perseuerantiam. Cotingit enim de eos qui in aliquo confirmati sunt m sum concuti,quod non recte usi sint confirmatione. Iterum . autem post haec subiungit: Erit nobiscum gratias miserico

diae designans quae a perfecta charitate exoriantur bona. Adeo autem patre dices, & a domino Iesu Christo, subiungit, Filio patris: Nam solus hic proprie pater est. Ideo & Pau- apbos lus, A quo,inquit, omnis a communi Patre cognatio in coelo

SEARCH

MENU NAVIGATION