장음표시 사용
441쪽
coa rvatis enararationu ex variissanctis
viris in Iobannis dilecti oe Euangelistae
mentariis,& de Iohannis in Palmum relegatione, factaque ad ipsum Apocalypsi, siue reuelatione,iudicium. nare ac spongiae committere frequenter meditaremur: siue id librariorum aut typographorum incuria contigerit,quod subinde aperte deprehendentes,silentio pr terivimus, nonnunquam etiam nostro nomini consulentes, id margini annotauimus: siue nostri quoque tenuitas ingeni j frequenter in caussa fuerit: quam etiam eognoscentes, quibusdam in locis,dum ne nobis quidem satisfaceret nostra versio, Graeca margini addi curauimus tuum 5 Lector iudicium tibi relinquentes. Satis autem confido ubi Grica toto hoc libro penitius introspexeris, nostros labores neu uaquam omni ex pa te damnabis,ut qui varias undique difficultates, eandido affectus animo,nulloque aduersum nos allato praeiudicio, vi surus sis. Neque enim Zoilum moror,cui ne Minerua quid c
N T a hos in Apocalypsim commentarios te precamur callide Lector, ut nostros hos labores boni consulas: neque protinus damnes, si uno aut altero in loco non peniatus animo tuo satisfaciat nostra versio. Vt enim verum fatear, tantum negotij nobis exhibuerunt hi postremi commentaris,ut praeteritos omnes labores Ppter ipsos d
442쪽
D Ipsa omni ex parte satisfecerit. Quod si hunc aut alium quἴ-
uis nec his placare poterimus id laltem nostris laboribus efficiemus, ut his qui peritiores sunt data sit ansa, quo in commune reipub. Christianae bonum absolutiora praestent. Neque enim quisquam suggillare deberet aliorqm labores, qui
nollet,aut saltem qui non posset tradere exactiora. Quantum autem diuinare licet, erat hic Aretha eiusve praeducesser Andreas,non in diuinis ignium,verumetiam in humanis
literis instructus, in rhetorici quoque ac physicis apprime
eruditus, ut si alia Graeca exemplaria aut eius viri commentarios , prout ab ipso editi sunt, nacti fuissemus, non adeo nos torsissent innumera in hoc libro loca. Verum quando nullis parcentes laboribus, id tandem praestitimus quod pos tuimus, precor aequi bonique consulas. Porro de hac Apocalypsi ait diuus Hieronym' quod tot habeat mysteria quod verba, imo in singulis verbis multiplices dicit latere intelli getias. Atque ob id plurimi suum ac maxime varium de hac iudicium protulerunt: nonulli simplicem literς sensum primumque corticem consider*ntes, alij vero mysticas intelligentias penitius perscrutantes. Quare non erit absurdum, si di nostrum quoque adseramus : saniori semper iudicio fanctaeque Romanae ecclesiae nos ae nostra omnia submittentes. Primumque hoc nobis videtur. Iohannem hune Ap stolum ae Euangelistam, qui & Theologus cognominatur,
a Nerone in Patmos relegatum, eodem omnino tempore
quo ille beatos Christi Apostolos Petrum ae Paulum Ro- mae interemit. Id duobus in locis asserit Tertullianus vicinus eorundem Apostolorum temporibus. Idem quoque habet Eusebiuq libro de demonstratione euangelica: quanquain Chronicis & in Ecclesiasti ea historia dieat id sub Domitiano contigisse quod & Hieronymus & plures alij sequun-
tur. Verum his libris tanquam prioribus annis scriptis, non tribuitur tanta autoritas, quanta ei qui de demonstratione est euangelica, utpote posterius atque emendatius elaborato. Hoc itaque habito quod scripta sit in Patmo Apocalypsis ante Ierosolymorum excidium quadrifariain ipsa secari rest: ita ut eo plectatur ab exordio ad sextii usq; caput instruuectiones Getesiaru Asiae. itvermisces 5e prophetica. de variis
443쪽
A sexto capite usq; ad duodecimum continetur synagogae Αabrogatio. Λ duodecimo usque ad decimumnonum,excidiuGentilismi sub typo potissimii Babylonis ac Romae que habebat septem colles, qui hic dicuntur esse cornua bestiae su per quam meretrix siue idololatria aut Gentilismus sedet. Innis enim urbibus praecipue vigebat Centilismus. A decimo nono capite usque in finem agitur de regno Christi in praesenti ecclesia, addita cap. xo. vltima de ipsius inimicis victoria . Atque haec in uniuersum dicta sint: nam singulis varia commiscentur, sed de singularibus non est certum dare iudicium: nec fieri potest, ut data quavi narratione singula
apte quadrent: sed satis erit si in genere habeatur quid singulis capitibus significare velit. Iuxta hane dispositionem non admodum videbitur absurdum id quod sentit Iohan- Bnes Annius Viterbiensis in questionib' super A pocalypsim,
quas misitae dedicauit summo potisci fixto quarto regibusque Christianis: quod bestia quam interpretantur communiter Antichristum,de qua Apoc. 13. potissimum ca. quae ascendit de terra habens duo cornua similia agni, loquens tamen sicut draco qui est& satanas, qui virtutem ac sedem suam de potestatem magnam dederat priori bestiae, nempe Gentilismo,& exinde sectae Sarracenicae,sit pseudopropheta Mahumethes: qui quanquam ante plurimos annos mortuus sit, eius tamen secta, nempe prior bestia , heu viuit tiamnum,nimiumque grassatur aduersus dei populum ridq; tamdiu durabit donec iuxta septimum eaput Danielis re
num detur populo sanctorum altissimi: nempe quum, post Congam pacem ac securitatem intermediam, rursum adue
sus nunc dei populum pugnans dicta bestia cum ingeti exercitu designato per Gog 8c Magog , de quo Ieze.cap.38.M33.3c Apoc.2 o. ingenti clade a deo prosternentur, quemadmmodum dicitur locis modo citatis r post quod vera 3c per se 'cta pax erit in eeclesia ac purus dei cultu ab omni haer si de persequutione separatus: quemadmodum consequenter deseribunt Iezeciei cap. o.&sequentibus, 3c Apocaly. xl.&.22. Et quia hec populorum ad bellum hoc postremum congregatio ipsaque pugna, multo tempore durabit eum magna Christianorum afflictione, ideo communiter appellatur nouissimus Antichristi aduentus, hoc est sectae eius,
444쪽
D quet hic dicitur prior bestia,cui Draco.i. Satanas dedit virtutem ac sedem suam & potestatem magnam. Couenienter elago tractans hic apostolus de excidio Gentilismi, etiam i termiscet grauitatem persequutionis sectae Sarracenicae eiusque subuersionem. Neque his obviare videtur quod ait apostolus. 1. Thessa. quod eius aduentus sit secundum op rationem Satanae in signis ac prodigiis mendacibus & cum
omni deceptione iniustitiae in his qui pereunt,quodque esseratur aduersus omnem qui dicitur deus aut numen, adeo ut
in templo dei tanquam deus sedeat, ostentans seipsum esse deum: quem dominus inquit conficiet spiritu oris sui, & abo E lebit claritate aduentus sui. Ex quo, & etiam quia praemiserat non venturum esse dominii nisi prius reuelaretur hic homo peccati fili' perditionis,innuere videtur,in hui' intereptione statim venturum esse Christum ad iudicium. Haec inquam non obstant. primum enim manifestum est veru esse non venturum esse dominum nisi ille reueletur, quum iamdudum ille reuelatus sit imo & mortuus in sua persona et quEtamen dominus confecturus dicitur spiritu &e. quia sicut in sacris literis frequeter est metaphora a capite Christo ad se ius membra quae simul cu eo unam dicuntur costituere personam:& quod de Christo dicitur,saepius in ipsius membris completur:& quod de Iaacob, in filiis Israel: ita etiam dicitur a domino conficiendus in postremo sectae eius aduersus Christianos ingenti praelio, quo non virtute bellica aut vi-F ribus Christianorum , sed spiritu oris siue voluntate domini
conficietur,& claritate aduentus sui, quo aperte veniet auxilio Christianis. Siquidem quod non velit tunc interimendum Antichristum aut finiendam immane ipsius persequutionem quum ad extremum iudicium veturus est dominus, manifeste patet ex eo quod ait ide apostolus. i. Thes. s. Dies domini sicut fur in nocte ita veniet, Quum enim dixerint, Pax & tuta omnia tunc repentinus eis superueniet interit , magisque ex eo quod Matth. 14. ac Luc.i . ostendit dominus quod ante iudicium erunt homines in longa pace ac securitate. Sicut erant,inquit, dies Noe,ita erit & aduentus filii hominis. Sicut enim erant in diebus qui praecesserunt diluuium edentes & bibentes, contrahentes matrimonium Sc
nuptum dantes, usque ad eum diem quo inprauit Noe in r-
445쪽
iv DIC . DE APO C. ET ANTI. iis
eam, nec cognouerunt donec venit diluuium & tulit uniuer Asos ita erit α aduentus filis hominis. Itaque quod ibi paulo ante dicitur, Et tunc apparebit signum filii hominis: Et tune plangent omnes tribus terrae, no indicat statim id subsequi, sed solum quod postea sequetur: qui modus accipiedi T lic, vel In diebus illis,sive in illo tempore,frequens est in sacris
literis: quemadmodum adnotat noster Euthymius super illud Matth. ix. Tunc adductus est ei daemoniacus.rursumque
super illud Matth. 3. In diebus illis venit Iohannes Baptista praedicans in deserto Iudaeae. Et Oecumenius super illud Acto. 6. In his autem diebus. Porro signa ac prodigia mendacia aduentus Antichristi in his qui pereunt, imo ut ait BChristus,ita ut in errorem ducantur si seri potest etiam electi: sunt variae ac multiformes eius technae ad seducedos depelliciendos ad se dei seruos. Quumque se ac suam secta christianismo caeterisque legibus omnibus praeponat, an non se extollit supra omnem qui dicitur deus aut numen Hedens siue imperans in templo dei, vel ubi prius erant ecclesiae dei, aut viva dei templa. Qui etiam fecit ut dicitur Apoc. 13. igne irae dei descendere in terram,iuxta illud Psal. i . Ascedit fumus in ira eius & ignis a facie eius exarsit,carbones succensi sunt ab eo. Aut in conspectu hominum dicitur hoc secisse, id est quod ait apostolus, In prodigiis mendacibus : quia volens occultare morbum suum caducum,dicebat se cadere ex eillustratione angeli de coelo ad se descendentis sibique loquentis: de quibus angelis Psal. ios.& Η .i .dicitur: Qui facit angelos suos spiritus & ministros suos flamma ignis. Dedit etiam spiritu imagini bestiae,faciens ut loqueretur, quam 'do legem suae sectae omnibus magno cum horrore promulia auit: hoc etiam modo faciens omnes adorare imaginem betae,& ut qui non haberent characterem bestiae non possent emere aut vendere: suando dixit semissum a deo in gladio, iubens omnes trucigari qui suam non susciperent secta. Rursum non obstat quod vulgo dicuntur Enoch & Elias venturi ut sese illi opponant ae eum conuincant, propter id quod dicitur Apoc. ii. Et dabo duobus testibus meis & prophet but: quod ideo de Elia interpretatur A ug.2o.de ci.dei, cum
aliis pluribus,quia Malac. dicitur: Mittam vobis Elia prophetam antequam veniat dies domini. Alterum vero faciut Enoch,
446쪽
D Enoch,quia Gene. s. dc Eccli. . dicitur Enoch translatus& non mortuus,sicut Elias curru igneo in coelum vectus. . Reg.I. Primum autem non dicitur hic nec alibi in sacris literit quod illi sint futuri testes: quod si etiam admitteretur, non oporteret quod aduersus ipsius personam pugnarct, sed satis esset quod aduersus eius sectam siue priorem bestiam, aut etiam aduersus Gentilismum: maxime quod si haec Iohannis reuelatio ordine procedit , de horum prophetia Scmorte illata abestia quae ascendit de abysso, ac eorum resur
Tectione narratur capite.u.tepore videlicet sextae tubae: porro bestia quae Antichristu designare dicitur, habes duo comnua similia agni, ea. 13. ac tepore septimae tubae dicitur astu- dere de terra, eo quod sit purus homo quanquam aduentus ipsius fuerit secundum operationem Satanae. Porro Hieronymus super quartum caput Mala. Iudasi inquit ac Iudaia tes haeretici dicunt Eliam venturum ante suum κλειμμεν et ruod ex eo ostendit quia discipuli Matth. 3τ. interrogarunt ominum : Quid ergo Scribae dicunt quod Eliam oporteat primum venire: sed illorum falsam esse opinionem ostendit Christus quum respondet: Elias iam venit,& non cognouexunt eum,led fecerunt in eo quaecunque voluerunt: statimq; sequitur: Tunc intellexerunt discipuli quod de Iohanne Baptista dixisset ipsis. Hieronymus autem eo loco per Elia in-s relligit prophetiam, sicut paulo ante legem per Mosen . siquidem per legem 'ac prophetiam conuertenda erant corda Iairuin Abraham Isaac & Iaacob. i. sequentium eos dc ab il- descendentium ad filium. i. ad Christum qui ab eis carne sumpserat. Rursum Mati. H. loquens de Iohanne, Hic est,inquit, de quo scriptum est, Ecce ego mitto angelum meu qui praeparabit viam tuam ante te,quod erat officium Elis de de intelligebatur: ideoque quod Mala. . de Elia dicitur, iconuertet cor patrum ad filios Gabriel Lue. i. annuntians Iohannis conceptionem,dicit in eo complendum. Ipse inquit pr. aecedet ante illum in spiritu 3c virtute Eliae ut conuertat corda patrum in filios. Hie est Antichristus de quo dixit Christus Iudaeis Iohan. s. Ego veni nomine patris mei Sc norecipitis me, si alius venerit nomine suo,illum recipietis. Si-
auidem huic Iudaei tributa ultro dederunt,3c hinc est quod ii nationi nunquam fuit infestus. Et sicut Christus in persona qui-
447쪽
lana quidem apparuit in sola Palaestina, sed postea per suos Adiscipulos percurrit mundum uniuersuin rita& hic in sola Sabara Arabi et piovincia in persona apparuit,sed per principes sectae suae sequaces plurimas prouincias ac regna occupauit. Cuius extrema persequiio . i. postremum eorum cum
Gog. Jc Magog praelium simul cum praecedenti ad id apparatu, fieri potest ut duret per tres annos δc dimidium, quanto tempore communiter dicitur duraturum eius imperium, propter id quod dicitur Dan. sanctos tradendos in manu nutus bestiae vique ad tempus de tempora & dimidium temporis:& quia Apoc. ii. dicuntur gentes calcaturae ciuitatem sanctam mensibus quadragintaduobus:& cap. iv. dicitur mulier quae fugit serpentem alenda a deo in deserto diebus inii a Ie ducentis sexaginta, de paulo post dicitur eadem ibi ali per
tempus & tempora & dimidium temporis: Sc etiam quia tato tempore dicitur in hac vita praedicasse Christius. Alij t
men aliter interpretantur tempus de tempora & dimidium temporis. Neque enim possibile esset ipsum tam paruo tempore obtinere tam multa regna ac prouincias. Post hanc autem extremam persequutionem plenitudo Gentium intrabit dc tunc omnis Israel saluus erit ut habet Paulus Rom. ii. Quanquam enim etiam antea,cessantibus haeresibus ac persequutionibus,in diuturna pace de cultu dei vixerint, ut etiam dicitur resurrectio prima multo tamen magis,postquam ci , extremo illo praelio redegerit dominus ad internecione O- .mnes suos inimicos. Quato autem tempore duratura sit haec pax dc securitas ante mundi consuminationem , hominibus
incertum est, sed sicut ait Christus Mat. L . De die illo & hora nemo scit,ne angeli quidem coelorum. Id solum costat θlonga illla pace ac securitate, plurimi rursum dei cultum re- Iinquci:& tunc ut ait apostolus. i. Thecue. Dies domini sicut fur in nocte ita veniet. Quum enim dixerint, Pax & tuta omnia,tunc repentinus eis superueniet interitus , sicut dolor
Parius mulieri praegnanti . nec effugienti quod de Christus pluribus in locis dixit, ac frequentibus parabolis adumbrauit. Quod autem vulgo dicut illum de tribu Dan oritidum, propter id quod dicitur Ge. am stat Dan eoluber in via,eerasses in semita, mordens virgulax equi. ut cadat alccnsor ei retro: quod tamen alij probabilius ad literam interpretan-- turda
448쪽
D tur de sampsone dici potest quod id verum sit, non literati
sensu sed spirituali:m sicut Dan natus fuit ex ancilla Iaacob. videlicet Bala,ita Antichristus siue Mahumethes non ex libera siue fideli gente nec Christiana nee Iudaica ortus est, sed ex ancilla siue idololatra. Vnde & ip- in Alchorano inducit deum ad se ita loquentem : Pauper fuisti, & ditaui telidolis seruisti,& vocavi te. Demum nasciturus dicitur in Babylonia & nutriedus in Chorazin, quia maxime oc primum
Hai. ii. suscepta est peruersa ipsius secta in Babyloniat & Christu, 'exprobrat civitatibus Chorazin ac Bethsaidae quod ipsum
nollent recipere,& tamen postea promptissime sectam M E humethicam essent suscepturae. Horum tamen nihil assertiue dictum velim,sed latum ut occasio doctioribus data sit, quae profundiora ac certiora sunt,perscrutandi.
ex eomentariis diuinitus institutis beatissimi Andreae iΛrehiepiscopi Caesareae Cappadociae in Apoc lypsim , redacta in ordinem ab Arethaindigno Caesareae Cappadociae episcopo.
Sciendu quod uniuersum praesentis libri opus vir iste
beatus ac dei cooperator in vigintiquatuor partes seu conciones, & has in septuagintaduo capita aptissmε diuisit. Numerus enim vigintiquatuor ter repetitus producit septuagintaduo. Caeterii numerus vigintiauatuor assumptus est propter vigintiquatuor seniores quos nicnominauit Apocalypsis, qui symbolum ae signum sunt eorum qui deo beneplacuerunt ab initio seculi usque ad eosummationem. Triplicatus est autem hic numerus in capitibus non
incosiderate,sed propterea quod hi qui deo beneplaeue sit,
tripartitam habuerunt hypostasim, nempe in animam, eorpus & spiritum, ad deliniandum appropriationem omnip vi a tentia trinitatis. De hoc autem libro adeo inspirato sanctus qui bus au Basilius diuinoque sermone Gregorius ae Cyrillus, Papias
eoribus & I renaeus ae Hippolytus eeclesiastici patrea fidedigni iunt cerni quibus sine ulla haesitatione credatur.
449쪽
inter cit etiam iasequentobus orae
dedit illi deus, ut pali ace rei seruis suis quae oporteat fieri esto: er significauit ista tens per angelum suumseruosiuo Iobani , qui testifcat est sermonem dei cr te,imonium - 'i6μ christi, Cr quaecῖQuidit.
Quidam veterum librum hune alienum est e dicunt i diuione & lingua Iohannis dilecti, ipsum ad alium refercies. Sed non ita est. Siquidem Gregorius eiusdem cum hoc cognominis id est,Theologus cognominatus) hunc inter ger ς minosae legitimos libros connumerauit. Sicut me docet, inquit, Iobannis Apocalypsis. Sane incipiens Euangelium imbere,Christum theologice disserendo,praemittitun principis,inquiens,erat verbum. Pr terea in epistola idem habet prooemium ac similis theologiae,praemittens: Quod erat ab initio. Apocabras Iesu Christi quam dedit illi deus. Tanquam diceret. Haec mea Apocalypsis data quidem est filio a patre, porro a filio data est nobis neruis suis. Ab humilioribus naq; incipiens dispelationem, ad ea processi quae deii magis de- cent. Quemadmodum enim & diuinus Apostolus Petrus in sua confessione quum dixi Christus, mox subluxit quod perseqissimum est, nempe Filius dei, tanquam non potens Christi dispensationem dignis exprimere verbis. Ita ergo dc Hati. I hic quum nomini Christus, coniunxerit seruis suis, diuini - Λ tatem
450쪽
tatem quae in Christo est designauit. Cuius naque serui sunt sancti, nisi deitad quem etiam dictum est : Quoniam omnia seruiunt tibi . Subiungens autem l Christus 1acra hanc doctrinam non proprio oraculo ad ipsum pertulerit, sed tantuper angelii suum iamorem veritatis indicauit in eo qui Apocalypsim acceperat. Est autem Apocalypsis secretorum mysteriorii manifestatio: illustrata animi mente, siue per diuina somnia, siue ex diuina evidentiq; affulgetia. Hanc vero Apocalypsim datam esse dicit, magis humano more sermone disponens diuinus hic apostolus: & non quemadmodum in euangelio & epistola sua, a diuinioribus potius quae in Christo sunt sermonem texit & in eis versatur,ita & nunc, sed ab humilioribus: tanqua aperte significaret O utraq;,diuina inquam & humana in uno eodeque Christo couenienter per-6iciuntur. Siquidem per ministrantem angelum ,-nomen eorum qui docentur, nempe u, serui sint, maiestatem diuinitatis Christi manifestat Mima id quod etia scriptu est, Quoniam omnia seruiunt tibi. Porro euetum eorum quae traci tur breui pollicetur euenturiamon vulgari modo,sed meti is humana diuinis: quorum collatione etia ea quae longissimo tempore & post multos annorum millenarios euenitri, tan quam dies hesterna & nocturna vigilia reputantur. Aut etiacuriosius & exactius, q, addat Cito, infallibiliter demostratis est i ea quae manifestantur sint euentum sortitura, sic ut
nihil impedimenti posssit adseri e dilatio quin compleantur. Quemadmodum neq; laesterni diei protensio impedire po-xesrhodiernum, nisi q, oporteat differri donec opportune adsit, quod in hoc repositum est ut contingat. nulla huic rei in ora relicta ad laccessionem. Per angelum autem si vaticiis nium seruo ipsius qui seruus testimonium perhibuit sermoni dei & sermoni suo inquit. Hoc dicendi tropo quo sua veritatem docendo aptam ostendit & commendat etia in eua- geliis usus est dicenM Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his & scripsit haec, dc stimus ' verum est testimonium eius. Sicut ergo in eo libro, ita & nunc dicit 9, testis sit eius quod sibi demonstratum est, propter tectimonia datae sibi a Christo Apocalypsis , testimonia dicens veluti protestationes quasdam protestando videlicet aduersus illos quibus ipsi sermo erativi sese a peccato incolaminatum redderet,