장음표시 사용
451쪽
deret, stestis erat diuini sermonis per reuelatione sibi de- Λ τα monstrati. Quaenam autem protestariae pridicare oportuit, yda ipse ut sese a peccato incolaminatum redderet Et quae praesen- ποῦ 'etia erant & quae sutura: quae etiam tanquam prophetae dicta, πομπaempus praesens ac suturum manifestant λ Et q-cunquo vidit. σπιδ is In alio exemplari adduntur di haec: Et qωecunque a ruit ULGiri me oportet fieri msthaeci Christus inquit mihi manifes auit tanquam dominus seruo suo : ut peraea quae visa sunt protestaret ac praedicarem, ad conuersionem auditorum :& quae sunt latentque homines , & quae futura sunt: utraque enim prophetice vidit: veluti ex eo manifestii est quod dixit. Quae iunt & quae oportet fieri. Nam haec demonstrativa sunt te- aporis praesentis ac futuri, circa quae etiam est approbatio
Beatas quia legit ex qui audiunt uerba prophetister seruant ea qux in ipsa scripta sunt. Tempus minet 'prope e st.
Prudenter admodum beatos praedicat, non qui solum le- sunt: siquidem multi ita forent beati legendor sed qui etiam audiunt,esticaci videlicet lc operativo auditur quibus etiani dominus testatus est vere esse auditum , quum his verbis de ocis ait: Qui habet aures ad audiedum audiat. Et quis est hic, 'as qui habitu audiendi paratus est ad obseruadum & custodiendum tanquam diuinas leges ea quae dicta sunt, qui etiacompositus est ad spiritualiter vivendum: non sicut anima- Iis homo,sive qui iuxta sensualitatem eligit vive b,quemadmodum animalia sermone carentia: sed qui despecto om ni eo quod ad eonsuetam hane & placidani vivendi ration E i , attinet,ad id quod in nobis diuinum est traductus totus c6 positus est ad bonitatem ae prouidentia eius qui ipsum initio formauit, propterea P ad suam imaginem ipsum effinxerit. Tempus enim prope est. Tempus siue opportunitas propinqua est ad beatitudinem:id enim contingit per accensione charitatis eorum qui dei praecepta seruant ' ideo quoque robur Miae tolerantia in agendo eirca ista his a Rugitur, ut nihili ducatur temporis prorogatio aut innovatio, atque huius rei testis est septennis patriarchar Iaacob ob uxorum susceptionε , 'tolerantia,velut unus dies reputata. A ut,tempus pr miorum ':ὸ-
452쪽
propinquum est, si coferamus praesentis vitae breuitatem adfuturi seculi interminabilitatem.
Iohannesseptem ecclesiis quae Aunt in Acta: gratia uobis et pax ab eo qui est, o qui erat, ex qui ueniteter a septenisspiritibus qui in ca pectu throni eius sunt. Et ab I 6u christit, qui est testis fdelis primogenitus
mortuorum, er princeps regum terrae.
Per septem ecclesias numerumque septenarium, multit dinem significauit ecclesiarum ubique locorum sitarum,quq in praesenti vita sibi mutuo cognati sunt:eo quod septenaria dierum periodus inchoata,habitantem in corruptibili cre tura potentiam suam designat,ut quae per omnia exteditur. Aut etiam superuacaneum non existimabitur,si in sententia eamus Philonis maxime contemplativi viri Iudaei, libro suo quem scribit in philosophiam Mosaicam. His autE ecclesiis etia prςfectos aequali numero angelos beatus Iohannes nue demonitiauit. Porro quod dicitur Ab eo qui est, & qui erat, dc qui venit,tantumdem est ac si diceret: Λ deo omnium nosrum. siquidem ipse pater cum Mose loquens in monte s ipsum nominat Qui est. Praesens aut evagelista protulit erat,ic in euangelio suo quum dixit,In principio erat Verbum,&in prima suarum epistolarum catholicarum quum scripsi de verbo vitae, Quod erat ab initio. Porro diuinum spiritum vocat Eum qui venit,veluti no solum die Petecostes missuma patre,sed semper ad eos accedentem qui digni sunt suscipere etiam per sanct um ba ptisma. Ab eo qui est. Fortassis autenon erit absurdum ut haec quoq; ita intelligantur de patre, nempe Qui est Ac qui erat & qui venit: ut qui in seipse contineat omnium quae sunt originem & media ac fines. Et asoptem spiritibus. Nonnulli septem spiritus acceperunt septem operationes sancti spiritus. Est autem probabilius hos accipere angelosio P cum omnipotenti trinitate comprehendantur,siue etia aequalis esse cum ea honoris arbitrari oporteat : sed φ ei famulentur & obsequantur, si prophetis credendum est attestantibus t omnia serviant ipsi : & progenitori dei Dauidi dicenti: benedicite omnes angeli dei,p
453쪽
tentes virtute,qui expletis sermonem ipsius. Et certe dicere Αs, simul comprehendere diuinitatem dc naturam angelica
sit demonstrare aequalitatem esse honoris inter omnipotentem trinitatem dc quae omnis creaturae autor est, ac ministerialem substantiam, non est intelligentis aut propemodum intelligentis, sed ignorantis ut opinor,i gaudeat ea creatu ra assistere dominatori, eique ministrare t quo schemate dc Paulus in epistola ad Timotheum utens , in hunc quodammodo loquitur modum t obtestor in conspectu dei &ele- r. τλο.sectorum angelorum. Hoc igitur idem quoque prosequentis est. Quin etiam addere hoe loco, Qui in cospectu throni dei sint,attestantis est ministerialem ordinem, non aequalem ip ssis honorem. Testis fidelis. Oportet subintelligere os Op.i. qui est: ut sit sensus , Qui est testis. Considerandum est auteprius de verbo diuino tanquam non incarnato loquutus
quum diceret Qui erat mune de ipso incarnato disserit, di-ςens t Et ab Iesu Christo, non diuidendo ipsum in duos perii .subiugit Et ab Iesu Christo, verum & hoc & illucide eodem, testincando & 9, patris sit & q, incarnatus sit. Nam hoc significare vult noinen Christus: qui Christus iuxta b.
Paulum testimonium tulit tanquam testis sub Pontio Pilato, quit dixit ad eum: Regnii meum non est ex hoc mundo. His i. Titaque sermonibus excitat ad intelligedum 9, etiam deus sit Iobam i p. qui tanquam homo conspicitur & haec loquitur. Propter hoc Cigitur testis est: fidelis autem sive verax,deus & homo : ideo
etiam tanquam homo mortuus est,surrexit vero tanqua de rsurrexit enim non sicut ij qui diuina virtute ab aliis excitati sunt,qui etiam rursum mortui sunt: sed sua potentia surrexit , tanquam deus:& primus autor fuit perpetuae ac interminabilis reuiuistentiae quae ex ipso & per ipsum speratur. Ideo quoq; primogenitus dicitur mortuorum, quasi solus ipse auspicatus sit nobis huiusmodi gratiam bonoris. Princeps auteregum terrae dicitur Christus quandoquide & Daniel Baby PMusionico regi dicebat m regnaret excelsus & dominaretur re gno hominum. Quod si hoc in diuina ae primaria intelligitur & cospicitur dominatione,quid veritatis habebit adue sariorum sermo qui ait . uniuersa quae diuino modo dicuntur de super substantiali trinitate nulli seorsim trium personam
appropriandum aut adaptandii esse, praeter illa quae produm
454쪽
D ctivam siue petionalem harum cognitionem inducunt, sed, obstinate audet delirando asserere singulas trium personaruseorsim Vindicare sibi diuinani operationem Z Et haec quiae: quum diuus Gregori' acceperit usum sermonum Qui est Scqui erat & qui venit de filio: quasi apte quadrent diuina nomina dc communiter & particulatim tribus personis Porro id ex eo quoque manifestu in est i sanctissimum hymnuseraphicorum spirituum in euangelio quidem discimus adn- . lium referri,quem Paulus in Actis concionem habens 1piri- .n tui applicuit: nos vero iuxta patrum traditionem in treme- da & immaculata hostia patri attribuimus , quemadmodum
Ε beatus Epiphani' libro de spiritu sancto disserit Et princeps
regum terrae. Non tantum super terrenos dominium habet, verumetiam super eos qui in coelis sunt: atqui nunc de te renis loquitur, in sequentibus autem osscdit eum etiam dominari sanctis ordinibus qui in coelis sunt, .
Ei qui dilexit nos, er qui Iauit nos a peccatis noastris per sanguinem suum: crfecit nos regnum ersio cerdotes deo er patrisiuo, isi gloria er imperium itisecula seculorum, Amen.
Et qui iussit. Duplici modo hoc scribitur iuxta varium intellectum . Siquide lauat iς qui foeditates ac maculas lustrat F aut expiat, luit vero qui a propriis criminib liberat. Sub audiendum est autem ad verbum Fecit, Qtii, relativus articulus, ut sit sensus: Qui fecit,nisi enim eo modo subaudiatur, ' Hae με propter soloecismum erit inepta loquutior no ergo ad pro- ,rit eo positum dandi casu reseratur prolata lententia, sed ex recto Euῖdpram subiungatur. olo Mono. Propositae sententiae cesserint dinem si quis ut oportet absque defectu intelligat, conexi duo partυ nem adducet. Ostenditur enim hoc per schema nunc trade-opia in dum quod vocatur gnο-ις. Fit autem id,quando ad phra- audi casu, sim propositam subiungitur sententia quae non coincidcternere ἀγα ad ea quae expressa sunt profertur, sed ad subsequente intel-. πιέσαντι ligentiam commutatur. Siquidem ad datiuu casum qui pror-M λουσαν positus fuit in particula λ6υσαντι, μαρ ci . lauanti nos , Hue, τι i. dili' qui lauit nos subiunctu est irroi , tr u kuαρ. i. fecit nos,Cu degenti ει fecto articuli relativi Absque desectu vero ita positu fuisset, ιμ oti, L3 λουσαντι--ὰ πονὴταντι μειας, nepe utrii', per da'
455쪽
suum. QuAd si etia subseques sentetia coincideter subiuncta fuisset in hunc modum: t u ,ε rei cu 9μας, id est per quem etiam fecit nos,nulla tunc fuisset nobis relicta quaestio.Porro actionem quam protulit in verbo ἔπelari nccessario declinamus ad casum rechum,discere cupientes quis sit qui efficiat. Id aute quomodo cosequuti sumus, nisi assumpto nominandi casu propter articulum qui deerat Nam hoc modo nominatiuus rectus id essectilet,ut absque defectu intelligeretur οὐ M i επο-ευ ὁμῆς βασιλέα s, qui etiam fecit nos regnum,tanquam reduxerit nos ad regiam gloriam,quam gloriam consequens ascripta dictio apta esu roponere. Ipsi gloria. ordo sententiae hoc modo a nouissi tris redit ad prima: Ipsi gloria & imperium qui dilexit nos, & lauit nos per languinem suum. Quomodo enim Z An non dilexit qui seipsum dedit in pretium redemptionis nostrae tanquam agnus iugulatus, ac per passionem suam sanguine & aqua lauit nos. siue purificauit a sordibus peccatorum nostrorum ZEt ne hic quidem terminaust tua erga nos beneficia, sed regnii nobis donauit:& quod regnum tunde gloria nobis data est a Christo, ut efficeremur sacerdotes dei ac prophetae, quum nihil obtulissemus quod dignum esset huiusmodi magnifico dono, ae diuino plane munere: quibus donis non in praesenti tantum assequuti sumus gloriam , sed de bonae spei reddimur. quod illam in futuro etiam consequemur.
Ecce uenit cum nubibus uidebit eum omnis ocu
ius qui ipsium compunxerunt. Et plangent seper
eum omnes tribus terrae : Etiam Amen. Ego sium α Cr
o, dicit dominus deus, qui ζt er qui erat er qui um
Qui hic veluti agnus iugulatus est,inquit.& sanguine suo Iauit nos a peccatis ipse eo modo veniet: no quemadmodum prius abscondite aut obtecte, quod etiit propneta Dauid per descensum pluuiae super vellus sensim,& absque strepitu designauit: sed pala ac manifesu in paterna gloria, ut ab omni
oculo videatur omnium iudex, nullis corruptus muneribus.
Nubium autem hic quoque ferino fit, sicut in ascensu ipsius terra ad coelos Lucas namque scribit in actis, nubem su-
456쪽
D scepisse dominum: Marcus vero in Euagelio a se scripto imducit ipsum dominum de seipso dicentem: Et videbunt Glium hominis venientem in nubibus coeli. Sive hoc loco nubes ob leuitatem significent sublimes, & angelicas potesta-GL 1o3. tes, quemadmodum & dei progenitor David supponit ipsi deo ascensum in nube: aut etiam significent homines diuino ac spirituali modo vivere eligentes, de quibus idem quoque Psal. i . Ra loquitur: A fulgore eius nubes transierunt. Et filius Iosa. co. Amos Iesaias de eisdem: Quinam sunt isti qui ut nubes v . Habuit Iant,& quasi pulli aquilarumὶ manifestum enim est quod de quide no- his figurate haec dicat qui pie viuut, quod etiam magis suscisma exeri piendum est, si praesens quoque dictum coniectura assequii
plar, b ἀ- aequum est,quo dicitur iudex venire cum nubibus, non auteticis M E vehi a nubibus: cui cosarmis est&Paulus docens nos innu- sumianz bibus rapiendos obuiam Christo in aera,eos namque qui tu opinorio xta Pauli doctrinam vixerunt , ut semper cum domino sint. men lege Quod si etia aliquibus melius videat ut vere nubes fuerint,
da οτ ά- quales fuisse feruntur, quae in monte Thabor dominum p-μως si usque discipulos obumbrasse dicuntur,nihil ob haec oportet contendere. Venturum autem dicit tali gloria dominii, Iesaias β- ut ab omni oculo videatur, & ab his qui ipsius inuentum filius Amos, deliter sperant.& ab illis qui praeter spem ab illo circlidabu-scue infra tur : quorum illos quide futurii est inde ictaturos, istos veroeap.ix. ha omnino plancturos. Porro illos dicit compunxisse eum. qui Fecmaxi- in crucis passione clauis & lancea eum vulnerauerunt, dc eos
me quum qui una cum ipsis & propter illos couitiose in eum irruebat. . etiam F Porro ad ea quae dicta sunt testimonium addens firmitatis, hiesu λά- veluti sigillum adiunxit, dicendo Etiam Amen: ut ex Gr .gatur uer corum consuetudine voti,id est etiam, dictorum immutabili-.bum putri tatem exacte absoluat. Amen vero apud Hebraeos subiungia. .dicit, sin tur,ad denotandum quod nihil potest impedimentum pro gulariter: stare, ne cotingant quae conclusa sunt. Qui G qui erat θquapro- qui uenit omnipotens. Quem in superioribus dixit Qui est &pter ger- qui erat & qui venit, & nunc quoque vocat omnipotentem: manaresi quem etiam non alium esse quam Christum ossedimus: qu euimus le- tenus ea quae diuino modo, de eo quod vere supersubstatia- monenti liter est in d mina trinitate, dicuntur, pie possunt indistincte attribui, rursumque cuiuis personarum absque ulla impieta te appropriari: hunc eundem rursum inducit,postquam nouissimum
457쪽
CAPUT. II. iis Cap. I. uissimum suum ad uetum significauit ipsi futurum, modum- Λque quo hic futurus est, etiam haec indicantem: Fgofum α π ω. A ,ab eos principium sit: siquidem Α quoque initium est in scriptura elementorum:ω, propter finem eorundem. Principium autem & finem quis no intelliget significari per hoc quod dicitur primus ac postremus. Per hoc autem 'Hine uis ait Primus,intelligitur non habere initium, quemadmodum d tur a etiam per hoc quod ait Postremus,carere fine. Quynia enim tor te apud homines non contingit,ut aliquid initio careat ac fine, g/19 3 vitis est principio ac fine quae apud nos sunt, pro eo quod est' dditi Sine initio ac fine,hoc est perpetuus. Haec etiam per Iesaiam o a sdixit:Ego dominus deus primus,ego etiam postlime. Et nequis principium ex non entibus introduci suspicetur, subtilia τος-ιpri git nunc Qui est & qui erat & qui venit. Quid autem haec si a B muraebi velint dictum est, nempe quod veluti perpetuitatem demonstrent.tum ab initio tum ex fine: ab initio quidem,quod qμe dmo nibit ei praecedentium temporum desit:ex fine vero , quod dη Vitimo. successione careat. Ad haec aute est omnipotens,ian qua uni huius libri uerta sensibilis creaturae autor & inspector,co ternus patri, pitςqd qui reddit unicuiq; secta dii opera sua. Quum aut e paulo ante ditum G. in humiliorib ac humanis versaret,nsic etia diuiniora ,deoq; digna attigit iquod etia faciebat inchoatur 'prisens negotist sed ibi quide no ita perspicuer, hoc aute loco liberius loques. Et talia dicit, qualia consentaneum er*t eum de diuinis dicturu esse, qui a sanctis Pphetis dice di ansam assumpserat. CAPUT II. Viso in qua Iesum uidit in medio septem ean- C .
Go Iohannes frater uester er particeps in lictione er regno ac patientia per chri-u lesium, fui in infula quae appellatur Pat- moi,propter fermonem dei er testimonium
I esu christi. Fui in stiritu dominico die, er audiui post
nreuocem magnam tanquam tubae dicentis: Quod uio
desscribe in libro, er mitte septem ecclesiiis quae fiunt '
458쪽
me D Fratrem seipsum vocat & participem in affictionib',quas ino habist propter dei termonem dc praedicationem passus est aperi iste εμ quutQribus pietatis: ideo quoque condemnatus est,ut in in-τn ἀσί sulam Palmon migraret. sed quemadmodum in afflictioni- .i. quis e bus particeps fuit , ita dc in regno quod toleratet nunc pro ε Asia quis Christo afflictiones conciliant. Si igitur in omnibus seipsum ε cometa- esse participem ostendit, aequum est ut etiam fidedignus hariis apera beatur in his quae a se visa sunt & audita. Propio sermonem ea sitat: bo. i. Sermonem dei ac testimonium dicit Euangelium quodia mentior scripsit. Ipsum autem in Patmo insula relegatum fuisse sub id Ο Do Domitiano, autor est Eusebius Paphili in suisChronicis .. ioeotare. Tui in spiritu. Additur In spiritu. eo quod nihil quod ii situimur. manae obnoxium est necessitati efficere possit manifestatio- Et lib. E nem, seci quae diuino assectu occupantur. Dominico die. Qui 3.eccle. tidelicet memoriale adsert resurrectionis Christi. Ex quo biso. eq. etiam verisimile est nihil eorum , quae ad nouum verguntis. studium oraculo tractari. Vocem autem laquam tubae a te
go auditam fuisse innuit, eo quod acer ac penetrativus sonus opportune missus sit ad omnem ecclesiam. Porro septem tantum ecclesiis mittere iubetur scripta quae vidit, no quod totidem sint in Asia civitates, sed illis iubetur haec mittere, ut quae euangelicam praedicationem susceperant. Aut etiam veluti latius ae his dictum est, eo quod numerus septenarius cognatus sit huic eorruptibili seculo , respondens etlam re---quiei futuri seculi. Ideo quoque septem coelos ac septensangelos caeteris superiores scripsit magnus Irenaeus Lugdu-F nensis episcopus. ALio Motio. Fui in stiritu dominico die. N audiui uocem. Videre & Audire non oportet apud diuinos prophetas sensuum operationes intelligere , sed diuiniores
species de quibus etia loquit Iesaias filius t Amos: Erigit m hi mane,mane erigit mihi aure ad audi edit, & disciplina d
mini aperit aures meas: id aute no de homide qui iuxta camnem est intelligit. sed de eo qui est secundit spiritu.qui etiam deo cure est,& qui persistere solet princeps uniuerst sensibilis creature. Geminauit aut hoc loco Ppheta Mane. quea. modii etia apud alios. pphetas, qui aiunt: Mane exaudi vocε meam,&Mane adstabo tibi: dc Mane mane no frustra,sed vehemens studium a tempore demonstrans, ad quod etiam te-pus diuinae quoque operationes libenter selent acceder Et conuersus
459쪽
Eteonuersus sum ut uiderem uocem quae Ioquebaritur mecum: Cr conuersus uidi septem candelabra au rea, Cr in medio septem candelabrorum similemssio hominis, uestitum ueste talari, Cr praecinctum ad mari millas zona aurea :caput uero eius cm capilli alba erat
cui lana alba, ex tanquam nix: Oculi quoque inius I cut flamma ignis: cr pedes eius similes chalcolibano,
neIut ιn camιno ardentes. Et uox eius tanquam uox
aquarum multarum. Et habebat in dexterasau septem pellas:σ de ore eius gladius ex utraque parte acutus
exibat, infacies eius sicut sol lucet in uirtute sua.
Quod non sensibilis tuerit vox , sed quales sunt prophetarum informationes principali spiritu factae, manifestat di cens, Conuersus sum non ut audirem,sed ut viderem. Idem enim est spiritualis audit ' cii visu siue prospectinideo quoq; dixit vocem ad se loqui hoc est disponere quod supponitur. simul autem ad haec subaudiendus est articulus ad sententiae persectionem, ut sit sensus: Vocem eius qui loquebatur mecum e neque enim vox videri potest, sed is qui loquitur.
hoc est,conuersus sum ut hune viderem,cuius vox loquebatur mecum. Ita namque ordinata sententia, erit manifesta de absque omni defectu. Septem eandelabra. Septem itidem candelabra, sicut in sequentibus dicet, sunt septem ecclesiae ad quas etiam scribere iubetur. has autem candelabra vocauit non lucernas, quod candelabrum propriam non habeat lucem,sed vehiculum duntaxat sit lucernae, quae lucem habet. Ideo quoque sacer Apostolus Paulus exhortatur consormes Christo praeceptores,Vt sint veluti luminaria in misi do, sermonem vitae continentes, hoc est qui ascaturiente Christo lumen incorruptum susceperunt. ad quem dictum est: Illuminas tu mirabiliter a montibus aeternis, hoc est angelicis fortasse virtutibus:&, Emitte lucem tuam & veritate tuam r&, Illuminatio vultus tui domine,quae spiritualiter credetes
460쪽
tium & excellentiam eorum qui meruerunt diuinam suscipere lucem: qui etiam luminaria a Paulo dicta sunt, quemadmodum & candelabra vehiculum sunt Iucernarum. nam haec ex seipsis lucem non habet, sed p rticipes quodammodo sunt eorum quae a seipsis habent ri luceant. Et in medio septem candelabrorum similem filio bominis: tanquam videlicet denuntiantem quod in nos inhabitet ac inambulet: qui eci seipsum demisit usque ad formam serui, factusque est fruct ventris eius matris quae nuptialis thalami expers erat. Ait quoque eum vestitum fuisse veste talari, & praecinctum ad mamillas tanquain sacerdotem iuxta ordinem Melchisedec, non iuxta ordinem Aharon: quoniam non est iuxta Mosi legem cultus,qui ab ipso nobis traditus est , sed iuxta nouum ordinem Melchisedec: de quo etiam dixit diuus Paulus p tificem & Apostolum datum nobis esse Christum . qui seipsum in sacrilicium obtulisset, Si introduxisset ad deum patreae spiritum,nostrae fidei cofessionem. Et praecinctum ad ma multas. Praecinctum ad mamillas dicit,no autem ad lumbos: quia neque hic fertur appetitionibus, quae sub ventre gen rantur , quas caeteris hominibus salutare est coercere . Proripterea neque ad eas partes cinctus est ad quas his pateat ac cessus,eo quod deus his ineffabili modo sit obseptus, sed ad pectus & mamillas ut benignitas & humanitas iustam ac d
uinam iram contineat,quae tolerari non posset: dc veritas stendatur quae duo cingit testamenta, tanquam domini ubera quibus fideles aluntur: de quo etiam dictum est: Et cinget iustitia tubos eius,& veritas inunget latera eius. Iustitia quidem lumbi cincti dicuntur,ne ferantur in excessum supra rationalem naturam e veritate autem inuncta latera tanquam diuino oleo,eo quivi veritas humanitatis circa suam creaturam libere agat & loquatur. dona aurea. Auream intuere zonam,quemadmodum legales sacerdotes palliis utebantur variegatis. Oportuit enim diuersitatem manifestari inter seri uos, siue legem umbratilem & veritatem. caput uerὰ eius G. Opiat alba erant. Siquidem mysterium in Christo peractum. splendidum est : &quanquam recenter apparuerit propter nos, attamen decreti beneplacito fuit aeternum. Propterea
quoque ait de ipso Apostolus: Mysterium quod absconditusuit a se alis,nuc autem manifestatum est sanctis eius: quod designat