Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

491쪽

quo ae den sitate conclusus obiicit ipsam lucem, eius per nu- Λbem emissione, & variam ac omnigenam colorum apparentiam assumit. Et illa quidem iris talis est. Porro quae thronum circumambibat, solius S maragdi speciein prae se ferebat. Iridem vero ipsam vocavit ab iride diuersorum colorum quae apud nos est, ut varietatem intelligamus studiosi diuinorum angelorum ministerij: quorum diuersitatem in v- num terminat efficax ministerium, ad imitationem domini, quandoquidem x huius beneficentia qua cuncta nutrit, in- die re voluit virens lapidis Iaspidis color assimilatus in spoclem viriditati lapidis Smaragdi. Viginti quatuor sedes. S dem non aliud quippiam oportet hoc loco intelligere quam studiosum conatum ad operationem diuinorti iustorum. S lo enim hoc modo praeparata anima diuinum est vehiculum B quemadmodum &ipsa Cherubin . Senio effrdentes. De numero vigintiquatuor leniorum hoc loco consideranduin erit. Supereminens & diuinissima sanctissimaque trinitas numerum septenarium, quem etiam affinem posuit huic suae multitudini, initio iuxta inscrutabilem suae sapientiae profunditatem aequali numero sibiipsi conuoluens, numerum vigintiquatuor ostendit. Siquidem ter septem viginti & senum efficiunt, qui est numerus deficiens a viginti quatuor ternario,qui ternarius diuinae trinitati omnisi creatrici cos cratus est: ideo quoq; septenarius numerus tertio circumuo lutus una cum circu uoluente ternario numerii vigintiquatuor perfecit. Septenarij aute numeri num totus hic inudus sensibilis capax est secundum suam virtutem mortali naturae Ccognitu impossibilem Aequali autem numero cum sedibus sunt hi qui sedent, & seniores sunt non iuniores : quoniam promissio quoque haereditas vetustissima est, utpote para to nobis regno ante mundi constitutionem : porro his qui praeparatum habent ante mundi constitutionem praemium, non tanquam recentioribus , sed tanquam inueteratis in diuinis praeceptis datur regnum aeternum. Demum aureas dicit esse coronas: neque enim potuit quicquam auro pretio sius proponere his qui in hac vita versantur ad efficacem Moperosam cognitionem. Et septon lampades ignis accensae. Septem lampades ipse interpretatus est septe spiritus : quae aut

sicut habet Iesaias diuina spiritus dona oportet intelligere, Iesu. Inempe

492쪽

Cap. IIII. APO CALYpsis D nempe sapientiae sortitudinis,c5silii,& quae post hare sequu-l , ζήω- tur: aut ncut Irenaeus & Clemens t qui varia consarcin lihinis uit,ministranter & eminentes supra caeteros ordines. Sept quidem,eo quod huic mundo praesideant, qui cum numero septenario nescio quid cognatum habet: aut sicuti iam pro

posuimus: Accensae vero,propter continuu tenorem ac per

petuitatem sanctimoniae circa diuina, talis est naque & ignis hie materialis incessanter illuminans ac inflammans: ideo psalao 3. quoque ait Propheta: Qui facit angelos suos spiritus & ministros suos ignem Vrentem.

Et in consipectu throni tanquant mare vitreus ilez eostasio, Cr in circuitu throni quatuor animalia pleana oculis ante Cr retro: er primum animal simile leooni, er secundum animal simile uitulo, er tertium antri

mal habens faciem hominis, er quartum animal simile

aquilae volanti.

Mari assimilat id quod est in conspectu throni, maximam& incomparabilem signiscans multitudinem diuinarisi vir-Din. . rutum quae in circuitu throni dei sunt,quod & Daniel signi- .ficare vult per millenarium & myriadicum numerum. V treum autem mare & crystallinam habens speciem, splendorem designat incorporearum naturarum & ipsius throni. F siue angelicae vitae tranquillitatem, ut quae immobiliter co- glutinata sit sicut vitrum de erystallus, sic ut nulla sorde obtenebrata,ad insensatas turbationes circunsectatur. Et in eiraeuitu throni crustuor animalia. Quatuor haec animalia nonnulli & quatuor euagella & quatuor generales acceperunt vi tutes: ut leo quidem significet fortitudinem, de euangelium secundum Iohannem , quod etiam sanctus Irenaeus Lugdunensis dicit aeterni regni significativum esse, per illud, In principio erat verbum t per vitulum autem iustitiam tanquapropriis contentam laboribus, & euangelium iuxta Lucam, tanquam legitime & sacerdotali modo Christi genealogiam describens: per aquilam vero temperantiam, nam de hac testimonium datur huic animali, & euangelium iuxta Marcia Utpote compendiosum de a prophetico ipiritu incipiens Porro per hominem prudeliam,& euangelium iuxta Matthatu, ut qui

493쪽

CAPUT X. ior Cap.riri.

ut qui naturaliter & non lege praedicauerit Christi natiui- Λtatem. Fortassis autem & per haec significatur Christi dispe-

satio. per leonem Janquam rex Ostenditur:per vitulum, ut sacerdos, imo magis ut sacrificium: per homine, quod propter nos vir sit effectus: per aquilam,tanquam dator vivifici spiritus ac super omnes deuolantis. Aut 9, per quatuor haec animalia, dei aspectum assequatur creatura ex quatuor eleme- . tis commixtam empe igne,aqua,terra,aere, tanquam haec animalia visa,ad delignationem mundanorum elementorum reserantur: leo quidem, propter animositatem & audaciam ad ignem designandum: vitulus autem,propter operationes circa terram,ipsam terram quam exercedihomo vero aerem, a siquidem homo coelestis ac sublimis creatura esr propter metis subtilitatem, porro aquila ad aquam designandam, ex aquis enim nactae sunt volucres generationem.

Et quatuor animalium fingula babebant alas sinus

in circuitu intus plena erant oculis. Et requiem no

habent die ac nocte dicentia: Sanctus sanctus sanctus dominus deus omnipotens qui erat, Cr qui est,er Diuenit. Et quandocunque dederint illa animalia gloria er bonorem Cr gratiarum actionem sedenti in throano qui uiuit in siecula seculorum, procident vigintiα quatuor seniores ante sedentem in throno, er adoraα ebunt uiuentem infecuIa seculorum. Et abiiciunt coroanas suas ante thronumcidicentes: dignus es domine erdeus noster sancte accipere gloriam er honore ac potentiam,quoniam tu creasti omnia, ex propter uolgnatatem tuam erant er creata fiunt.

Postquam dixit quatuor animalia in eircuitu throni, &euiusque figuram retulit, quod & nos quatum possibile fuit

iuxta datum nobis donum debito modo enarra ulmus,nempe P fgnificent dei prouidentiam quam exhibet circa uni uersam suam terrenam ereaturam: atque idcirco quatuor a- nimalia aequali constituta sunt numero eum quaternione

qualitatum quibus Elementata corpora ut ita loquamur su

494쪽

Cap. IID

ius materialis mundi constituta sunt: nune eorii quoque demonstrat obsequia, quod & Dauid ostendit dicens: Potentes virtute facietes verbum illius ad audiendam vocem sermonum eius: hoc est, non praeuenit praeceptum completionem eius quod praeordinatum est,sed simul ut praecipit, periectu est id quod vult. Porro velocitatem per lenas alas dicit cui que contingere: hoc enim subindicat, ne quis audiens senas alas vulgari modo has adesse existimet. Quod autem a t In circuitu,non alarum,sed quatuor animalium statu designat, D non erant more elementorum,sed in modum circuli. Numerus vero alarum perfectionem designat ministerii, & id circa quod versatur ministerium. Siquidem numerus senarius apud eos qui in huiusnodi rebus diserti sunt, non laudatur, verum apud eos qui sensum supergrediuntur nihil habet inutile,ne id quidem φ supplementum suscipiat ex poenitentia proueniens. Porro senis alis composita fuisse spiritualia animalia dicit diuus Dionysius,quarum duabus facies operirent, duabus vero pedes, & duabus quae mediae erant volarent: ut circa sublimiora ac prosundiora suae apprehensionis videatur ipsorum esse cultus, 3 propter quem mediis praeciperetur eximios splendores diuinis sedibus concitare. Quod autem additur In circuitu , propter uniuersorum inspectionem traditum est int' autem, quia nihil latere potest ea quae diuina sunt, ne ea quidem quae a nonnullis fiat in occulto. Cκterum requiem non habent: non Faboriosum aliquid subeant continuo cantu ministrando. Circa sensibi Ieenim creaturam est labor,infatigabilia autem sunt quaecunque dicuntur immaterialia & ibi, ut ait ille fugit dolor, luctus ac gemitus. Non igitur laboriosum aliquid significatur per hoc quod dicitur, Requiem non habent , sed continuus tenor circa diuina laudem, ut i delitiose versentur ac persecta sint ad gloriam de laudem dei. Demum triplicatione gloriae ac sanctitatis intelligere possumus personarum trinitate. Procidret uigintiquatuor feniores. Per tiare nobis significatur ipsos quoque seniores quos considerauimus participes esse cantus ac laudis coelestium virtutum , quum deo referui acceptam potentiam ae victoriam quam de spiritualibus hostibus retulerunt. Consideranda est autem diligentia in narratione distinctionem temporum . siquidem a promissione praesentium

495쪽

praesentium procedit ad futura mon sine prudentia hoc fa, . Λ Lοι ciens, sed oliendens*etiam ante nouissimum praeconium quitur de eorum qui recte operatur , sit aliqua gratiarum actio his qui tῆpore in- defunguntur praesenti laborioso stadio, concedentes praefi- ier nitor gxo termino, quum unicuique definitum sit id quod utile est: extre/utpote recipiendo etiam commensuratas ad futurum & in- num iudi/dissolubile seculum retributiones: siue sit miraculorum ac- cium , id stcessus siue alia quaeritis beneficia. Non igitur cofiguratio er- iuxta graesa Iesum Cluilium dei filium incarnatum, a ministrantibus Ursi vi procedens spiritibus, pariterque cum illis & ab hominibus monem de qui sese praestiterum eximios operibus,de benedictio ac lau- opc τά reo datio, ultimo duntaxat die reposita est, sed etiam in praefen- y tribu ti: quemadmodum is qui conspicitur transitus distinctionu tione in temporum demonstrauit bis qui acute postum pcrspicere. eximmo

ve aliciunt coronas suas. Coronas ante thronum abiicere vi- iudicio.

ctoriam significat, veluti nune quoque in his videre est qui vincunt tu certaminibus t Thronus vero dominationem ac si ni non potentiam designat. Est autem corona regni insigne, qui igi φmnino fatur coronas ante thronum abiiciunt, quid aliud quam certii liis ciat ac verum regnum oc victoriam aduersus omnes, deo per m nobis proflmnia referunt dicentes : Tibi domine ab omnibus debetur pris uere gloria tanquam conditori ac plasmatori, & qui,quum no eta siti hoc lo/sent,produxisti ut essent,conseruasae contines. est,non ta/cΑPVTNL C mea De libro signato sigillisse em qui erat in manu domini, que nul/

tu ereata natura potuit aperire, addidis

uidi in dextera sedent is in throno librμm Hunis: scriptum intus foris signatum sigidisseα quod in i ptem. Et uidi angeIum fortem praedicantem gre 'Nuoce magna : Quis est dignus aperire libru 'ersoluere signacula eius s Et nemo poterat neque in s u . coelo neque in terra neque subter terram aperire libru e p v. neque opicere illum. Et ego flebum multum quod neu γηρ dignus esct inuetus aperire Iibrum neque opicen re illum. Et unus de senioribus dicit mihi : Ne fleueris.

496쪽

D etiam parcemiastes Solomon ostendit in dextera sapientiae reponi, per vitam ea sigmificans dicendo : In dextera ipsius prou.3. vita. Quae vero a sinistris, bona corporis δc mortalem hane vitam: quae per gloriam ae diuitias itinuit dicens: In sinistra liu s diuitiae & gloria. De thro lo vero dictum est potestatem ac eminentiam significet eius qui super ipsum sedet. Quid est autem liber nisi sapientissima de incomprehesibilis dei memoria Z quam Sc Propheta David dc Moles praesigna- .ps .i38. runt:ille quidem quum diceret, In libro tuo omnes scribe-tur: hic aure quum ait, A ut dele me de libro quem scripsisti. Porro intus & foris scriptum esse septemque sigillis signatu, lE hoc erit, ut intus quidem scripti dicantur qui sunt ex Ierosolymis tanquam dei cultores legis ducatu : foris autem siue a tergo de deteriori parte, qui ex gentibus. Septem vero sigilla septenario numero insigne habentia & significantia dierum varietates ac successiones quae in transitorio hoc mudo contingunt,quid aliud intelligendum praebct, nisi φ nemo praeter solum deum exacte scire possit quae in exitu vitae cuiusque nostru expectenturi Aut igitur hoc ita est: aut clausum esse librum, hoc demonstrare volentis est,nullum diuino aspectu dignum haberi praeter paucissimos. Siquidem omnes declinauerunt simul inutiles facti sunt,inutilitate quae

ex peccato Adam contracta est: dc perdiderunt libertatem quae est erga deum. Et nemo poterat. Hominum quide nullus poterat,is autem qui agno similis erat,maxime: quemadmodum etiam per David iam dictum erat, Mane exaudies vocem Peam mane vocando aductum domini per carnem, per quam praesentiam vel aduentum nacti sunt nomines diuinum aspectum , siue ut ante illum sisterentur digni effecti sunt,ab eo qui collapsa erigit & contrita reparado costringit . Propter haec etiam misericors illius ad nos accessus omdinatus est, de propter hunc prophetarum preces exauditae NM.1 3. sunt: inter quas est & illa, Inclina aurem tuam & descende. iEt ego flebam quod nemo dirnus esset inuentur. Neq; enim an restas, gelus neque homo haec assequutus est,ut inquit Iesaias, non senior non angelus, sed ipse saluos eos seeit. Neque igitur

quisquam eorum qui carne carent, neque eorum qui in cnr- ne degunt, neque eorum qui carnem morientes reliqueri t.

exactam accepit diuinarum rerum notitiam inam hoc indi

497쪽

CAPUT XII. Calamen eomplicatum fuisse librum hoc est uniuersae creatae na- Aturae incognita eue dei iudicia. Creatae itaque naturae complicatus fuit liber, nec solum impossibile fuit cuiquam aperire. ed nec aspicere illum potuit,hoc est neque fixis aa diuina iudicia Oculis poterant respicere. Sed qui tatae erant in dignitatis , postquam subiequutus est agni ad eos aduentus. quae antea perplexa & inexplicabilia erant, facile peruia effecta sunt :& quae difficilia,facilia ac prompta fuere. Et uorde fenioribus. Unus de senioribus, siue diuinioribus virtut bus , quae & ipsae ex rerum diipositione quae circa nos contingit gaudio implentur quemadmodum etiam dicit domi. nux, Gaudium fit in cMo ob unum peccatorem resipisceo- Lue itirem Quod si id ob unum peccatorem contingit, quantu erit Bobsecro gaudium propter multos t propter quod etiam prouenit agni confidentia,qui aperuit librum ut cognoscereturis qui propter nostram salutem aduenerat. Quodque hoc ita sit doeuit nos ipse dominus dicens: Non veni ut vocem iu- Hatim stos,sed peccatores ad poenitentiam.

De agno habente cornua Dptem quomodo librum aperuerit.

cee uicit Ieo de tribu Iuda radix Dauid,

qui aperit librum er septem signacula eius.

Et uidi in medio ibroni ex quatuor anima a c 2 lium er in medio femorum agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem er oculos

septem,qμaebunt septem sipiritus dei in ι in uniuersam

terram. Et venit er accepit de dextra sedetis in tbroono librum

Vicit eum qui nos vicerat diabolum. Quis est autem qui vicit 'is qui tanquam deus quidem est leo, de quo patriarcha quoque laacob decumbens vaticinatus est, Vt leo de tribu Iuda:inquam radix vero ipsius David, sicut creator propter Gene. rudiuinitatem: ex radice autem Dauid dictus est eo quod dictum fuerit de radice David virgam produxisse florem pro- IV iupter humanitate. Agnum stantem tanquam occisum. Agnus est

Christus qui etiam praefigurabatur per agnum qui iuxta le- sale pascha immolabatur,& per Iesaiam tanquam ex perso- D na Chris

498쪽

Cap. V .

na Christi dieit i Ego autem sicut agnus innocens qui duci tur ut inrinoletur,non cognoui, & illud: Sicut agnus coram tondente se sine voce, & si quid huic sententiae coforme est quod hominis passionem nobis manifestissime figurauit. Quod autem occisus non dicatur,sed laquam occisus, significantis est quod in morte non permanserit : reuixit enim Christus: Nam hoc est quod dicitur non dari sanctum ut v deret non interitum sed corruptionem : tanquam interi- potu ἀάλοὶ tus quidem,separationem antinae a corpore designet: quod δια ρθο- etiam vere Christo accidisse nullus piorum cultorum recu-ois sat suscipere: corruptionem Vero non. Neque enim perfectae humanorum membroru dissolutioni subiectus fuit, sed quo tempore cori uptionem subingredi oportuisset, eo superuem E Dieiis resurrectio corruptionis vim retudit. Ideo quoque triduana fuit Christi in morte remoratio Siquidem probatus est is qui scripsit naturalem historiam , dices corpora morietium quae ab igne consumpta non sunt,tres dies sustinere,naturali vita in eis agente,ac deinde interitui, imo potius cor

ruptioni tradi. Habentem cornua septem . Cornua potentiam

designant & gloriam quemadmodum 'bi de potestate dicitur: Et omnia cornua peccatorum coningam: de gloria vero, Et exaltabitur cornu iusti in funt scpte Diritus dei. Septem spiritus sunt septem operationes spiritus,nempe sapie-tiae,intellectus.scientiae, consilii, fortitudinis, pietatis & timoris domini' quae operationes efficaciam habuerunt in fanF ctis qui sunt in uniuersa terra. Et accepit det dextra Ddentis inebrono librum. A gnum accepisse de dextera sedentis in throno librum, iuxta humanitatem intelligendum est . quemadmodum occisum esse: iuxta diuinitatem namque nihil proprium est tribus personis ex his quae dep conueniunt, praeter modum productionis ingeniti & geniti ac procedentis.

Quums accepiset libru, quatuor animalia er uia gintiquatuor seniores prociderunt coram agno habeates singuli citharas Cr phialas aureas plenas odoraamentorum,qtis sunt precationes sanctor uni: cutiunt, ' canticum nouum dicentes: Dignus es accipere librum

2r aperire signacula eius quoi ita occisus'illi O

499쪽

CAPUT XII. et io Cap. v.

demisti nos deo per sanguinem tuum ex omni tribu cr Alingua ex populo, ex natione, erfecisti nos deo noristro regnum er sacerdotes: Cr regnabimus in terra.

Quidam sane interpretati sunt haec quatuor animalia excellentes diuiuas virtutes qualescitque illae sint, quq dei potentiam designarent circa mundum ex quatuor elementis constitutum : alij vevo virtutes quidem, sed quae elementis

praeficiuntur,unde ipsum subsistit uniuersum, & quae ipsum

conseruant ut permaneat. Procidrrunt canim agno. Agnii qui .

accepit librum adorarunt omnes qui praescierunt salute quq hominibus exhiberet,& supplicium quod impuris demabus infligeret. Porro seniores habere citharas,concin sum ae suavem sonum signifieat glorificationis erga deriis taureae. vero phialae . mentes quae grata deo opera perficiunt ideo quoque per aurum designatae sunt, materiam ἐ.pud nos pretiosam)quae ex eo quod assidue eriguntur adid quod diuinit est,praemium iuxta progressiim in virtute in ueneriit. Ex his

etiam procedunt odoramenta evaporanti iustae dei aduersum nos irae curationem quae praua Oppignat studia i ideo etiam Odoramenta dixit, non Aromata uratio enim ut di regio xit ille cessare faciet peccata esigna. od autem ad animi curationem sanctorum precatione linterpellci apud deum,& ex veteri testamento maniferiqn est, quum ait Samuel. C Si quis in peccatcrit scabitur pro eo: ex nouo au- i. R. e. tem quum sancti ciomini acceperunt potestate sol- ponuntur uendi peccata ac ligati di . Porro nouu:n canebant canticum, quaeda. quia nouum erat quod iram placaret, quod occisus sit agnus iusmodi Christus ad expiationem ac salute uniuersi orbis: ideo quo- uerba, non que dat' est illi liber ut aperiret ac solueret signacula, ut qui a Samuele per sanguinem suum redem erit nos ex omni natione omni- fod ab Elique linguamam hoc est nouum canticum: propter quod qui prolata, ex omni terra illustrati sumus, discedentes ex vetustate legis longe di/scriptae,& ambulantes in nouitate vitae , edocti sumus cane- versumμε re munera per spiritum sanctum donata. Ex omni tribu olla fum babe. gus. Dicere ex omni tribu & lingua, & non Tribum &lin- ti quare

guam distinctionem docti quod non omnes sed quidam di- opinamur gni habiti fuerint quia suis laborib' caede agni εc per ipsius autore exsanguinem redimerentur. Eifecisti no deo nostro regnum memoria, D ij sacer tes.

500쪽

. D, D facerdotes. Haec etiam iuxta literam iam sortiuntur effectu.rius solet, propterea quod & reges & sacerdotes, dei cultores ac fiderio sitis re les perseuerant. Potest autem & sublimius intelligi ut regesiae emo. quidem sint qui regiam victoriae coronam aduersus astedius capiti habent impositam,sacerdotes vero qui hostiam uiuam deo acceptabilem seipsos exhibuerunt. Qui iuxta hanc interpretationem tradit haberi terram, mansuetis a domino iu- re haereditario promissam, nequaquam inter eos qui a scopo aberrant censeri potest. Et regnabimus in terra. Quod dicut . Regnabimus in terra, iuxta promptiore intellecitum, & qui inuitis videtur, modum vivendi iuxta lege designat, qui ma-Ε svdntroductiuus est,& veluti tradens elementa perfectissimae e versationis secundum Christum , quatenus nihil ad perfectu duxit lex. Iuxta verum autem intellectum ea designat vitaiax beatam perpetuamque ac indissolubilem, quae in futuro erit 12 culo: ideoque in fine hoe insinuatur.

Et vidi et iudiui tanquam uocem angelorum muru

torum in circuitus throni Cr animalium er seniorum. Et erat numerus Norum in riades loria dum er millia

milliu dicentia uo, magna: Dignus cst agnus qui ociscisus fuit accipere poMntiam Cr diμitius, ex sapientia fortitudinem Cr bot rem, er gloriam Cr bene diri

y ctionem. Et omnem erodicta 'M Ut in coelo, Crin terra cr subter terram Cr in muri, er quae in ipsis sunt, omnes audiui dicetes:Sedenti in throno er agno

benedictio cr honor er gloria er imperium infecula

seculorum, Amen. Et quatuor animalia dicentia amen. Etsieniores prociderunt ac adorauerunt.

Spiritualiter vox erat,at non sensibiliter& perstrepitum in aere resonans: ideo quoque calculus praeconij agni quod futuro erit tempore describitur . non quod iam completum est quatenus omnis qui deo adhaeret, & isque ad consim- mationem per memoriam benignarum pro nobis agni passonum prudenti dementia urgetur, ad domini retributi

SEARCH

MENU NAVIGATION