Enarrationes vetustissimorum theologorum, in Acta quidem Apostolorum & in omnes D. Pauli ac catholicas epistolas ab Oecumenio in Apocalypsim uerò, ab Aretha ... magna cura collectae. Iohanne Hentenio interprete

발행: 1545년

분량: 651페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

541쪽

Quoniam in visione repraesentata sunt evangelistae quae Λdominicae incarnationis concernebant dispensationem, ne- Pe natiuitas,tentat iones,praedicatio, crux,dc praeter haec etia resurrectio ac secundus aduentus: Ad haec sanctorii quoq; ac peccatorum recributio : sola autem ea praetermissa erant quae secundum concernebant aduentum : iure postliminununc de his edocetur. Et certe I, Elias propheta veturus sit manifestum est, quu scriptura hoc praedixerit, quae per Ma- Hili. . lachiam vaticinatur : Ecce ego mittam vobis Eliam Thesbitem priusquam veniat dies domini magnus & manifestus, qui conuertet cor patris ad filium & cor hominis ad proxi- . mum suum. De Enoch vero testimonium quidem φ ad ad- Buentum spectat ex scriptura non habemus, praeter transpositionem ne gustaret mortem. Fertur aut ex traditione prae- sene. sconum Christi quod in uariabiliter in ecclesia recipitur, ip- EG. 44. sum quoque venturum cum Helia Thesbite. Venient enim ambo ut protectentur his qui tunc erunt ne fallacibus Anti-ehristi signis fidem adhibeant f de in hoc suo testimonio aget ad tempus trium annorum & dimidii, nam millo ducenti sexaginta dies tantum explent temporis spatium. saccoru autem amictus demostrat hos duos praecedere cum abiectione luctus atque moestitiae, quos Zacharias propheta oliuis zacbac A. assimilat & duobus candelabris: oliuis, eo P producant oleulucis nutrimentum: candelabris vero, quia vehiculum facti Csunt veritatis,quae & per virtutes nomen veret lucis suscipit, et praelucet his qui accedunt,s etiam his contingit qui libere & ingenue loquuntur. Caeterum in conspectu domini terrae stare,quid aliud significare potest,quam 2, accestus liorupropinquissimus erit aduentui iudicis vivorum ac mortu O-rum' Ignis egreditur de ore eorum. Signis inquit, utentur de

ipsi potentibus, veritate illorum coarguentes ea quae in errore ac seductione fient, & eos qui viderint ad fide & assensum attrahentes. O admirandam diuinam bonitatem quς exaduerso erroris ordinauit remedium veritatis : nam per potestatem verorum signorii & prodigiorum sanctos istos obarmans, ut doctrinae sermonibus homines conuertant: praeterea etiam flagellis, nempe pluuiae carentia & igne , variis etiam elemctorum mutationibus,ad hoc tendentibus, ut iis noceat qui ita affecti sunt ut conuerti nequeant,suos aduer- sarios

542쪽

D sarios veris signis pudefacit. Et ita quidem tractamur amentes.Porro saniores dc qui ad conuersionem respiciunt, iuxta p ouis i. illud,disciplina domini aperit aures meas:& illud, Quem dindue .ii. ligit zominus castigat,salutem lucrifecerunt, quanqua vi lente, attame sibi designatam ab eo qui non vult morte peciere.g. catoris sed resipiscentiam. Et percutiendi terram. Iuxta aiu nam bonitatem correspondenti modo ad plagam etiam subiungitur sanatio. Postquam enim Antichristus per omnia signa & prodigia mendacia cunctis factus fuerit illustrior se- Urbessi. cundum operationem Satanae, benignus deus sanctos suos obarmabit per potentiam verorum signorum : ut mendacia 2 coarguant,& eos qui fuerint seducti couertant, ac seducto rem palam traducant, nihilque aduersi ab eo patiatur usque ad terminum suae prophetiae.

Quum s expleuerint testimonium suum, bestia quae ascendit de ab seo committet praelium aduersus ipsos,

er vincet eos, ac occidet ipsos, Cr cadauera eorum iocebunt in platea ciuitatis magnae, quae nocatur stiria tualiter Sodoma Cr Aegγptus,ubi Cr dominus eorum crucifxus est. Et videbunt de populis er tribubus criinguis er gentibus cadauera eorum tribus diebus crs dimidio, Cr cadauera eorum non permittent poni in monumentum: Cr inhabitantes terram gaudebunt suri per illis, er laetabuntur ac munera dabunt inuicem: quoniam hi duo prophetae cruciaverunt habitantes in

terra. Q tamque explauerint tesimonium. Quodnam 3 Quod is qui tuc praesens erit non sit Christus, sed impostor ac perniciosus seductora sed paulo post venturus sit dei filius, cui etiam credendum sit tanquam Saluatori: qui ad benefaciendu h minibus iam olim aduenerit & n ic rursum sit venturus. Bestia quae ascendit de ab D. Bestiam dicit Antichristit, propter crudelitatem & inhumanitatem ac humani sanguinis auiditatem. abyssum vero vitam hominum, amaram propter pec cata , & tristem ac instabilem ob aduersos undique satus aci sibilos

543쪽

CAPUT XXXI. Mi Cap. xi.'ssitos malignorum spirituum. Neque enim ex alia natura Λexurget sceleratus ille , sed ex nostra & humana substantia:

nam nomo erit secundum operationem Satan ς,ut iam dictu est. Haec igitur bestia,inquit, pugnabit aduersus hos sanctos prophetas,& occidet eos, & corpora ipsorum insepulta pro-1iciet in plateis Ierusalem: in ea enim regnabit,tanquam rex Iudaeorum quos seducet, & in omnib' habebit ministros sibique obtemperates. Et dominus apud Iohannem, Ego veni inquit,nomine patris mei,& non recipitis me: si alius venerit nomine proprio,illum recipietis. Sodoma vero & Aegyptum dicit vocari Ierusalem spiritualiter, hoc est iuxta allegoriam:Sodoma,propter impudicitiam & hospitum affli- vctionem, quae tunc erunt in Iudaeis ipsam inhabitantibus: Aegyptum autem, tanquam in seruitutem redigetem ac iniurias inferentem Christi seruis,quemadmodum illa Israelia

tis. Vbi ει dominus eorum crucifixus est. Eorum, nempe horu

duorum testium. Et videbunt de populis. Videntes Iudaei qui ex omni tribu ab Antichristo seducti fuerint , occisionem duorum martyrum siue testium , gaudebunt, nempe P rex suus viceriti ac donis gratulatoriis benigne inuice excipient,& corpora eorum insepulta manere faciet, id in poenam re- pendentes duobus prophetis.

Quod ocelsi ab AntichrisO inoch 9 Elias resurgent,steor Pi e

s ducti fuerant, torore confernabunt.

τ post tres dies ac dimidium stiritus uita

qui est ex deo intrauit in illos, er steterunt

sμper pedes uos: Cr timor magnus recidit si per eos qui uiderunt ipsos. Et audiui voacem magnum de coelo dicentem ipsis: celidite huc. Et ascenderunt in coelum in ipsa nube, cr uiderunt eos inivsici eorum. Et in illo die factus est terraemotus ma*gnus, Cr decima pars ciuitatis cecidit. Et occisa sunt in terraemotu nomina bominum septem millia, Cr reo

liqui territi fiunt er dederunt gloriam deo coeli . vasecundum abiit, π ecce tertium uae cito uenit.

544쪽

D Vbi aequali dierum numero mortui fuerint cu annis proluit quide phetiae ipsorum ait eos resurrecturos: et rursum adhuc ex te- Graecum porali significatione a futura rei consummatione ad praete-eκepitar, ritam trans pulsus,& in hoc incommutabilem eorum quae si-ε τη ni gnificantur inanifestationem sapienti quodam modo cum χρονικὸς debita diligentia ostendens. Et timor magnus cecidit. Timor πάλι υ magnus dictus est, siue qui etiam sensibiliter tunc continget,sλωσο quum haec fient:aut etiam alio modo : sed parum circa haec

eos, uerum occupari oportet, quum utrumque iuxta diuinum benepla arbitra/ citum praebeat id quod salutiferum est animo eorum qui vimur omnis gilare cupiunt. Et ascenderunt in eoelum in ipsa nae. Semper

noro E nubes ministra est in diuinis rebus, illisque familiaris est, poneda Ll iuxta illud: Nubes & calleo in circuitu eius,vεφέλη enim, id ετuias est nubes,dicta est ἀπο τ cou vcs u ,id est a nebulis, ubi den-

attentare statem & aquositatem abieceri: t: qut nebulae ex exhalati ausi sumus ne humidae lubstantiae natae sunt per evaporationem acci- u/d non pere subsistentiam. Igitur quum nebulae sint appropriatae ad uno in loco esse nubis,cospicitur in ipsa quaedam obscuritas cum aliquo dormitat si splendore qui a refractione radi; solaris ex incidentia permfuisse repe citur,ideoque semper diuinis manifestationibus attestandorimus in commiscetur: illud designans, diuina neque omnino no- Graeci eo/ bis incerta sunt,neque omnino manifeste praebetur: sed ve- dicis ex/ luti purae lucis illustratio per obscuritate manifestatur. Iux-e sone. ta hunc ipsum sane modum etiam nuc ministra fit nubes asi Hic F censui prophetarum in coelum, atque ob id, ut moris est in quide σκν huiusmodi,cum articulo assumpta est, siquidem in ipsa nubetor toto eos ascendisse dicit, ita tradente articulorum initiatione quς hocscho/ rei alicuius praecognitae expensionem admonet, veluti pati

liovccp - lo ante suggessimus. Et de nube quidem hactenus conside- μ c pit ratum sit,i νεφέλη, id est nubes , quantum ad elymum spe- pro clara ctat dictionis, ex eo dicta sit m substatia habeat garo ν φους,

ac rara id est a nebula, quae omnem cras stilem & aquositate excus- nebula, ν - sit humida namque exhalatio nebulas constituit, qua exha-φος aute latione in pluviam discussa.& velut emissione faeta,quod ex

pro nube ea manet indigestum ad nubis cedit generationem : in qua Attam n propter raritatem & quandam obscuritatem, caliditas etiam

quia fa/ siue solare lumen libenter immoratur, ut sit veluti nebula ilerie lite/ - luminata ac pellucida. Et occisa funt in terraemotu nomina. Spe

- ρυ cialiori usus est promulgatione. Neque enim nomina occisa sunt:

545쪽

CAPUT XXXII. 133 Cap. X I.

sunt: quomodo enim fieri posset ut in ordine siue aciem re- A Pem digerentur,quae absque subiectae rei productione & produ- ter inoaercuntur & esse desinunt, veluti declarant viri in his rebus eru hac dicti diti 'Sed intelligendum est dictum hoe, quod illi sint occisi ης Nabent aduersus quos nomina sunt posita. pro rara

: T septimus angelus tuba cecinit, Crfactae scholii aesbunt voces magnae in coelo dicentes: Factum pit se

est regnum huius mundi domini nostri Iesu i Achristi,er regnabit in secula seculorum. Et pro Garigintiquatuor seniores qui fiunt in eoi pectu throni μο μυdei, quisedent,per sedes uas , ceciderunt in faciei

suas, er udorauerunt deum dicentes: Gratias agimus ,- tibi domine deus omnipotens,qui es Cr qui eras, quom uertendoniam accepi)ti potentiam tuam magnam, Cr regnasti, h mer Gentes indignatae sunt. Et uenit ira tua Cr tempus mortuorum ut iudicentur, Cr reddas mercedem fervis quia bietuis prophetis, cir sanctis, Cr iis qui timent nome ture, ritat r

Buccinatio septimi angeli ostedit quae sunt tertii Var,ne- i- 96-pe voces magnas in coelo resonantes, decretum ac sententia inducentes,nam hoc sibi vult earum dicere. Quid est igitur Absit in quod notum sit Factum est regnum Semper quidem deus proiregnat,neque incoepit neque desinet , siue omnia intelligata dis otiratur, siue intellectu non attingantur: neque enim cuncta co- g re plectitur humana intelligentia, imo sine initio & sine fine mur,uer uniuersorum dominus est dominator. Quoniam autem m i- tenore danus principatus ac regnum quandoque ipsi ostenditur no φ λην insubiectum .suis intumescens vanitatibus: hinc autem accedit nebulam eorruptibili huic mundo veluti per somnium gloria ad per- tritionem, dum quidam regnant ac tyrannidem agunt ad- καθ' P. G uersus

546쪽

D uersus eos qui quatiuntur ac compescuntur, non tamen veiare,sed veluti per speculum ac simulacrum : solus is qui verὸ deus ac rex est perpetuo principatu ac potentia , dictus est principatum tenere ac regnare in secula. ceciderunt in Mursuas. Quoniam casus etiam significat vulgarem corporisdi vositionem, ne hoc suspicareris, subiunxit In facies suas qui honor debet heris tribui ab his qui minimi sunt ac inferiores in honore. Et venit ara tua Ic. Quum hactenus cum his qui olim fuerunt plurimum remoratus fueris: in nullo enim tua fruiti sunt bonitate,nunc opportune venisti.Te pus autem mortuorum dicit tempus uniuersalis resurrecti nis, in quo unicuique conuenientia dabuntur praemia . Peth prophetas autem & sanctos ac timentes deum,intelligit tres ordines illorum centum octogintaquatuor millium qui deo fructum adferunt: nempe apostolorum qui digni habentur prima sorte, & ut constituantur super duodecim sedes. Similiter & prophetas potissimum dicit eos qui immania sustinuerunt regum aduersus se exasperatorum supplicia. Pu- . sillos vero dicit minores sanctos, magnos autem qui maiori praecelluerunt sanctitate. Verum quia duplex est timor. unus quidem initialis & alter consummatiuus t initialis est eorum qui nondum acceperunt ut impune auderent accedere : per*ctus vero eorum qui iam a deo assumpti sunt. s qui etiam semper verentur ne quid sibi desit eorum quae decet esse in his qui vehementer amant. Non opinor reiicien- . dum esse quod a sanctis 3 separati sint ij qui timent di quasi pusilli sint qui vero timore tenentur, magni vero qui possunt confidere sicut dictum est, ac confidentia timorem c mitari. Utrisque igitur conuenit timor ob retributione quae fit iuxta dignam eorum quae in vita peracta sunt remunerationem et magnis quidem , quod non satis fidant hoc ip- sum sibi contingere absque defectu r pusillis vero,quod certo sperent se saluandos etiam dum seruos dei grauibus afflixerunt malis, aliaque absurda patrauerunt opera , quibus

conspurcarunt ac corruperunt terram.

et e prioribus ecclesie persequutionibus,b iij quaesub Antichrassosςnt.

547쪽

c Ap UT XXXIII. α3 Cap. T apertum est templum dei in coelo, crE apparuit arca testamenti domini tu temae

pio buo. Elfacta sunt frigura Cr uoces ac

tonitrua Cr grando magna. Post gratiarum actionem & gloriam datam ab angelis de

iis qui vitam duxerunt angelicam, apertum fuisse coelum dicit,uilamque fuisse arcam testamenti, coelum vocans cognitionem plus quam humanam , in quo etiam recondita sunt quae oculus non vidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt,quae praeparauit deus diligentibus se. In hoc eo gnationis coelo area quoque testamenti visa est i quid autem voluit per hoc visio ipsa significaret Quod, quemadmodum illo tempore Mosi dictum est, ea quae ipsi iubebantur significativa esse nec veritatis efficaciam habere, Vide, inquit omnia facias iuxta typum qui tibi ostensus est in monte: ita nunc quoque haec enarrantur, conuenienti modo attollendo cognitionem eorum quae videntur ad coelestem sublimitatem. Et quoniam dum arca testamenti Mosi demonstrata est,apparuerunt praeparativa fulgura ac tonitrua circa molem in quo deo placuit ut haec oracula darentur, quae irrationalibus ac ferinis tradebantur ita etiam hic ad ostensionε arcae consequuntur ea quae huic conueniunt visioni. rtfMeia funt fulgura. Floe est tertium Vae quod peccatoribus prς- paratum est,quemadmodum aspectus bonorum quae seruatur sanctis, qui interim discerni non possunt inter homines, sed per apertionem templi dei in eoelo peruenitue adeorii cognitionem. Tunc enim qui probe vitam peregerunt. re' enerationem nacti, bona consequentur quae reposita sunt in regno patris.

Etsignum magnum apparuit in eoelo: Mulier stio pata sole, er Iuno sub pedibus eius, er in cap te eius

eorona stellarum duodecim. Et praegnans clamat par turiens: σ eruciatur ut pariat.

Mulierem hanc nonnulli dixerunt esse domini matrem. Quum enim paulo ante narrauerit ea quae Antichristit con- cernebant, postquam hune dixit instare, quodque eius se

mones a satana deprompti sint, st satanas studiose ae frau-o h dulenter

Ex'. sa

548쪽

Cap. XII. . APO CALYpsis D dulenter nitatur persuadere ut qui Christo iam addicti sunt,

per imposturam ad te transfugiant: qui etiam cos qui fueriit ab initio incarnationis dominicae malitiose aggreuians, ex horum similitudine decet tione proposuit instituere: & maxime Hebra os, qui proprias de Christo prophetias magis ipsi attribuunt quam Christo: Hoc sane modo disposita rauce, proponit nunc domini dispensationem propter nos factam,tanquam iam persectam, ita ut nulla futura sit quae illi se possit adiungere. Ideo matrem quidem veluti puram & a terrenis rebus separatam in coelo esse strabit,& non in terra, E tanquam angelis aequalem. Porro sole stipata sit,& lunam nauaria. habeat scabellum pedum, Habbacuc idoneus est ad persuadendum quum ait: Exaltatus est sol, & luna stetit in ordine. suo: solem dicens iustitiae Saluatorem Christum, eo quod euangelica praedicatione veluti exaltatus sit & sublimior cffectus : luna vero,id est Iudaeorum synagoga amplius non susceperit augmentum : neque enim post Christi apparitione deinceps per proselytos accepit augmentum, imo diminuitur potius, tum Iudaei ad Christianos accedunt. Sed S solestipatam fuisse possum' accipere, quod beata virgo sole spirituali siue Christo operta fuerit: & quod luna cultum designans legalem , veluti diminuta sit ac seipsa minor effecta, per spiritum euangelicum loco mota . fortassis autem ad id F quod significatur masis consequens suisset dicere, no quod mulier fuisset circula sata sole,sed quod circundedisset poti

solem in utero inclusum. Sed ut ostendat 2, etiam is qui utero gestabatur dominus,& sua matre & quavis creatura eminentior erat, protection ait ipsum circundedisse matrem. Rursum vero alij hanc mulierem dixerunt esse ecclesiam,

hae sole iustitiae Christo stipata est:& lunam,id est isnag gam sub pedibus eius , tanquam iam vetustiorem effectam

posuit: Sc quae sequuntur omnia congruo modo adaptarunt, vi Andreas & Methodius. Et in eapiis ritu 3 comis. Corona

in capite mulieris ex duodecim stellis coiistituta, sancti sunt Apostoli. Porro sp praegnans clamet cum cruciatu ad partu, i sta ες riunt Iesaiam filium Amos dissoluisse , quum ait priuiquam parturiret peperisse.& prius quam accederet labor pariendi effugisse & peperisse masculum. Nam utrisque contigit vi gini. Etenim clamauit & in angustia erat, verita ne sponsus ipsam.

549쪽

CAPUT XXXIII. α3s Cap. XII.

ipsam crimini adulteria obnoxiam duceret: quod etiam ait: δε euangelium, quum occulte vellet dimittere eam. Quoniam Huri autem successit huius suspitionis liberatio , confirmante an gelos tum esse ex spiritu sancto , tunc & ipsa effugit omne quae se cruciabat molestiam.

Et usum est aliud signum in coelo: σ ecce draco rufus magnus habens capita septem Cr cornua decem, er Muper capita ipsius septem diademata, Cr cauda ipsus trabit tertium partem stellarum caeli, Cr nisi eas

in terram.

Draconem vocat Satanam , eo tortuosus sit: rufum au- Blem, quia cruentus & iracundus. Caudam vero dicit hoc loco aerem,quod ab illo non ceciderit diabolus: nam quo modo ab eo cecidit,qui iuxta Paulum habet in ipso potestatem, dum ait: Iuxta principem potestatis aeris huius Capita aute Epbr.2. ipsius dicit sceleratiores eius potest ales, & spiritualibus Operibus aduersantest aut septem nequitias quas Solomon dicit Prou.2ς est in eorde inimici. Et cornua decem. Cornu potentiae ac E T Mo- gloriae significativum est. Decem vero cornua, aut peccata NUMEN quae decem praeceptis legis opponuntur, & perfectos cona- TIS AN - tus satanicae apostasiae: aut regni diuisiones quae nitidum ad DREAE. ipsum feriit, ut qui gaudet semper dissidiis. Porro septe diademata quae super capita ipsius imposita sunt, aequantur ca- Cpitibus numero: qui enim in daemoniacis operibus vincunt, inde coronas gestant, unde laboribus ac sudoribus victoria retulerunt. Et cauda ipsius trahit tertiam partem stestarum. Tertia pars stellarum dicti sunt hi qui ' circa novenarium trinitatis numerum disceptant, veluti sunt Arius & Macedonius. Desertum vero ad quod veniens nutritur ecclesia est, P deserta sit a malis,& sterilis a corruptione. Caeterum P cauda trahat tertiam partem stellarum, hoc etiam modo considerari potest, ut duo quaedam per haec significari existimemus: aut primum ipsius de coelo casum, cum angelis qui una cum ipso se a deo separarunt per extremum inuidis motum: nam haec est cauda . Primum enim elatio quae ipsum traXit, ad inuidiam obarmavit. & hos in terra detraxit. Aut inimici motionem seu casum de coelo post confractionem sui capi-G iij iis, quam

550쪽

cap. XII. APO CALYps Is

t , iis quam a discipulis domini sustinuit,qui ab ipso potestatem

acceperunt calcandi supra serpentes N icorpiones & iuper' omnem virtutem,malam. siue postremum motum dicit,quo deiecit eos qui firmi no erit a coelesti intelligentia, qui tro-- pice dicti sunt stellae propter splendorem in baptismate su-

ceptum. Et mist eas in terrain. una enim secum deiecit ma-

Tiniam angelorum partem , perluadens ut pariter a deo discederent,ac terrenos fecit eos qui fuerant coelestes,& ten bras illos qui splendidi fuerant in modum stellarum.

Et draco stetit ante mulierem quae paritura erat ut quum peperisset, filium eius deuoraret . Et peperit E flium masculum qui recturus erat omnes getes in uiringa ferrea. Et raptus est filius ipsus ad deu Cr ad thronum eius: er mulier fugit in desertum, ubi habet locuibi paratum a deo, ut ibi pascant eam diebus mille duae centis sexaginta.

Quod steterit Draco insidias moliens aduersus partu ,hoc signincat o multam adhibeat diligentiam ubi aliquid productum est, quo molestiam adferat:& quaenam har sint,iam dictum est Et raptur est filius ipsus ad dei Pestifer draco initimi. sidiatus est. & Herodem extimulauit ut infantes in Bethi hem oceideret, quasi inter illos etiam Christum interem F pturus esset: puer autem insidias effugit dei patris prouide-tia, qui Ioseph oraculo admonuit ut eo ipsiusque matre al- sumptis fugeret in Aegyptum. Salutem itaque in raptu co- mutauit dicens: Raptus est ad deum ad thronum eius r hoe est ex diuina prouidentia & dominatione puero ad salutem disposita, nam hoc significare vult Thronus. Ee mulier fugiei' desertum. Mulieris fuga ad desertum , significat Hectoria fugam , qua in Antichristi aduentu facto per operationem Satanae,sugient praeeipui omnium qui in ecclesia fuerint, a ciuilibus turbat onibus mundanisque voluptatibus fugientes annos tres & dimidium, tantum enim temporale explet spatium mille ducenti sexaginta dies.

De commisso prinlio into sanaos angelos'prauas potestates, di da easu draconis.

SEARCH

MENU NAVIGATION