장음표시 사용
151쪽
sias antecedentem morbi causam, uniuersim cete iri iussimus, nobis peexequi stram oppo ni rate succedat, aniniaduerte vin imprimis est, odi potiune tunc causam morbi antecedentem, humorem nempe sua quantitate, & qualitate tale, qualis causae coniunctae excitandae, fouendequ aptus natus videatur, & sit, ubicunque vasorum corporis sedem habue-
vir, per pharmacum inde amoueri, forasque pelli, quando haec potissimu 'usa antecedens urgeat, perindeque pellenua indicetur; Sta6c cu hoc, ipsum pulsionis opus pharmaco perpetrandum toleretur 3 Vrget sane sta tim ipso morbi principio, quando per id temporis semper, si quo alio, ex
antecedenti morbi causa, ipsa coniuncta, viri cum morbo, fieri videatur, reliquis enim temporibus, quibus morbus ad factum esse magis accedit, Vt coniuncta causa urgentior, ita ferE antecedens ipsa depressior . Atqui ne interea vacuationis eiusdem tolerantia adsit, rationiuiliter aestima dum, si tum ex parte virtutis pellentis, robur sussiciens, ac promptitudo ad'G tum ex parte humoris peccantis ad ipsam evacuatione habilitas, Mdisposa tio praesto sit 1 tum denique si viarum, seu ductuum, per quos facieqda vacuatio est,anroto omni impedimento, desiderabilis aderit aptitudo.Qusd ad virium robur spectat, quo nempe liceat, pharmaco irritanti expellentem facultatem susscienter ad expurgandum quod cupimus excitamaee, profecto per morborsi initia uniuersim illud tantum, taleque, si veIunquam morbi, existit, ut vires tunc firmiores, constantioresque ad laborem quemvis merito censeantur; Nec enim iam admodu tune iis dissimiles sunt, quae pride erant integra valetudine, puta quod impera morbi adhuc nondu ita lacessitae afflictaeque sint . ut postea reliquis scilicet mor. hi temporibus esse, ut plurimii, solent; quare si quo morbi tempore a tecedentis humoris euacuatio, per pharmacum, iecundum tolerantiam .
facienda sit, ipso maximE principio facienda ; Quod si sorsam interea vis
Ies partium, quς Operi conficiendo deseruiunt, rumi opere langueant, MVacuationi faciendae repugnent, *pissime enim per initia morbi conti git illas plurimu affici, atque tales ex propxijs inditiis, de quibus alibi dictum, apparent in utique ne tunc illis ultro labefactatis, Nernarum in sa abeat in deterius, incumbendum reparationi, Instaurationi ve earum prius, saltem per solum, si nutritio non admittatur, dein pharmaci opus Dermittendu est 3 Ita namque desiderata per pharmacum euacuatio, faes lubriter, & citra noxam, per initia morbi, imperabitur . Caeterum 'uoniam ea eatenus solum succedit, quatenus irritante pharmaco, dc pellen. te natura, ut saepius. dictum est, humor ipse dispositus, per vias apertas foras erumpit, adeo quod non unius artis beneficio, ut quae per venarum reserationem chirurgicam fit, ea ad votum succedat, sed insuper naturae ipsius coagentis necessarius est concursus, sine quo vacuatio per Pharim cum impossibilis est ; Iure sane fit, ut difficultas hie oboriatur non Imis; an porro per morborsi initia, pellendus humor ita se habeat, viaeque ipsc ita paratae, expeditaeque sint, ut vacuatio expectata facile per pharanach sit successura i Quando certi simus per eade morbi tempora, viribus qua' quam valentibus, Mad agendii bene se habentibus, nihilominus ex quo nunqu1 natura fauet, expulsioni, nisi humor pellendus excrementitius . M inutilis iam per coctione fuerit sufficienter iudicatus a Atqui permor' horum initia adhuc cruda sunt omnia, immo si vel alias morbi, ea valde talia, nec perinde viae satis paratae sunt, cum crassities, visciditasque, eruditaris pedisequa, obstructiones pariat ubique locorum . Igitur cum
1esiisse habeat, impossibile videtur, per morborum initiat vacuatione
152쪽
ver pharmacum utiliter, & GmodE sore ventutam . Verum qu iamnumoriam cruditas duplex est; Vna scilicet, quae propriε cruditas dicitur. quae illis ipsis inest, dum ab assumpto pastu parum distantes, certisque n.
stri corporis vasis consistentes, inibi, caloris conquentis ope, plenam sectionem elaborationem vE , ad persectam usque trasmutationem in sanguine , nutriti vh demu substantiam, expectant; Cui cruditati, cinctio ea, quae proprie coctio est, meritissimh aduersitur, quatenus puta insitus nobis calor, facultatis naturalis beneficio, in eosdem humores iniur gens, eosque bellE conficiens, iuxta subiectae materiae varietatem, facit, viijdem, delectu quodam, partim in optimi alimenti substantiam . vel in illam demum nutriti permutetur; partim vero excrementitit, inutilesque,& virtutis pellentis vi omnino rei iciendi iudicentur, tande aliquardo opportundex puigandi ; Altera autem cruditas impropria est, quae iuexcrementit ijs, tum alimentitiis humoribus saepe inest, dum hinere dchitam ita propriae constitutionis conditionem, seu symmetriam, vel frimis, vel secundis, vel demum aliis qualitatibus pratergrediantur, Vt natura: ipsi iam molesti euaserint, de nox ij i Cui similiter cruditati, impi
pria aduersatur coctio, per quam ipsemet insitus calor, vehser te, dum optimum quodvis, naturalis facultatis ope, molitur in nobis, vel arte adiutus, eosdem ita humores alterat, corrigitque, S in modu redigit, ut aut hi pristinae restituantur inditae symmetriae, aut ubi iam modu nimis, ad corruptione penε, excesserint . in quid saltem minus noxium, & quaquam excrementitium, ac inutile, in tamen magis amicum reducantur. Cum utique vera sint omnia haec, licet per morborsi initia, dum antec dente causam pellere contendimus, cruditas semper vigeat, quia inquam antecedens causa ita a recto iam deuiet, ut mox in coniunctam sit permutatura; non quaelibet attamen antecedentis humoris cruditas vacuationi yer pharmacum aduersa est, nec quaevis semper, ante euacuationem huiusmodi, coctio est expectanda, ita ut nunqD1 per initia morborum GProttun h pharmaco i ii concesLm videatur; Etenim non dubitaneu, quincoctio propriε dicta cnme vacuationem huiusmodi nece ssario antecedat, cum certi Limus, sola excrementa, pharmaco irritante, & natura pellente , per vias idoneas, soras expelli, quae sanε nusquam excrementi rationem habent, antequa eorunde profriae coctionis iuditium perfecte sit ce-Iehratu, dc nisi illuci tale praecesserit, nunqua expulsioni eorum fauente naturam adesse , certum est I Adeo ut si antecedens morbi causa, humor sit sua natura utilis,&alimentitius, qui mox extraneam adeptus si conditionem , per quam a iusta distet symmetria, ut crudus saltem improprie veniat appellandus, quia inquam tensim per partes degener factus, mor. hum ia fouere aptus est, quoniam nondum per morbi eiusde initia ille ita A propria syrrmetria distat, quin cum eade magnam etiam habeat similitudine, iure tunc sub iudice adhuc stat, nec dum pristinae integritati, ut
retineatur, restitutiis est. nec minus per coctione, excrementitius, ut expellatur, iudicatus est 3 Quamobrem perperam. & inutiliter, huiusmodi antecedenti humore ita se habenti, expultrix facultas in eum, per icitemporis, pharmaco irritatur . Atqui si humor, antecedens itide morbi causa. excrementitius fuerit, quippe iam talis iudicatus, per coctionem
Droprie dicta, extiterit ut plurimu squidem talis est aliter sine dubio ii Ietractandus. i Namque nisi cruditas impropria euidenti fuerit impedimento, ille quanto citius, per morboru initia, si non omnis, eius sit temrars maior, pharmaco irritanti, deturbari potest, in hunc squidem tittio
153쪽
Hirtus expellens excitata, sine difficultate, munus expulsionis suum. per vias coniuetas, pleno fure, exercebit a Porro humor hic quamqua inutilis, &excrementitius iam coctionis propith dictae beneficio iudicatus. ω vel forma, ae positu, ab alimentitio, & utili seiunctus, vel forma saltem ab eo quomodolibet separatus. adhuc tamen ille fluidus ,&ad expulsionem paratus, dispositus-esse debet; quando plerunque ob alienam impraesiam qualitate, per quam ille a iusta symmetria daecedens, crudus -- proprih nuncupatus, crassus, viscidusque adeo sit, ut validius consistens,& oohaerescens, non facit E per consuetas angustas vias foras erumtat, in aluumque profluat ι Et licet pharmaco irritanti virtus expultrix in ipsum concitetur, attamen aut difficith, aut impossibile est, ipsum E loco moue xi; quod si adnitaris, necessario viribus omnibus defatigatis, summu Gatinget Urotantibus detrimentum 1 Quod aute, ut plurimu , etia per mo
borum initia, humor hic, quatenus antecedens morbi causa est, si non omni, maiori salte sui parte, vel tenui, vel mediocri est consistentia praeditus, quod ut nec dum ille morbu actu facit, ita necdum minus causae coniunciae morbum actu facientis naturam assequutus sit; Ideoque per ea tempora, eomode irritanti medicamento, facultatique expellenti ob. iEperet, soras iacit E effluxurust merito ex arte, eum licet tunc medicamento depellere 3 Veruenimvero primum, ne per suam cruditate, qualemcunque, ille maiori, vel minori, aut demum quanta sui parte, cras. siis, viseidus, ad vacuationemque impeditus, vel mauis adhuc tenuis,
fluidus, promptusque sit, tum sane ex propria humoris specie , multifarigalibi demonstrata , tum ex motu, & effectis praenoscendum, quipphitane validiori, an minus valido medicamento, seu pharmaco, demol. endus fuerit, fiet conspicuum i Nam posito humoris huiusmodi pharmaeo deturbaruri consistentia per initia morborum tenuem esse, vel saltem diocrε ut possibile est tunc tuto, atque iucundE eius deturbatio, seu demolitio per pharmacum assequetur ι at si illi crassities, visciditasque insit, talis ea minor expectabitur . Sed praeter aptam humorum purgandorum dispositione, ductus adhuc vacuationi moliendae communes omnes, peripla morborum initia, liberi esse debent, patentesque, ut apposito pharmaco irritanti, & virmii expellenti, sint obtemperantes, quia quo illi magis tales, eo generosior sutura expulsio, quo autem minus, eo semper Iarcior ι Quod autem per initia morborum, ut dici iam est, causa antec enti maiori ex parte tenui, & fluida existenti, difficile est vias adeo Omnes obstrui, qui a non facit. medicamento reseraturae sint. hinc euenit aut neque ex viis, impedimentum, vacuationi huic salte mediocri, per ea tempora, esse possit ; Hanc tamen viarum, seu ductuum conditionem; tum morbi species, mos, atque progressus, unacu simplomatibus, morbum, Ec causam sequentibus, in determinato habitu corporis, indicant; tum prae incipientium causarum, antecedentem ipsam causam parturientium, occasio, satis apertam facit; Sane vero hoc, tum viatu, tum humorum, alterutrius is impedimentum, potissima causa est, ut per ipsa morborsi initia fere nunquam radicitus, omnis morbis somes, pharmaco potenti, extirpetur; quandoquide ille licet, ut plurimu excrementius, expulsionique consecratus iam pride iudicatus humor fuerit, quia attamen tunc, vel mitori ex parte iam crassus , de viscidus est nec omnino fluidus, aut salte viae, per quas iesemet interpellendu transire cogitur, Praepeditae , ac pene constrictae iunt hinc fit, ut pcr ea tempora abvsaiaue potentioris pliaria ci nece io abstinenda videatur . ne runc
154쪽
fortasse repentim vehementius humor concitatus, perniciosi aegri co eulsione in ipso consillat itinere, seu potius iter impeditu inveniens, ali impetu ruat. 3c detrimentu aliquod grauius praeter spem inserat ἔ Quint etenim Pharmacorum per secessum purgantium duplex praecipuus Ur 'do sit, ut superius diximus, quippe ex his potentiora aliqua sint, & bc-nigniora aliqua , ideo licet potentiora tunc periculosa, ab usu nihilonitimas benigioris abstinere nequaquam oportet, ex eo quoniam nihil noxii suspicandu ; quin potius contra, quae fortasse deest humora dispositio, ac viarum Ieseratio, ea per ipsum quadantenus sit futura, ut quamuis interea humoris omnimoda vacuatio speranda non sit. speranda saltε quae valde sit profutura, per qua scilicet natura, quasi leuata sarcina , pi 6-ptius supra reliquia sit valitura, ne subinde coniuncta morbi causa ulterius crescat; Qti modo vero illud tanta praestet sic explicandui posteaqua asi sumptu pharmacu ventriculo continetur, primu caloris nobis inditi ope calefit, atteriturque, ut eius tande tacita facultas naturae inimica, solutis quasi vinculis, exurgens proferat vires suas,&quamqua interea pharmacum maiori sui parte stibiistit in ventre , eius attamen tenuior quaedam portio irrepit per vias conluetas in corpus, SI Ouod crassum, viscidumque obhaerescens attingit, illud acri qualitate quacia attenuat, detergit, & Οmniquaque fluidu reddit. reseratis insimul ductibus, per quos id ipsum mox
est remeatum:atque ita unico actu, duplex opus intendit; virtute nempe ipsam, ad noxisi. & inutile, quod corpore contentu est, foras expellendum irritat s Et humores attenuans, ductus etia communes non paucos,
magno aegri usu, aperit ι inod esuide non omni pharmaco, sed illi duntaxat concessum est , quod in mediocriu ordine continetur; quandoquide maligna, ac potens, dc quod pernitiosa, nobisque a toto teperamen. to infensa nimis potestate, donatu est, nunqua E ventriculo in corpus subeat, sed vix patefactu , cum ultro ferri non possit, ab excellenti illico facultate , totu, Viribus totis, foras excutiatur; atqui quod benignsi est, ἁ- iud pluribus sui partibus omne serEpervadit corpus, vel uno certh urinα argumento, quae illius odore, coloremque passim repraesentat . Et quid per pharmacu morbi causa antecedens sic opportunE demolitur ; Verum quando insimul ea phlebotomia etiam depopulari oportere contingat. merito de utriusvis ordine tune quis dubitaret; Attamen ex his, illuci
semper est Praeferendu, quod faciliore alteri, commodioremque aditum parat; Phlebotomia aute ad pharmacia, veluti quaedam praeparatio est quod phlebotomia cito, ac tuto copia minuat . ut deonerata inde natura pharmaciae melius faueat, tum quia ex multitudine arctiores viatii ductus evadant, laxiores aute, ea sublata, tum quia minori faciliorique labore tunc pellatur quod reliquu est , quam quod multu antea fuerat congestu . . a phlebotomia ergo iure exordiendum est 3 Et certei magis, si qui peccat humor, caulaeque antecedentis ratione habet, invenis, unacsi utili hu-naole conclusus , seruore aliquo, furoreque, quasi concitatus, huc, il- Iuc ve quod amodo agitatus, praecipite se sore ostendat, ut plerunque fit; runc quippe, sugatis omnibus medicamentis agitatione augentibus, Scmotum. inter quae pharmacu est praecipuu . quieti potius incumbendii, ut malum deterius evitetur, ut inquam aligmentu causae coniunctae . quod fortasse per defluxum ex agitatione possibile est , auertatur; ut in luperco fusio S distractio humorvomnium. subindeque arctior eorunde in abditis inclusici , & ad euacuandu inepties euidentior, interciliatur; ut demune cum adhuc viae nondu sussicienter patentes, & apertae tint, ex agitatio-
155쪽
aas ne ipsa tune praeceps queppiam ruina parti principi inseraturi tunc itaqua
a pharmaco, quod haec praestare aptum est, prorsus abstinere est necessastium Siquidem licet comotus humor promptius foras erumpat, impetus tamen comotionis nimius, regulare per pharmacum impedit vacuatione, quae inquam irritante eo, natura autem pellente, perductus congruos celebrari consuescit, &mauis, si per vires liceat ab ipsa potius phlebotomia inchoanda vacuatio, est, cum per illa valde facile furor iam fortasse vigens compescatur 3 Et por hic ordo seruandus est, si evacuandus humor secunda vasorum serie, nepe invenis, contineatur solum, quoniam si simuletia in prima, puta in me senterio, ille resideat, ut insimul quoque inde ille vacuandus videatur, proiecto nisi furor ia dictus summopere urgeat, ut idcirco in comodum aegrotanti aliquod impedat, a phalmac temper inchoanda est, ne tunc fortasse dum secunda vasoru series per phlebotomiam exinanitur primum, interea faeda illuvie e prioribus sedibus rapta, illa eadem ultro repleatur .
cause demolitio proponitur , atqui inprimis demon
stratur , qua ratione illa , ne ultro ex antecedenti crescat intercipiatur .
quidem abolendae causae antecedentis artificium tale est,' ς-quale hactenus docebamus, causam modo coniuncta, qua te
V m nus ex arte permissum fuerit, extirpare doceamus oportet ιPorro aute ea cum ex antecedenti oriatur , foueaturque, si cuti antecedentes ex procatarticis, seu praeincipietibus fit, de conseruatur; atque intercausandum morbum, haec, ut illa, simili sea progressu, gerat se se, nempe quod primu incipiat, & crescat, demsi vero facta persistat, sane merito intercurandii morbum, quonia utraque, non quatenus stat stilum , sed quatenus fit, & crescit, ita abolenda est, ut non tantum quod, morbi factum est dissipetur, sed praeterea nh vltro inceptu Progediatur, intercipiatur omnino ; Ideo posteaquam id de antecedenti musa hactenus tactu est, rationi modo consentaneu est, ut de causa con iuncta idem agamus i Haec vero quamuis ita causam antecedente consequatur, ut illa sublata, ipsa met vi teriori prorsus careat augmeto, ut ideo etiam ipso curationis aggressi, 'uo primum omnimoda causae anteceden iis destructio architectatur, eiusde coniunctae causae augmentu arceri facile possit , ut non nisi deinceps, quod illius factum est, dissipandu relinquatur, nihilominus ex quo impossibi id est , causae antecedentis partes omnes ab initio simul dissipare, quin adhuc illaru multae superstent, per quas ulterins coniuncta causa foueatur, & crescat; prosecto ut contu ncta
muta haec, una cum reliquo antecedentis funditus evanescat, modia originis. ω conseruationis unius ex altera primum an imaduertere, eundem
que demum, quo ad possit, intercipere opus est ; Etenim hac ratione, &ordine, quod antecedentis causae relictum est, coniunctae vero facturum aemne , & quod iampridem factum fuerit, tutius, & certius evanescet Oritur
156쪽
oritur autem coniuncta causi ex antecedenti modo vario. quoniam haec . ut aliάs diximus, humor peccans est, quiniorbo proxime adhaeret cens. ipsum met immediate tacit; antecedens vero est, humorum massa, quaecunque fuerit, ex qua coniuncta eatenus emanat, quatenus ex illa alicu-hi ultra modum cumulatur, ibique propriam symmetria praetergrediens, tandem vim infert sanitati, modus itaque quo humor coniuncta causi, φx humorum massa antecedenti cumulatur alicubi, modus est originis eiusdem coniunctae ; Cumulatur aute vel fluxionis, vel congestionis via; Cogestio praeter naturam ex humoribus sensim fit, qui alimenti vice, vel quasi, in partem distribuntur, cuius geminae assignatur causis; Vna quarum ex parte virtutis est, illius nempe tum conetricis, tum expultricis imbecillitas , siue ex dita lutione talis, siue ex oppressione ea contingeriti Et altera ex parte humoris, illius videlicet iam distributi, vel qualitaris. vel quantitatis errror a Cum enim pars ita viribus imbecillis reddicta sit. ut nec attingentem humoi em sibi , an propriam mutare substantiam, nec demum afluentem eum a se longe proscit cre possit immo si roset, ob stat nihilominus aut viarum aut viiij humoris eiusdem impedimentum necessario quaedam praeter naturam congcssio fit 3 Vnde de humoris etiavitio, si ille viribus impotentibus comparetur, haec eade congestio sacile fit, si inquam ille talis, ac tantus existat, qui nec viribus reti, moderarique aliquo pacto queat, sic namque eriana prompte fit congestio, quia in
Iarte sensim hac via humor magis, ac magis praeter natura accumulatur oluxio vero est, humorum incursio concitatior, atque copiosior, quam Parti sit ex usu, eaque vel humoris fluentis malitia fit, vel partis mandantis occasione, vel sertis recipientis desectu contingit : Humor quandoquidem quantitate, qualitateve peccans, totique, seu parti, cui inςst, nimis sortasse molestus, ac ad fluendum helle dispostus, vel expellenti virtute inde alio pellitur, vel cum ibidem diu contineri ille non possit,
suo saltem pondere deorsum in subiectas partes tendit; recipitur autem primum, totius eiusdem parte aliqua, natura, vel casu debili, & euidenti intemperie laxa, quoniam praeca teris ea ipia tunc ad recipiendum parata, nec ad resistendum valida sit, quinimos sorid grauiter langueat, dolore ve quopiam, vel calore assiciatur, si vel unquam , ad recipiendum appositior est, ad eam quippe runc humores attracti necessario confluant; atque ubi meatuum ductus faciles, paratosque, &positum addas, maio-xem, ac saciliorem etiam nugum inuenies . Caeterum utrum congestione, vos suxione , cumulatio ipsa fiat, non ita facile ab omnibus percipitur , quando utriusvis radix , k origo Obscura satis videatur ; Si tamen antecedentis humoris speciem , qualitatem ve, quis accurate e3pcnderit; Si deinde motu, NI impetum eiusdem diligenter obseruaueriti Et ultimos partis recipientis, ac mandantis conditionem, ac situm examinauerit, omne tunc rei agnoscen dy possibilem coniecturam eosequetur ; Etenim humor qui tenuis, S acris fuerit, quoniam ad fluendum aprime aptus, ideo si alicubi cumuletor, verissimile est, fluxione ςumulari, contra si crassi sille, viscidus, A lenis extiterit, congestione 3 Praeterea dum repentim , dc brcui temporis interuallo cumul ps fiat, fluxione, quia sensim, S longo nactu soItim , per congestionen i cumulus adueniat . Id velo.&stinc xtimis facile satis appareat, attamen in intimis hoc dissici limum raptu est a nisi adhuc quis, parte recipiςnti circonspecta, insuper&mandanti alia perquisita, aliquid quod a svic spectat ulterius coni j ciata Naeque si pars ipsa recipiens eo eo oris situ stet, cui superemineat alia , quς pridem
157쪽
rridem praeternaturam sueeis oppressi. demum vel quia validior, vel uia praestantior sit,&ad longius retinendum ineptior, ideo onus suum
eponat,&in hanc illam recipientem immittat, seu descendere sinat, ea quoniam tum ad recipiendum, ob inditam dispositionem aliquam, sit maxime prompta, tum quia ad expellendum quod superest, eandem ob causam, impotens sit, sanemne fluxione cumulationem euenisse credibile est i Non autem si pars alici situ steterit, nee adhue modis omnibus illa ad recipiendii,&retinendu parata fuerit, nec humoris qualitas, nec
motus, aliud indicauerit; tunc quoniam potius verisimilius sit, perco Festionem, ex humore antecedentis causae morbi rationem habente, co- iunctam causam cumularis Ergo re utcunque se habenti, ut omnis cumulatio arceatur, quaelibet tum congestionis, tum fluxionis occasio ab
lenda est i A cumulatione vero per fluxionem effetia, sumpto principio, illud potissimum animaduertimus, eam, ob multiplicem sui occasionem, non nisi difficile, Sc vario remediorum usu, tractuque temporis solum, arceri consuesse, adeo quod saepe etiam continpat, dum causis, vel occasionibus eius obuiam itur, interea ex solo fluxionis urgente impetu, ipsam coniunctae causae cumulationem augeri re utrunque si liceat.
una praestare opus est, hoe est, & occasioni ipsi Aetlari, & insimul impetum fluxionis, pro posse, intercipere, vel si hic plurimum vigeat, o casione ipsa, vel causa postposita,&reuulsione, & adhuc sedatione, arcendus impetus est, causa dein, seu occasio eius quomodolibet dissipa da i Est porro reuulsio, illabentis, Ze fluentis humoris, in contraria tractus, in contrarium scilicet, quatenus ad proprium, aut eum versus, ille, ex quo discessit sontem, retractione reuertitur; Fons autem a quo fluens humor prouenit, & in quem, vel que versus, per reuulsionem retrahituri: multiplex esse potest, alius quide communis, alius autem pene proprius PCommunis suns duplex esse videtur, tum videlicet prima, tum secunda vasorum nostri corporis series, ubi, ut alias diximus, humor anteceden iis causae rationemnabens, qualistrunque fuerit, continetur, &quaqua duplex haec vasorum series uniuersum complectitur corpus, ut nulli bi locorum certus humoris fons esse videatur, nihilominus nos maiora series utriusque vasa, prae aliis omnibus, statuimus fontem, puta secundae ve-n1 caua, εc primae mesenterium . quod his potissimu locis, humor, quasi Mnte suo, copiosor contineatur ι Proprius aute fons est, pars Certa cor Poris nostri quepiam, in qua plerunque ex communi sonte congeritur, quod ruit in aliam, ibique morbum facit, quam utique determinatam cuiusque decernere hie locus non patitur i Vtrunque vero sit, profecto
dum antecedentis humoris, in coniunctam causam morbi, fluore decu-hentis, i etum, reuulsione impedire tentemus, necessario ad fontem proprium semper illum reuocabimus ; Et quide duplici modo, per euacuationem inquam cum attractione, & per attractione sine euacuatione 3 primosanhmodo reuulsio fit, si suntis, unde humor emanat, manifesta, de generosa tenterur euacuatio , ita ut suns ipse quodammodo exina qniatur, tunc enim non dubitandum, quin verus, constans. & validus su eedat fluoris regressus, qui revulsio est, quippe tunc vel exinanito fume, ut continuarum contentorum aequilibrium ubique adsit, rivuli sortasse turgidi in ipsum omnino recurrent, ob quem postea recursum, velit, nolit , per partem post partem, reuulso fit, vel saltem per diminutam humoris copiam, sedato turgescentis eiusdem impetu, fluor vlterior intercipitur . sed opera haec certis instrumentis peincienda sunt; Verum cui an
158쪽
seredentis eanta suns, a quo fluoe ut ab hoe ordiamur a vel eorporis no mi prima vasoria series est, vel secuda; san posteaqua pharmacia valet
in prima, tum secunda vasa vacuat, phlebotomia vero saltε secunda me rito quaestione digna videretur, viae ex his viau, alterum ve, vel Vtrun me simul decumbenti causae antecedenti in coniuncta, per fluore ut prae mittitur, retrahendae, intercipiendae vh utile magis , magisque comodum sit futuru ; Verum enim vero quod ia supra docuerimus, quid de phlebo tomia , pharmaciaque, in communibus totius exhauri edis fotibus, prima scilicet, atque secunda vasors eorporis serie, deliberandum sit, hie propterea ubi de reuulsione, perhorsi suntium euacuatione. sermo est, de his solli illud animaduertimus, nempe vel pharmacia, vel phleboto mia administretur, attendenda fluoris occasionem esse, vel causam, ea quippe cum interagendii, vel pulsion s, vel attractionis impetu humore agitantem , vel dem simplice humoris ponderosi decubita, habeat annexum , utique tunc illud nusquam comodum euacuationis instrumentuaestimandu erit,quod fluore ex impetu urgente vehemetius augeat Phar macum aute vacuando irritat, mouet, agitat, ideoque fluxioni ex impetu quomodolibet asitanti eMctae propriii simE fauet; at contra Phlcbotommia motu compescit. impetii sedat, & cursum intercipit, retrahitque cui- dentissima a QuamobrE fluore pet humorum agitatione vigenis, temper tilior, comodiorque phlebotomia censenda est; etiam quando fluor ipse E prima vasorum serie, videlicti ex metenterio, circunstantibusque asis, Ortus aestimetur, quonia tune saltem coniicere liceat, eo ex secunda
vasorum serie, hoc est e venis copia humorum posse multiplicari 3 Atquis solo decubitu, per humotis ponderositare fluor praesto fuerit, ut no inutilis phlebotomia est si fluor ex vasis secundi ordinis iudicetur ira phar. macia vndemnque vacuatio tentanda sit in apposite administratur i Et
quide ubi numistians vasa corporis totius comunia censeatur, hac obseruatione, reuulsio per euacuatione tentanda est, quonia si fluoris stantem Rostri corporis parte quampia eta cognouerimus, ut eius propterea V2mationi, revulsionis ergo, opera daturi simus, aliter sine dubio, quouis instrumento utamur, deliberandu a Namque ut ex conuinibus vas Sper- Ietuo in partes quasvis singulares immissum censetur, quod in eis abunal aliquando, ita dum reuulso ipsa, aut mandantiu partisi earunde, aut aliarum attrahentium. facienda proponatur: Comunium inprimis vasorum euacuatio praemittenda est a Demu vero particulatim partes ita depauperandae erunt, ut si fieri possit, careant, & quod immitiant, & quod ab illis attrahi possiti Sed ut prior comunium vasorum euacuatio eatenustentanda est, quatenus inde partes singulae minimε ultro repleantur, ita sane pars quelibet particulatim sic depauperanda, ut vel quod ab ea emanat, alio quam in coniunctae causς sede impetum faciat, vel quod ab ea
attrachium est, intercipiatur in via ι Interim tamen praecautiones illae omnes , quae nos posterius, ubi de musae coniunctae demolitione dicemus. explicaturi sumus, ut pura negotio huic apprimh inseruientes, obseruandae sunt. Ita quidem revulsio per euacuarione fili sed quae citra euacuatione, nec tu iac fortast c congruam, nec tolerabilε, at per euidente attractione duntaxat permittitur, multifaria arte haberi potest, quando multifaria quoque, ac multiplici ingenio, fluens humor in Oppositu reducatur quide non per se,*directe, sed per accidens, & indirecte: quia non nisi per se trahatur, quod alteri annexsi cum silerit, eode attracto. necessario succedat; per accidem aure, aliis atque alias, idem, vel tJumtibns
159쪽
tibus humoribus, ves quomodolibet ε Ioco in Ioca transmissis, facilh c5-
tingat s Et quide primum calore vItro qua conueniat parti impresso, ex quo tum attracto in ea supra modu excellit, ideoque perpera attrahit ι tainsuper ad recipiendum capacitas maior aecedit, rarefacia nempe partis substantia,&vasis quibusvis in ea conteruis plus aequo dilatatis; quareta continuitatis seruandae, tum euitandi vacui causa, violenter ab ea humoris copia trahitur, subindhaute proximiores partes exinanitae, etiam
a longinquo aliis atque alias exhauriunt, & successivum humoris mota Deiunt, ocita calor ipse trahit, duexuberanter parti imprimatur; Trahit ire dolorosus, molessusque labor, parti cuiuis quomodolibet inflictus, vel inqua per manifesta qualitate, vel per latentem a toto teperameto inditam , suatenus pono tristis inde sensus potissimu tactus sensatio ex tristi sensibili obiecto exoritur, atque subinde cum sensus ipse tactus maxima
praeomnibus sensibus habeat cunaturalibus facultatibus connexione, ut iure aduersus id obiectum valde molestu virtus expultrix insurgat, merito hine partes alteri dolenti vicinae, consentietes vh, quoda quasi impulsu, in noxium excitatae, versus ipsum, parte vh dolente ad expellendum quod1modo contrahuntur in una, comprimunturque, & ex copressione humores ex accidenti perducuntur illuc, parte inqua una alteri debitam portionem su erente, ideoque sequela quada manifesta, humor, quasi per manus, ad pares dolente usque, perducitur ι Et hac ratione dolor, ipse trahir; Itaque remediu qu uis, ex quo vel calor praetematurii, Vel demum dolor, vel utraque simul, parti cuipia impertiatur, illud ad attractionem facere veru est i Qumqua attractionem huiusmodi ad reuelle du tentaturi, ut res succedat apposith, ex loco parti recipienti contrario, ab eaque satis longE distanti, tentare oportet a Contraria Mathematicis sunt, quae unius & eiusdem rectae lineae extrema tenent, ut sursum, deor sum, ante, retro vh, ad quae, qui fiunt motus, contrari 1 dicuntur a Μedicis vero contraria sunt, quae mauis in partium recto fibrarum processu, Per quem una alteri Gmunicat, satis superque inuice distant, eumque id rectarum fibraru beneficio habeatur, tillas siquidem trahendo, ut trammersas exrellendo, natura destinauit J plus ideo humoris, 3c expeditius, ab in partibus attrahetur, in quas fibrae diriguntur, quam a careeris eripi tur : tantum enim haec fibraru rectitudo valet, viper se humores, sponis, promptiori veluti cursu, rectitiadine seruata, destiant; re reuulsi nem peramactione factari, hane semper pro posse seruabimus remmiane a Seruari autem eam, societas quide partium omnisi cum sunte flumris, per anatomem, docet; Dum attamen propensio, atque consensus ipsarum, ex iam prict factis obseruationibus sit conspicuus . Non per quacunque aure diuantiam reis, apte, atque celeriter assequimur, quod
cupimus, quonia ut ex finitimo lom semper, maioris proritandael fluxi nis periculum est, ita ex nimis distanti, tardo nimis, M segniter cosequbmur quod expetimus i reliqua est igitur ut satis superque distans locus sit, ut posteaqua eo retractus humor fuerit, non nisi sero, atque difficile inde recedat, prioris suorul impetu iterum refluxurus t Qucidin reuulsion, bus etia ser euacuationε tentandis quodamodo seruare est operae pretia, alia quonia semper via ab ea, qua fluor in partem fit, ne concitatior num
euadat, tentanda uacuatio uideatur, etiam ea tamen fumi proximior, de
amplior, si liceat, deligatur, quia arctior, de remotior idem & si praestet, P stat tamen segnius, be impersectius. Quantum post haec, & quonam Me faciendareuulsio sit, necessitas eius ostenditi namque tanta, tam
160쪽
diuque opus repetendu, solicitandum', quantum, quandiuque suens humor sumcienter retrahatur; quippe . non . uno, i ed multiplici repetito
opere, quod fluebat, regrediatur, reuelaturque, veluti certe quis id iam conlequutum, a morbi sinaptomatuque ex fluxione natoru consistentia . facile colliget . Et quamqua tum revulsione euacuanti, tum alia , quae citra euidente habetur euacuationem. ut plurimum egeamus 3 non usu tamen pari, utriusvis habenda ratio est; quoniam licet postquam semel, bis vE, aut tertio , tentata satis, una cum euacuatione, reuulso fumit.
non vltro tamen pluries eadegenerosius est prosequenda. utpote quam sine dubio vires non sint toleraturae, sed illa duntaxat sufficienter administrata, alterius rationis altu reuellendi modum sine vacuatione dum ille tamen ex arte utilis censeatur in prosequemur, repetemusque saepius, S pluries, quo res desiderata succedat. Interea licet praenoscendli instrumentu sit, illiusque sacultas, qua praestat opus, ne vi suasortasse debili. insufiiciens sit, vel mauis nimia cum fuerit, damnu aliquod inserat praeter
ratione . Accedit reuellendi oportunitas, ne citra hanc nos perpcram, dc frustra laboremus, posteaqua non omni morbi tepore reuulsio est prosutura; namque ut tunc solum revulsio idonea est, cum illa maxime requiritur, de toleratur; tunc ideo potissimu requiritur. cum carisae coniunctae, ex antecedenti per fluorem natae, augmentum intercipiendii fuerit, quod certe ut ab initio morbi, ad statum usque fit, ita per tempus initii, augmentique solum, consentanea revulsio est; du tamen interca vires ferat. tolerentque eam, ut 1 me per ea repora valenter ut plurimu ferunt, quod
parum a seipsis per sanitatem distare videantur . Caeterum quod duplicinos via reuellamus, euacuatione inqua, & attractione, ut dictum est, ideo dum utraque sermittatur,& requiratur, an ab utrauis sit opus inchoandum, in his praesertim morbis, qui humoru repletioni succedunt, quis fortasse dubitabit Sed dicendum revulsione cum euacuatione Priori 1 rer loco fore tentandam; posteriori aute aliam, quae citra euacuationem nt; Vigente quoniam adhuc repletione, si citra praeuiam debita euacuartione reuulsio moliatur, cumulatio queppia mala, in parte, ad quam scerevulsio, ex patrata attractione, subsequi facile piset, ex qua postmoda morbus priori sorte deterior sit suturus, vel ut salte altius , Preter Omnem ratione, humor corpori haereat, unde post alia mala, summo aegri detrimento , ventura, diffcile e loco moueri, deturbari ve possit; quae cci te omnia ut in non repleto empore raro contingunt, ita si vacuans reuulsio
desiderata praecesserit, impossibile est vel semel contigisse . Verum post haec quoniam dum revulsionis necessitas principi indicabatur, de sedatione etiam mentio est habita, propterea quidquid de ea censendum, co- sequenter explicabitur . Porro ni nil aliud est sedatio haec, quam conci tale fluxionis impetus, qusdam pene simplex placatio, S retardatio, quas nondum licet fluoris occasione ablata, impetus nihilominus eius neresa. 1io compescatur,&cesset. Est autem opus h quasi alterum congela tionis. & stuporis opus, quo sanh quilibet fluoris impetus praesentaneus ita coerceatur, opprimaturque ut per tempus saltem consistat; Id facit hyraestat nobilis cuiuspiam narcotici rationabilis usus ; Narcoticum. eio dico, non quod vehementer frigidum, sed quod peculiari facultate a toto indita temperamento, omnem ut ita dixerim in vim rebus adimit ι Itaque remedium quod tali virtute donatu sit, dum rationabiliter praeso batur, profecto fluoris impetum sedabit M compescet; Sed rationabilis