장음표시 사용
231쪽
us, de etiam rationalem. Simplicius, & AmmoniasMpinati sunt, cunctas animas esse indivisibiles . Th mistae cum Doctore suo r. p. quaest. art. 8. volant animas imperfectorum animalium esse quidem diu 'οites; animas vero persectorum nonposse diuidi. Scotus Henique in . GR. r. qu . s. ct Plures cum illo docenpomnes animas, praeter rationaIem, diuisibilitatem -- imittere.
L ma plantarum, O brutorum animo tam , etiam perfectorum sunt diuisibiles; anima vero rationalis est indivisibilis in partes iuregrantes , O entitatiuas . Primo plantarum animae imperfectorum animalium sunt diuisibiles; experientia enim ostendit, quod r anus decisus ab arbore adhuc vivat , terraeque infixus adhuc nutriatur, &crescat: quod aliunde non Pro-iuente, nisi quia anima vegetativa arboris secunddm Partes conseruatur, tum in ramo, tum in arbore. Videmus etiam serpentes in particulas diuisos mouer in sentire, quod oriri non potest, nisi ex anima, quae an partibus separatis diuisa existit . Secundo animalia Persecta habent etiam animam in partes diuisibilem: quia quod est materiaIe, & corporeum, Participat Pro Prietates entis materialis, & corporei, quoniam Vbi est natura alicuius rei, ibi est illius proprietas, cam haec ex illa sequatur : sed anima persecti animalis est na terialis , &corporea , ut admittunt omnes , ergo debee censeri diuisibilis, quandoquidem diuisibilitas sequitur
quantitatem , & quantitas materiam, unde quia an isma Vegetatiua , &sensitiva quoruncumque animalium est materialis, proinde est diuisibilis: Et haec ratio confirmat praecedentem Partem. Tertio denique anima rationalis debet reputari indivisibilis,.quia est immaterialis , & incorporea, sicut Angelus; ve Fides docet: unde intellectualis anima more Angelorum est rota surata corpore, O tota in qualibet parte nide in sequet tibiis probabitur. Obiicies pro Thomistis in secundam partem . si animae Persectorum animalium essent extensς , & diu i- .
sibiles, remanerent aliquo tempore in partibus a corpore separatis , cuius tamen Videmus contrarium ,
quoniam si pes equi abscindatur , non amplius vivit,
232쪽
negando consequentiam. Si enim animς persectorum animalium non remaneant in Parti bus separatis, hoc est quia illa animalia sunt Persectiora, pluribusque, & perfectioribus organis indigent ad conseruationem vitae , Vnde cum talia organa non reperiantur in Pede separato equi, bene autem in Partibus diuisis vermium; proinde nil mirum est, si pes ab equo Praecisus non amPlius vivat. obijcies r. quando Vna pars corporis animatis pungitur , reliquae Partes se retrahunt, quasi sibi inuicem compatientes, quod denotat illorum animas esse indivisibiles. Resp. talem retractionem, & compassionem partium non oriri ex indius mirate animae, sed ex commercio partium illius, quaecum siue continuς, & naturalem sympathiam inter se habeant , ideo , si una Pars offendatur , Ceterae Partes afficiuntur doIore et exemplificari potest de aqua, quam nemo dixerit esse indivisibilem ; si tamen una Pars illius moueatur, motus illico desertur in viciniores partes, re Postea in
Obi icies et . contra tertiam Partem, quod anima re' rionalis debeat etiam reputari diuisibilis ; quia recipi-ltur in corpore diuisibili , & quidquid recipitur ad modum re flentis recipitur . Reip. animam rationalem
prorsus indivisibilem dici debere,esto recipiatur in subiecto diuisibili; quia scilicet non est in partibus subiecti per sui partes, ut diximus, sed est tota in toto, & tota in qualibet parte .. Quantum autem ad allegatum axioma, non ult, quod receptum induat naturam , de ProPrietatem recipientis , alias accidens fore: substantia, ct anima rationalis recepta in corpore mortali indueret mortalitatem ; sed tantism indicat, quod quidquid recipitur in subiecto , capacitatem, SproPorti nem recipientis non superet : ita quoa subiectunt finitum non possit recipere formam, aut aecidens iu- finitum . Dices : ideo anima imperfecti animalis diuisibiIis censetur, quia una Pars illius separata ab alia adhuc vividi ; sed si cor aut caput hominis auelleretur, Velampuraretur, Videretur adhuc etiam Palpitare, & edere saltus ; ergo propter eandem rationem rationalis anima debet censeri diuisibilis. D'. tales motus in membris separatis non procedere a vita in illis superstite,
sed illi si uiae Propter calor ira, ct spiritus vitales; qui '
233쪽
aliquantulum in partibus abscissis persistunt, ubi tales motus exc tant, anima in illis non permanente. Si discatur de lingua s. Pauli, quod auulsa ab eius capite to
quuta suerit .hoc praestitit miramime virtus diuina . Quaeres, an parara integrantes animarum diuisibilium sint homogenea, vel her erogenea. Suares, ct Hurtadus,cum alijs quibusdam Volunt tales partes animarum vegetati varum, sensitivarum esse heterogeneas . Thomistet Vero,
Conimbricenses, di nos ipsi, sustinemus tales Partes esse . homogeneas, dc eiusdem rationis; ita quod pars animae correspondens carni aut trunco arboris non disserat ab illa parte, quae correspondet ossibus vel ramis: Nostrare sponsio ex hoc Probari potest, quod Partes totius non fini diversi scandae, nisi ex necessitate aliqua ; sed nulla est necessita , cur diuerssicetur pars animet informantis arboris ramos ab illa Parte, qui truncum informat; fcut nec ulla ratio assignari potest, cur anima sensitiua , quae informat eaput leonis,distinguatur ab illa, quae pedes illius informat: ergo, sicut anima rationalis sub eadem ratione indisserens est ad insormandas plures corporis bumani partes; sic etiam animae materiales sub eadem ratione informant sua diuersa subiecta: di sic partes integrantes animarum materialium sunt homoseneae .
Postquam in capite praecedenti diximus de anima ineommuni, quid sit, an sit substantia, quaIis substantia sit, an anima rationalis sit hominis Arma, quot sint animarum species, an plures animς in eodem Vivente existant, an praeter animam debeat admitti r-ma corpore itatis in composito, animas plantarum, α'nimantium qnantumuis persectorum esse diuisibiles, excepta rationali anima; ac denique partes integrantes animarum diuisibilium esse homogeneas: Nunc ad secundum eaput deueniendum est de partibus scilicet cor- yoris humani, & quaerendum, an anima sit tota inroto
corpore, di tota in qualibet parto illius; an sanguis sit animatus, an semen re lac, sint 'nimata, sicut ca-
234쪽
.An Anima sit rota in istra corpora, ct tota is quatiae parte uitur . ANimae vegetantes & sentientes , que educuntur de potentia materiae, rei Proinde materialesi sunt &diuisibiles, non sunt totae in toto , ct totae in qualibet parte totius corporis quod informant; sed queliber
.earum est tota in toro corpore, &Pars in Parte corpo oris; ut insinuatur a Doctore nostro ira δ. s. q. qμυ. q. An autem idem dicendum sit de anima rationali, hoc sibi finxerunt veterum aliqui , quoniam existimauidi Hippocrates , animam esse in cerebro, Hiarofilius in concavo cerebri, Xenocrates in vertice illius, Epicurus in solo, & toto corpore ἰ Stoici vero Voluerunt animam in corde , Vel circa cor, tanquam Imperatricem
y in sua sede regia collocari. Quidam alii dixerunt ani- mana rationalem esse diuisibilem philosoficὶ Ioquen-
do, licet in principiis Fidei catholicae debeat credi
indivisibilis . Sed quantum hic loquendi modis sit impertinens , ex hoc haberi potest, quod licet Fides sit suis
pra ratione m , & naturam , non tamen sit contra natu ram aut rationem : unde Concilium Lateranense tertium fess. 8. habet ea qua Fidei r petuant non esse vera seeundum ueram ρbi se ophiam; δ proinde si in principiis Fidei verum sit, quod anima rationalis sit indius- sibilis secundum Fidem , re tota tu toto, totaque in qua libet parte corporis, hoc idem teneri debet in Principiis
rhilosophiae . . . N a rationalis est rata ta toto eεν re , se tota in qualibet parte corprrii. sic scotus ιn r. dist. 8.Ps. r. O in di . r. Mast. s. Nostram conclusionem probat Augustinus lib. 2. contra Μanichaeum cap. r s. Sicut Deus V totui in toto mundo, di torui inq libri parte Mundi : sic anima rationiali est trea iurato homine , tota in qualibet parta hominis . Quod idem iesii mit Iib. de Mnima immortalitate, dg 6. de Trinit. cap. s. Deinde quod est spirituale , smplex , s
235쪽
s , quia nimirum Partibus entitatinis & quantitatiuis caret ; sed anima rationalis est spiritualis de simplex , ut docet Fides Catholica , per quam habemus, quod
rationalis anima non educatur de potentia materiae ,
sed sit a Deo creata & immortalis r ergo anima rationa- Iis est tota in toto & tota in qualibet Parte corporis. Tandem , si anima intellectiva dicatur esse in capite aut in corde, hoc non ideo dicitur , quod an ma rationalis in his partibus tantum existat; sed quod in cellis quibusdam partibus nobiliores ipsa exerceat Vitae ope. Tationes , Pro Pter organa meliora, &dispositiones praestantiores in talibus membris existentes:Vnde intelae ct io dicitur fieri in capite, quia in illo sunt organa ad intellectionem producendam idonea, & actiones
vitales dicuntur exire ex corde Math. II. de corde
exeunt cogitationes, quia scilicet cor est fons caloris ta ossicina dirituum Vitalium, quae talium actionum , simi instrumenta. Obijcies r. si tota anima rationalis e siet in qualibet corporis Parte, moreretur homo per separationem illius ; quod tamen Videtur falsum. negari consequentiam, quia tota anima non est in Vna parte , tan quam in subiecto adaquato; sed tanquam in subiecto in adaqκato : Vt innuit Scotus in I. as. 28. quast. 3. Et ob hoc ; licet una Pars minus Praecipua corporis separetur s non proinde moritur homo; quia anitota remanet adhuc in alijs partibus praecipuis, in quihus extant dispositiones idoneae ad persistentiam animae; quq si separarentur, Ut cor,aut caput, Protunc non remaneret anima , quq talibus organis indiget ad vitae
Obijcies a. si anima esset tota in toto, ipsa haberet 4 Ptellectum & VoIuntatem in pede , ubi tota est , &pes proinde posset dici intelligens aut volens. I spani
viam rationalem substantialiter & entitatiue consideratam , csse aequaliter in Pede, ac in capite: eadem etiam anima, quae est in pede, intelligere di velle dicituri non tamen vult aut intelligit ut in pede est, nec per pedem; sed ut est in capite, & per caput tantum et, quia in capite solo, di non in pede extant illa organati dispositiones illet quae requiruntur ad productionem intellectionis aut volitionis.Dierasi in digito extet tota anima , ipso amputato , desinit anima; vel se ad
236쪽
manum retrahit , quod concipi non potest recuera animam desinere ab informatione digiti . licee i in sua entitate non desinat; ipsa enim tota remanee in aliis Partibus. Diees a. si anima sit in eapite det in psde, a se ipsa distat: Resp. negando consequentiam,quia distantia non attenditur nisi penes ea quae diuisa sunt: ivnde cum anima rationalis non sit in se diuisa , nullo modo distat a se .' sed anima, ut in capite existens di. 'stat a pede, in quo etiam existit eadem anima , I
'D Artes corporis, vel sunt organicie: vel inorganicae..L Orgamica illae sunt, quibus anima utitur ad operationum vitalium Productionem vel receptionem , ut sunt cerebrum , oculi , nares, aures, cor, iecur, Puumones , &similes : sicuti innuitur apud Arist. Lib. r. de partibus animalium cap. r. Inorgantea eae sunt, q uae nomen facultatis non obtinent, nec Vllius su nctionis
vitalis sunt Principium; ut cutis , ossa, caro, nerui, realiae . Inorganicarum aliae sunt s.lida dc consistentet , ut nerui, cutis, caro, &ossa. Aliae sunt fui , vel ac, semen, adePs , sanguis, pituita, bilis, & melancho- Iia. Aliae sunt excrementitia, ut Ungues, cornua , lamna, ct capilli. Admittunt quidem omnes unguli , partes or ganicas informari anima totius; quia, si v llum sit subiectum , quod anima informet, nullum prae istis part hu* ad hoc magis idoneum videtur e cum in illis & pee
illas partes insigniora vitae dc animae munera exerceantur . Partium etiam inorganicarum aliquae informantur Pariter anima, ut caro, cutis, venae, arteriae,ner ut, ct sere caetera membra solida ; imis ossa , quatquamu is sensu expertia sint , attamen informantur anima totius , quia nimirum inter praecipua corPoris membra recenseri possint, quamuis non ςque no bilia sint, ac praecedentia: Dissicultas ergo procedietantum de quibusdam humoribus, qui videntur in cor More animalis potius hospitari, quam Viuere, Ut sunt
237쪽
quibus eodem molis ratiocinandam υeuit, ricut O de
ι'anguine . sic post Galenum lib. 2. de elementis. Scotus in a dist. 3. quast. . Alensis, sanctus Bonau. Ditius Thomas et .p. quost. vltima arr. r. ad I. Conclusio nomstra probatur primo ex Arist. a. de pari. anim. cap. 7. ubi docet sanguinem esse in venis, ut aquam in vase . sed aqua non habet formam Vasis: ergo nec sanguis informatur venarum forma , quae est anima , Demaeo ea quae non sunt sibi continuata non possunt informari eadem numer. forma , alias anima esset a seseparata; sed sanguu& alii humores non sunt continuaticum c teris partibus animalis:ergo anima illorum non Possunt informari . Taudem sanguis est alimentum vi uentis ; sed absurdum Videtur , quod aliqua pars i tegralis viventis instituatur a natura pro alimento ip- fusi ergo sanguis non debet dici animatus . Quando enim per nutritionem sanguis conuertitur in substantiam viventis , Perdere debet formam substantiaIem quam habet , Vt acquirat sermana Viventis; quoniam nutritio est conuersis substantia . alimenti in substantiam aliti ; ct sic antequam conuertatur in substantiam viventis, non debuit habere sermam illius, nec consisquenter animari. εConfirmari potest. nostra conclusio per argumen-rum theologicum , dicendo scilicet , quod si sanguis foret animatus , esset proprie pars corporis ; sed si sanguis esset pars corporis Christi, vi verborum sanguis adueniret sub speciebus panis consecrati , quia vi verborum totum corpus Christi existit sub illis spe. ciebus : sed ex Conc. Trident. fg. r3. cap. 3. sanguis
Christi Domini reperitur rantum Per concomitantiam
sub speciebus panis Eucharistici: ergo dc philosophice,& theologice, sanguis non debet dici animatus. Os
de quod sanguis nullam operationem vitae exercet , quandoquidem nec sentit, nec nutritur, nec alio modo augetur vitaliter , quam augetur aqua, per iuxtaposi Pionem scilicet : ergo sanguis non est animatur. Nec debent respondere aduersarii duplicem esse sanguia, ira in homine, Vniimi perscium & non nutrimen-
δαιm, qui est animatus; di alterum imperfectum & nu-
238쪽
trimentalem, qui non informatur ab anima: haec; in quam, responsio gratis fingitur ad eludendam vim aris
gumentationiS Propositae. Obiicies r. quod est pars animati, est animatum esea sanguis est Vera Pars corporis animati : ergo de ipse animatus censeri debet, utpote pertinens ad veram constitutionem hominis. Resp. maiorem esse veram de parte spectante ad yrimariam constitutionem animalis, falsa in ero de illa parte, quae non Pertinet nisi secundari. ad constitutionem & integritatem corporis. Sanguis autem non est de prsmaria constitutione hominis, Ut caro, os, nerui, & similia; sed tan tam pertinet ad omniariam constitutionem hominis, quandoquidem ipsum corpus humanum sanguine so-uetur, nutritur, &subsistit, & sub hac consideratio ne sanguis dicitur esse pars hominis , sed non primaria . quae informetur Per animam; sed tantum secundaria r sicque intelligi debet , quod dicunt Theologirirbum in Christa assumpsi se sanguinem ; quia assiimpsit
omnes Partes quae Pertinent ad integritatem & cbnstitutionem corporis humani , siue primariam , si
fecundariam . Obiicies a. sanguis exercet operationes Vitales , quandoquidem mouetur . Palpitat, di feruet i ergo debet dici animatur, Ut ipsemet Aristoteles innuit r. de hist. animal. Resp. sanguinem reuera plures&diuersos habere motus in animali , quoniam pro diuersa apprehensione animalis mouetur versus illam & alteram Partem ; nunc in faciem erubescentium , nunc ad timentiunt cor, vel ad altas partes. Quia tamen illa motus non oriuntur ab intrinsco, nempe a sanguine sed ab extrinseca, nimirum ab anima, quae sanguinem mouet et ideo motus illi non debent censeri vitales sicut cum aqua ebullit, illa ebullitio, non ab aqua, sed ab igne ei supposito proficiscitur. Quando autem dicit
Aristoteles , sanguinem esse animatumr Hoc intelligitur de a Pimatione metaphorica , eo modo, quo ignis ardens dicitur vivus ; aqua fluens visa nuncupatur tEt sanguis f luens in venis ex arterijs dicitur etiam vi--ι licet in eo non sit animatio Propriλ .. 'obiicies 3. effuso sanguine Pro maiori parte , ne cesse est mori animal; quod denotat ipsum sanguinem
esse animatum . Resp. negari debere consequentiam .
Si enim ob nimiam effusionem sanguinis moriatur ho
239쪽
mo, non ideo mors illi aduenit , quasi sanguis sie
aniniatus ; sed quia maximὶ confert ad conseruatio. nem animae: cum eae sanguine exeant spiritus Vitales αanimales, sicut & calor naturalis; sine quibus non potest remanere vita in calido &humido consistens. Si dicatur , quod adeps sit animata, quae t men non est aliua , quam sanguis Per Validam nutritionem concoctus , Te docent Galenus et . de remperamentis , α Aristoteles r. degenerat. animal. cap. a. ResP. adipem non esse animatam , quoniam nihil aliud est , quam excrementum ex nutritione proueniens, Ut docet ipsin mee Philosophus: idem dicendum est de spiritibus vi talibus & animalibus, ac de sanguino, quod scilicet non flut animati, quia nimirum non distinguuntur a sanguine, sed sunt tenuissiinae sanguinis defaecati particulae : Unde si sanguis non sit animatus, ut Proba tum est; nec etiam spiritus debent censeri animati .Qua tuor humores nutritioni inseruientes, simul miscentur in venis, Ut astruunt Medici a dc illa mixtio vulgo re intinet denominationem sanguinis. Ex illa aurem mixtione seu ex sanguine mixto cum aliis humoribus exit subtilis quςdam substantialis pars, quae vocatur spiri t s , P Pter tenuitatem & promPtitudinem agendi. Spiritus diuiduntur communiter in Naturales, vitinles , & Animales . Naturales sunt qui Una cum sanguine diffluunt per venas, nutritionemque adiuuant. ritales dicuntur , qui a corde tanquam a vitae sonte, Promanantes, diffunduntur per arterias, &ad ope rationes Vitales concurrunt , quales sunt motus ani malis. spiritus denique animales illi perhibentur esse, qui a cerebro trahentes originem,uehuntur Per neruos conserunt ad seniatione obeundas .
semen, lac, eastilli,ct mora, sint anisata . SEmen apud Scotum I 8. ρ ρ. unica de scribitur reppus imperfectum non intentum a natu propter se , sed propter aliud; ut scilicet per ipsum generetur Amitiis natura . Ideo autem dicitur eorpus imperfectum , quia medio semine agens naturale intei
240쪽
dit producere perfectum corpμε ἶ natura autem ab imis perfectioribus ad persectiora Proeedit: ergo iure dicitur, quod semen sit corput imperfectum . Illud autem corpus , non propter se , sed propter aliud intendiis tur ; quia senae post habitam nutritionem Viventis animati derelinquitur , tanquam aliquid superfluum ipsi viventis; necessarium tamen ad Productionem prolis in ideo semen dicitur, non propter se, sed propter aliud intentum , ut scilicet generetur liud simile in specie , tu qua particula definitionis designatur finalia causa seminis. Suantum ad lac, nihil aliud est, quam sanguis menstruus bene coctur , ab illo tantum di erens ae rident aliter, in pinguedine nimirum, colore , dulcedine ,& similibus : ut habetur apud Arist. q. de Generat. animal. cap. 44.
Quoad eapillos , ipsi taliter dicuntur , quia sunt capitis pili, qui sic intelliguntur procreari, quod ex
nutritione animalis remaneant qnaedam faeces & excrementa crassa & sicca intra Poros cutis inelusa , quae oblogam dictorum meatuum figuram, similem figuram sortiuntur, seseque Pellunt ad extra, & extrinsecὶ prodeunt super cutem capitis, ubi licet sint e crementitiae naturae,non minlis tamen ad decentiam ct ornatum cinpitis conducunt Quantum denique ad ungues, eodem fere modo efformantur , sicut capilli, quatenus digitorum Venae,nerui,& tendines, ex residuo alimenti emi tune excrementum, ut aliquod crassiim , siccum , de durum, quod in extrema Parte digitorum manus &pedis remanet, Vbi solidatur de diirescit, ac denique mutatur in Ungues; qui aliqualiter ad munimentum , defensionem, di ornamentum animalis conferunt .
NM δε-n , nee lae diei possunt animata . Primum
est scoli in η. dist. 44. quast. 1. Post Arist.2. da anima caP, I. text. Io. Rationes hujusce assertionis sunt fermὸ eaedem ac praecedentis. Quod enim contine tur in aliquo, tanquam in vase,non habet eandem for mam , quam vas sortitur , ut diximus de sanguineia, sed semen est in aliquibus membris animalis , ut in Vam se , quae ob hoc vocantur spermatica vasa : ergo semen non est animatum. Deinde si alimentum viventis norisit animatum, ut de sanguine dictum est, semen,quod