장음표시 사용
351쪽
Ium, per quem naturaliter seruntur ad proprium Id. eum , & ad finem sibi Pr fixum a natura , tanquam ad suum proprium bonum ; quomodo Videmus grauia appetere demissionem, dc leuia ad eleuationem inclis mari : sic etiam animal propriam obtinet appetendi se Cultatem , ut bonum sibi conueniens Prosequatur', de malum fugiat; supposta cognitione Vtriusque . Hunc appetitum reperiri in corde docent Philosophi, contra Platonem , dc Galenum ; qui volunt appetitum conci piscibilem sedem habere in hepate , o irasibilem in eoria ἴcuius contrarium colligitur ex hoc, quod experiamur In corde fieri motus ex alteratione appetitus sensitivi; uandoquidem in amore, di gaudio cor dilatatur,co
atringitur in tristitia,& in ira ebullit , di effervescit cir- αa cor, inquit Aristoteles . Appetitus sensitiuus quid fit , eius diuisio in concupis bilem, re rasibilem , Vtrius- sue motur , O passiones habentur in fine quast ionis prismae eapitis huius disputationis . Auomodo autem appetitus senstisus di et tur a Otentia senstiua animalia , controuertitur inter is amistas, discolistas, Illi enim eum Doctore suo r. p. sM p. 78. art. 1. ω 3. tenent Potentiam cognosciti- viam distingui realiter ab appetitiua. Nos vero cum acoto is 3od .r . qi .vn. satemur quidem aremetitum sensitiuum a Potentia sensitiva distingui , sed non realiter , bene autem formatore. Quod utraque facultas distinguatur patet ex hoc, quod Prius res de-heat cognosci, quam appetit ergo prior est facultas cognoscitiua, quam apppetitiua ; proindeque distin-Euuntur ἔ quoniam unum ηοη potest Mi esse prius, Ops eri ra. Quod autem distinguantur tantum formaliter, colligitur ex hoc quod lias dixerimus, pote tias animae non distingui realiter ab anima, nec ad se .nuicem; sed tantum formaliter. Quando ergo Aristoteles 3. de innima text. 29. confundit appetitum an is malis cum Potentia cognoscitiua ; per hoc intendit - - tantum reijcere distinctionem realem. Si etiam dica
tur quod illae potentiae habeant diuersos sines, dc diversa cffeta ; hoc denotat distinctionem fremalem
Dico a. Dariis animalibus facultatem motricem c pinctam a cognoscente , er appetente , ut innuit Aris teles a. de . ima cap. 2. O 3. illa autem potentia loco,
tisa, seu vis motrix , describitur , faenitar actis
352쪽
ωrparea, fusa per neruor, musculos, O alia motus in Frumenta, curtas beneficio animal progreditur . Triplere 'in animalibus agnoscitur vis motrix, naturalis scili- , Cet, animalis,&mixta . Faeultra motrix naturalis ea est qua necessario, naturali impetu, & absque ulla cogni Vone, animal operatur; Et ista vis motrix naturalis: 'Deu vitalis reperitur in corde, pulmone, & arteriis pquar habent motus dilationis, & compressionis: qu8 motus dicuntur fieri in loco, non vero a loco . Hirtua Incomortua animali ι ea est , quae cognitionem praeuiam , saltem sensiti uana sequitur; quae ob hoc dicitur sponta- nea et ut quando deambulant homines, qui currunt, de Pentes reptant. His motrix mixta ea perhibetur esis quae nec cognitione ducitur, nec ab appetitu depen- det; potest tamen pro minimo quodam tempore tem Perari r Ut respiratio. 'Motusanimalis spontaneus sit multis mossis, nemps Mambulando, Vt homines; vel reptando, ut vermes, αIerpentes; Vel volando, ut aues; vel natando, Vt Pisces vel clenique constringenda, & dilatando sese , ut ostreae et e quibus tamen posset dici , quod moueantur qui dem in loco non autem a loco. Virtus motrix progres sua de loco ad Iocum per uniuersum corpus diffunditur, fitque per musculos, qui praecipue ex neruis, ten dine , ct carne, constat. Facultas vero mortua, i loco , qtiae Progressiua non est , residet tantum iri corde , Pulmone,& arteri; s. In motu progressi uodus, notatu digna sunt, quodscilicet , quando mouetur vn pars, altera q iescat; ut videmus in homine , qui si moueat Vnum Pedem , alter debet esse consistens: quos idem nabetur in aliis . Quando etiam animal progressionein incipit, motusbinchoatur a parte dextera, quae Artior esse censetur. Si quaeratur autem praecise , quanam eoncurrant ad Notum localem voluntarium. Resp. ad illam concurrere ruatuor, empe Musculum, Neruum, Cerebrum, re Spiritum . Musculua est immediatum motus organum, qui certo quodam Modo laxatus, Vel contractus trahit evel laxat partes et quod ut validius essiciat carne solida 'constat, neruorumque, venarum, & arteriarum pro
pagine conteXitur, adiunctis sibi tenacibus fibris per varia fila in unum funem robustum coeunt.brum est Principium , & origo, Vnde nrorus emauaue iniusculos, ct ad cllius imperium laxati, R contracti
353쪽
musculi spartes mouent subiecuina mobiIe. Spiritus a cerebro diffusus est quasi minister cerebri, ipsius imperium deserens ad musculos; se est id, quo facultas animalis residens in cerebro contrahit, vel laxat mul-Prilos . Nemus denique est Via per quam spiritus animeles a cerebro deferuntur ad musculas, ut motum in carte qualibet corporis essiciant .
nima Ratianais . VM in duabus primis p rtibus nostrae Phy-ι sices semper progressi fuerimus ab imperfectioribus ad persectiora, eadem methodum sequimur in hac tertia parte, quae Vltima est; ita quod,post explicationem animarum veli aliuae,& sensitivae, quq Planti , ct animantibus conueniunt: nunc procedamus in hac dri putati ne ad examen anima rationalis, quae est hominum pro Pria. In hac autem disputatione tria erunt capita , de Anima scilicet rationali considerata in se, Moreue postea; ac denique de Voluntate,O de mcmoria initiuκ ua simul. ' . i
De Anima Rationali in se Minde tAE . . EXistentiam anima rationalis demonstrat. iPDmes hominis existentia. Si enim homo sit, animam rationalem esse necessarium habetur : quandoquidem homo constat ex corpore humano , & ex anima ratio nati, quae dat illi perfectissimum genus vitae, intellegπρωι videlicet ; in qua longe superat Plantas, & bruta ani mantia , cam ipsa sit quςdam diuinae immortalisque Vitae Participatio. Hoc autem Uriae intellectualis Prin cipium habet solus homo ab anima rationat , qua e ribili, illa Diuinitatis Imago , Dei non modo spiracu is m, Dd, in stia; coeti hares, aternitatisque pari cep/,- mnium rerum explanatrix , O arbitra . Posita autexuius animae rationalis existentia, quam propugna
354쪽
DE CORPORῖ ANIMATO. 3 fortiter, qui impugnaret, & negaret illam ; ad explic tionem essentiae illius deueniendum est . , l
A Nmia rationalis, intellectualis, & humana con- A funduntur , ut liquet anima autem humana divertis modis in sacro Textu sumitiir r aliquando scilice: Pro toto homine , quo pacto dicitur Gen. o. quoa Abraham tulerit Sara uxorein suam, & animas suas fecerat in Haram ; unde Paulus ad Rom. 1 3. eodenili odo loquelas, dicit omnem animam , id est o ameni hominem, potestatibus sublimioribus esse subditam .. Aliquando sumitur anima pro vita hominit, quatenustilam in fluit corpori quod informat; unde Matra. a. dicitur, mortus sunt qua quarebant animam pueri ,1eii Occisionem . & vitam illius destritendam. Propriε autem, &ad propositum nostrum sumitur anima pro forma essentiali hominis , dc isto modo suta pia voca tur amma, quia informando corpus humanum , vitam , motum, ac sensum illi tribuit ἔ Vocatur etiam rationalis , quia est ratiocinandi principium, Mibi lectualis , quia per ratiorinationem , &discursum perfectum , nedum singularia, & materialia, sed etiam Um-
tersalia , spiritalia intelligit. Muid sit autem illa anima explicabit
Amma rationalis es actur primus eorporis εrganias,etutam rariaualem potensa habentis . Sicut enim diximus de anima sensititia , quod sit actus primusco oris organici potentia vitam senstitiam habentis,& ne an inax vegetatiua , quod sit actus corporis imperfecte organisaei potentia habentis vitam vegetatiuam . sic etiam iure dici potest, quod rationalis ani. ma sit actus primus substantialis corporis organici potentia vitam rationalem habentis ; quandoquidem ipsa est primum ratiocinandi principium ,
De anima rationali diei debet, quod sit substantia, quia subitamia non sit ex non substantus; sed homo
355쪽
hlia stantia constans ex interia substantialit ergo etiam debet constare ex substantiali forma,quς alia non votest esse ab animo rationali, quae Propterea su n-z dies debet. Adde quod anima ratioΠalis separatae a corpore per se subsistat, nec Vllum Gigat subiectum, cui debeat inhaereret ergo Verε, re propriε est substantia etiam pro illo tempore, quoa corpore exinsit cum talis Unso ad corpus non sit necesiam ad subsistentiam animae, que a corpore separata Potest reuer 'si quaeratur autem miris anἰma ratisnalit fit μω
pantia comptita. Responderi debet, quod non,
hoc ipsa distinguitur ab Angelis; qui ideo dicuntusubstantiae completin, quia Venire non Possunt in comm
snionem cum materia ; Vbi anima rationalis ideo incompleta dici debet, quia ex ordine Aut horis naturae instituta. & condita est, ut informet corpus hum Dum, & cum illo faciat eni completnm, hominem videlicet. nautem anima rational ιι sit materiatis , vel
ori ine animae rationalis, & quo pacto procurata II sit, non tantum apud Ethnicos PhilosoPhos grauis extitit controuersia; sed etiam apud illos , quibuccidestis disciplinae radius effulsit - Primo enim Manichaei di Priscillanistae post Philonem Iud um existima tunt' animas esse particulas substantiAE Nei , quς ipse infunduntur corporibus . Secundo Origenes hau Zt a Platone , quod animae humanae fuerint omnes e ante corpora Productae a Deo cum Angelis , Dos eaque successu temporis detrust in corpora, tan Euam in carceres, & hoc, quia affectae raedio bonorum spiritualium, quibus stuebantur in cado, sese appcauerunt ad rerum terrenarum affectionem . Tertia
Fabini quidam apud Hebraeos voluerunt animasemnes su isse simul creatas cum Angelis , re sit ccessis temporum Vnam modo inspirari in Vnum corpus, aliam vero modo inspirari in aliud; Et hoc, tui labam contradicere scripturae insinuanta, quod Deus
356쪽
septimo die cessauerit ab operibus suis. maria I erintullianus apud Hieronymum & Augustinum cum Iuciferianis falso Putau it, quod anima fili j esset exanima Patris , sicut corpus filii ex anima patris oritur. λ int. denique Catholici , reiicientes hoc quadrupleπopinionum erronearum genus , sirmi me cresunt stum Deum eme causim incientem anima rationalis . Priores sententias reiicere conuenit , dc mentem catholicam stabilire postea.
substantia diuinae particulas . Substantia en im Deὲ est immutabilis S in uariabilis,Vt probauimus in Τheologia cap. da D. immutabilitate a sed anima humana prorsus variabilis est , cum ex bona fiat mala per peccatum , & ex mala bona reddatur Per gratiam .' ergo
erroneum est diceret, an imas esse substantiet Dei particulas . Deinde hanc Opinionem ποῦ haereticam damneuit Concilium Braccarense cap. s. iuxta mentem D.Leo
nis magni cap. 3. epist. ad Τurbium . Tandem licὸd Scriptura Gen. a. de infusione animae in corpus Ada mi loquens, dicat , Inspirauit in faciem eius spiraculum vita : non ex hoc benὸ inserunt Manichaei di Prisecilianistae, quod Deus indiderit Adamo substantiae suae
particulam. Quod ut clarius Pateat, Notandum est, ad diluendum huiusce opinionis sundamentum, quod Deus tribus praesertim modis intelligatur Producere spiritum.Prim. scilicet,ex propria sub stantia; qualiter pater di silius in diuinis Spiritum sanctum produxer iit.Secundo Deus aliquando spiritum pro . ducit ex nihilo , quando ni nitrum Produxit Angelos . Tertio denuue producere dicitur Spiritum ex materia creata, sicut produxit bestiarum animas, quae Ecelsast. 3. Vocan turspiritus, propter aliqua similitudinem,quam habent cum spiritibus angelicis di humanis; quatenus scilicet se mouent: ct alias cti m praecedentibus grossiores habent analogias.Sicut ergo Deus creando Angelos in cauo, qui fuerunt veri spiritus, non tamen Produxit
illos ex sua substantia, sed ex nihilo, sic etiam taliter Produxit an imas hominum. Et sic ex praecedenti textu Genesis inferri non potest: quod animet humanet sint par-rieuia substantia Dei .
357쪽
DEM n. J--ἰ ποκκxis Omnei animas homisum , auar ob d fectus μοι eierarit in corpora ι Vt Voluit Plato, cui subscribit Origenes t. Periarchon. cv. 7. Concilium enim Braccarense primum cap. 6. hanc opi- nionem damnauit , dicens , si quis animat humanas
prius in eoelesti habitatione nec e , O propter hoc in corpora humana deiectat fuiste in tιrram , scut Prisci Iianus dixit , anathema sit . Quod idem antea sibi sinxerant Plato & Origenes. Deinde , si animae creatae ui sient ante corpora in coelo, Vel potuissent mereri :& demereri , vel non potuissent ; si potuissent autem demereri, & de facto fuissent demeritae, cur illico cum bonis Angelis non suissent ad aeternam selicitatem euectet, vel in infernum detrusi cum daemonibus rErgo ridiculum est talem creationem animarum admit. tere ante creationem corporum . Tandem si animae in coelo peccassent,& ob hoc damnatae fuissent ad eosepora , cur diceret Paulus ad Rom. s. Regnauit mors ab Adam usque ad Morsem, etiam in eoa , Pi ηεn perea Nerunt, cisa omnes iam antea peccassent in coelo. In per de his videri potest Cyrillus Alexandrinus , qu Ii,. I. in Dan. cap. 9. Viginti tres rationes assere actexpugnationem talis erroris . Dices, origenem landari super dicta Dauidis Psal. II . Reuertere anima mea in requiem tuam. Et 1i t. PrisAκam humiliar , ergo deliqui . Ac idenique r. Edust da eustodia animam meam: Ita quod existis veris bis possit colligi , animam hominis post mortem reuersuram sore in coelum, ubi antea possidebat requiem suam, aut ipsam animam deliquisse in paradiso, priusquam humiliata suissent in terram , dum includeretur in corpus t vel denique , quasi eadem anima, ob punitionem peccat i in cαlo commissi, custodiretur in
corpore terreno, tanquam in carcere. talem explicationem horum textu uin esse salsam , Ut patet ex eo quod per prima Verba se solum hortetur Psaltes ad repetendam priorem animi tranquillitatem, quam ob frequentes timores prςcedentes, qui iam evanuerant amiserat. Per secunda verba significabat David se esse humiliatum per punitiones diuinas, ob Praece
Aemia peccata . In ultimis denique, se videns Rex Pro
358쪽
pheta egress tum ex spelunca, in qua latebat ob SaulizPersecutionem,a Deo Postulae, .ut Per mortem libera retur a tali Persecutione a nὸ cogeretur adhuc delite scere ob eandem causain.
STullo ιxistimauerunt Rabini animas simul fuisse predinctas ante corpora in singularum princi s . Anima enim est natura imperfecta, quae naturaliter appetit eo a lungi cum corpore,Vt forma cum sua materia; sed stuI. tum est dicere , quod Deus inchoauerit suum opus a re imperfecta, Vnamque partem hominis, & hanc debis Itorem, fecerit initio mundi; & alteram post multa sineula: ergo falsissima est Rabinorum opinio , qui tenent omnes animas fuisse ab initio simul creatas cum Angeis lis in coelo , di successione temporum infundi in corpora. Hanc opinionem Hieronymus in epist. ad Marcellinum stultam p/rsuasionem nuncupat. obiiciunt praefatae opinionis Fautores textum Gen.r. Dous septima dis r/quieuit ab omni opere quod patrarat :Ergo nil creauit Postea, nec proinde animas creat intemPore; quae consequenter produci debuerunt simul intra sex dies creationis. Resp. cum Aug. epist. 38. ad Hieron)m. Ideo Deum dici cessasse septimo die ab operibus suis , quia nihil postea fecit nouum; sed tant. mconseruauit, gubernauit, & mul iplicauit opera , quet sex primis diebus condita fuerant: sicque animarum creatio non debet dici noua in sua specie , cum intra sextam diem animae humanae creatae fueriat in Adamodi Eua .
N a rationalis ex semine parentum , seu en tra duce , non habet originem quidquid in contrari*m, dixerint Tertullianus , Apollinaris , ct Luciferiant , apud Hieronum um & Augustinum lib. de Hares eap. 8a. Conclusio nostra stabilitur ex Aug. Iib. noui Testa menti dicente , Inhonestum puto , se dicantur anima
orporis generari , ut anima nascatur exanima . quod ulterius repetit Iib. de Ecclesiast. dogmat . ni non eum corporibus feminantur . idem habet Hieronymus in
ca p. vlt. Ecclesiastae . Catia ridendi sunt qui putaης ani-
359쪽
mas ex eorporibus flori , O non Deν , sed a parenis tum eorporibus generari . Idem confirmatur denuo per Chrysostomum Homit.*3. in varia loca Matthaei, Gisma nec generat nec gen ratBr, nec utism ognoscit Patrem, prater eum , cuius volμnrate creata est . Idem Probatur
deinde ex hoc, quod spirituale & incorruptibile non possit fieri ex materiali & corruptibili e sed anima rationalis est spiritualis & incorruptibilis ; quandoquiisdem a corpore separata subsistit i ergo non potest pro duci a semine corporeo quod est materiale & corrupti- Ie . Tandem si animae filiorum traherentur a parentibus, hoc esset, vel a corpore, Vel ab anima ; sed non
a corPore, alias animae essent corporales et nec etiam ab
anima, quia vel tota anima Patris esset in filio: ε: sic Pater non amplius haberet animam ; vel una tantum pars esset in filio& altera in patre , Proindeque talis anima esset materialis , Ut potε separabilis in partesdiergo negandum est cum Concilio Lateranensi sub Leone X.seus. 8 .animam originari ex traduce, seu per semis
Obiicies. Eadem Productione Producitur forma compositi , qua ipsum comPositum producitur 3 cum forma non intelligatur Produci, nisi quia proancitur
compolitum , quandoquidem nec materia fit , nec forma fit, sed composiluin duntaxat: compositum au tem humanum, seu homo suum esse accipit per gen ramtionem ς ergo forma illius , nemPe anima rationalis originatur Perseminalem propagationem . Reth. mai rem esse Veram, Pro illis compositis; in quibus forma educitur de potentia materiq; falsam Vero Pro com- Polito hominis : quod tanta nobilitate gaudet, Vt a Patris semine habeat corpus , di a Deo formam viti mam & completam, quae est rationalis anima , diae quod dicunt Deum concursurum esse ad peccata hominum , si anima illorum esset a Deo, quandoquidem , non a corpore , sed ab anima, peccata Procedunt: Respondendum est ex hoc sequi tantum , quod Deus concurret an materiale peccati , non vero ad formate illius, seu ad ipsius malitiam , Vt diximus de concursa causae Primae cuin secundis. αuantum ad . s. si vi deatur fauere animarum traductioni, nihil expresset
habetur apud illum super banc materiam, sed tantam haesit aliquando dubius, ex occasione Pelagii, qui Pe Oxum originale nolebat admixtere tanquam Proce dens
360쪽
dens a patre ad filium , nisi Τraductio animarum aD mitteretur. De his videatur Τheologia nostra cap. dapeccato Originoli, Vbi a Spur de animarum origine.
ANimae rationatis causa inciens solus est Dιus ,
contra Avicennam ; qui eXScoto im q. dist. r. θ st. I. putauit animam rationalem fuisse ab Ange- Iis creatam et sicut& contra haeresim Messalianorum: Quam opinionem falsam esse probauimus sin. a. de causis rerum naismirum cap. 7. ubi demonstratum est caiisam secundam non Posse creare principaliter, aut instrumentaliter. Conelusio nostra est D. Aug. lib. de Spiritu Θ nima dicentis, nima nee olementum est,
nee ex elementis , sed ex nihilo es facta soli creatori suo eo ita. Idem tenent Vniuersaliter Ecclesie Patres, quos su erfluum essetfrete ero. Hos sequitur Determisenatio . Concilij Lateranensis sub Leone decimo se . 8.amo non videtur distentire Aristoteles a. de generat. Mimal. cap. 3. Vbi de anima rationali loquens dieit , mens deforis aduenit. Derino pro ratione dici potest, quod quidquid producitur, Vel educatur de potentiam ateriet , Vel creetur ; sed anima rationalis non ed citur de Potentia materi frgo ipsa creatur a Deo. ostenditur minor, quia edμci de potentia materia nihil aliud est quam pendere a materia infleri & in eo cru νi ut alias diximus , anima autem rationalis, nee ioseri, nee in conseruari a maveri l dePendet; quoniam eonsistere potest abstracta a materia di corpore : ergo ipsa non educitur de potentia materiae, sed habet solum esse a Deo ; qui eam infundendo creat , O ereando infundit, Pro eo instanti scilicet quo Persecte organusatum est corpus in utero matris. Tandem licet Augustinus censuerit latere originem animae rationalis; nec esse aliquid temere definiendum
de illa: ut colligi potest ex quatuor libris , quos Senex scripsit de origine animae,ut stendit non sine
magna causa se non audere proferre sententiam : attamen hoc quo tam uniuersalis est Populorum consensus circa animarum creationem,& illarum infusionem in corpora, Pro eo instanti , quo lanicienter formata
sunt, Vt hominum Catholicorum rudiores, ct debiliores muliercularum hoc non iὀnorent. Jmo , si quis