장음표시 사용
371쪽
alterutrius sexus aliquid in contrarium proferret, male oleret de fide. Hoe firmiter probant Theodoretus de S. Leo. Ille eirca medium lib. 3. ad Grςcos ait, Fo mari prius in alvo matris infantem , ae iam perfecto corpore animari r non ita quidem, ut anima praerissensaliunde eorpori inseratur, nee vi enascatur ex semine et sed diutas insitura ereationem accipiat . Iste alijs Verbis Edem praedicat in epist. ad Τurbium eo. Io. ubi dicit hane sententiam constanter di veraciter teneri apud Catholicos. VSi ergo Gen. a. dleatur, quod Deus quieuerit ab ope νι quod patrarat per sex continuos dies ; hoc non iise Pedit tamen, quin Deus adhuc in dies creet animas, quando organisata sunt corpora r Praedicta enim Verba exponit D. Hieronymus de rerum novis gιnoribus of eiebus, quas non creat amplius, Praeter eas , quas initio mundi condidit. Verba, inquam, allegata non dicunt Deum nullo modo operari post creationemo ἔquandoquidem Dan. Christus dicit, Pater meus usque modo operatur , dc ego operar. Si pariter afferantur verba Dei Iob. 4o. Eere Uhemoth quem sei recum; ex hoc non debet inferri, quod anima Iob creata fuerit cum daemone. Illa enim Particula seeum non den tat simultatem rem ris , sed smilitudinem creationis σquasi sit sensus, ecce Behemoth, seu daemon . Quem feci, sicut di te creaui .
Trieullianus cum Antiquorum quibusdam existimo
uit animas rationales aliquam inuoluere materiam, tenuissimam tamen, ex qua componerentur; quod de alii dixerunt de Angelis, quos censuerunt esse corpo reos, ut visum emis Metaphysica et Socrates tamen, Plato, Aristoteles, di qui hos sequuti sunt , pugnaue runt semper pro an imarum spiritualitate e Nomen au temJ tui,quatuor modis sumitur.Primo scilicet ut OP. Ponitur, non corporeo, sed crassiori & solidiori materiae , quo sensu purior sanguinis pars vocatur spiritus vitali . G ηώ, sumitur pro vento, aere,& exbal
372쪽
tione, Unde attrahendo re e pellendo aerem , aspirare& respirare dicimur; re Ventus impetuose flans vocatur spiritμι procellarum . Tertio nomen spiritus sumitur pro anima , siue rationali, siue sensitiva; & ob
hoc Eceles 3. habetur , qηi nquit si spiritus filiarum dam ascendat Dr-m , ω si s ritus iumentorum δε- frendat deorsum αuart. denique spiritus accipitur pro
substantia incorporea opposita corpori: Et in hac pro-Pria acceptione quaeritur,an anima rationalis se spiritualis, di omniniaterialitate evers.
diei debet. Hoc enim expresse habetur Ecclesiastet cap. Vlt. reuertat rρμtμis in terra m IJam , O spiritus rideat ad Deum , Ut iacit illum . Lucae e tiam 1 3. Christus homo dicebat patri, in man s tuas commendo Diritum meum . Paulus hoc confirmae ad Rom. Spiritus Ductus testimεηium reddit st ritui nostra . Hoedenique idem determinauit Concilium Lateranense quartum sub Innoc. 3. cap. firmitor, dicens Deum condidisse naturam hum nam , quasi communem corporali &spirituali,quatenus eae spiritu & corpore consti tuta est. Ratio conclusionis haee potest afferri , quoailla anima sit incorporea re spiritualis, quet habet fincultates & operationes spirituales nullo modo dependentes a corPore, quoniam modus operandi non est,
persectior modo essendi , nec effectus est praestantior sua causa, sed anima rationalis habet operationes spirituales , & nullo modo dependentes a corpore t ergo habet entitatem Purὸ spiritualem dc incorpoream. Prohatur minor, tum ex Pprte intellectus, qui intelligie omne ens siue materiale, siue spirituale ; tum ex parte voluntatis, quq in homine imperat appetitui sensitivo, ipsoque corpore, tamquam instrumento, utitur Pro libito suo in varios fines t ergo utraque Potentia hois minis, tum intellectiva, tum volitiva, debet esse altioris ordinis ad facultates omnes corporeas ; ac proinde superest, ut spiritualis ipsa dicatur.
Hanc probationem minoris confirmat Scotus in .ri'. 43. quast. z. Vbi dicit ἔ quod intellectus noster rex abstractissimas a materia contemplatur, & nedum sin-stularia consideret, sed etiam uniuersalia,sive negatiua
373쪽
sue positiua , sive possibilia siue inapossibilia , siue extis
flentia siue non existentia ; sed quod seretur in talia obiecta, quae ab omni materiae concretione Praecisa svnx ae libera, est immateriale ac spirituale : ergo facultas intellectiva hominis pure spiritualis est, quoniam nota solum cognoscit tunc hominem in particulari , sea quid sit homo in communi; cognoscit etiam res spirituales&de ipsis disputat. Vt de Virtute , de vitio , daeveritate, de Angelis, & de Deo: imo non recipit Asemas rerum materialium , nisi abstractas & depuratas a conditionibus materialibus, nempe a numero, a loco, di similibus: ergo vis intellectilia hominis est spiritua- Iis, di proinde anima illius talis esse debet; quoniam Potentia animae non excedit persectionem entitatis illius . Adde quod nusquam deprehendi potuit organum facultatis intellectivae;per quod intelligeret obiecta: sea tantummodo adinveniuntur organa sensuum externo riam & internorum,qui corporei sunt; ubi anima rationalis,carens organo ad suas operatioues eliciendas, spis ritualis dici debet. Obiicies x. anima intelligendo dependet ab orga nis corporeis, quoniam nihil est in intellectu, quod non Derit priui in sensu; laesaque imaginatione, ut in stulistis ; aut ligato sensu communi, ut in dormientibus,cessat operatio animae intellectivae: ergo ipsa etiam de- Pendet in essendo a corpore, quoniam esse O sperari proportionantur : Et Proinde anima non est pure sp ritualis . 'Ip. distinguendo antecedens , anima dependet ab organis corporeis, praesuppositiuὸ, ut a m nistris dc nuntiis referentibus ipsa obiecta e concedo et formaliter I ut a proprio subiecto intellectionis , nego. Intellectio enim , cum sit actio immaterialis, quae sp ritualibus substat iis propria est, subiectari nequit in or
gano corporeo , nec exerceri Per facultatem materia- Iem : attamen pro statu huius vitς, quo anima con
iungitur corpori, intellectus indiget speciebus abstra ctis ab imaginatione , sicut & ipsa imaginatio indiget speciebus a sensibus externis sibi subministratis, ut ipsa
anima intelligere valeat . Hoc non impedit tamen ,, quin anima in sua emitate sit spiritualis, & in suo modo intelligendi absolute spectato, quoniam in statu se- Parationis a corpore Angelos contemplatur, re ipsum Deum iii tuitiue cognoscit .
Obij cies a. quod est iacorporeum ct indivis bile
374쪽
non habet Proportionem cum corporeo dc diuisibili rergo , cum anima Proportionetur corpori quod in sormat , ipsa spiritualis, indivisibilis, re in corporea non debet reputari . Resp. distinguendo antecedens, indiuisibile non habet proportionem cum diuisibili mathemmaticam , qualis inter quantitates reperitur , concedo: phaseam , qualis intercedit inter actum & potentiam, nego: seu inter persectivum re perfectibile. Nequα huic veritati opponitur animae rationalis hinmateri. Iitas, quoniam Verbum D. humanitatem actuat iri u Christo, licet ipsum sit prorsus immateriale . Si quisi,stet die nis spirituale abstrahere ab omni materia, hoc ideo dicitur, quia in conceptu suo nihil materiae inuoluit: hoc non impedit tamen, quin spirituale possit coniungi cum materiali, tanquam forma cum subiecto, ex quibus resultat unum totale compostum. Si dieatur ulterius, quod anima rationalis informet co pus, sit radix quantitatis, ct aliarum affectionum coris vorearum: haec omnia compati cum immaterialitate animae. Licet enim anima rationalis habeat eosdem effectus in corpore , cui tribuit quantitatem &alias affectiones corporeas ; unde ab aliquibus dicitur corporea vi qua & informatiae: hoc non impedit tamen , quin in sua entitate sit incorporea ct immaterialis, di ob hoc de illa negatur, quod sit corp0rea ut quod αcnritatisἡ .
Vtrum nima rationalis sit Immortalis .
DVplex distingui debet immortalitas, quarum prso
negat omnem dispositionem ad corrumpi, tum ab intrinseco ; & haec soli Deo Propria est , cum ipsi absolute anni hilari repugnet ; quoniam est ens a senecessario existens r unde de illo ait Paulus I. ad Τimoth. 6. ipse est Rex Regum , O Dominus Dominantium, qui solus habet immortalitatem . Posterior verbinegat Principium corruptionis ab intrinseco, nempe materiam, quam dixtimus alias esse omnis corruptionis prinei piuna: Et hoe sensu probabimus animam rationalem esse immortalem; quia reuera immaterialitate gaude is unde ab intrinseco debet censeri immortalis e lichi mortalis
corruptibili. di i queas ab extrinseco in quantam
375쪽
destrui potest a Deo , qui cum omnia ex nihilo B rmauerit, sic etiam cuncta reducere potest in nihilum. In hac quaestione Saducaei, Epicurei , Lucretius, Plinius, ct Galenus , iaciunt animam rationalem caducam &corruptibilem. Dubius in illa mansit Aristoteles,inquie Doctor noster in . dist. 3. quas .et. sed de hoc plura inferius. Catholici Vero cum uniuersali omnium poripulorum consensu Vna Voce clamant eo immortalitate
ratisnalis est immortalis r prim. quia fides catholica, Concilia , & Patres hoc multis in locis
testantur. Ecclesiast. ra. ibit homo in domum aeternit eis sua. Sap. II. Deus creauit hominem inexterminabAtim. Matth.IO..nolite timere eos, qui oecidunt corpus , animam autem non possunt occidero . Ioan . IO. qui odit animam suam in hoc mundo , in vitam aternam custam
dit eum. Subscribit Concilium Later.3. sesi 8. Damaeamus o reprobamus omnes asserentes, animam intelle Guam mortalem vise, O hae in dubium vertentes; evi illa nanslum vere , per se, O visentialiter humans eo pa=is forma axi par, v/rum Θ immortalia , quod manifeste conrar ex Euamgelio. Eadem est omnium Sanctorum Patrum sententia, qui omnes cum sancto Clemente lib. 6. Cons. . s. cap. . clamant, Nor ani mam incorpoream ct immortalem a mamus , nee intemrire eam sol corpora, sed perpetu. manere, ut rationis
partiripem o libertare praditam, quod in hac mente fuerint veteres Philosophi, colligi potest ex Cicerone
Iib. de inmitaria dicente, plus ad me cantiquorum valet authoritas, vel Maurum nostrorum , qui mortuis tam
νeligiosa iura tribuerunt, quod non fecissent, si iudi . a sol animam simul cum eorpore interire. Meund. permuliae rationes nostram conclusionem suadent. αniascilieet substantia spiritualis est immot- talis , quoniam sola materia est corruptionis principium t sed anima rationalis pure spiritualis est, cum non dependeat a materia in fieri, aut A conseruari rergo ipsemet immortalitate potitur. Deinde quod non dependet in suo σὲ a c rumpentibus causis, debet ex natura sua censeri immortale dc incorruptibile: sed anima rationalis in suo es non dependet a causis corrunu
376쪽
pentibus, quae sunt coeli & astra, a quorum motu & inofluxu oriuntur generationes & corruptiones o quoniam non educitur de potentia materiae, sed suum es a Deo - limmediate recipit Per creationem: ergo est immortalis . Pre incorruptibilis. si anima esset corruptibilis, : talis eisset per se vel per auidens, seu ad destructionem alterius ; sed anima rationalis non potest corrumpi per
se , quia est Per se subsistens, seu ita persecta, ut sine
consortio materiae subsistere queat, sicut operari potest sine consortio materiae. Non Potest etiam corrumpi Per accidens, ut accidentia ad corruptionem subiectorum; dc brutorum formae ad destructionem composiatorum , in quibus subsistunt; quia eo modo aliquia destruitur quo habeat in , & anima rationabilis habet
Use a Deo dc independenter ι corpore et ergo non potest corrumpi per accidens, dc ad corporis corruptionem; Confirmari potest ulterias mens catholica ex hoc, quod videamus hominem naturaliter desiderare im- mortalitatem; sed naturae desiderium non potest esse frustraneum, quandoquidem Deus di natura nihil minliuntur frustra: ergo anima illius debet esse capax immortalitatis . Et haec est ratio, cur solus homo inter
caetera animantia sollicitus sit, quid de ipso sentiant ;alii homines post mortem, & curam habeat de rebus post obitum suum suturis; quod indicat ipsum habere aliquid in is, quod post mortem corporis superstet,sentiatque bonum & malum ; de illius est animae . Deinde a Prouidentia D. in hoc consistit praecipue, quoa mali scenam, dc boni Praemium, a mundi Modoratore recis piant, sicut fieri videtur in omni statu bene ordinato; sed in hac vita mali prospect vivunt, boni vero saepius Persecutionem sustinent: erg0 prouidentia dc iustitia
Dei exigunt, ut totus homo non Pereat per mortem,
sed illius praecipua Pars 1 nempe anima, post interitum corporis vivat, Vt Possit Vel pinnam Vel Praemium recipere a Deo. Haec probatio est D. Chrysost. Homit. . de 1 2 Prouidentia. Tandem homo ex dignitate sua praestat bru- tis animantibus ; sed illius conditio esset deterior, si anima eius mortalis esset; quia nimirum belluae sitos sines assequuntur, potiendo bonis sensibilibus in hac vita; ubi homo nullam quietem risideret, nec in hoc. modo, in quo vitam illius undique Perturbant in comismoda ; nec in alio , si post mortem corporis animanoa reseruaretur ad possidendum Deum; qui solus ani. P ε rna
377쪽
mae desideria explere putest, ut inquit D. Augustinusi Volilaq. cap. 3. Ergo ex his omnibus superest , ut cum Vniuersis populis sapientibus, & ipso naturae instinctu , dicamus animas intellectuales esse essentialiter se ex natura sua immorνales : uti testatur honor ille qui defunctis hominibus passim apud Nationes etiam barbaras tribuitur; quod nusquam facerent si insitam non haberent de animarum immortalitate persuasio
obiicies ex Ecclesiast. a. etinus est interitus hominis eriumentorum Opar utriusque conditia : ergo, sicut animae brutorum sunt mortales, sic & hominum animae tales censendae sunt. Resp. haec verba nihil aliud inuoluere, nisi tacitam obiectionem impiorum, qui,ut brutorum ad instar , se liberius ingurgitent corporeis voluptatibus animam suam dicebant esse, mortalem: ut colligi potest ex Sap. 3. Si dieat Scriptura , sol unia Deum habere immortalitatem ; ipsa loquitur de immortalitate peressentiam, & de omnimoda in deseru-hilitate de qua diximus in annotatione conclusionis. Si dicatur insuper , quod anima in intelligendo dependeata corpore; ergo& in essendὐ Responderi debet, quod dependet a corPore, tanquani a ministro suggerente Persensus obiecta, de quibus anima iudicet per intellectum, non vero dependet a corpor l, tanquana ab oris Fano, Per quod intelligat: quoniam a corpore separata intelligere potest . maeres num animaratiaualisse immortalis ex natura suo, Quia Concilium 6. Constantinop. dixit animas nostras eise quidem immortales, sed gratia Dei , de non eX natura sua; ideo existimarunt aliqui animam hominis mortaIem fuisse a Deo creatam, & ex illius beneficio redditam fuisse immortalem . Probabilius tamen responderi debet, quod ipsa sit ex natura sua immortalis, ita ut sine miraculo diuinae Potentiae non Possit destrui aut corrumpi, sicut nec angeli; Vt eui denter colligitur ex Conc. Lateran . sub LeoneVbi damnantur illi . qui dicerent, animam intellectiuum non esse vere O pcnse essentiali ter humani corporis for mom, O immortalem , vi manifeste constat ex Euan gςlia. Ratio huiusce responsionis iam allegata est in conclusione praecedenti, quod scilicet anima humaΠast pure spiritualis ex natura sua, ac proinde immortalis ςxiam Usentialiter: sicut &angesui: quoniam omni cλ'
378쪽
ret materia , sicut dc intelligentiae coelestes. ακantum ergo ad Concilium Constantinopolitanum, ideo dicit , quod anima sic immortalis pergrariam ; quatenus con
seruat tir a Deo , qui ipsam annihilare potest et quo didem potest dici de Angelis,qui cum annihilari possint Per potentiam D.ideo etiam dici possunt immortales &incorruptibiles ex gratia Dei . Quaeres , an ratione ulla naturali posse demonstrari quod animast immortalis , aut ex natura sua, aut e e lis alis capite, sue per se, Fueper accidens . Comptu
tenses disp. 16. de Onima quast. a. unanimem Οm nium Populorum consensum dicunt esse vocem naturae . clare praedicantis animae immortalitatem, ita ut ipsa nam turaliter & euidenter demonstretur. Scotus vero 3n adip. 63. quast. a. Scum ipso Caietanus , Conimbricenses, Arriaga, & Plerique alij, volunt nullam afferri
Posse rationem , quae demonstret animarum immorta litatem . Responsio nostra colligitur ex Conc. Later
fesC. 8. Vbi declaratur , quod anima sit immortalis, ve manifeste constat ex Euangelio; quod dicere est talem immortalitatem animς rationalis non posse demonstrari per rationes naturales . Si pro aduersarijs citetur D. Chrysostomus dicens, qui dabitat de anima immor rositase , etiam dubitare posse , an in meridie diei si ,
Resp. hoc dictum Chrysostomi habitum fuisse apua
Fideles , quibus per Euangelium manifeste constabazanimae immortalitas. si etiam afferantur rationes con clusionis nostrae , ad probandum via naturali immor valitatem altimς ς tales rationes praesupponunt fidem , mediante qua , ipsae confirmant talem immortalitatem, quam non habemus euidenter, nisi ex euangelio, quod illam docet. Quaeres , quanam fuerit mens Orsotelis de immortalitate anima . Iustinus martyr, Nyssenus, Nazianzenus , & Alij non pauci, affirmant Aristotele iri animam nostram fecisse mortalem & corruptibilem . Τbeophrastus vero, Ammonius, D. Bonaventura tu 2 4 dist. I9. qua'. r. D. Τhomas a. contra Genter cap. 79. di plures cum illis dicunt ipse in existimasse animas no stras ab omni corruptione di mortalitate esse immunes . Scotus vero in 3. dist. et q. Con imbricenses, Pon eius, Columbus ,& omnes nostri , Volunt Artitote Iem dubium mansiisse circa immortalitatem animae,nea
Plus Vol par xi dedisse, quam alteri; sed modo in unam
379쪽
modo in alteram propendissae Pro opportunitate rerlim de quibus agebatur.
Vtrum Anima Ratonalis sit hominis Eorma
flentem , quod illa sit essentialis O intrinseea Vnum aliquod per se constituens cum eo cuius est forma; ista Vero est plane extrinsea, faciens unum accidentale cum illo cui assistit . Multi ex Platonicis docent animam se sitiuana & vegetatiuam esse formas informantes bruto-τum & plantarum; rationalem Vero esse tantummodo formam assistentem , corporis humani motricem , aqua regeretur, Vt nauis a gubernatore a vel Vt coelum . motrice intelligentia: -vel ut currus ab auriga. Cui vinioni erroneae contradicere habemus. Nisa rationalis non es forma assens , sed insem manι , respectu homines a Vt innuit scotus in . GR. 43. quast. hoc enim determinauit Conc. Later. verbis suprascriptis . Sed dc antea Conc. Viennense sub Clemente V. dicens: quisquis deinceps asserere, defmuere , seu tenere pertinariter prasumpseris animam ramrionalem non esse formam eorporis humani per se ct esse 'rialiter , tanquam baraticus fit censendus . Ratio hinius est, quod illud debeat censeri forma substantia iis informans compositiim , quod illud constituit in Dasperio & ipsummet distinguit essentialiter ab ot ni alio; sed anima rationalis eonsiluit hominem in D esse essentiali , & eum disinsuit ab eo omni quod non est homo: ergo anima rationalis est hominis frma in formans. Deinde illud est serma informans hominio ,
quod est internum &.naturale principium omnium actionum quas homo ut homo elicit, quales sunt inintellectiones, & volitiones; sed anima rationalis est ininternum & naturale principium intellectionum & Uolixionum , quas Producit homo : ergo ipsa est λrma in- Armans hominis .
T vim si anima rationalis in homine esset tan- CONCLUSIO.
380쪽
tam tirma assistens, quae ad illum se haberet ut nauta
aci navim, sessor ad equum, & ad currum auriga soperationes hominis proprie ad illum non pertinerent ἔsicut actio nautae uon tribuitur naui, nec operatio sessoris propria est equo, nec Volutatio currus conuenire formaliter aurigae, sed intellectiones & volitiones Pro Prie attribuuntur animae rationali, quae Drmaister dicitur intelligere O velle et ergo rationalis anima est sor. ma informans hominis . si quaeratur autem de illa an ma, quomodo in corpora existat: Respondendum est ipsam existere modo spirituali & indivisibili, per quem
es tota in tota carpere , O tota in qualibιt parte illius; sicut angelus in loco existens, est totus in toto loco, di totus in qualibet loci parte: sicut etiam Deus totus existit in toto mundo, di totus in qualibet parte muta di . Sive ergo crescat aut decrescat humanum eorpus, ivsa anima non debet dici creseere aut decrescere ι sed solummodo incipit aut desiuit esse, ubi antea noa 'λ vel ubi postea non amplius est .
obiicies , quod potest ab aliquo separari, &ab ipso
separatum existere, non est forma illius; sed anima rationalis separata a corpore existere potest: ergo ip sa non potest dici forma informans . Resp. maiorem esse falsam de anima rationali, quae tantae persectioni:
aest, Vt suum sis accipiat independenter a corPore, Ochiludmet retineat a corpore separata cuius contrarium accidit insormis sensitivis de vegetatiuis, quae a mate ria dependent in fieri O in eo eruari. Dices si anima rationalis esset forma insermans , daret esse ratιοnato corpori; sed corpus humanum est incapax rationalita' tist ergo anima non est larma informans corporis hin mani. Resp. negando sequelam maioris, quia sorma propriὸ non dat effectum sermalem materiae, sed potius composito quod constituiti unde quia anima rationalis dat homini ratiocinandi facultatem, quam Non dat
corpori, quod est ineapax illius; proinde merito dixi mus, quod anima rationalis sit Arma informans ho
Quaeres num sit tantum una ratisnatis anima , qua singulti hominibus assistae , Ut voluit Averroes cum
aliss quibusdam docentibus dari unicum intellectum agentem , qui singulis hominibus coniungeretur Perimagines; quas imprimit phantasiae singulorum ἔ Inde oritur , quod omnes consentiant in primis Principiis,