장음표시 사용
161쪽
hui Nerum neque iudicium Dei in hac vita, cuiusque ministri doctrinam quamcuque ma nifestae, quia de multis etiam Catholicorum assertionibus quae fidei no sunt, ineerrum quid iudicet: neque pudor, quia multi impudenter ω sine omni rubore grauissimos sequuntur dc spargunt errores et neq; denique ipsis persecutio& amictio vitae huius,quandoquidem assertores erroris usque ad cruciatus acerbost, momtemque ipsam violentam pro suis sententi j sdecertent, mirabili saepὶ Brutudinis specie,& ideo cum miserabili deceptione multorum. Praeterea dicit Apostolus quod per ignem, cuiusque opus, hoc est ut maunt doctrina probabitur , sic viquae bona sit, nihil accipiat detrimenti, quae falsi & mala exuratur, diuini iudicij censuram eaquam ignem ferre non .st nens. Sed hoc rursiim in hac vita impleri, nimia profectis absurditate statuitur,ubi non minus pro Veritate, magna commodorum rem
poralium detrimenta perpetienda sunt bonis ministris, quam pro errore pseudoprophetis. Aut quaenam illa hic doctrinae cuiussi e v titae exustio λ quod detrimentum an quod accusetur & improbetur a doctioribus,erroris. que damnata repudieturὶ At catholicam veritatem ipsumque Dei verbum multi tanquam doctioresreprehendunt & accusent, suumque amen quod diuinum esse praedicant suuinere negant posse. Qua autem multa alia siune. quae examinata cuiusmodi sint, certa & non
162쪽
dubia definitione iudicari in hanc aut illam partem ne a doctissimis quidem possinit Atqui B. Apostolus dicit; Uniuscuiusque opus quale sit, ignis prohabit, suaque illa probatione manifestum essiciet, non solum quid aurum, quid stipula, sed etiam quid aurum, quid argentum, ruid foenum, quid stipula. Iam verb is cuius
Octri na, quoniam vana dc aliena a vero, ferre non poterit examen hoc diuinum, quomodo
saluus sit futurus quasi per ignem, id crudum satis &inexplicatum ac dubium, ab Aretio relinquitur. Etenim quid si laboret ministeraliquis. crassa&inexcusabili ignorantia rerum ad religionem pertinetium, ex eaque & erret ipse, M temerarius doctor alios secum in errorem abducat 3 nonne crimen hoc erit & mortale
delictum, si plicioque, nisi ille resipiscat, puniendum aeterno ὶ Quonam ergo modo iste, non foenum, non stipulam quae leuior est, non
ligna quae exivi possunt; sed aes ferrumq; seductoriae doctrinae superstruens, saluus erit quasi per ignem, qui saluus non sitfuturus λ Nam dc si teneat de Christo fidem, quem esse medi
torem Dei& hominum credit, tamen alia quu-dam ad Christum seu corpus eius pertinentia non credit , ideoque excidit ab ipso fundamento , cuius non sit de Christo fides integra. Sit,exempli gratia, Donatista, sit Nouarianus,
sit Pelagianiis, aut si id malit, Anabaptista vel Caluinista qui sipiam qui Christum agnoscit praedicat. Is si habet in fundamento Christum
163쪽
CAPUT XV. 7 3stum,saluus erit non obstante haeresi sua. Si aurem is solus habet Christum in fundamento qui integram de Christo retinet fidem, sed e rores interim in leuioribus & iis quae praeter fidem ac pietatem sunt imprudens ierit, patior id quidem ut hic aluus dicatur fore; sed cur per ignem pudoris iusti,qui bona fide raptaque
quanta esse humana potuerir diligetia tradid tit doctrina minimε noxiam imo utiliter etiam
adhortantem ὶ Ac si quis erit qui in hoc leui
rum erratorum genere quippiam venialis cuia
Iae contraxerit quod perpauci effugiur,cath et alioqui doctores ,& eruditiὶ nec hunc tamen spectasse videtur, qui & pudoris iustiω seductionis meminerit,quet non nisi in graui tibus doctrinet lapsibus commodε intelligatur. Denique ut sit cuiuspiam planὸ praestans & a rea singularisque doctrina, sed eius vita non si inculpata, multumque saereae in moribus vanitatis & flamma dignae materiae, hi ine propter solam doctrinam sine detrimento sauuus erit Z Soli usine rationem habet doctrinae censura diuina ὶ Interpretaris deindὶ esse hune
ignem pudoris iusti; sed quam multi sunt qui
cient dogmate nunquam erubestunt in hac vitaὶ Non enim pudet sic docuisse,non rubore fiffusi conticescut, cum se putent certissimam
tenere veritatem.Atqui generarim pronunciae
Apostolus quod quisquis aedificauerit ligna, Mnum, stipulam, Dassurus in igne sit exustionem operis sui, sta tamen per ignem ipsum,s
164쪽
3 4 DF vVRGATORIO. saluus futurus. Addis etiam, quo teipsum tecum pugnare demostres,ignem cuius Apostolus meminit debere intelligi comunem bonis& malis. N anquid ergo vis ut boni etiam ministri,iustu patiantur de sua doctrina pudorem per quem salui evadanti Ar commune, inquis,
ignem intelligo censuram diuini iudich: Quid intelligas Areti non video, quid dicas & scribas lego. Ignem fingis iusti pudoris, qui praue docentium sit proprius,cum tame u tibi constare volebas eundem,hic,quem prius gnem Op ruerit intelligi; ve esset ignis communis bonis
α malis, bonis quidem ad laudem , malis ad purgationem. Sed video quis hunc tibi ignem
in tuo commentarioaccenderit: Erasmus Ro
ter amus sic est interpretatus hunc locum in suis Annotationibus: atque hic ipse Ambrosi no com mentario sese niti significat. Quasi verbfuturi saeculi quendam ignem commentator ille no se intellexi sse declaret, cum interpret tur illa verba, Dies enim Domini declarabili quia in igne reuelabitur; hoc est, inquit, mala doctrina in igne omnibus apparebit; nunc enim quosdam fallit. Quid est quod ait: Nunc enim quosdam fallitὶ ni si quia velit intelligi noesse in hac vita cuiusque doctrinam manifestam, sed in futuro iaculo per ignem manifestandamὶ An forte per ignem in futuro faeculo,
sed pudoris ignem & confusionis r Sit hoc ita cnE magnus enim cuique in sua poena pudor 'cum ea prisertim fuerit manifesta)id saltem
165쪽
CAPUT XV. r seonsequor, si illum sequeris commentarium, ut fateri debeas aliquos fore saluos qui in futuro staculo poena pudoris assiciantur, priusquam recipiantur in beatum illud regnum. Quod
quam tuo aduersetur instituto,protinus opinor aduertis. Sic & is commentarius qui est sub nomine D. Hieronymi inter eius opera, cum verius existimetur esse Pelagij,quamuis stuper- aedificare interpretetur doctores iptas superfundamento Christo, tamen neque doctrinam
intelligit stuperaedificari sed homines bonos aut malos, & in his laquam discipulis manifesta dam esse cuiusque doctrinam; sed in die iudi-ch, non in hac vita, ignemque sicut ille commentarius Ambrosianus) no in fisculo hoc intelligit, sed in futuro. Diuus etiam Chrysiost.
quaquam sicuti ipse annotasti,coactiore uti videatur expositione in verbo fsaluus eritJ tamen& manifestationem & ignem, per eumq; pro bationem, ad futurum ueculum referenda esse non dubitat . AEdificationes verb rectissimhei vita sunt esse operationes,illumque Comentarium Pelagij, ut aedificates sint magistri, op in vero discipuli & auditores, ut improbabilem iure refellit. Quo pacto enim, inquit,opus peribit , architectus autem aluus erit Z Quid caeteros commemorem Graecos & Latinos,qui de
eo quod post mortem est iudicio, Pauli locum magno consensit interpretati sunt Z Nimirum animaduertebant id totum quod B. Apostolus dicit de manifestatione operis cuiusque , MK P-
166쪽
probatione, & diei illius declaratione absurdhin hac vita intelligi. Et quicquid i pse tandem
Erasmus annotauerit, qui ad hanc interpretadilicentiam suis annotationibus magnam fenestram patefecit, tame ingenue post Omnia confitetur, Graecum articulum vocabulo diei praepositum, efficere propemodum Ut de certo die
accipi debeat: Quasi dicas, Nam ille dies Domini declarabit. Quis autem ille est tam singularis dies,nisi supremi iudicθὶ Vita enim hete Prope tota quid nisi assiictio, & persecutio Metentatio est Multi ergo, imo omnes fere dies superaedificata aliquorum ministrorum opera Patefaciunt, quantum quidem manifestari in hac vita possunt. At unum aliquem singularem scriptura diem significat, quo non Unius aut plurium, sed uni usiculusique manifestandum sit opus. Vt igitur de superaedificantibus qui sint,& quid illud quod uiperaedificent, ut de Proprietate ignis tecum Areti non valdE contendam , fatendum tamen est in illo iudicio non in hac vita uniuscuiusque probandum Mmanifestandum opus quale sit, in eaque probatione quosdam propter ea quae superaedificauerint, detrimentum seu damnum passuros: sed tamen saluos D turos.
Quid sentiendum sit de Augustini du
bitatione circa memoratum scripturae locum. CAP. XVI. Vnum
167쪽
VNum hoc loco Augustinum obhciedum
nobis putauit Aretius, tanquam varia loci interpretatione fluctuantem , & incertum quo maximὶ modo accipi oporteret. Cuius tamen dubitatio etiam si de eo foret, utrum ad futurum saeculum referendum sit quod dicitur de uniuscuiusque operis probatione & manifestatione,tamen nihil prauudicaret plurimorum&grauissimorum aut horum tantae in eo ipis intellectu conssensioni. Habet enim hoc in scripturis interpretandis regula Ecclesiae,ut com
nem magis'; receptum, & probatum pluribus scripturae sensum recipiat,in his pr sertim locis quae aliquam fidei continent quaestionem: Eo enim fit ut nec Chrysestomu hic sequatur in eo quod ignem interpretetur aeternum, per quem latui futuri dicatur,qui superstruunt ligna, foenum,stipulam,quia non sint igne quamuis perpetuo dissoluendi.Sed in eo proprie sita non est Augustini dubitatio, qui in id incubit ut explanet;primu quinam censendi sint habere Christum in fundamento; Deinde quid sit ignis vocabulo accipiendum ; Tertio quo modo pethunc ignem quisique probatus saluus tandem euadat: Propterea quod essent id temporis,qui ipsum gehennae ignem intelligerent, per quem
dicerent aluos futuros etiam illos qui crimina secum hinc detulissent. Tametsi enim faterentur ignem illum esse perpetuum, ambustionem tamen eius negabant omnibus perpetuam fore.
Quonam autem modo sensisset Augustinus
168쪽
v numquemque superaedificantium saper fundamento Christo,ex tribulationum igne hac invita probandum esse, unde vel ipsi esset manifestum quid supςrstruxisset quantumque bona pereuntia dilexisset, cum non nesciret es plurimos qui usque ad extremum ipsum mortis ictum nihil aduersi subirent, unde id possent de scipsis habere exploratum λ Talem igitur probationem, manifestationemque superstructi operis, intelligit partim hic, partim in futuro fieri ; sed quod hic ita fieret in quibusdam aliquo dolore tanquam igne ipses urente ex amissione bonorum quae dilexerant, id pro certo habuit. In futuro vero sieculo utrum tale
quid esset, id non putauit definiendum, sed siue hoc modo,si ue alio quopiam id fiere ut igne
superaedificantium opera probarentur,non au-bitaui t tam e quod Apostolus dicit, Uniuscuius . que opus ignem esse probaturum,& diem D mini declaraturum quale esset, id plenὶ in λ-y 's L 37 tum si culo esse complendum.Ideoque in Psalis famis. mos scribens,&eundem Apostoli locum attingens, sine culiatione deelarat,ignem futuri saeculi purgatorium Apostoli verbis significatum esse. Quia dicitur, inquit, fatuus erit, Contemnitur ille ignis:grauius id tame erit quam quicquid in hac vita quisque pati possit. Et iterum, Domine sinquit) in hac vita purges me, & talem me reddas, cui emendatorio igne non sit pus, propter illos qui salui erunt, sic tamen quasi per ignem. Et rursum tu. 26. libri 3 homi-
169쪽
miliarum; Qui, inquit, temporalibus poenis 4igna gesserunt, de quibus Apostolus dicit: Si
Cuius opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem statuus erit, sic tamen quali per ignem, perfluuium igneum de quo propheticus sermo Commemorat; Et fluuius igneus currebat ante M H. eum, & per fluuium igneum, & Vada feruentibus globis horrenda transibunt. Quanta fuerit poccati materia, tanta & pertranseundi mora. Quantum exegerit culpa, tantum sibi ex homine vindicabit quaedam flammae rationabilis disciplina;& quatum stulta iniquitas suggesserit, tantum sapies poena desieuier. Er quia sermo diuinus quodam loco aeneae ollς animam Peccatricem comparat, dicens: Pone illam si
Per prunas Vacuam, donec concalescat aes eius,
re omne stannum eius defluat; illic sermones otiosi, & cogitationes iniquae vel Brdidae; illic
multitudo leuium peccatorum, quae puritatem nobilis naturae infecerant, exudabunt et illic stannum vel plumbum diuersiorum subrepentium delictorum, quae diuinam imaginem ob scurauerant, consumentur: quae omnia hic ab anima separari per eleemosynas &lachrymas, Compendiota transiactione potuissent. Ex his Vides, si tamen verum videre liber, Ut non dubitarit Augustinus in futuro saeculo intelligendum quod dicitur, Saluus erit sic tamen quasi per ignem. Non enim eam rem sic inculcasser populari sermone, idq; ex authoritate Apostolicae praedicationis, si pro incerta habui meta
170쪽
Voluit igitur indubie tribulationis, & eius quiadem grauissimae,quendam ignem in futuro in relligi, per quem tum demum cuiusque, sicut Apostoli verba continent,probaretur & manifestaretur opus, cum ipsi cuius esset opus, tum alijs quoque hominibus. Sed utrum illa tribulatio tunc ureret dolore quodam amissorum huius vitae comodorum, qui dolor index esset inhaerentis saeculi amoris, a quo deberent ipsa tribulatione repurgari sid quod in hac vita co- tingere multis non dubitabMὶ Hoc igitur num
similiter in altero sieculo eueniret, id sicut dictum est pro incerto habuit Augustinus. Sine ergo, si placet, ij qui superstruunt ministri verbi; sit ignis, aut tribulatio aut iudicium Dei; sit dies Domini dies irae & ultionis; denique & hic
per tribulationes, amissionesque bonorum v xae huius probentur quidam, oc quid vel docuerint vel amauerint,& ipsis & alijs quibusdafiat manifestum, nunquam tamen quisquam perficiet ut possit in hac vita intelligi quod Α-postolus dicit, Uniuscuiusque videlicet supe struentium opus ignis probabit, & uniuscuius. que opus manifestum erit, & dies Domini declarabit , quia in igne reuelabitur. Ex quo efficitur utcunque seres habeat in hac vita, in saeculo futuro quosdam igne probari, & eorum opera manifestari qualia sint :& alios quidem statim mercede accipere, alios Vero quia ligna,
fumum & stipulam superaddiderint, detrimentum & d mnum rati, sed consequi tamen