장음표시 사용
151쪽
ΓΑΛΗΝΟΥ τb τεταρτον, αμα μὲν χρη πορους ταυτὶ τὰ σμικρα καὶ ληρωδη ahqγματα, αμα ὰπο- 51 πάλλεσθαι του μετ' αυτο li τεταγμενου, καιτοι κατὰ τὰν ὁμοιου την φυσιν έ πάρχοντος. ουδε γὰρ γῆ τοιαυταὶ πάλιν 61τύθεσις ἄτολμος, ἀλλ εἰ χρὴ τἀληθὲς πειπεῖν, μακρω των εμπροσθεν αναισχυντοτερα, πεντεσιδηριων ὁμοιων αλλήλοις ἐφεξῆς τεταγμενων διὰ του πρωτου διαδυομενα ραδιως τῆς λιθου τὰ μύρια κατὰ τb δευτερον αποπάλλεσθαι καὶ μη διὰ τούτου κατὰ
τον αὐτιν τροπον ετοιμως διεξέρχεσθαι. καὶ μὴν εκα- 10 τερως ἄτοπον. εἰ μεν γαρ αποπάλλεται, πος εἰς τb τριτον Goκεως διεξερχε ται; αποπάλλεται, ποῦ ς κρεμιάννυται τb δευτερον εκ του πρωτου; την γαρ
αποπαλσιν αυτις υπεθετο δημιουργον τῆς ὁλκῆς. ἀλλ οπερ εφην, εἰς αδολεσχίαν ἀναγκαῖον εμπιπτειν, ἐπει- 15δάν τις τοιουτοις ἀνδράσι διαλέγηται. συντομον οἶν τινα καὶ κεφαλαιώδη λογον εἰπων ἀπαλλάττεσθαι βου- λομαι. τοῖς γαρJ Ἀσκληπιάδου γράμμασιν εἴ τις ἐπιμελος ὁμιλησειε, την τε πρbς τὰς αρχὰς ἀκολουθίαντον τοιούτων δογμάτων ἀκριβως ὰν εκμάθοι καὶ την eo προς τὰ φαινόμενα μάχην. ὁ μεν ουν Ἐπίκουρος τα52 φαινύμενα φυλάττειν βουλόμενος ασχημονεῖ φιλοτι- ριουμενος ἐπιδεικνυειν αὐτὰ ταῖς ἀρχcχῖς ὁμολογουντα ' ὁ δ' 'Aσκληπιάδης τb-ἀκόλουθον ταῖς ἀρχαῖς φυλάττει, του φαινομενου δ' ουδεν αυτω μελει. ὁστις 25ουν βουλεται την ἀτοπίαν ἐξελεγχειν τῖν υποθεσεων, εἰ μεν πρις Ἀσκληπιάδην ὁ λόγος αυτω γιγνοιτο, τῆς προς τb φαινύμενον υπομιμνησκετω μάχης ' εἰ δε πρbς 1. διερχεσθαι O li 7. δια μὲν ο li 8. κατα δε O li 10. ἐξερχε-
152쪽
ΠΕΡΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΥNAΜΕΩΝ Α. 139Eπικουρον, τῆς προς τὰς αρχὰς διαφωνίας. αἱ δ' αλλαι αἱρεσεις αἱ τον ὁμοιων αρχον ἐχόμεναι τελεως ἀπεσβησαν, αὐται δ' δει μοναι διαρκουσιν ουκὰγεννως. καίτοι τὰ μὲν Ἀσκλ/ηπιάδου Μηνόδοτος δε ἐμπειρικις αφυκτως ἐξεχέγχει, τήν τε πρις τὰ φαινύμενα μάχην ὐπομιμνήσκων αὐτον καὶ τὴν στρις ἄλληλα τὰ δ' Eπικουρου πάλιν ὁ Ἀσκλ γπιάδης ἐχόμενος ἀεὶ τῆς ἀκολουθιας, ῆς ἐκεῖνος ου πάνυ τι φαίνεται φροντίζων. ἀλλ' οἱ νυν ἄνθρωποι, πρὶν καὶ ταυτας ἐκ- 10 μαθεῖν τὰς αἱρεσεις καὶ τὰς ἄλλας τὰς βελτίους καπειτα χρόνω πολλω κριναί τε καὶ βασανισαι τb καθ' ἐκάστηνα τῖν ὰλγὶ θές τε καὶ κνευδος, οἱ μεν ἰατρους λυτούς, οἱ
δὲ φιλοσόφους ονομάζουσι μηδὲν εἰδότες. t οὐδεν ουν 53
θαυμαστbν ἐπισης τοῖς ἀληθεσι τὰ κνευδη τετιμῆσθαι. 15 5τι γ γὰρ ἄν εκαστος πρώτφ περιτυχsi διδασκάλφ, τοιου- τος ἐγενετο, περιμείνας μηδὲν ἔτι παρ' ἄλλου μαθεῖν. ἔνιοι δ' αυτον, εἰ καὶ πλείοσιν ἐντυχοιεν, ἀλλ' ουτωγ' εἰσὶν ἀσύνετοι τε καὶ ηραδεῖς την διάνοιαν, οστεκαὶ γεγηρακύτες ουπαν συνιὰσιν ἀκολουθίαν λόγου. 20 πάλαι δε τοὐς τοιούτους ἐπὶ τὰς βαναύσους ἀπέλυον τεχνας. ἀλλὰ ταυτα μὲν ἐς ὁ τι τελευτησει, θεος οἶδεν ήμεῖς δ' ἐπειδή, καίτοι φεύγοντες ἀντιλεγειν τοῖς ἐν αὐταῖς ταῖς ἀρχαῖς εὐθὐς ἐσφαλμενοις, δμως ηναγκάσθημεν ὐπ' αὐτῆς τῖν πραγμάτων της ἀκολουθιας 25 εἰπεῖν τινα καὶ διαλεχθηναι προς αὐτούς, ἔτι καὶ τουτοπροσνVσομεν τοῖς εἰρημενοις, iuri οὐ μόνον τὰ κα-3. ἀπέσβησαν L O ὰπεσβεσθησαν L Μ Jl d. ἐλέγχει Μl
153쪽
ΓΑΛΗΝΟΥ θαίροντα φαρμακα πέφυκεν ἐπισπασθαι τὰς οἰκειας ποιότητας αλλὰ καὶ τα τοὐς σκύλο πας ανάγοντα καὶ
τὰς τον - ἀκιδας εἰς πολυ βάθος σαρκbς
πεπαρμενας ἐνιοτε. καὶ μέντοι καὶ οσα τοὐς ἰοὐς τουθ ζριων η τοὐς ἐμπε χρμαγμενους τοῖς βελεσιν ἀνέλ- όκει, καὶ ταυτα τὴν αὐτην ταῖς ὴρακλειαις λιθοις --
54 δείκνυται δυναμιν. ἔγωγ' ουν οἶδά ποτε καταπεπαρ- μενον ἐν ποδὶ νεανισκoo σκύλοπα τοῖς μὲν δακτυλοις ελκουσιν /ῆμῖν βιαίως Ουκ ἀκολουθήσαντα, φαρμάκου δ' ἐπιτεθεντος ἀλυπως τε καὶ διὰ ταχεων ἀνελθέντα. 10καιτοι καὶ προς τουτο τινες ἀντιλέγουσι φάσκοντες,
3ταν η φλεγμονη λυθη του μερους, αὐτόματον ἐξιεναι τιν σκόλοπα πρις ουδενις ἀνελκομενον. ἀλλ' οὐτοί γε πρῖτον μεν ἀγνοεῖν ἐοικασιν, δες ἄλλα μεν ἐστι φλεγμονῆς, ἄλλα δε τον Osτω καταπεπαρμένων ἐλκτικὰ 15 φάρμακα ' καίτοι γ' εἴπερ ἀφλεγμάντων γενομενων ἐξεκρινετο τὰ παρὰ φέσιν, ὁσα φλεγμονης ἐστι λυτικά, ταυτ' εἰ θυς ὰν κἀκεινων ελκτικά δευτερον δ οκαὶ μαλλον ἄν τις θαυμάσειεν, δες οὐ μόνον ἄλλα μεν τοὐς σκόλοπας, ἄλλα'δε τους ἰοὐς ἐξάγει φάρμακα, 20 ἀλλὰ καὶ αὐτον τον τοὐς ἰοὐς ελκοντων τὰ τbν ἐχιδνης, τὰ δε τον της τρυγόνος, τὰ δ' ἄλλου
τινbς ἐπισπαται καὶ σαφος εστιν ἰδεῖν τοις φαρμάκοις επικειριενους αυτους. ἐνταυθ' ουν παλιν Ἐπίκουρον
21. τῖν om. L li 23. ἰδειν post ἐπικειμενους colloc. O li 24. πάλιν ora. M ante ἐπαινειν colloc. O
154쪽
μὲν επαινεῖν χρη της προς li το φαινύμενον αἰδους, 55 μεμφεσθαι δε τον λογον της αἰτιας. δν γὰρ ημεῖς
ελκοντες τοῖς δακτυλοις Ουκ ανηγάγομεν σκόλοπα, τουτον ὐπb τῖν σμικρον ἐκεινων ἀνελκεσθαι ψηγμάτων,5 πως ου παντάπασιν ἄτοπον εἰνοα χρη νομίζειν; αρ' ουν ηδη πεπεισμεθα τον ὁντων εκάστρο δυναμιν τιν'
ὐπάρχειν, ρὶ τὴν οικειαν ελκει ποιοτητα, τι μὲν μαλ- λον, τι δ' ῆττον; η καὶ τι τον πυρῖν ετι παράδειγμα προχειρισύιμεθα τω λύγω; φανέὶ σονται γὰρ οἶμαι καὶ 10 τον γεωργον αυτον ἀμαθεστεροι καὶ ἀνοητοτεροιJπερὶ την φυσιν οι μηδὲν ὁλως ὐπι μηδενbς ελκεσθαι συγχωρουντες ' δες εγωγε προτον μεν ἀκουσας τb γιγνομενον ε θαυμασα καὶ αὐτbς ὴβουληθην αὐτόπτης αὐτου καταστηναι. μετὰ ταυτα δε, δες καὶ τὰ της πει- 15-ῶμολόγει, τὴν αιτιαν σκοπουμενος ἐν παμπολλωχρονφ κατὰ πάσας τὰς αιρεσεις οὐδεμίαν ἄλλην εὐρεῖν οἷός τ' Rχρι του πιθανου προωυσαν αλλα καταγελάστους τε καὶ σαφος ἐξελεγχομένας τὰς ἄλλας ἁπάσας πλὴν της τὴν ὁλκην πρεσβευουσης. ἔστι δε 20 τι γιγνύμενον τοιόνδε. κατακομίζοντες Oι παρ' ὴμιν γεωργοὶ τους li εκ τον ἀγρον πυρους εἰς την πόλιν 66 ἐν ἁμάξαις τισιν, ὁταν ὐφελεσθαι βουληθοσιν, ωστε μὴ φωραθηναι, κεράμι ἄττα πληρώσαντες υδατος με- σοις αυτοῖς ἐνιστὰσιν. ἔλκοντες ουν ἐκεῖνοι διὰ του 25 κεραμιου τb υγρbν εἰς αὐτους dγκον μεν καὶ βάρος 7. ἡ L 'Μ 8 L η O li s. ἐν-λ. L li φανησονται, L φα-
155쪽
ΓΑΛΗΝΟΥ προσκτωνται, καταδηλοι δ' οὐ πανυ γίγνονται, τοῖς δροσιν, εἰ μη τις προπεπυσμενος ηδη περιεργότερονεπισκοποῖτο. καιτοι γ' εἰ βουληθειγὶς ἐν καταθεῖναι πάνυ θερμοφ τι ὁτον ἀγγειον, ἐλάχιστον παν- τελως ευρησεις τι δαπανώμενον ἐφ' εκάστης ημερας. εουτίος αρα καὶ της' hDακης θ ερμασίας τῆς σφοδρὰς ισχυροτεραν οι πυροὶ δυναμιν ἔχουσιν έλκειν εἰς ἐαυτους τὴν πλησιάζουσαν ὐγροτητα. ληρος ουν ἐνταυθα μακρος η προς τι λεπτομερες φορα του περιεχοντος
μὲν υ πάρχοντος η κατὰ τους πυρους λεπτομερεστερου, δεχομενου δ' οὐδε τι δέκατον μερος της εἰς ἐκεινους μεταλαμβανομενης υγρότητος. Cap. XV. Ἐπεὶ ἱκανος ηδολεσχησαμεν ουχέκοντες, ἀλλ Δς η παροιμια μαινομενοις αναγ- 15
ανελθωμεν διάκρισιν, εν ῆ τῖν μεν Ἀσκληπιάδου
ληροον επιλαθώμεθα, μετὰ δὲ τον πεπεισμένων διηθεῖ σθαι τὰ οὐρα διὰ τον νεφρῖν, τίς ὁ τροπος της ενεργείας ἐστιν, ἐπισκεκ άγμεθα ' πάντως γὰρ ν αυτον 20 ἐπὶ τοὐς νεφροὐς φερεται τὰ Ουρα τουτο βελτιον εἶναι νομιζοντα, καθάπερ ημεῖς, ὁπόταν εἰς την ἀγορὰν απιωμεν ' η, εἰ τουτ' ἀδυνατον, ετερον τι χρὴ νορας αυτον εξευρεῖν αἴτιον. τί δὴ τουτ' ἔστιν; εἰ γὰρ μὴ τοῖς νεφροῖς δώσομεν τινα δυναμιν ελκτικην 25
μετ' αυτον δια τὰ προειρημενα Oἐχ εὐντες καὶ αυτοπροαίρετοι καὶ δεῖξαι την ἐν τοις λογοις ημῖν ἰσχυν τε καὶ δυναμιν θελή
156쪽
της τοιαυτης ποιότητος, ῶς Ἱπποκράτης ἐνύμιζεν, οὐδὲν ετερον ἐξευρήσομεν. ὁτι γαρ ητοι τουτους ελκειν αὐτο προσηκεν μὴ τὰς φλψας πεμπειν, εἴπερ γε μὴ έαυτου φερεται, παντί που δηλον. ἀλλ' εἰ μὲν αἱ 5 φλεβες περιστελλύμεναι προωθοιεν, οὐκ ἐκεῖνο μόνον, ἀλλὰ συν αυτω καὶ τb παν αἱμα τι περιεχόμενον ἐνεαυταῖς εἰς τοὐς νεφροὐς ἐκθλίηγουσιν ' εἰ δὲ τουτ' ἀδυνατον, δες δείξομεν, λειπεται τοὐς νεφροὐς ελκειν. πος οὐν ἀδύνατον τουτο; τον νεφρων ῆ θεσις αντι- 10 βαίνει. ου γὰρ ουτω γ' ὁπόκεινται τη κοίλη φλεβὶ lκαθάπερ τοῖς ἐγκεφάλου περιττωμασιν τε τη 58 ρινὶ καὶ κατὰ τὴν υπερφαν οἱ τοῖς ηθμοῖς ὁμοιοι πύροι, ἀλλ' εκατερωθεν α/ὐτη παρακεινται. καὶ
εἴπερ ὁμοίως τοῖς ηθμοῖς ὁσον ὰν f λεπτότερον καὶ
15 τελέως δρρωδες, τουτο μεν ετοίμως διαπεμπουσι, τοδε παχύτερον ἀποστεγουσιν, απαν ἐπ' αυτους ἰεναι χρητο αἷμα τι περιεχόμενον ἐν τη κοίλli φλεβί, καθάπερ εἰς τοὐς τρυγητους ὁ πας οἶνος ἐμβάλλεται. καὶ μεν γε καὶ τb του γάλακτος του τυρουμενου παράδειγμα 20 σα νως ἄν, ο βουλομαι λεγειν, ενδείξαιτο. καὶ γὰρ καὶ τουτο πῆν εμβληθὲν εἰς τοὐς ταλάρους οὐ παν διηθε ται, ἀλλ' ησον μεν ὰν ὴ λεπτοτερον της εὐρυτητος των πλοκάμων, εἰς τb κάταντες φερεται καὶ τουτο μενδρρις ἐπονομάζεται τb λοιπbν δε τb παχ b τι μελλον 25 ἔσεσθαι τυρός, δες ὰν οὐ παραδεχομενων αυτο ταν
157쪽
ΓΑΛΗΝΟΥ νυν, εἰ περ Ουτω μελλει διηθ εισθαι τιον νεφρῖν ὁ του
158쪽
νεφρῖν Ουθ' ουτω γιγνεσθαι τὴν ολκήν, δες οἱ μηδε- μιαν οἰκείαν διδοντες τisi φυσει δυναμιν οἰονται γίγνεσθαι. τουτου γὰρ ὁμολογηθεντος, ῶς ἔστιν ολως τις ἐν τοῖς ηὐπο φέσεως διοικουμενοις δυναμις έλκτική, 5 ληρωδης νομιζοιτ' αν ὁ περὶ αναδύσεως τροφης αλλο τι λεγειν επιχειρον. Cap. XVI. Ἐρασίστρατος δ' οὐκ οἶδ' οπως ἐτεραις μεν τισι δοξαις ευήθεσιν αντειπε δια μακρων, υπερεῖ χὶ δε τελεως τὴν πιτοκρατους, ουδ' αχρι του μνημονευ- 10 σαι μονον αὐτῆς, άος εν τοις περὶ καταπόσεως εποίησεν, αξιώσας. εν εκείνοις μεν γὰρ ἴχρι τοσουτουφαινεται μνημονευων, δες τουνομ' - εἰπειν της ὁλκης μονον ὐδέ πως γράφων ' ολκη μεν ουν της κοιλιας ουδεμια φαίνεται εἶναι' ' περὶ δε της li ἀναδύσεως τιν 6115 λογον ποιουμενος ουδ' ἄχρι συλλαβης μιὰς εμνημύνευσε της Ἱπποκρατειου δόξης. καιτοι γ' επηρκεσεν ὰν ημῖν, ει καὶ τουτ' εγραηνε ιμόνον, Δς Ἱπποκράτης εἰπδεν σάρκες ὁλκοὶ καὶ εκ κοιλιγὶς καὶ αωθεν ' ψευδεται 'ουτε γαρ εκ της κοιλίας Ουτ' εξωθεν ελκειν δυνανται. 20 εἰ καὶ ὁτι μήτρας αἰτιώμενος ἄρρωστον αυχενα κακος εἶπεν ου γαρ δυναται αὐτεης ὁ στόμαχος εἰρυ- σαι τὴν γονήν ' η εἰ καί τι τοιουτον αλλο γράφειν ὁ Ἐρασίστρατος ηξίωσε, τοτ' ἄν καὶ ημεῖς προς αυτιναπολογουμενοι εἴπομεν ω γενναῖε, ιι η ρητορικος
159쪽
ΓΑΛΗΝΟΥ κατάτρεχε χωρὶς αποδειξεως, αλλ' εἰπέ τινα κατηγορίαν του δογματος, ιν' ὴ πεισθωμεν σοι δες καλως ἐξελεγχοντι τιν παλαιον λύγον ῆ μεταπεισωμεν δες ἀγνο- ουντα. καιτοι τί λέγω ρητορικος; μὴ γαρ, ἐπειδ/ή τινες των ρητύρων, δ μαλιστ' αδυνατουσι διαλυεσθαι, sταυτα διαγελάσαντες Ουδ' ἐπιχειρουσιν ἀντιλεγειν, ηδη που τουτο καὶ /ῆμεῖς ηγάγμεθ' εἶναι το ὐητορικος ' τι
62 γὰρ διὰ λόγου πιθανου εστι τι li ρητορικος, τι δ'
ἄνευ λογου βωμολοχικον, ου ρητορικύν. Ουκουν ουτερητορικος ουτε διαλεκτικος ἀντειπεν ὁ Ἐρασιστρατος 16ἐν τω περι της κατα πύσεως λογιR. τι γάρ φησιν; ὁλκὴ μὲν ουν της κοιλιας οὐδεμια φαίνεται ειναι'. πάλινουν αὐτω παρ' ημον ἀντιμαρτυρον ὁ αὐτος λόγος ἀντιπαραβαλλεσθ'co' περιστολχὶ μὲν ουν του στομάχου οὐδεμια φαινεται εἶναι. καὶ πῖς Oυ φαίνεται; τάχ ὰν 15 ἴσως εἴποι τις τον ἀπ' αὐτου τb γὰρ ἀεὶ τον ανωθεν αυτου μερων συστελλομενίγον διαστελλεσθαι τὰ κάτω πος ουκ εστι τῆς περιστολης ἐνδεικτικύν; αὐθις ουν ῆμεῖς, καὶ πῖς οὐ φαινεται, φήσομεν, η τῆς κοιλίας ὁλκη; τι γὰρ ἀεὶ τον κάταγο εν μερων του στο- 20μάχου διαστελλομενων συστελλεσθαι τὰ ανω πως ουκεστι της ὁλκης ενδεικτικόν; ει δὲ σωφρονήσειε ποτε καὶ γνοιγὶ τι φαινύμενον τουτο si Vδεν μαλλον της ετερας των δοξον - ενδεικτικbν αλλ' ἀμφοτε- ρων εἶναι κοινύν, ουτως ἄν-δειξαιμεν αυτω τὴν es
ὀρθὴν ὁδὼν της του ἀληθους εὐρεσεως. ἀλλὰ περὶ μεν τῆς κοιλιας αυθις. δὲ τῆς τροφης ἀνάδοσις
160쪽
oOδὲν δεῖται li τῆς προς τι κενουμενον ακολουθιας απαξ γε της ἐλκτικης δυνάμεως ἐπὶ τον νεφρῖν Δμολογημένης, ην καιτοι πάνυ σαφος γιγνωσκων ὐπάρχειν ὁ Ἐρασίστρατος ουτ' ἐμνημόνευσεν ουτ' ἀντ 3 εῖπεν ουθ' ὁλως ἀπεφήνατο, τίν' ἔχει δοξαν έ περ τῆς τῖν ο yρων διακρισεως. η διὰ τί προειπ&ν ευθυς κατ' ἀρχὰς τον καθ' ὁλου λύγων, δες ὐπερ τον φυσικων ἐνεργειον ἐρεῖ, προτον τινες τ' εἰσὶ καὶ πῖς γίγνονται καὶ διὰ τίνων τύπων, ἐπὶ τῆς των Ουρων διακρι-
10 ψεως, ὁτι μεν διὰ νεφρῖν, ἀπεφήνατο, τι δ' οπως γίγνεται παρέλιπε; μάτην ουν ημας καὶ περὶ της πώρειος ἐδίδαξεν, ὁπως γίγνεται, καὶ περὶ τῆς του χολώδους περιττώματος διακρισεως κατατριβει. ηρκει γὰρ εἰπεῖν κἀνταυθα τὰ μύριας δι' ων γίγνεται, τἰ, 15 δ' ὁπως παραλιπεῖν. ἀλλὰ περὶ μεν ἐκεινων εἶχε λέγειν, οὐ μύνον δι' ἀγν ὀργάνων ἀλλὰ καὶ καθ' ουτινα γίγνεται τρύπον, δεσπερ οἶμαι καὶ περὰ τῆς ἀναδοσεως οὐ γὰρ ηρκεσεν εἰπειν αυτω μονον, οτι διὰ φλεβων, αλλὰ καὶ πος ἐπεξηλθεν , ὁτι τη προς ,το κενουμενον20 ακολουθία ' περὰ δε τον ουρων της διακρίσεως, οτιμεν διὰ νεφρων γιγνεται, γράφει, τb δ' Oπως οὐκέτι προστίθησιν. ουδε γαρ οἶμαι τη προς τι κενουμενον ἀκολουθία ἡν εἰπειν' ουτω γαρ ὰν οεδεὶς ὐπ' ισχου- ριας ἀπεθανεν ουδέποτε μη δυναμένου πλειονος ἐπιρ- 25 ρυηναί ποτε παρὰ τὼ κενουμενον ' ἄλλης γὰρ αἰτίας μηδεμιος προστεθεισης, ἀλλὰ μονης της πρbς τἰ, κενου-