Claudii Galeni Pergameni Scripta Minora, VoL III

201쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ ἔβλαενε καὶ στρο του πυρετου. εἰ δὲ μγὶ ταυτα, Δς ὴ της θερμασίας πλεονεξία. δύο γὰρ ταυτα προσεγενετο τω βουβῖνι, έὶ της κατὰ τὰς αρτηριας τε καὶ τὴν καρδίαν κινησεως αλλοιωσις καὶ ὴ της κατὰ φυσιν θερμασίας πλεονεξία. ἀλλ' ἡ μὲν της κιν ησεως ἀλλοί- sωσις οὐ μόνον ουδεν βλακ ει τὴν ἐνεργειαν της γα- 120 στρός, ἀλλὰ καὶ προσωφελησει κατ' ἐκεῖνα τον γοων,

εν οἷς εἰς τὴν πέψιν υπεθετο πλεῖστον δυνασθαι τι διὰ τGν αρτηριων εἰς την κοιλίαν ἐμπῖπτον πνευμα.

διὰ λοιπὴν ουν ἔτι καὶ μονην τὴν ἄμετρον θερμασίαν 10

qὶ βλάβη της ἐνεργείας τη γαστρί τι μὲν γὰρ πνευμα

σφοδρότερύν τε καὶ συνεχεστερον καὶ πλεον ἐμπίπτει νυν η πρότερον. ῶστε ταυτη μεν μαλλον πεκνει τὰ διὰ τὼ πνευμα καλος πεττοντα διὰ λοιπην δ' ετιτην παρὰ φύσιν θερμασίαν ἀπεπτήσει. τι γὰρ καὶ τῶ 15

πνευματι φάναι τιν' ὐπάρχειν ἰδιότ/ητα, καθ' ην πεττει, καπειτα ταύτην πυρεττόντων διαφθειρεσθαι καθ'

ετερον τροπον ἐστὶν ὁμολογησαι τι ἁτοπον. ἐρωτηθεντες γὰρ αὐ/θις, faro τινος ηλλοιώθηνὶ τb πνευμα, μύν θν εξουσιν ἀποκρινεσθαι πρὶν παρὰ φυσιν θερμα- go σίαν καὶ μάλιστ' ἐπὶ του κατὰ την κοιλίαν ' οὐδε γὰρ πλησιάζει κατ οὐδεν τουτο τω βουβονι. μοι τί τον ἐκείνων, ἐν οἷς qὶ του πνευματος ἰδιύτ ηὶς μεγα δυναται, μνημονευω, παρδν επ'

121 ἀνθρώποις, ἐν οἷς η ο'υδεν ῆ παντάπασιν ἀμαδρόν τι 25 καὶ μικριν δεφελεῖ, ποιεῖσθαι τον λύγον; ἀλλ' ὁτι μεν

202쪽

ΠΕΡΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ Β.

ἐν τοῖς πυρετοῖς οἶτοι κακος πεττουσιν, ὁμολογεῖ καὶ αὐτbς καὶ τήν γ' αἰτιαν προστιθεὶς βεβλαφθαι φησὶτης γαστρις τὴν ἐνεργειαν. ου αλλην γε τινα πρύφασιν της βλάβης εἰπεῖν της παρα φυσινι θερμασιας. ἀλλ' εἰ βλάπτει τὴν ἐνεργειαν ὴ παρα φυ-

σιν θερμασία μὴ κατά τι συμβεβηκύς, ἀλλὰ διὰ τὴν

αὐτης οὐσίαν τε καὶ δυναμιιν, εκ τῖν πρώτων ὰν εἴη νοσηιμάτων ' καὶ μὴν ουκ ἐνδεχεται τον πρωτων μὲν εἰναι νοσημάτων τὴν ἀμετρίαν της θεριμασίας, την δ' 10 ἐνεργειαν ὐπb της ευκρασίας μὴ γίγνεσθαι. ο ὐδε γὰρ δι ἁλλο τι δυνατιν γίγνεσθαι την δυσκρασίαν αἰτίαντον πρώτων νοσημάτων ἀλλ' η διὰ τὴν ευκρασίαν διαφθειρομενην. τω γὰρ Hπb ταύτης γίγνεσθαι τὰς ενεργείας ἀνάγκη καὶ τὰς πρωτας αυτων βλάβας δια 15 φθειρομένης γίγνεσθαι. ὁτι μὲν ουν καὶ κατ' in τιντbν Ἐρασίστρατον ὴ εὐκρασία του θερμου τον ἐνερ- γειων αἰτία, τοῖς θεωρεῖν τι ἀκολουθον δυναμενοις ἱκανος αποδεδεῖχθαι νομίζω. τουτου δ' ὐπάρχοντος

20 εὐκρασία τb βέλτιον επεσθαι λεγειν, τη δυσκρασία τὰ τοινυν εἴπερ ταυθ' ουτως τb μὲν αἷμα της συμ μ ετρου θερμασίας, την δε ξανθὴν ολὴν της ἀμετρου νομ ιστεον ὐπάρχει, ν εγγονον. Ουτω γὰρ καὶ - εν τε ταῖς θερμαῖς ηλικίαις καὶ τοῖς θερόμοις 25 χωρίοις καὶ ταῖς ἄγραις του ετους ταῖς θερμαῖς καὶ ταῖς θερμαῖς καταστάσεσιν, δεσαύτως δὲ καὶ ταῖς θερ-

203쪽

ΓΑΛHNOΥμαῖς κρασεσι τῖν ἀνθρωπων καὶ τοῖς ἐπιτηδεύραουσί τε καὶ τοῖς διαιτημασι καὶ τοῖς νοσήμασι τοῖς θερμοῖς εὐχύγως η ξανθὴ πλείστη φαίνεται γιγνομένη. τι δ' ἀπορεῖν, εἴτ' ἐν τοῖς σάγμασι τῖν ἀνθ ρωπων ὁ χυμις ούτος ἔχει τὴν γενεσιν εἴτ' ἐν τοῖς σιτίοις περι- εέχεται, ὁτι τοῖς ὁγιαίνουσιν αμέμπτως, ὁταν ἀσιτήσωσι παρὰ τb ἔθος ὐπύ τινος περιστάσεως πραγμάτων αναγκασθεντες, ἐφ' AνJ πικρον μὲν τι στύμα γίγνεται, χολώδη οὐρα, δάκνεται δ' γαστήρ, ωρακότος ἐστὶν ἀλλ' ο τερ ἐξαίφνης νυν εἰς τbν 16

κόσμον ἐληλυθότος καὶ μήπω τὰ κατ' αὐτbν φαινόμενα γιγνώσκοντος. ἐπεὶ τίς σὐκ οἶδεν, ὼς εκαστον τονεηνομενων ἐπὶ πλέον ἁλυκώτερον ψὲν τb προτον, υστε-

123 ρον li πικρότερον γίγνεται; κὰν εἰ το μέλι βουληθείης αὐτb τb πάντων γλυκυτατον ἐπὶ πλεῖστον εα ειν, is ἀποδείξεις καὶ τουτο πικρότατον' ο γαρ τοῖς ἄλλοις,

ὁσα μὴ φέσει θερμά, παρὰ της ἔφησεως ἐγγίγνεται,

τουτ' ἐκ φ/ύσεως ὐπαρχει, μέλιτι. διὰ τουτ οἶνεψύμενον οὐ γίγνεται γλυκέτερον ὁσον γὰρ ἐχρη εἶναι θερμότητος εἰς γένεσιν γλυκμητος, ἀκριβος ad αυτω τουτο πὰν οἴκοθεν ὐπαρχεα δ τοίνυν ἔξωθεν τοῖς ἐλλιπος θερμοῖς δεφέλιμον, τουτ' ἐκείνω βλάβητε καὶ ἀμετρια γίγνεται καὶ διὰ τουτο θαττον τῖναλλων εκ ύμενον ἀποδείκνυται πικρύν. δι' αἰ τb τουτο καὶ τοῖς θερμοῖς φύσει καὶ τοῖς ἀκμάζουσιν εἰς 25 χολὴν ετοιμως μεταβάλλεται. θερμω γὰρ θερμbν πλη-

204쪽

σιαζον εἰς αμετριαν κρασεως λοιμως ἐξίσταται καὶ φθάνει χολὴ γιγνύμενον, οὐχ αἷμα. δειται τοίνυν κνυχρῆς μεν κράσεως ανθρώπου, ψυχρὰς δ' ηλικιαλῖν εἰς αἶματος ἄγηται φέσιν. ουκουν απο τροπουι συνεβούλευσεν Ἱπποκρατης τοῖς φυσει πικροχολοις μὴ προσφερειν τι μέλι, ῶς αν θερμοτερας it δηλονότι 124 κράσεως ηυπαρχουσιν. ουτω δὲ καὶ τοῖς νοσήμασι τοῖς πικροχόλοις πολέμιον εἶναι τι μελι καὶ τη των γερόντων ηλικία φίλιον ουχ Ἱπποκρατης μονον ἀλλὰ καὶ 1ο πάντες ἰατροὶ λεγουσιν, οἱ μὲν ἐκ της φυσεως αυτουτην δύναμιν ἐνδειξαμένης εὐρύντες, οἱ δ' ἐκ της πει- ρας μόνης. οὐδε γαρ ουδὲ τοῖς απι της ἐμπειριας ἰατροῖς ετερόν τι παρὰ ταυτα τετηρηται, γιγνόμενον,

ἀλλὰ χρηστον μὲν γέροντι, νέω δ' ου καὶ

15 τω μεν φυσει πικροχόλω βλαβερον, si φελιμον δὲ τω φλεγματώδει' καὶ τον νοσημάτων ωσαυτως τοῖς μεν πικροχολοις εχθρόν, τοῖς δε φλεγματώδεσι φιλιον ἐνὶ

20 ἐπιτήδευμα χολης γεννητικόν, αιματος δὲ τοῖς ἐναντι-οις. καὶ μὴν οὐκ ἐνδέχεται ταὐτbν εδεσμα τοῖς μὲν χολὴν γενναν, τοῖς δ' αἱρια ειοὶ οὐκ ἐν τω σώματι τῆς γενεσεως αὐτον ἐπιτελουμένης. εἰ γὰρ δὴ οἴκοθέν γε καὶ παρ' ἐαυτου των ἐδεσμάτων εκαστον καὶ οὐκ s5 ἐν τοῖς τον ζωων σάγμασι li μεταβαλλύμενον ἐγέννα 125 τὴν ἐν Eπασιν δν διμοίως αὐτην τοῖς σώμασιν

205쪽

ἐγεννα καὶ τb μὲν πικρον γευομενοις ἄν οἶμαι χολης ποιητικον, εἰ δε τι γλυκ0 καὶ χρηστον, οὐκ ἄνουδὲ τὼ βραχ ύτατον αὐτου χολης ἐγεννῆτο. καὶ μὴν ου τι μελι μύνον, ἀλλα καὶ τον αλλων εκαστον

τον γλυκεων τοῖς προειρημενοις σωμασι τοῖς δι' ὁτι- ιουν τον εἰρημενων θερμοις ουσιν εἰς χολὴν ετοίμως ἐξισταται. καίτοι ταυτ' ουκ οἶδ' ὁπως ἐξηνέχθην εἰπείνου προελόμενος ἀλλ' ὐπ' αὐτῆς του λύγου της ἀκολου- θιας ἀναγκασθείς. εῖρηται δ' ἐπὶ πλεῖστον ὐπὲρ αὐ- των 'Ἀριστοτελει τε πιὰ IΠραξαγορα τὴν Ἱπποκρατους 10 καὶ Πλατωνος γνώμην ὀρθος ἐξηγησαμενοις. Cap. XI. Μὴ τοίνυν δες αποδείξεις ὐφ' /ῆμον εὐρησθαι, νομίζειν τὰ τοιαυτα μαλλον η περὶ της τῖναλλως γιγνωσκοντων αναισθησίας ἐνδείξεις, οῖ μηδὲ τὰ πρbς ἁπάντων ὁμολογουμενα καὰ καθ' εκάστην 15ῆμεραν φαινύμενα γιγνωσκουσιν τὰς δ' ἀποδειξεις αὐτων τὰς κατ' ἐπιστήμην ἐξ ἐκεινων χρὴ λαμβάνειν 126 τον ἀρχῖν, ων ηδ λὶ καὶ προσθεν ii εἴπομεν, ως τοδρὰν καὶ πάσχειν εἰς ἁλληλα τοις σῶμα Iιν ὐπάρχει, κατὰ τι θερμιν καὶ ψυχρὼν καὶ ξηρον καὶ υγρον. καὶ 20 εἴτε φλεβας εἴθ' ηπαρ εἴτ' αρτηρίας εreε καρδίαν εἴτε

κοιλίαν ε&' ἄλλο τι μύριον ἐνεργεῖν τις φ ήσειεντινουν ἐνεργειαν, ἀφυκτοις ἀνάγκαις ἀναγκασθησεται διὰ τὴν εκ τον τεττάρων ποιὰν κρὰσιν ὁμολογησαι τὴν ενεργειαν ὐπάρχειν αὐτω. διὰ τί γὰρ η γαστὴρ ηβπεριστελλεται τοῖς σιτιοις, διὰ τί δ' αἱ 'νλεβες αἱμαγεννοσι, παρὰ τον Ἐρασιστρατεία ν ωεύμην ἀκουσαι. 7. εἰπεῖν ἐξηνεχθ. L ll s. δ'J γαρ LΜ li 17. τὰς κατ' LΜκατ' O li χρη LΜ δει O si 19. πάσχειν LΜ τι πάσνειν O li 22. τι om. O li φησὶν LΜ li 24. ante τὴν add. τι O li 27. δεδεομηνὶ ἐβου-

206쪽

τb γὰρ ὁτι περιστελλεται μόνον αυτb καθ' ἐαυτb γιγνωσκειν ο υδεπω χρηστόν, εἰ μὴ καὶ τὴν αἰτίαν εἰδείημεν ' ουτω γαρ αν οἶμαι καὶ τὰ σ χλματα θεραπευσαιμεν. ου μελει, φασιν, γὶμῖν οὐδε πολυπραγμο-5 νουμεν ετι τας τοιαυτας αλίας ' υπερ ἰατρbν γαρ εἰσι καὶ τω φυσικω προσηκουσι. ποτερον ουν ουδ' ἀντεμ ρεῖτε τρο φάσκοντι τὴν μεν ευκρασιαν τὴν κατὰ φυσιν

αἰτίαν εἶναι της ἐνεργείας εκάστρο των οργάνων, τηνδ' αυ δυσκρασίαν νόσον τ' , καλεῖσθαι καὶ πάντως 16 ὐπ' αὐ της βλάπτεσθαι την ενεργειαw, ἰὴ πεισθ' ησεσθε 127ταις των παλαιον ἀποδείξεσιν; ὴ τριτον τι καὶ μεσονεκατερου τουτων πράξετε- ῶς ἀληθεσι τοις λογοις ἀνάγκης πειθόμενοι μήτ' αντιλεγοντες, ψευδέσιν, ἀλλ' απορητικοί τινες ἐξαίφνης καὶ IIυρρώνειοι γενη- 15 σεσθε; καὶ μην εἰ τουτο δράσετε, την εμπειρίαν ἀναγ

μάτων ἀγνοουντες; τί ουν ουκ εξ ἀρχῆς εμπειρικους ὁμὰς αυτους ἐκαλεσατε; τί δε πράγμαθ' ημῖν παρεχετε uo φυσικὰς ἐνεργείας ἐπαγγελλομενοι ἰάσεως ενεκεw, εἰ γαρ ἀδυνατος mi γαστ/ήρ ἐστί τινι περιστελλεσθαι καὶ τριβειν, πῖς αυτὴν εἰς τι κατὰ φυσιν επανάξομεν ἀγνοουντες τὴν αἰτίαν τῆς ἀδυναμίας; εγιο μεν φημι την μεν υπερτεθερμασμενην εμψυκτέον ημῖν εἶναι, τὴν ά5 δ' δερυγμενην θερμαντεον' ουτω δε καὶ την εξηρασμε- νην υγραντεον, την δ' υγρασμενην ξηραντεον. ἀλλὰ

207쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ 128 καὶ li κατὰ συζυγίαν, εἰ θερμοτέρα του κατὰ σιν αμακca ξηροτερα τυχοι γεγενημένη, κεφάλαιον εἶναι τῆς ἰάσεως ἐμψύχειν θ ' αμα καὶ ὐγραίνειν ' εἰ δ' αυ η υχροτερα τε καὶ ὐγροτέρα, θερμαίνειν τε καὶ ξηραίνειν καπὶ τον ἄλλων δεσαύτως ' οἱ δ' ἐστ' Ἐρασιστράτου sτι ποτε καὶ πράξουσιν οὐδ' ὁλως ζητεῖν τον ἐνεργειον

τὰς αἰτίας ὁμολογουντες; ὁ γάρ τοι καρπος τῆς περὶ τον ενεργειον ζητήσεως οὐτύς ἐστι, τb τὰς αἰτίας τον δυσκρασιων εἰδότα εἰς τb κατὰ φύσιν ἐπανάγειν αὐτάς, ῶς αὐτό γε ἴτουτώJ μύνον τι γνοναι τὴν ἐκάστου 10τον ὀργάνων ἐνέργειαν ητις ἐστὶν o co εἰς τὰς ἰάσεις. Ἐρασίστρατος δε μοι δοκεῖ καὶ αὐτb τουτ' ἀγνοεῖν, ὼς, ῆτις αν ἐν τω σώματι διάθεσις βλάπτητην ἐνεργειαν κατά τι συμβεβηκος ἀλλὰ πρώτως

τε καὶ καθ' εαυτήν, αυτη τι νοσημά ἐστιν αὐτd. πος 15 οἶν ἔτι διαγνωστικός τε καὶ ἰατικος ἔσται, τῖν νοσημάτων ἀγνοων ὁλως αὐτὰ τίνα τ' ἐστὶ καὶ πύσα καὶ ποῖα; κατὰ μὲν δὴ τὴν γαστερα τύ γε τοσουτον Ερασίστρατος ηξίωσε ζητεῖσθαι τὼ πος πεττεται τὰ σιτία ' 12s τὼ δ' ητις πρωτη τε καὶ αρχηγος αἰτία τουτου, πῖς 20 οὐκ ἐπεσκεψατο; κατὰ δε τὰς φλεβας καὶ τι αἷμα καὶ αὐτb τι πῖς παρελιπεν. ἀλλ' ουθ' Tπποκράτης ουτ' ἄλλος τις ἀγν ολ ω πρύσθεν ἐμνημύνευσα φιλοσόφωνὴ ἰατρῖν Rξιον ωετ' εἶναι παραλιπεῖν ' ἀλλὰ τὴν κατὰ

208쪽

ΠΕΡΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ Η.

μετριως ὐγραν ουσαν αιματος εἶναί φασι γεννητικην καὶ δι' αυτο γε τουτο καὶ τι αἷμα θερμιν καὶ υγριν

εἶναί φασι τη δυναμει χυμον, ῶσπερ τὴν χολὴν θερμρὶν καὶ ξηραν εἶναι, εἰ καὶ ὁτι μάλισθ' ίγραι φαίνεται. διαφερειν γὰρ αὐτοις δοκεῖ τι κατὰ φαντα σιαν ὐγριν του κατὰ δυναμιν. η τίς ουκ οἶδεν, ως Ελμη μεν καὶ θάλαττα ταριχευει τὰ κρεα καὶ ασηπτα διαφυλάττει, τι δ' ἄλλο παν υδωρ τb πότιμον ετο μως διαφθείρει τε καὶ σηπει; τίς δ' ουκ οἶδεν, ως 16 ξανθης ἐν τη γαστρὶ περιεχομένης πολλῆς απαυ- στρο διψει συνεχύμεθα καὶ δες ἐμεσαντες αυτην ευθυς αδιψοι γιγνύμεθα μαλλον η εἰ πάμπολυ ποτbν προ

ηράμεθα; θερμος ουν ευλύγως ὁ Ουτος ειρηται 130 καὶ ξηρις κατὰ δυναμ ν, ῶσπερ γε καὶ τι φλέγμα 15 η υχρον καὶ ὐγρον. εναργεις γὰρ καὶ περὶ τουτου

πιστεις Ἱπποκράτει τε καὶ τοῖς αλλοις εῖρηνται παλαιοῖς. II ρύδικος δ' ἐν τω περὶ φυσεως ανθρωπου γράμματι τι συγκεκαυμενον καὶ οἱον ὐπερωπτημενον ἐν

τοῖς δνομάζων φλεγμα παρὰ το πεφλεχθαι τι 20 λέξει μεν λερως χρη ταμ φηλάττει μέντοι το πρῆγμα κατὰ ταὐτb τοῖς Rλλοις. τὴν δ' ἐν τοῖς ὀνύμασι τἀνδρbς τούτου καινοτομίαν ἱκανος ἐνδεικνυται καὶ Πλάτων. αλλὰ τουτύ γε τb πρις ἀπάντων ἀνθ ρωπων δνομαζύμενον φλεγμα τι λευκον την χρύαν, ο βλενναν

25 ὀνομάζει Πρόδικος, ὁ ψυχρος καὶ υγρος ἐστιν

209쪽

196 ΓΑΛΗΝΟΥ αν αλλο τι η ψυχρον καὶ υγρδν εἴποι ὰν αὐτόν. αρ' ουν θερμις μεν τίς ἐστι καὶ ὐγρος θερμις καὶ ξηρος ετερος καὶ ὐγρος καὶ ψυχρος αλλος, οὐδεὶς δ' εστὶ ψυχρις καὶ ξηρbς τὴν δυναμιν, αλλ' τετάρτη

131 συζυγία τον κράσεων ἐν απασι τοῖς αλλοις ὐπαρ- 5χουσα μονοις τοῖς χυμοῖς Ουχ ὐπάρχει; η γε μέλαινα χολὴ τοιουτύς εστι χυμός, δν οἱ σαλπρονουντες ἰατροὶ καὶ φιλύσοφοι πλεονεκτεῖν εφασαν τον μενδερον του ετους ἐν φθινοπωρω μάλιστα, των δ' /ῆλι- κιον ἐν ταῖς μετα τὴν ακμην. ουτω δε καὶ διαιτηματα 10

καὶ χωρία καὶ καταστάσεις καὶ νοσους τινὰς ψυχρὰς και ξηρὰς ειναί φασιν ' ου γαρ δη χωλην ἐν ταυτημύνη τη συζυγια την φύσιν εἶναι νομιζουσιν αλλ' δεσπερ τὰς ἄλλας τρεις ουτω καὶ τήνδε διὰ πάντων ἐκτετάσθαι. ηυξάμην οὐν κἀνταυθ' ἐρωτῆσαι δυνασθαι 15τbν Ἐρασίστρατον, εἰ μηδεν ὁργανον τεχνικη φυσις ἐδημιουργησε καθαρτικbν του τοιουτου χυμου, ἀλλὰ

τον μὲν ουρων ἄρα τῆς διακρίσεως ἐστιν ὁργανα δυο καὶ της ξανθης χολης ετερον ου σμικρύν, ὁ δε τούτων

κακοηθεστερος χυμος αλὰται δια παντος ἐν ταῖς φλεκαν 20 ἀναμεμιγμένος τω αιματι. καίτοι 'δυσεντεριη', φησί

σφζονται. τοσουτω κακοηθεστέρα τε καὶ δριμυτέρα 25την δυναμιν τὶ μέλαινα χολη ξανθῆς ἐστιν. αρ'

210쪽

γραμμάτων ὁ Ἐρασιστρατος οὐδεν ουτε τb περι φυσεως ανθρωπου βιβλι , D' ουτως αργος τὴν περὶ τον χυμων ἐπισκεψιν, η γιγνῶσκει μέν, taciν δὲ 5 παραλείπει καλλιστην της τέχνης θεωριαν; ωὐτιν μηδὲ περὶ του σπληνbς εἰρηκεναι τι ἀσχημονεῖν fetro τῆς τεχνικης φύσεως ὁργανον τηλικουτον μάτην ηγούμενον κατεσκευάσθαι. καὶ μην Ουχ Ἱπποκράτης μονον ὴ II λάτων, ουδέν τι χειρους Ἐρασιστρά-

10 του περὶ φυσιν ἄνδρες, εν τι τον καθαιροντων τι

αἱμα καὶ τουτ' εἶναί φασι τb σπλάγχνον, ἀλλὰ καὶ

μυριοι, συν αυτοις ἄλλοι τον παλαιον ἰατρον τε καὶ φιλοσοφων, ων ἁπάντων προσποιησάμενος ὐπερφρονεῖν

ὁ γενναῖος Ἐρασίστρατος ουτ' ἀντεῖπεν ουθ' ὁλως της 15 δοξης αὐτον ἐμνημονευσε. καὶ μὴν ὁσοις γε τι σομαθάλλει, τουτοις ὁ σπλὴν φθίνει, φχὶσὶν Ἱπποκράτης, καὶ οἱ απι της ii ἐμπειριας ὁρμώμενοι πάντες ὁμολο- 133γουσιν ἰατροί. καὶ ὁσοις γ' αὐ μέγας καὶ υστουλος

αὐξάνεται, τουτοις καταφθειρει τε καὶ κακοχυμα τὰ 20 σώματα τίθηθσιν, ως καὶ τουτο πάλιν οὐχ Ἱπποκράτης

μόνον ἀλλὰ καὶ Πλάτων ἁλλοι τε πολλοὶ καὶ οι ἀπιτης ἐμπειριας ὁμολογουσιν ἰατροί. καὶ οἱ απι σπληνbς δὲ κακοπραγουντος ἴκτεροι μελάντεροι καὶ των ἐλκον αἱ οὐλαὶ μελαιναι. καθόλου γάρ, 3ταν ἐνδεεστερον η25 προσηκεν εἰς λυτbν ελκη τον μελαγχολικον χυμον,