Claudii Galeni Pergameni Scripta Minora, VoL III

71쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ 841τω κενουμενι', ii θατέρω δε, πρὶν αν ἱκανως ἐκκενω- μηδεὶς παρείη, τηνικαυτα δ' ἐξαίφνης ἐπιστάς τις ἀθρύως πληρώσειεν, ευδηλον, δες τον μὲν ετερον τον

πιθων ουδεποτε ἐκκενουσθαί τε καὶ πληρουσθαι, τινδ' ετερον αμφω ταυτα πάσχειν οι πολλοὶ των θεωμέ- 5νων ἐρουσιν, ουτως ἔχει κἀπὶ τον ὐγιαινόντων τε καὶ νοσουντων σωμάτων. ἐπανορθουται μὲν Rμφω ταυταμια τέχνη καθ' ενα τροπον ἀντεισάγουσα τι λεῖπον, η διαφορὰ δ' ἐν τω ποσω της επανορθωσεως, οὐκ ἐν

Cap. XXL Καὶ μὴν η κατὰ το ποσον ἐν τοῖς γιγνομενοις διαφορὰ μιος ἐστι τεχνης' εἰ δε γ' αλλης

εσε 1 θαι μέλλοι, πάντως χρη παραλλάξαι τω ποιῶ. εἰ δ', ὁτι του μεν ἔφθασεν ἐκρυηναι πολλά, πρὶν ἀφικέσθαι τον τεχνίτην, ὁ δ' ετερος ἀεὶ παρεδρευοντος 15ευτυχ ήσας αὐτω μεστις διαφυλάττεται, τουτουὴrsi διττον εἶναι τον τροπον της επανορθώσεως, οὐκ os θως εγνωκας' ου γαρ ἄλλη μεν τεχνη 1μίαν

812 ἀντεισάγει κροκην ἐκρυεῖσαν, ἄλλη il δε τρεις τετταρας η πεντακοσίας οὐδ' αλλη μεν τεχνη σμικρόν τι 20

72쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

1αθῆναι δυνατον; δεῖ δρὶ πάντως, εἴ γε πασχει τι πάθος, ητοι στηαονα παθεῖν ij κροκην ὴ συναμφότερα ἴασιν τε μίαν εἰναι τῆς κροκης ἀεὶ διαπλεκομενχης τρο στημονι μιμήσει τῆς γενεσεως. s Cap. XXII. αἱ κατὰ μερος ἐνεργειαι τους πολλοὐς ἐξαπατοσιν ου δυναμιμους θεασασθαι τb καθολου ' μεθοδου γαρ ηδη λογικης τὼ τοιουτον, ην Ουτ' ἔμαθον ουτ' ησκησαν οἱ τολμῖντες εκάστης ημε- ρας εἰς τὰ προβληματα λεγειν. αμεινον γαρ εἰ περ 16 fἴδεσαν εκείνην, διδάξαι τους μαθητὰς ου μυρία προβληματα διερχεσθαι. ὁ μεν γαρ εκείνην μαθων

οὐδεν ετι δεῖται των μυριων εαυτω γε πάντα καλως

διαιρεισθαι δυνάμενος, li ὁ ἀγνοιον ετι τὴν μεθοδον 843πρις τω μὴ γιγνωσκειν, εἰ κακως είρηται τὰ μυρία, 15 παμπολλων δει προβλημάτων, δεν οὐκ ἀκήκοεν, επιδεής εστιν. ἀλλὰ τουτο μεν οδου τι πάρεργον ῆμῖν εἰρήσθω προς γε τοὐς εκάστης γνιερας εἰς τὰ προβλημιατα λεγοντας τοῖς μαθηταῖς, ουτε ὁ ' αυτοὐς εἰδοτας, ὁ τι λεγουσιν, ἔστ' ὰν ἀμαθεῖς θ ' ῶμα καὶ ἀγυμναστοι θεωρίας 20 ὐπάρχωσι λογικης, ἐξαπατωντάς τε τους μαθητὰς ἀγνοίατου κριτηριου. καὶ γὰρ ουν κἀνταυθα ποτερον ταῖς κατὰ μερος ενεργείαις η ταῖς καθολου διακριτεον εστὶ τὰς τεχνας απ' αλληλων, η τουτο μεν οὐχί, τοῖς σκοποῖς δε καὶ τοῖς τελεσιν η μηδε τουτοις, αλλα ταῖς 25 υλαις τε καὶ τοῖς ὀργάνοις καὶ ταῖς ἀρχαῖς καὶ τηθεωρία, μηδ' ὁλως σκεψάμενοι ληρουσιν υπερ ῶν οὐκ

73쪽

844 ετερα li δε τῖδε μηδεν ἐοικυια, δι' ῆς υποχυμιατα παραγομεν, ἄλλαι δὲ τριτη καὶ τεταρτη μήτ' αλλήλαις τι

μήτε ταισδε προσεοικυιαι, καθ' ας οστουν κατεαγbς εκ 1ομεν τῆς κεφαλῆς ἐκκοπτομεν, ἐν αλλφ δε μερει του σώματος, οἱον βραχίονι καὶ πηχει, κατατειν&ντες τῆ καὶ διαπλασαντες ἐπιδουόμεν. ων απασον ενεργειωναποκεχωρηκε παμπολυ κηλης χειρουργια καὶ ταυτης ἡτῖν κιρσῖν καὶ στασον ὁμου του εἰρημένων η του 15 κατα την κυστιν λιθου. καὶ τουτων μεν ετι τα πλειστα μετὰ σμιλης ενεργουμεν' ὐπαλειχραι δ' ὀφθαλμιναρθρον εμβαλειν ii καταπλασαι τι μερος η καθετηριχργὶσθαι καλος η σικυαν κολλησαι γίγνεται μεν ἴνευ σμιλης, αποκεχώρηκε δε καὶ αλλήλων παμπολυ καὶ Edτῖν προειρημενων, ωσπερ γε καὶ τb φλέβα τεμειν καὶαρτηριαν διελειν καὶ αποσχασαι τb δερμα καὶ παρα- κεντ γαι τους υδεριοντας αλληλίου διενήνοχε καὶ συρι- παντων τῖν προειρημενων. καὶ αυται μεν ετι καὶ πρις ταυταις ετεραι μυριαι χειρουργιαι τινες ενερ- 25815 γουνται δι α τῖν τῖν χειρον . τον δὲ φαρμακευ- οντων ὁλοος ετερον τι γένος αλλήλων τε καὶ προσέτι 13. ων P om. Ly ῶς Α ἁν Aς B li 14. πάριπολυ L pex comΡ dium sor.) πάμπολλα P Α, item V. 20 li 26. cτον χει- ρQν φ cf. Gal. XV 425. XIX 358; αοτῖν tollendum videtur l

74쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

των κατα χειρουργιαν ' οὐδεν γαρ εοικεν ελλεβορουποσις καὶ ἐδωδὴ σιτίων ουδ' ἀσιτια κλυστηρι καὶ τριψις λουτρω. τουτων δ' ἐπὶ πλέον αποκεχωρηκεν ελκος πλυναι τε καὶ καθηραι καὶ φάρμακον ὐγρον επιθεῖναιε καὶ αὐθις ξηρον αἰωρηθηναι τε καὶ περιπατῆσαι καὶ παλαῖσαι καὶ σκαμμωνιαν 8 ιμελίκρατον πιεῖν. οἶς απα- σιν οὐδεν εοικεν των σφυγμον τε καὶ τῆς θερμασιας διάγνωσις, καίτοι δι ὰκρων τον χειρον ενεργουμεν, καθάπερ οἶμαι καὶ η τον ἐν τοῖς αφισταμιενοις μερεσι 10 περιεχομενων υγρων τον Oγκων τον υδερικων η

τογν' ου γαρ ταις αὐταῖς επιβολαις τε καὶ κινησεσιτον δακτυλων καὶ μεταγωγαῖς καὶ θ λιψεσιν ἀλλ' ἐνίοτε πάμπολυ διαφερουσαις επὶ τον εἰρημενων 15 κινδυνευομεν γουν ὁλης ημερας οὐδεν ἄλλο λεγειν ij τῖν ἐνεργειον τὰς διαφοράς' ουτω πάμπολυ τὼ πλη- θος αυτον εστιν. liCap. XXIV. 'Aλλ' ηδη κἀκ τουτων ἱκανῖς ὰν τις846

γνωριζοι, πηλικον αμαρτάνουσιν, οσοι ταῖς κατὰ μερος 20 ενεργειαις ὴγουνται χρ αι, διακρινειν τὰς τέχνας. OU-δεὶς γουν ουτως ηλιθιος ουδ' εμπληκτος εστιν, Oς

ἀφαιρήσεται μεν τῆς ἰατρικῆς τὰς ειρημενας ἐνεργειας,

75쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ μάζουσιν, ῶσπερ οἶριαι καὶ τοὐς ἀπο μοριων τινων ωνομασμενους, ων ἐξαιρετως προνοουνται. καὶ γαροὐν καὶ τουτους ὀφθαλμικους τε και δετικοὐς καὶ ὀδοντικους ιατροὐς ονομάζουσιν, ἐτερους δ' ὀπτι τῆς υλης προσηγορευσαν ητοι διαιτητικους καὶ φαρμακευ- ετικο υς καὶ νὴ Aία βοτανικους' Hσὶ δ' op καὶ Οἰνο- δοτας καὶ ελλεβοροδύτας ἰατρους τινας ἐκαλεσαν εκτου πολλακις αυτοὐς θεασασθαι ταῖς τοιαυταις sλαις 847 χρωμένους. εχουσι γαρ οἰόμαι li λογικας αρχας απαντες ανθρωποι φυσει καὶ γιγν Σ3σκουσιν οἱ μεν μαλλον, οἱ δ' 16ῆττον, δες εστι μεν τι καὶ τωὐτον ἐν ταις ενεργειαις, εστι δέ τι καὶ διαφερον. ου μιεν ουν ενεκα γιγνονται, ταυτόν Ῥγεια παρα πασιν ὁ σκοπός , ὁ τροπος δ' ουχεὶς απασων, αλλ' εἰς αριθμιν ἐξήκει παμπολυν. εἰ μιενδ η τις, δεσπερ καὶ Πλατων εκαστου τιν τρόπον τε 15 καὶ καθόλου σκοπbν ιμίαν επιστησας τέχνην, εἰτ' εἰς

εἴδη τε καὶ διαφορας τέμνων αυτὴν αὐθις εκείνων ταγντμ ημάτων εκαστον ονομάζει τεχνην, ουτω καὶ αυτος εθελήσειε διαιτ/ητικην τινα καὶ φαρριακευτικὴν καὶ χειρουργικὴν ονομάζειν τεχνην, ουκ αν εχοιμι τουτω 20 γ' ουδεν εγκαλειν. ουτω δὲ καν εἰ του ειρημενων

76쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

οὐδ' εἰ πάλιν αυτce ταυτα κατατεμνοι πολυειδως ἄχριτων κατὰ μερος, ουκ αν κωλυσαιμι λεγειν αὐτον, δες

ἐν τοῖς li προσφερομενοις αλλη μεν ἐστι τεχνη φαρμά- 848κων, δελλη δ' ἐδεσμάτων, ἄλλη δε πομάτων, καὶ

5 εκαστον αυτον εδεσματος τουδε καὶ τουδε καὶ πομα- τος τουδε καὶ τουδε καὶ φαρμάκου τουδε καὶ τουδε συγχωρ ησαιμ' αν ἰδίαν εἰναι λεγειν τὴν τεχνην ' εἰ δ' οἴεται ταυτας αλλήλων διαφερειν τας τεχνας, ως αριθμητικην, εἰ- ρητορικῆς ῆ ταυτην οἰκοδομιι- 10 κης τε καὶ τεκτονικῆς, οὐκ αν ἐτι συγχωρήσαιμι. ταυ- ταις μεν γὰρ Ουδεις ἐστι σκοπις κοινος , εκείναις δε ταῖς ὁλίγον ἔμπροσθεν εἰρημεναις εὶς κοινις απάσαις προκειται σκοπός, υγίεια. ωσπερ οὐν επὶ τλὶς ρητορικῆς, μιας ουσης τεχνης, αλλην μεν τινα προοιμιιου,1s διηγήσεως δ' αλλην καὶ πίστεών γε καὶ τον καλου- μενων ἐπιλογων αλλην εἶναι συγχωρησω τέχνην, εἴ μοι μονον εν γε τουτο φυλάττοιτο, μιας εἶναι τέχνης αὐτά, εἴτ' εἴδη βουλει καλειν ειτε μεργη, κατα τὼν αυ-τιν οἰόμαι τροπον εχει καπὶ τῆς ἰατρικης' αλλην μεν 20 τινα τεχνην ἐραγ-αλλην δε διαιτητικην, αλλην δε φαρμακευτικήν, εἰ τουθ' εν μοι φυλήττοιτο μονον, δες εἷς ταυταις αστάσαις σκοπος, δι δν αναγκάζονται μιας li εἰναι τεχνης μιορια. τα γουν ανομοιοτατα 849

77쪽

ΓΑΛΗΝΟΥροντα δόξει τὰ πράγμαθ' ὐπάρχειν. αῖ τε γὰρ ενεργειαι διαφερουσι, πολυ καὶ τb γιγνόμ ενον υ τ' αυτον ἐναυτίον. ὁ μεν γὰρ fκαι των ὁντων ἀφαιρεῖ τι, τω δ'εργον γεννησαι τιν' ουσίαν οὐκ ουσαν. ἀλλ' ουθετερωγε τουτ' αυτι προκειται καθ' αυτο, τω μεν-5τι, τρο δὲ γεννησαι, αλσπερ ουδε καυσαι τι καὶ τεμειν οὐδ' ἁλλο των πάντων ουδεν αυτ. δι' ἐαυτι μιεταχει- ριζεταί τις, αλλ' δες ανευ τουτου τυχεῖν υγιειας ου δυνάμενος, εφ' ο ν επειγονται μεν ἄπαντες, ου ριὴν

ταῖς αυταῖς ὁδοῖς χρωμενοι. διὰ μεν δὴ τι κοινον 10 του σκοπου πάντες ἰατροὶ καλουνται, διὰ δε τι τῆς ενεργειας η της υδεὶς mi του μοριου διάφορον ητοιχειρουργος ij φαρμακευτὴς ὴ οφθαλμικος, χειρουργος μεν ἀπο της ἐνεργειας, φαριμακευτὴς δ' ἀπο τῆς υλ λὶς, 850 ὁφθαλμικις δ' detri, του μοριου. τω γὰρ καὶ τὰ μύρια i5

θεραπευομενα διαφερειν ὰλλήλων Ουκήολίγον αυτους τε Τους θεραπευοντας ευεργειαις τε καὶ υλαις χρησθαι διαφύροις οἱ μὲν taetro των ἐνεργειον, οἱ δ' detri, τον μοριων, οι δ' ἰπb τῖν ὐλων ωνομάσθησαν ὀφθαλμικοί τε καὶ καὶ φαρμιακευταί, κοινu o' 20 απαντες ἀπο του τέλους ἰατροι. δεδεικται γὰρ hi- προσθεν, ως ἄπασα τεχνηὶ περὶ τὶ, της υποβεβλχὶμενηὶς

78쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

σατο τας χεῖρας, ετέρας ἀλληλων πάντη τας τέχνα ς υποληκνύμεθα, προτον μὲν ου τρεῖς μονον ἀλλὰ καὶ τριακοσιας ουτω γε ποιήσομεν ' ὁ μεν γαρ τις καθε-χρηται καλος, ὁ κλυστηρι, φλεβοτομεῖ δ' ἄλλος,5 αρτηριοτομεῖ δ' ετερος ' ' δταν εὐρεθη τις απαντα καλος ποιον, ουτίος αδ πάλιν απασαι μία γενησονται.

τεχνιτον εἰς πολλὰς κατακερματιζειν τὴν μίαν διὰ τὴν ε ὐφυῖαν εἰς μίαν ἀνάγειν τὰς πολλάς. ὁ μεν γὰρ 10 προτερος λόγος ουτε τὴν ρητορικὴν ἐάσει μίαν εἶναι τεχνην ουτε την ἀριθμητικὴν ὴ γεωμετριαν 8 μουσικὴν ο ὐδ' αλλην τινα τον ἀξιολόγων, ὰς διὰ τι μεγεθος οἱ πολλοὶ τον μεταχειριζομενων ἀδυνατουσιν ὁλας ἐκμανθάνειν ' ὁ δε δεύτερος εἰς μιαν ἀνάξει τεχνην ἐνιοτε 15 τὰς μηδαμος κοινωνουσας' εἰ γὰρ ὁ αὐτbς ἁνθρωπος αριθμητικός ἄμα καὶ γραμματικος εἴη καὶ φιλοσο- νος, ἐξεσται τινὶ μιας εἶναι νομνίζειν απάσας μύρια.Cap. XXV. Μὴ τοίνυν μήτε τῶ πλήθει τον ἐργαζομένων τὰς τέχνας ἀλλὰ τοῖς προκειμένοις σκοποῖς 20 διαιρωμεθα μιήτ' εἰς τὰς κατὰ μερος ἐνεργειας ἀποβλεπωμεν ἀλλ' εἰς τὰς καθολου. κοινbν γὰρ δω επὶ πάσαις ταῖς κατὰ μέρος ἐνεργείαις εκάστη τον τεχνῖνε θρησεις τι ' διι καίτοι πάμπολυ δοκουσαι διαφερειν δμως οὐ κεκώλυνται μιας εἶναι τεχννὶς μύρια. τι γουν 25 ὐφαίνειν ιμάτιον οὐδὲν ἄλλ' ἐστὶν κρόκας στ) μοσι Asa διαπλέκειν. ὰρ' οὐν ετερόν τι τουδε τb ἡάπτειν ἐστιν; ουδαμος, ἀλλὰ κἀν τουτω διαπλεκονται, κρύκαι στέὶ-

79쪽

τιθεὶς δες λεῖπον D sesiquo ποιουσι, καθολου τὴν κατὰ φυσιν ἐκποριζοντες τψ σῶόματι συμμετριαν, ητις ὴν 15υγίεια ' ουτω δε καὶ ὁ θερμαινων καὶ ὁ χρυχων καὶ ὁ

τινι λύγω τὴν γενεσιν αυτου την πρώτην, αλλω δ' ὰν ab ἐποιουμεθα τὴν ἐπανύρθωσιν, ουτως, ἐπεὶ μηδέτερον τουτων αυτοὶ πρωτως ποιουμεν, αλλ' η φυσις ἐστὶν μὴ καὶ δημιουργουσα πρώτη το ζωον καὶ νυν ἰωμένη νο- σουν, οὐκ ἄλλF μεν τροπω σάρκα προτερον ἐδημιουργησεν, αλλω νυν, ουδ' αλλω μεν τροπω την τροφὴν 25

24. Verba σάρκα προτερον ἐδημιουργησεν ἄλλω δὲ νυν ουδ' αλλωμεν τροπω e cod. L restitui, ΡΑ om.

80쪽

ἐπὶ τον κυουμενων, αλλω δὲ νυν ἐπισπὰται, αλλα καὶ ταυθ' ὁμοιως ἐργάζεται καὶ τρεφει καὶ διακρινει καὶαποκρίνει καὶ πάνθ' απλως εἰπεῖν δεσαυτως εργάζεται νυν τε καὶ τοτε. Oτι δ' ὁ ἰατρος της φύσεώς ἐστιν

6 ὐπηρετης Γοὐδὲ πρωταὶ τεχνη τις ἐκεινης 4 καὶ ὁτι καλος εῖρηται ύσις ἐξαρκεῖ πάντα ποσιν ἀλλὰ καὶ δες τὰς νύσους αυτη κρινει καὶ δες εἰσὶν αἱ φύσεις των νουσων ἰατροί, παλαιοῖς ἀνδράσιν αυτάρκως εἰρημένα, τί ἄνετι δεοιμιην isti διερχεσθαι; τι γὰρ εἰς τὰ παρόντα is χρησιμιον ἀναμιμνήσκω μονον, ὼς οὐκ ἄλλης μεν τεχνης τι ποιεῖν, ἄλλης δ' επαν ορθουσθαι τb πεπονθbς ἀλλὰ 854 της αὐτης' εἰ δὲ καὶ μὴ της αε της, ἀλλὰ την ἰατρικην ἐδείξαμεν εμπροσθεν οὐχ ωσπερ τὴν ἱματιουργικὴν εἰς οὐσιαν Rγουσαν O προτερον οὐκ ἀλλὰ τη τὰ

is πεπονηκέτα των ἱματίων επανορθουμε νύ προσεοικυιαν.

ἐδείξαμεν δε καί, δες τι φυλάττειν ὁτιουν διττόν εστικαὶ δες θάτερον αυτου γενος, οὐπέρ ἐστι καὶ τι

προκείμενον ημῖν νυν τι fγιεινύν, επανορθουται κατὰ βραχυ τὰ πονουντα καὶ ταύτli λανθάνει τοὐς πολλους q. ος ετερον δν τω γενει του θερα πευτικου.

Cap. XXVII. IN δ' οζεσθαι τελος εἶναί τινι τουταὐτb τb ποιεῖν οἰκίαν η ἱμάτιον η σκευος ὐγίειαν, ἀνθ ριοπων εστὶ μὴ δυναμένων ἀπb του τελους αὐτου