Claudii Galeni Pergameni Scripta Minora, VoL III

61쪽

τε μελλη καὶ πολυχρονιωτατον ἔσεσθαι, τουτο ταῖς ποιητικαις απάσαις τεχναις ὁ σκοπος. μὴν ουδὲ τέλος ἁλλο τι παρα τὴν ἐπιτυχίαν εστὶ του σκοπου

827 καὶ δηλον ἐκ τον εἰρημένων, ll ως καὶ τέλος ἔν ἐστι sτης περι τι σαγμα τέχνης καὶ σκοπbς εἷς. εδε' ουναρτιύτητά τις εθελοι τον σκοπιν τουτον ονομάζειν εδε' εοεξιαν εἴ θ' ὐγιειαν ελε τὴν κατὰ φυσιν κατασκευὴν του σώματος ε&ε την κατὰ φυσιν ἐνεργειαν ελε διά θεσιν η κατασκευήν, ἀφ' ῆς ἐνεργουμεν τελεως ταυτας 10 τὰς κατὰ φυσιν ἐνεργείας, οὐδεν εἴς γε τὰ παροντα δεομαι διαιρεῖν.Cap. XIII. 'Eν γαρ μιοι προκειται δειξαι τι πὰσαν τεχνην καὶ σκοπου καὶ τελους εφιεσθαι. τελος δ' ενεκάστρο τῖν ὁντων D, οπερ ουδεν ἄλλ' εστὶν οὶ τb 15 κατ' εκείνην τὴν οὐσιαν ἀγαθον. ἀμπελου γουν ουκἄλλο μεν τελειοτης, ἄλλο δε τἰ, ἀγαθον, ου μην ουδ' αλλο τι παρὰ τουτο προκειται σκοπεῖσθαι τη περὶ τὰς ἀμπελους τεχνn, καθάπερ Ουδε τ9 περὶ τὰς ελαιας, ἀλλὰ καὶ ηδε την τελειοτρητα τῆς ἐλαίας φυσεως εχει 20 τον σκοπόν. εν δή τι τιον ὁντων ἐστὶ τb τἀνθρωπου σαγμα καὶ τίς εστι καὶ τουδε πάντri τελειοταὶς, ην καὶ 828 παρουσαν φυλάττειν καὶ απουσαν ἀνασώζεσθαι προ-

λογος. εσται γὰρ τὶ μεν της ευεξίας, η δ' ἄκρας ευεξιας, ετερα δε της ὐγιεινῆς εξεως καὶ τετάρταὶ τις ἔλλη

62쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

τεχνη σχέσεως fγιεινης δημιουργις εξωθέν τε τουτωναλλη πεμπτη της ἀθλητικῆς ευεξιας. εἰ καὶ δημιουργειν μεν αλλαις τὰ τελη, φυλάττειν δ' ἄλλαις επιτρεψομεν, ου ταυτας μονον ἀλλὰ καὶ σὐν αυταῖς ἄλλας 5 τοσαυτας επιζητησομεν τε καὶ Ουστησύμεθα περὶ τb

Cap. XIV. Sδι καὶ δηλον, Δς ουτε πολλὰ τὰ τουσδεμ ατος αγαθὰ χρὴ ποιεῖν ουτ' ἄλλην μέν τιν' αυτου δημιουργον, ἄλλην δε φυλακα. τω μεν δη σκοπεῖσθαι io δυναμενω διὰ κεφαλαιων τι συμπαν οὐδεν ἔτι προσ-δει' τω δε τουτο μὴ δυναμενω δρὰν ὴ καὶ πάντ' ἐξαλειψαι τῆς διανοίας, ὁσα τοις κακος ὐπειλημμενοις

γὰρ Ουχ εστι το του σωματος ἀγαθον, ἀλλ' υγίειά 15 τε καὶ ρώμη καὶ κάλλος ὁτι τε δυνατον ἐτεραν μεν

εἶναι δημιιουργον του του τεχνην, ετεραν δε φυλακτι- 829κὴν ὁσα τ' Rλλα τουτοις επύμ ενα κακος εγνώκασιν ἔνιοι, διελεγξαι χρη. προτον γε, ὁτι του σωματος ἀγαθον εστι, διελθειν ἄμεινον πρώτως τε καὶ κυρί-

20 ως λεγομενον, ἐφ' ο πάντα τὴν ἀναφορὰν ἔχει. τὰ δ' kλλα τὰ λεγομενα σῶόματος ἀγαθὰ τὰ μεν ως μιοριαεκεινου λεγεται, τὰ δ' coς αιτια, τὰ δ' οἱον καρπός τις. δεσπερ γὰρ τι κάλλος η τ' ευχροια καὶ mi εὐσαρκία καὶ η συμμετρία καθάπερ καὶ ἄλλα τινὰ συμτληροι,25 τί κωλυει καὶ τι του σάγιματος ἀγαθbν εξ υγιειας καὶ ρομ χὶς καὶ κάλλους συμπληρουσθαM, τί δε κωλυει παλιν

63쪽

οἷον δε καρπον τινα το κάλλος αὐτου καὶ την ενεργειαν ὐπαρχειν; τί δὲ κογλυει τὴν μεν ἐνεργειαν εἶναι τι προτον αγαθιν του σωματος, αἰτιαν δ' αυτου την

σωμα. τὰ γαρ αυτὰ πραττοντες ισχυροι θ'' αμα κατὰ τὰς ενεργείας ἐσομεθα καὶ καλλιους οφ θῆναι καὶ ὐγι- 10εινοτεροι καὶ εὐεκτικώτεροι, καθάπερ εἰ καὶ σφαλείημεν τι περὶ τι σαγμα, καὶ τον ενεργειων ταὶν ρώμην καταλυσομεν καὶ τω κάλλει λυμανουμεθα καὶ τὴν

ευεξιαν καθαιρησομιεν καὶ την ὐγιειαν μεια σομεν 'απαντα γαρ ταυτα συναυξάνεται τε καὶ συμμειουται 15

προσηκύντως. η γάρ τοι κατὰ φυσιν ἐνεργεια δεῖταιτης κατὰ φυσιν του σώματος κατασκευῆς, ὐφ' ῆς γιγνεται, λογον αἰτίας εχουσης πρις αυτην. δεστ' ουκἐνδέχεται προτερον τb μεν ετερον αυτον ειναι, τb δ'ετερον μη παρειναι. καὶ μεν δη καὶ συναυξάνεται καὶ 26 συμμειουται ταυτ' ἀμφοτερα. βελτιω μεν δὴ γενομενατb μεν εὐεξία, τἰ, δε ρώμη κεκλγηται. τον αυτον γὰρ καὶ τὶ ρωμ η προς τὴν ἐνεργειαν εχει λογον, ονπερ ηεὐεξία πρις την υγιειαν ' εκάτερον γὰρ εκατερρο γίγνεται καὶ ωσπεο mi ευεξία τινος ἐστιν, ουτω καὶ η ρωμη. 25831 της μεν γὰρ κατὰ φυσιν εἴτε κατασκευῆς li εἴτε δια- 1. δε τινα LP li 4. Ουδε pro ου γαρ PA ll 5. li post

64쪽

θέσεως ὀνομάζειν ἐθελοις αρετή τις /ῆ ευεξια, τῆς δ'

ἐνεργειας η ρωμη. ταυτιν δ' αρετή τε καὶ τελειοτνὶς εστὶ καὶ τb καθ' εκαστον τον οντων ἀγαθύν, οπερ αὐτου πρωτως τε καὶ ἁπλως ἀγαθου ονομάζεται. καὶ 5 μεν καὶ γιγνεται διὰ τιον αυτον ἀμφοτερα. καὶ mi μν ὐγιεινη διάθεσις, ῶσπερ εμπροσθεν εἴπομεν,ευεξία προσαγορευεται, ει δ' αυ τις ενεργεῖ ἀσθενος,

ρωμης ἀρρωστία τε καὶ ἀσθενεια. καὶ δη καὶ κάλλος μεν τοῖς προτεροις, αἶσχος δε τοῖς δευτεροις εξ ἀνύγ-

10 κης επεται. πάντ' ουν ταυτα καὶ συναυξεται καὶ συu-

μειουται καὶ τελειουται καὶ καθαιρεῖται πάνθ' ἄλα καὶ τὼ βλάπτον ὁτιουν ευ εξ αυτων ευθ'υς καὶ τὰλχα συμ - παντα βλάπτει τό τ' dupελουν δεσαυτίος ἄπαντ' δεφελει. καὶ δῆλον, δες καὶ διὰ τουτο μιαν ἀνάγκη τεχνην εἶναι 15 περὶ συμπαντα ταυτα. τί δὴ τουτων ἐστὶ τὼ προτον τε καὶ ἁπλως ἀγαθον του σώματος, ουδεν μεν ἔπειγει τό γε νυν εἰναι λεγειν, ινα δε μηδε τουτ' ενδε si, προσθησαγ. σώματος ἀγαθον απλος καὶ πρcoτον, ου 832 μάλιστα δεομεθα, τελειότης τῆς ενεργειας ἐστιν, υπερ 26 δὴ ρώμην τε καὶ ἰσχυν ὀνομάζουσιν ελλειπτικος ερ 13i- νεύοντες ' εχρην γαρ αυτους ου ρωμνὶν απλος ἀλλ' ενεργείας ρωμην ουδ' ισχυν ὰπλως ἀλλ' ενεργειας ἰσχυνειπεῖν. εξης δε τουτω δευτερον ουχ ἱπλως οὐδε καθ' εαυτb του σώματος ἀγαθύν, ἀλλ' ὁτι γε τὼ πρῖτον

ὰσθεν ης Ρ . Corruptum esse hune locum hiatu quoque monemur; suspicor legendum τὶ δ' ocu τῆς ἐνεργείας ἀσθμεια li16. ἐπείγει L Cobet Mnemos. X 191. ἐγειρει PA ll 18. προσθήσω om. C add. Ch l 19. τῆς ante ἐνεργειας Om. L τελειοτητος ἐνεργείας ΡΤΑ τελειοτης της ἐν. Py li 23. τουτω L τουτων PA

65쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ της ὐγιειας ἐστὶν εὐεξια, ψ ν καὶ αυτὴν πάλιν ἐλλειπτικως ὀνομάζοντες ἀφορμην σοφισμάτων παρεχουσιν ' δεον γὰρ εὐεξιαν ὐγιείας εἰπεῖν, ο ὐχ ουτως ἀλλ' o πλος εὐεξίαν ὀνομάζουσιν. επεται δ' ἀνάγκ γὶς τηδετο κάλλος fαλ λο τι γενος ' επεται ἐκείνοις , τριτον ἀγαθον sσῶματος, δεστ' ουθ' ὁμογενη τὰ του σώματος ἀγαθὰ καθάπερ οὐδε τὰ τῆς ψυχης ουθ' ὁμοιως λεγεταιαπαντα, ἀλλὰ τι μὲν δες προτον τε καὶ καθ' εαυτύ, τὼ δ' δες α&ιον εκείνου, το δ' Δς εξ ἀνάγκης επύ-

κης δεφελ ησει τε καὶ στοι ησει τὰ τρία, καν εν εξ αὐ-τῖν ὁτιουν δεφελη, προδηλον ηδη γεγονεν' εἴτε γὰρ τὴν ἐνεργειαν, εξ ἀνάγκης καὶ την ὐγίειάν τε καὶ τb 16 κάλλος ' η ιμεν γὰρ οὐχ οια τ' εστὶ της ποι- ουσης αυτὴν αἰτίας γενεσθαι, τι κάλλος δ' εξ ἀνάγκης επεται ' εἴτε τὴν sγιειαν, εὐθὐς καὶ τὴν ἐνεργειαν καὶτb κάλλος' ἄμφω γὰρ ἡν ταυτης ἔγγονα. καὶ μὴν εἰτο κάλλος ποιεῖ, πάντως που καὶ την υγίειαν προπε- 20ποιηκεν, εἰ δε τουτο, καὶ την ενεργειαν.

Cap. XVI. Ἀλλὰ τί τb πρώτως εστὶν υπb του τεχνίτου γιγνομενον, ὁ λύγος επύθει θηρασαι. καὶ δὴ φαίνεται σαφῖς ηδη διὰ των ειρημενων μεν τεχνητην ὐγίειαν εργαζομενη , ταυτη δ' ἀνάγκης ἐνεργειά 25

66쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

τελος, ισταται δ' ἐν τῶ τὴν κατα φυσιν ἐργάσασθαι διάθεσιν, ἀφ' ἐνεργουμεν, οπερ li φυγιεια' ταυτην 834δ' ἐργασάμενος ουδεν δει πονεῖ περι τὴν ἐνεργειαν ητb κάλλος, επεται γαρ ἀνάγκης εκεινα, καν ὁ τεχνλης

5 μη θ ελη, καὶ κωλυσαι γ' αυτα τω τεχνctu παντάπασιν ἀδυνατον απαξ γε την υγίειαν εργασαμενω, αὐτην μεντοι την υγιειαν επ' αυτω κωλυειν εστίν. εἰ δε γε πνὶ διαφθειρειεν αυτήν, ουκ εστιν επ' αυτω τὶ ν καταφυσιν ενεργειαν τb κάλλος ἐκπορισαι τω σωματι. 1ο τὴν ουν περι τb σωμα τέχνην, ψ τις αν si, περι μεν τὴν et γιειαν ὐτάντων πρώτην τε και καθ' εαυτὴν

πραγματευεσθαι φατεον, εφεξῆς δε κατά τι συμβεβηκις τήν τ' ενωγειαν και τὼ κάλλος, ου μην ατελες γε τι τουτων οὐδεν ουδ' ελλιπες, αλλα τελεύ τε καὶ πλήρη 15 και ακρα. 3πως μεν ουνυ εστι πολλα του σωματος αγαθα και πῖς ῖ, ὁτι τε μη πάντων ωσαυτως η περιτι σῖμα τεχνη πεφρόντικεν, αλλα του μεν καθ' αυτύ, του δε κατα συμβεβηκός, αυτάρκως δεδεικται. Cap. XVII. Aια τί δ' ουκ ενδεχεται κατ' ουδε- 20 μιαν et λην αλλην μεν τεχν ν του τέλους δημιουργον,ετεραν δ' εἰναι li την φυλάττουσαν, Φηδη καὶ ταυτα 835 πειράσομαι δεικνυναι. καὶ πρῖτον μεν ως ουδε τἰ, παράδειγμα αυτοῖς ὁμολογει τὶ, σφετερον, επιδειξω, μετὰ ταυτα δ' 63ς οὐδ' η των πραγμάτων αὐτον φυσις. 25 εἴπερ γαρ αλλης μεν ἐστι τεχνης υποδημα ποιήσασθαι, τὼ δ' ηπήσασθαι τουτο παθὼν ετέρας, Ουπω την τρίτην ἐνταυθα τεχνυν επεδειξαν ὴμ ιν τὴν φυλακτικλίν. ἱ σαυτως δε καπὶ τον ἱριατίων, εἴπερ ετερας μεν ἐστι 5. θελει ΡΑ li κωλυση L κωλυσει P ll 9. ειπορησαι C ἐκπορίσαι Ch li 13. εοτελες ΡΑ li 14. τε add. L om. PA li 24. αυτον

67쪽

τινες εἶναι βουλονται φυλακτικλὶν αυτων, αι τοιαυ- ται τεχναι τοῖς ἀνθρωποις η στρατηγικαὶ τ' εισὶ καὶη πολιτικη καὶ πρbς ταυταις η τε των θυρωρων, 15 εἰ βουλει, καὶ των ἁλλων φυλάκων. φῖνα γὰρ μητ' επὶ τοῖς πολεμιιοις ωμεν et δλως τοῖς πονηροῖς ἀνθρωποις μήτ' ἐπὶ τοῖς θηριοις, οἰκίας τε καὶ πόλεις οἰκοδομησάμεθα καὶ τείχη περιεβαλύμεθα καὶ στρατηγους καὶ ἄρχοντας ἀπεδείξαιμεν, ἀλλ' ου τοιαυτ ην 20 τιν' εζητουμιεν τεχνην ὐγιείας φυλακτικην, ἀλλ' I τις οιμαι περὶ τὼ σωμα του ἀνθρωπου πραγματευομένητι, ιιὴ κατὰ συμβεβηκις ἀλλὰ καθ' αἱ το, σωοναυτb καὶ ὐγιαῖνον ὰποδείκνυσιν. εκάστ=i δε των νυν εἰρημένων οὐκ αυτὴ καθ' αὐτ)ην ηὐγιείας ἐστὶ φυλαξ, 25ὰλλ' επειδη συμβεβηκεν τω μη σφαγεντι μηδ' υπο

68쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

οἶν καὶ ὁλην τὴν διὰ τουτο κατα τι συμβεβηκός, οὐ πρῶτως οὐδε κατὰ τbν ἴδιον λύγον, εκάστη τον τοιουτων τεχνον ὐγιειας γίγνεται φέλαξ.Cap. XVIII. πρωτη οἶν ὐγιειαν φυλάττουσαι κατα l τιν λυτης λόγον ἐν τισιν εξει την πραγματειαν; 837 ἐμοὶ δοκεό μητ' ἐν τοις οὐκ εξ ἀνάγκης ὁμιλουσιτ η σάγματι μητ' εξ ἀνάγκης ἐν τοῖς ουδεν διατιθε σιν, ἀλλ' ἐν οἷς διατρίβει πάντως τι σῖμα, κὰν ημεῖς βουλώμεθα, καὶ τούτων τοῖς δεφελεῖν ὴ βλάπτειν 10 δυναμένοις, ἐν τουτοις τε καὶ περὶ ταυτα πραγματευ-εσθαι. ξιφεσι μεν ουν καὶ θ ηριοις καὶ κργὶμνοῖς καὶ βροχοις οὐκ εξ ἀνάγκης περιπίπτει τι σῖμα, ἀλλὰ τω περιεχοντι ἀερι κατὰ διττιν τροπον εξ ἀνάγκης ὁμιλει καὶ πάντη περικεχυμένω καὶ διὰ της εἰσπνοης ελκο- 15 μένω. καὶ μεν δὴ καὶ υπνος καὶ ἐγρηγορσις ησυχία τε καὶ κίνησις ἐκ των τοιουτώων ἐστίν' ἀνάγκαὶ γὰρ i υπνουν ὴ ἐγρηγορεναι η ησυχάζειν ψὶ κινεῖσθαι, αγσπερ οὐν καὶ λιμώττειν ὴ ἐσθιειν καὶ διψῆν ὴ πινειν η τινα

η χρυσοῖ ς ὴ ἀργυροῖς η ξυλίνοις παῖδας

69쪽

ΓΑΛΗNoΥουτε καθ' ἐαυτὰ καὶ πρωτως ουτε κατὰ συμβεβηκός.οιὴρ δὲ θερμος η ψυχρος ἐδεσματά τε καὶ πύματα. καὶ ε ρεμια καὶ κίνησις εγρήγορσις τε καὶ υπνος ἀνάγκης δεφελεῖ καὶ βλάπτει κατὰ εαυτον δύναμιν ἱμάτιον δὲ τρύχινον ἐν- καὶ βαρ/b καὶ πνιγοδες s

κατὰ συμβεβηκός, ὁτι κρυει καὶ θάλπει τιμωρεῖται. Cap. XIX. Tαυτ' οἶν, οσα καθ' αυτὰ δυναμιν ἔχει βλάβης τινος et: δεφελείας, ὁ της ὐγιείας προνο-ουμενος ἐπισκοπεῖται. πος καὶ τινα τρόποm, ἐπειδὰν 10 μὲν δανῖς ηδη τι σομα κενῶσεως εχsi καὶ κίνδυνος ηκη βλάβης αἰσο ητης, τρεφεσθαι κελεύων, ἐπειδὰν 839 ραίνηται μολλον του ριετριου καὶ κίνδυνος ρ κἀν- τευθεν βλαβηναι, πίνειν ἀξιον ' ουτω δὲ καὶ γυμνάζων μεν, ἐπειδὰν ροσαι, μεν βοέληται τὴν διοικουσαν 15ημὰς δυναμιν, ἐκκαθηραι δε τοὐς κατὰ λεπτον πύρους, ησυχάζειν δε προστάττων, επειδὰν ητοι κάρινειν πρις τον γυμνασίων αἴσθηται διαφορεῖσθαι τb σαγμα περα του προσήκοντος, ἀλλὰ καὶ την γαστερα λαπάτ- των μεν, ην ισχηται, κατεχων δε, ἐκταράττηται, 20 καὶ τὰλλα δὴ πάντα κατὰ τbν αυτbν τροπον εκαστα πραγματευώμενος, ἐν κεφαλαίω τωδε προσέχων νουν, επειδὰν μεν ἀκριβος υγιεινως εχηὶ τι σῆγμα, μηδεν1. εαυτb ΡΑ it 6. τω ' li οοκ ἐξ ἀνάγκης' ἐξ θνάγκης C ll

70쪽

ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΣ.

νεωτεριζειν, επειδὰν δὲ κατά τι της ἀκριβους ἐξιστηται συμμετριας, εὐθἰς ἀντεισαγειν τι λεῖπον, πριν μεγάλην γενέσθαι τὴν εἰς τι παρα φυσιν εκτροπήν, ῶσπερ αν

εἰ τὰς κρόκας ἐκρεούσας ἱματίου τινος οὐχ ἄμα πάσας ε οὐδ' ἀθρόας ἀλλὰ καθ' ἱκάστην ὴμεραν μίαν ὁ τουτ'

ἔργον πεποιημενος ἰφτο παρεδρευων, δες λανθάνειν τοὐς πολλοὐς τὴν ἐπανόρθωσιν ὐπb σμικρότητος. τοιουτον γάρ τινα καὶ τbν τοῖς ψγιαίνουσιν εφεστοτα τεχνλην εἶναι σμιl κρας διαφθορας καὶ βλάβης αἰσθαὶ Mo10 τικύν θ' αμα καὶ επανορθωτικόν. ει δε γ' ἀπαθες μενε πάντη τb σομα καὶ τοιουτον, οἷονπερ ὁ ποιήσας α ὐτb τεχνίτης ἀπελιπεν, οὐκ ὰν εδεῖτο του διὰ παντις ἐπανορθουμενου. νυνὶ δ' ἐπειδὴ διαρρεῖ τε καὶ φθει- ρεται, δειται τινος ἐπιστάτου παρεδρεύοντος, δς καὶ 15 γνωριεῖ τb κενούμενον ὁποῖόν τ' ἐστὶ καὶ ὁπόσον ἰάσε ταί τε παραχρημα τοιουτον τε καὶ τοσουτον ἔτερον ἀντεισάγων. ἀπορρεῖ τι κατὰ φυσιν ὐγρον ἐπάρδειν χρὴ τὴν ἴσην ὐγρύτητα πομα παρεχοντα. διαφορεῖται τι θερμόν ' αντεισάγειν χρὴ τοσουτον ετερον. εκκενου-20 ται τι ξηρον ' ηδη καιρος τρεφειν' ενὶ λόγι' τb διαμφορούμενον καὶ απολλέμενον ἐπανορθουσθαι κατὰ βραχ ὁ πρb του τοῖς πολλοῖς γενεσθαι κατάφωρον. Cap. XX. TZσπερ οὐν εἰ δυο τινε πιθω νοησαις τετρημενω πολλαχοθι, μεστὰ, μεν Rμφω τὰ προτα,25 κενουμενω δ' ὁμοιως ὐπb τῖν ἐκροῖν, εἴη δὲ τω μεν