장음표시 사용
61쪽
Cantur.' Haec tamen omnia a differentiis, tidescriptionibus pulluum organicorum facile
iam chronici in duas generales classes merito distinguuntur . Prima simplicem humorum inis temperiem , si ve fluidorum tantummodo degenerationem , & morbos inde provenientes complechitur . Altera organorum viscerum intemdum obstructionem , interdum vero inflamma tionem , & suppurationein respicit . In priori casu a pulsibus generalibus externis , ac praesertim critieis diversae, quae evenire debent, vitiosarnm substantiarum egestiones indicantur; in secundo diagnosis a pullibus organicis omnino deducenda est . Hinc post adnotatas exter morum , atque internorum, superiorum , & i Driorum pulsuum qualitates , videndum modo, qua ratione organici assectus a varia arteria.
rum pulsatione dignosci , ae recte determinari possint . Diversa itaque corporis humani orga Na novas pulsuum desinitiones, ac differe uas nobis iuppeditabunt. Pul
62쪽
organa , quae in suprema coi ρoris part collocantur, si praeternaturalem , Murbationem patiuntur , statim peculiarem .st Uisibus mutationem gignunt contra vero , quae ad viseera abdominalia pertinent aegritudine , di- . Veris ' ratione puIsus effetunt . Et sane dum organa , quae calvariae cavitatem oecupant , morbo aliquo assciuntur, pulsus capitalis exo. ritur . In genere capitalis Pulsus constat arteria superiori , quae fere semper vehementem, magnam , sed tamen valae obtusam diastolem absolvit . Pulsationes rursum tardae , alqu omnino rarae sunt, aliquando majorem , saepe
minorem habent dilatationem. Distingui tamen inter se debent pulsus, qui in diversis generiobus morborum capitis occurrunt. Α Necticorum primo puIsus tardus, & rarus , utpluri. mum vehemens , durus , in sine diast,ex obis lusissimus est, ac raro aut inaequalitate, aut intermittentia assieitur. Semper haec pulsuum eonditio in apoplexi a mere sanguinea Observatur ' imo aliquando si convulsivus affectus in sanguineam a poplex iam transit , tunc puIsus primo vehementes per gradus evadunt intemni , tardi , atque profundissimi . Hoc praeseristim signo a pleκia convulsua , aut lymphatiaca a sanguinea distinguenda erit . In lympha.tiea enim arteriae tardae, ac rarae, ut in sp u
63쪽
ε plecticis omnibus, tamen, adeo prosundae, in orernaeque sunt , ut nisi adhibeatur compressio villida, animadverti nequeant' simulque circulatio tenacissimo glutine comparari potest. Epilepticorum pulsus, uti apoplecticorum superior est,
durus, raruS , atque tardus tempore paroxysmi 'nam remittente morbi intensitate , dum sanguis lacilius per vasa capitis seirtur , arteriae vehementiam, & vibrationem amittunt, plerumque inferiores fiunt , & inaequalitatem illam assumunt, quae in sanis etiam hominibus post somnum obserUatur. Morbi maligni labriles , qui cum letharingo , aut delirio conjunguntur , raro pullum absolute capitalem essiciunt , s causa morbis ea viscera abdominalia occupat, & caput nonidiopathice , sed sim pathice laborat . In hisce
tamen easibus arteriae durissimae , & nervosaci pulsationibus modo vehementioribus, & capi talibus , modo parvis , & inferioribus componuntur. In delirio praesertim pulsationes quam vis non adeo magnae , uti in capitis morbis essentialibus , durissimae tamen , & admodum vibrantes knt . Lue venerea affecti homines ob diuturnitatem morbi saepissime tumoribus . , ω nodis in capite vexantur, atque frequentius in regione frontali. suppurationes profundae cum ossium carie eveniunt: hoc in casu pulsus sunt summopere externi , vehementes, elevati, duri , de inaequales , quia aut imminet , aut abini kluta est suppuratio. Etenim ubicumque pulsatio uniςa vςhementer Post tres, vel quatuor
64쪽
regulares ictus oritur , de abscessu , di suppuratione dubitandum. Si tumor in dextera, aut finistra capitis regione collocatur, pulsus partiasse stae respondens est semper magis durus, &contractus , majorique vibratione donatus, prae sertim ante suppurationem. Dolores capitis ab eadem causa provenientes , & qui noc'urno tempore exacerbantur, si internas capitis sedes primario perturbant , pulsum essiciunt superiorem quidem, sed minime externum, sive ele. Vatum, durum , & Vehementem, contra .vero arteria etsi satis magna , admodum tamen Obtusa versus finem diastolis redditur. In minmoratis casibus sopore , lethargo , aut Nomate
.accedente suppurationem in ipsa cerebri fui, santia jam faetam esse judicandum erit . In cadavere siquidem hominis hoc morbo extinctiansgnem cerebelli abscessum observavimus. Sae- venumero etiam in hac aegritudine pullus dex res magnopere deprimitur , quia ob capitis ais 4ectum vomitus quotidie excitatur. Quemad modum morbi ab utero pendentes , ac prae
sertim lethales illae sebres , quae in puerperi,
ob lachis retropulsonem nasciuntur , numquam sane comatose ' affectu , & raro absque fatali ophthalmia eveniunt. Attamen contrarium saepenumero accidit, quia causa essentialis morbi aron caput , sed sedes inferiores occupat . Pubsus hinc parvi , celeres, frequentissimi, atque - inferiores sunt nonnulli tamen ictus magi S. elevati, & inaequales comatosumciaffectum i
dicant . Musiores. etiam quae amet periodim
65쪽
eam sanguinas uteri evaeuationem acuto capimetis dolore frequenter perturbantur , numquam
Pulsum habent absolute capitalem; siquidem arteriae satis contractae , & irritatae semper inferiores, Se uterinae stat , quemadmodum inferius declarabitur. Pulsus Gutturalis.
Ubi fauces aegrotant, atque vel generali Anflammatione. vel peculiari tonsillarum tum re laborant, plerumque febris satis molesta excitatur ' tunc pulsus fiunt superiores, magni , vehementes, di magis dilatati , atque praec, Puas , sed inordinatas inaequalitates hahendi. Inaequalitates hujusmodi. si durae sunt, satum irritationis, sive initium morbi ostendimi ' cor . tra si magis undosae . & molliores evadunt. suppurationem in faueibus jam absolutam esse declarant . Brevior capitali est gutturalis pulsus, neque aeutam duritiem arteriae pectoralis habet ' brevitas vero versatur in minori dii tatione , sue minus protracta diastole . Peculiariter vero in epidemicis fauein m , di tonsilis Iarum inflammationibus in hoc pulsu semper
.aelevatio dura primo, & cum irritatione id prehenditur ' postea magis iandosae pulsationes nascuntur . Siquidem spuria suppuratione moe-hus terminatur , quemadmodum in praxi se s ater oblarvavimus . Praecipuus tamen Ch
66쪽
racter, quo gutturalis pulsus a capitali ,& γ-ctorali distinguitur , est br vitas , siue concentratio arteriae curn pullationum irregulari , scilicet inordinata inaequalitate conjuncta . Animadvertendum rursum quod pullus gutturalis parti affectae respondens semper valde trutatus , durusque sit tempore cruditatis , postmodum vero in simplici coctione , aut genuina suppuratione evolvitur, retardaturque, atque ichus habet molliores . Dum frequentia cum celeritate Imminuitur, semper de proximo, honoque morbi judicio certi sumus, si vires, ceteraeque corporis actiones debitam valetudinem resumunt. Nam saepissime accidit, ut deficien- Ite ob proximam mortem , aut internarum
partium necrosim sebrili motu ab imperitis de felicissimo morbi successu pronosticum instituatur . Ex superioribus eruitur , quod in *ngina Inflammatoria pulsus guttural is modo descrimus observari, nobisque aut simplieem inflammationem, aut perfectam suppurationem declarare debet . Attamen si cum angina nomachi aegritudo nempe vitiosa pravorum succorum saburra conjungitur, hoc semper a pulsa dextero , parvo, irritato, & inseriori dignoscitur ; interim in opposta nempe sinistra arteria gutturalis pulsus manifesta fgna reperiuntur . In sola lamen ulcerosa, five gangrae Anglis nosa,& vere maligna angina, quae in septentrionalibus regionibus frequentissima est, purusus parvi, inaequales , celerrimique sunt , quia in hoc casu ulcus saucium tenacissimo . & li
67쪽
Tum corruptione pendentis . Hoc autem ipsa curatoria Raethodo aperte demonstratur ' etenim
sanguinis missiones , ineisiva, diluentia, & a riphlotisti ea proprie dicta eertissimam mortem
mus afferre consueverunt ' at contra anti septicis,
ἔ- calidis, aromaticis nempe, & adstringentibus praesidiis felicissimae curationes constituuntur.
Inter partes , quae supra diaphragma col- Ioeantur, primarium profecto locum merentur pulmones ' si enim morbosa aliqua causa afficiuntur , statim dissicilis, & saepenumero ad. modum Iaboriosa respiratio oritur . Hinc sanguis debito , constantique salubrioris , ac de. phlogisticati aeris beneficio spoliatus phlogi. sicam naturam, & vitiosam primo tenacitatem facile assumit . ob eamdem rationem fe-hres illae , quae essentialem pectoris morbum pro causa agnoscunt, continuae esse solent , &eum pulsuum perenni duritie, & irritatione in. cedunt,quod quidem a eongestionibus tenacissimae lymphae repetendum est 'Pectorales pulsus, omnes superiores sunt, & commode dividi possuntla externos, & internos , acutos, di chronicos. Sed ut a generali definitione ordiamur , pulsus superior, darus, vehemens, in 'me ' dissoles ara,
68쪽
tus , oe versus eamum issear arcur ἱ urgens, morbos pectoris e sentialiter designar . Si qg -itur de dolore externo thoracis , ut in . veraι, pleuriti de , & costarum simpliet rheumatica aegritudine, arteria est magis eiaterna , valde , irritara, & insigniter dura . Uerum in latere.. Affecto ob vehementiam stimuli pulsus res dens arteriae magis coarctatur, quam in latere opposto ; attamen in hae etiam 'observatione animadvertendum, quod in epidemica pleuriridis constitutione annis superioribus grassat te fere semper dextera arteria vehementior, ma- , isque evolutus , sinistra vero pulsus inseri prierat. Causa hujus dissecentia* hiliositi, corruptisque, intestinalibus substantiis i tribui debet. Et sane ubi morbi biliosi per inferiora judia
eantur, uti in hoc casu eveniebat, pulsus in, testinatis characteres in finistra arteria con lanter apparent. Pulmones deinde, praecipue affecti signa non in acutis tantum , Verum et . iam in chronicis morbis a pulsibus. sequenti ratione i dignoscuntur . . t D r , s vi Media snuidem arteriae dexterae pars. in parvum , attamen duriusculum arcum elevatur &- elevatio haec pressione mediocri digito meridio facta statim animadvertitur . Anterior dein de , scilicet quae versus carpum . & posterior. .rteriae Pars, nempe quae Versus cubitum exintenditur, 'valde humilis, profund , & quasi s pulta videtur. Quo validiori in pulmonum in. flammario , & prosundius hujus organi sedes causa phlagisiica occupatur, eo Gbscuriores , m
69쪽
isque prosundae sunt dexteri pulsus m Ieati res quemadmodum aecidit in Peri paeumoni eis ' I itue ubi eumque in acutissimo .quamviso oris morbo arteriae dexterae vehemens, dura ae vibrata elevatio observatur, pericul Atan non adeo erit morbi judicium , quia naturae vires 2 ealore pendentes validiores sunt. I simul causa morbola potius exteriora , mia, norisque momenti loca occupat . Differentia
haee quoad primariam sedem affinam naturam in liridis ab indole perip umoniae diversari. constituito Igitur semper ac depressio , parvi ena , atqui profunditas in pullu pectorali an-madvertitur de profundiori, periculosissunaquae issione substantiae pulmonalis dubitandum .
Ideo in rixerati pleturuide, quae in genuinan idineumoniam mutatur, pulsus pectoratis, an a uehementia , di imminuta ictuum duritie k& vibratione , per gradua minor evadit, atq- adstonditur cum maxima . aegrotantium nona a an is n. in laesionibus primonum inaequalitas in pulsationum rythmo , sive ordine naturathina dum ) ins re peristitiam denotat . . Etenim numquam inaequalitates , evenare possunt, nisi
obstacola . & difficultates insignes adsunt vieircuitu sanguinis per vasa pulmonalia . Si ina qualitates periculosae sunt, intermittentia maia Hot Moseso perieulum porrendit quandoquisian interim iciaberi omnino debet pro comsi mala , ae diuturna inaequalitate . SisIstra aeinde arteria in morbis acutissimias, di lethaialibus pulmonum inis ista in Parae an rama.
70쪽
aliquistum elevatur in regione 'necla , ae ruria sum magnopere depritatur Versus tubito mitiaque Peripnhumonici, & Phthsci in ultimo vitae stadio pulsum habeor pardium , in qu
Iem , internum dum ad notatis vonditionibus & tunc aegrotantes ad interitum vergunt. Noque vos decipiat velim in peripheumonia es, vatio it Ia arterisse , quae undosa sere, & moralibus milationibus consare Midetur μ' hujusm di enim pulsus proximam eangraenam decla eat . ita se , es habet non solum in affecti epulmonum , verum etiam hi quacumque lia, sone o ganua , a qua gangraena oritur; idem
saepe Midit' in 'in oeela, anthrace maligno, ct smilitiis . pleueitichiunt 'pulsos ' mimquam servi. internique evadunt nisi peius emavehementissima , quae elaternum dolorem gi Dit, internam quoque pulmonum inflammatio hem afferat. Attamen pulsus alii rus, vehemens. arei tuus , & io parte anteriori carpi ' dexteriis arcum elevsta non omnino a pulmonum congestione ortum ducit; quindoquidem a cau st etiam exterha Utiri potes in Sed arcus pulsus dexter i eum febre conjunctus org iram
re Maeant, is testaeque vehementes, sed ex iarnain potius . tardae , ' ac rarae I Oprehendun
eue . ' neque ullam habent ξnsignem inaequalia ratem . Alfero dein eertissimo figno , nempetum S dissedi respliatione morbi pulmonum a simplkl . di reterno rheamticoe thuraeis M.