Ioan. Francisci Buddei ... Historia ecclesiastica veteris Testamenti ab orbe condito vsque ad Christum natum variis observationibus illustrata 1

201쪽

unde contigerit, quod maria tanta aquarum copia aucta, non in regiones potius oppositas partem aquae deuoluerint e Sed nolo addere plura. Ad alterum , qitd particularis' iluuii patroni urgent, du . hium, arcam Nopchi non om .a animalia capere potuisse, responderi quodammodo ex iis potest, quae iam ad g. praeced. hac de re di timus 'Addendum tamen , cam dicitur, si uniuersale diluuiuin fuit, statuen- s . dum etiam , animalia singulit orbis partibus propria in arca fuisse. unde tantam auimali iura multitudinem exurgere necesse sit, quam arca non potuerit capere, haec sine ratione tantopere exaggerari. Quae enim regionibus quibusdam videntur esse propria , ab aliis, a quibas differre videntur, reuera specie non differunt et 'eaque, qudi inter ἡiuersiarum regiosum animalia intaccedit, differentia, non a natura, sed ab itsole regionum, in quibus degunt, prouenit. Quemadmodum itaque per animalium diuersi generis commixtionem quae dam producta sunt , quae tempore diluuii non fuerunt, ita etiam, postquam animalia in arca conseruata in varias deinceps regiὐnes . dispersa sunt, magna ob regionis indolem, aliasquecaussas, inter ea inte cedere 'disserentia potuit, uti tamen non Osinant , eius em specier este animalia, propagata ab unisa illa specie, quae in arca Noachieonseruata fuit. Sic non necesse est , ut omnia serpentum genva in arca fuisse , statuamus , cum diuersitas quae hodie Later serpenter, eanes, & alia eiusdem speciei animalia intercedit, Seinde .ex cauilas quam pluribus oriri potuerit. conL EDv ARDvs s T ILLINGFLE ET, in r/νjimbra saeris tib III. cap. IV. 3. Vu pag. Ioυ. ' Vnde nec hocce argumentum diluvii uniuerialitati nia opere obitabit. Reliqua,

quae is ΛACve o s s I v s, ceterique proferunt, cum non magni rura

menti sint, iis quoque non immorabimur. Eo minus autem sen- tentiae de partioularitate diluuii subscribere possumus, quo lucu- lentiora in narratione Mosaica Occurrunt documenta , quibus uni- uersale illud fu ille euhicitur. ' Sic Deus diserte iubet, ex omni. .ime dc omni animante paria in arcam intromittere , ad speciem eouseruandam, Gen. VI. ω quod & Noachus fecit, quemadmodun Deus , iusserat. Quem vero in finem t Nuira ex aliis r ionibus

eiusdem specidi animalia repeti non potuissent, si diluuium se itera sinuet particu re t Confirmat idem Moses, dum omnia in uniuersis

. . in . . .

202쪽

ST T. II. A DILO. AD VOCAT. ABRAHA . . rvterrarum orbe animantia periisse, disertulerhibet, Gen. VII. a . Praeterea diluuio ubique ita loquitu loses, ut totius orbis πανολεθρίαν nrcet ; nec vel minimum in tota hac narratione occurrit filium, vi de colkgas, fuisse illud diluuium particulam. Quid vero necesse nisset, tanto apparatu in arca cum antaealibu seruare Noachum, cum saltem regionem ei ostendare potuitiat Deus, in quam instante diluuio se reciperet, quemadmodum Lothum Sodomm excidio eriapuit. ' Omne denique dubium eximit, quod dicitur, altillim montes aqua ita tectos misse, .ut haec illa quindecim superaret cubitos. Quoci, qua ratione fieri potuerit, nisi uniuersale diluuium statuatur intelligi nequit. Quae .ad haecce reponunt, qui secus sentiunt, vim manifestim simpliciter a Mose di Tis, inser'pt. Duo dumptimis apud Graecos telebrantur diluuta, alies rum in Attica Boeotia, tempore Ogygis, alterum Deucalionis in Thessalia priotis praeter alios .sTRAs o M. u. pag. os posterioris N ERODOTus libr. VII. cap. CXXIX. aliique, meminerunt. Fuerunt hinc nonnulli, qui Mee diluuia de uniuersali illo, seu Noachico, interpretarentur. At Vero praeterquam, quod ab antiquistimis Aauctoribus ita dulcribantur, ut satis intelligatur, unius saltem asti' Hiquot regionum, Atticae, BAotiae , ac Thessaliae inundatiqnem

- innui, temporum etiam repugnant rationes. Ognem epim PEOro- ' ne2, qua Argis regnauit, aequalem fuisse, perhibent: Phoroneus versannis Uxx. ante primam Olympridem, hoc est, anno mundi circinter MM C Lxxx Ita regnauit. vid. E V S BBIV praediζ t. manget. 64. M. s. cap. X. Deucalion autem Ogyge multum fuit posterior, suntque, qui dilurumis Deucalionis ad antam mundi NM CCCo XXXVII. referunt. Interim nonnulli scriptorum ethnicosum, dum Deucalioraneum & Noachicum diluuium inter se oonfundunt, haud contemnendουm dci machico barrationis Mosaicae veritati testimomum pracbent. Certe, quae LV Λωvs de θω De , t m. II. Np. p. m. ocis seqq. de diluuio Deucalioneo refert, ita comparata sunt, ut prorsus in Noachicum quadrent. Digna eius, quae mic legantur, etsi breuitatis caussa . tantum istine , verba sunt : Complures gιι-- Suiliam illum Deucalionem, eum fusa Deu bonem , cui M δe ora M. - af um Hiluuram fui te iam hoc cons crasse tradunt. Apud Graecor

autem,

203쪽

184 . NR. l. AB ADAMO AD Mos. autem , quod issi de Deucalione dicam, audiuι. sicque se habra fabula. Hanc hominum generationem, quae nune II ... b initio 'nequaquam fui

sedeam, quae tunc fuit, totam intem se. Hos autem homines , . Panune sunι, semodi generis esse, quod rursu a Deucalione in multitu nem, excreuit. ' De ilia autem hominιbus hiat o Iradunt, eos, cum essent admodum contumeliosi, n faria perpellasse, iuramenIum non obseruando, hostiles non ecipiendo, s plices non ferendo. Eu m ob caussam in magnam calamitatem incidissent, quum terra prasinin aquam multam e sudis, imbres magna ingruerna, fluuii maiores decurrerunt, atque in tantum intumuis mare, ut omnia essent aqua, s omnes ferierint. . Deu talion autem soluae hominum relictus es in secodam genera ionem, strudentiae εν pietatis gratia. Seruatus autem fuit hoc Pacto. Magnam uandam arcam, quam i e babcbat, tiberis ου oxem eam impositu .eonssendit. Ingredientemsecuti sunt uri, equi, leo , Ferpentes, ta alia, quaecunque in terra pascuntur, Hua cuncta. nae omnia excessis, nee Usum laedebant, sed magna inser eos diuinitus erat concordia et unave in arca omnes uarigarunt, quamdiu aqua superauit. Atque

laee quidem de Deucalione Gνaeri tradunt. Nihil grofecto luculentiu a diluvio Noachico dici poterat. Non minus tamen luculent

aduers. Iulianum, proferunt. Et ABYDENus quidem speciatim colun acihmissae meminit, quod & ex Graecii PLvPARC Mus facit, Deucalio meum diluuium iam Noacesco itidem confundens, in libro: terrestria an aquatica animantia plus habeant solertiae. Legi etiam merentur.

fabulis quaeruntur diluvii Mestigia, fiunc lubens mitto, cum haud nesciam. dubiae quandoque eas esse interpretation . . Sed id prae termittere nequeo, in diluuii histbriam omnium fere gentium me moriam desilare, unde & v ARRONI omne id tempus Muignotum VO atur, apud CENfoRINvM, de die nati cap. XXI. p. σε. cons. HVGO GROTIus, de vertim. Ohrisiari. religion. Obr. I. LXVI. l. m. 6 seqq.

204쪽

Restituto orbe, ' Dsus Noacto denuo dominium iu , res creatas, facultatemque Vescendi animantibus se con cessit, poenamque homicidii Capitalem ςonstituit ut eo magis ab isto scelere, quod frequens admodum ante diluuium fuit, mortales deterrerentur. ridus etiam de ' orbe non amplius per diluuium perdendo cum Noacho per

cussit, eiusque signum iridem constituit. . a . .' Quo pacto cessante diluuio , & tellure siccata , ex area egressus Noachus, Orbisque ita restitutus sit, distincte narrat Moses Genes VIII. r.seqq. Refert inter alia, arcam consedisse in mon. tibus Ararat, hoc est , Armenrae. ut interpres vulgatus non sine ratione habet. Idem namque ex BIROS I fragmento apud IOSEPH v Mantiquis. Iudaic. lib. X. cap. II. , Issat, & gentilium quoque scriptorum , qui diluuii meminerunt, testimoniis confirmari potest.

vid. SAM. BOCHARTus , in Phaleg. lib. I. cap. III. An ante diluuium carnes animalium ederint homines, immo an iis vesci fas fuerit, varie multumque disputant viri eruditi. Nefas fuisse, idque Noachidis demum a Deo concessum, non tantum Talmudici doctores in excerptis Gemarae ad tract. Sauhedran, R ID. Coc CEIo editis, cap. m. g. VII. itemque R. ABENEs Ra dc SAL. I A R C Η I ad Genes Las.M. aliique Ebraeorum, laudati αMκ-NAss I aEN Is RAEL, in conciliatore quas. X. in Gen. contendunt, sed ex antiquis ecclesiae doctoribus in eadem Versantur opinione M IERONYMus, lib. I. contra Durnranum, THEODORET Us, quas. LV. in Genesin, dissentiente IusTINO MARTYRE, vel quisquis auctor est quaestion. re respons ad orthod mem. CXIX. pag. m. II. aliisque. Nec magis, qui sequiori aetate vixerunt, hac P de re inter se conueniunt. E ENEDICTYs PERER Ius tres circa hanc- ce quaestionem opiniones in medium adfert ; primam eorum, qui negant, esum carnium ante diluuium fuisse vel in usu, vel licitum ;alteram eorum, qui contrariam sententiam tuentur, nimirum fuis- . Λ a se

205쪽

se ante diluuium esum camium Cc licitum, & usitatum tertiam denique eamque mediam eorum , qui existimant, licitum quidem fuisse eltun earnium ante diluuium, abstinuisse tamen pios Sethitas, variosque adlegat auctorcs, qui unam 2 hisce sibi defendendam sumserunt, comment. in Genesin lib. XIIm Hs'. L. Et ultimae quidem sententiae ex recentioribus etiarn adstipulatur OERAAmvs Io in. vossIus, de or u re progressis idololatriae hb. III. cap. LXV. pag. tor . quae forte paucioribus aprobabit, cum prima pariter ac secunda nostra quoque aetate viros doctistii nos defentores nacta sit. Disputatum etiam speciatiria

citum ante diluuium carnium esum fuisse, negant, accesserat, ita diatribe de esu sanguinis inter cιristianos, a quo cum dissensisset HEI-BEGGERus, in tractatu de tiberta e chrisianorum a lexe cibaria veterum de sanguine π Fusserato, ea . III. s IV. fuit nonnemo, qui indicias pro sententia cukeELI Et scriberet, quibus iterum Vologeticam exercitationem opposuit HEID GGERus, quae decima quinista est partis primae, in historia eius sacra patνιarcharum. Ratio nes praecipuae, quibus probari potest, ante diluuium licitum fuisse carnium esuin, hae sunt: primo, quod nulla lex afferri queat. qua esus carnium fuerit prohibitus. Si coim lege quadam fuisset prohibitus, ea lex aut naturalis fuisset, aut positiva. Naturalis

non fuit, cum nulla ratio afferri queat, cur naturae hominum casenium esus non conueniat. Quod enim Pythagoraei, aliique, camnium esum non promiscue omnibus concessum voluerint, id aut ex falsis erroneisque factum hypothesibus, v. g. de metempsychosi, aut certe ex eiusmodi rationibus, quae neutiquam euincerent, carnium esum in se illicitum esse. Intelliget hoc, qui secum expenderit, quae PORPHΥRIus in libris quatuor arati ἀποχῆς των tu is de abstinentia ab esu animantium, disputat, quaeue demente 1ententiaque Pythagoraeorum hae in re tradit Io. sc HEFFE- Rus, de natura re constitui. philos Italicae, east. XI. Nec ullo alio indicio constat, cur ab esu animantium prorsus abstinere debeant homines. Praeterea si lege naturae nina iaci, carnibus animantium Dissiletoo bl Coo li

206쪽

sECΤ. II. A DlLVV. AD VOCAT. ABRAHAur. 187ictuin vesci, nec post diluuium hoc concedere Deus potuisset Nec enim per i ummam suam sanctitatem De iqui ψquini, quod naturae Iegibus repugnati, concedem potest. : Ι Hs quoquo positiva etiam carnium prohibitum ante diluuium futile. dici nHuit, cum nullibi eiusmodi lex positiva inueniatur. Quod enim nonnulli ex

eo, quod Genes . I. U. Deum hominibus varia herbarum genera, nulla animantium facta mentione , in cibum dedisse dicit , . colligunt , esum carnium a Deo fuisse prohibitum, id nullius plane est

momenti. . Vnius namque assertio non statim est alterius remotio. Nec sequitur, Deus mentionem animantium diserte non secit , ergo eorum esum prohibuit. Deus enim M vini usum nullibi diset te concessit, inde autem inferre non licet , eum esse illicitum. Rationes etiam Deo esse potucrunt, cur animantium diserte meu tionem non facςret, quod scilicet initio fruges variae in paradisis hominum conseruationi sussicerent , , nec mactari statim animantia voluerit, donec ita se iam multiplicailent, ne ulla species extingui penitus temere posset. Quicquid huius sit, qui licitum ante diluvium carnium qsum contendunt, ex dominio uniuersali homini in

animanti , Gen. I. a . concest O , argumentum quoque petunt.

Nec enim aliter hoc dominium intelligi posse , . quam ut ius utendi animalibus ad hominum conseruationem designet. Et licet qua dam animalia sint , ex quibus etiam alia ratione , quam per car nium illorum iam, commodum Capere homo queat multa tamen vice versa sunt, V. g. pisces quae alia ratione bomini commodum nullum afferunt, quam ut illi in cibum cedant. Discrimen prae terea inter bestias cicures & feras, pingues & minus pingues, mundas & immundas, cuius haud obscura in historia antediluuiana ocis currunt vestigia, urgent, qui carnium esum eo tempore licitum fuisse contendunt ; cumprimis vero & sacrificia huc aduoeant, quae

am ante diluuium in usu fuisse , vel Abelis exempho condocemur. Fieri equidem potuit, ut Abel verum sacrificium pecudis mactatione sanguinisque effusione Deo offerret, etsi carnibus animalium ceteroquin eo tempore homines nondum vescerentur , ut iam supra

ad sect. L XXXI. obseruatum. Interim si morem antiquis i Aa a mum

207쪽

inum , residuas sacrificiorum carnes comedendi, spectes , haud sine ratione inde quoque argumentum ducitur, quo & licitum & viatatum ante diluuium carnium esum fuisse euincitur. Mitto rep- qua, quibus eadem sententia confirmari solet. Non desunt equidem & secus sentientibus, quibus suae opinioni veritatis speciem

conciliare annituntur. Inter alia urgent , naturae humanae carinnium esum non conuenire; longaevitatis hominum antediluuianois rem caussam inter alia ab abstinentia ab esu carnium repetendam, eum statim, ae carnibus animantium vesci homines coeperint, vi tae quoque terminum breuiorem acceperint 2, a Mose etiam herbarum tantum esum, non animantium, hominibus antediluuianis conincedi, Genes Lay. Cumprimis hoc speciem quandam habet, quod

frustra Deus micho permittere videatur, Gen. IX. s. quod dudum ante diluuium in ussi fuit Hoc praeeipue vrget Io. cLERI Cus, qui una cum H vGo NE GROTIo itidem illomun adstipulatur sententiae, qui, ante diluuium carnium esiam non fuisse usitatum, autu

mant, ad Gen. m. s. Sed quid ad primum & tertium argumen tum resipondendum sit, iam ex dictis patet. Longaevit

iis hominum antediluuianorum caussas quasdam fuisse naturales, interque eas simpliciorem victus rationem , non abnuo : inde tamen non sequitur, ab omni carnium esu eos pro

ius abstinuisse. cons. quae ad ρα praeced. S. XL dicta sunt. Denique quod ad concessionem eius earnium macho a Deo factam attinet, Gen. IX. 3. ea salteri repetitio fuit concessionis dominii iri omnia animantia, iam factae Adamo, seris. I. u.' ex qua poti colligere licet, iam Adamo facultatem carnibus animalium vescendi a Deo concessam. Nec absentim eris, 'si dicamus, eandem facultatem, quam homines antediluuiani habuerunt, deminconcessam No athci tiusque posteris, praesertim si caussam spectemus repetitae huius concessionis. Inter delicta enim hominum antediluuianorum, quibus sibi & orbi uniuerso ultimam attraxere perniciem, frequentissima haud dubio fuere homicidia, ut iam antea indicauimus. Ut itaque Deus homines eo magis ab omni erudelitate in posteram abstraheret, non tantum, ut homicidae cap

tali assicerentur supplicio , diserte iussit, sed &, ne carnem animalis

208쪽

SICT. I . A DIL . AD VOCAT. ABRAHAMI. Isolis eum sanguine suo comederem, sanciuit. Ne vero existimarent, omni esu earnis sibi interdictum esse, concessionem suam repetiit Deus. Sensus itaque dianae eonstitutionis huc reis

dit : non equidem esum carnium prohibebo, immo denuo eundem vobis concedo: at, ut eo magis ab omni crudelitate abstrahamini, nolo quenquam carnem cum sanguine suo comedere. --terum ut illud adhuc addam, distinctae quaestiones sunt: an esus carnium ante diluuium fuerit licitus, & an fuerit usitatus Potuit enim fieri, ut, etsi licitus esset, nonnulli tamen, aut etiam omnes, sua sponte ab eodem se abstinerent, praesertim cum forte eo tempore fruges & herbae omnium sustentationi suffecerint. Patet e iam, rationes antea a nobis allatas id praecipue probare, esum carnium ante diluuium non fuisse illicitum. Uerum, si non illicitus fuit, haud dubio Miam fuit usitatus : idque dubio carebit, si supponamus, eos, qui sacrificia obtulerunt, residuas carnes comedi se. Accedit, quod anilla ratio valida, qua probetur, eum non fuisse usitatum, in medium adferri queat. Sed plura hac de re disbunt sAM. EoCHARTus, in hierozoic. para. lib. I. c. II. I. . SELDEN vs, ale rure nar. σ gon iuxta disciplin. Ebraeorum lib. VII. cap. I. p. δυ. aliique. Iungenda dissertatici de re phasia an e diluuium lieita, in hacce academia sub praesidio io. AMBR. DANri I, viri doctissimi, habita.

Nulla enim alia probabilis reddi ratio potest, cur Deus statim post diluuium, homicidas capitali afficiendos supplicio esse, sanciuerit. Sed confirmari etiam haec sententia ex iis potest, quae supra ad F. I. huius sectionis de diximus. Ita dc optime

auncta cohaerent. Ceterum eos, qui verba Gen. IX. si quis vris e derit fιnguinem hominis, per hominem sanguis eius efunde- ur, non praeceptum de homicidio capitaliter puniendo, sed euen eus futuri significationem continere, autumant, magnopere fallio iam ex instituto demonstraui, institui. theolog. mor. pars. II. cap. IV. ad 3. XVIII. p. va. ciau. ποιου. ρ. I. Federis diserte meminit Moses Gen. IX. u. ra. Immo prima vice vocem hic occurrere , nonnullis obseruatum. Spc inauitque hocce sedus ad reguum naturae potius, quam ad regnum

209쪽

grati , quo sensu naturale noni iis dicitur. Nimitum m dihpius, hominumque & anim um eo nitebatur conseruatio , quod diluuio illis nunquam iterum paeundum sit. Longeque adeo diauersum fuit a sederibus illis, quibus aeterna hominum innititur salus. Promillum etiam potius fuit, quam fedus: cum Deus illud non tantum cum hominibus, sed & cum brutis inire dicatur, υ. ra. Λ brutis animantibus autem conditio, quam praestare debeant, requiri nequit, quod tamen ad sedus requiritur. ' Actus itaque μονοπλευρν potius, quam fuit. Nec insolens , ut vox sederis ita capiatur. Signum autem seu firmamentum hule promis so Deus addidit iridem , seu arcum coelestem, ut eo conspecto, homines promissum diuinuin, de mundo non amplius diluuio perdendo, in memoriam sibi reuocarent. Non quidem ac si tum dein mum iridem creaverit, aut produxerit, sed quod eam in signum seu firmamentum suae promistionis constituerit. Unde & diserte

dicit : Ponam arcum meum, hoc est, constituam, ut signum vobis sit, atque tessera meae promissionis. Cum enim eaedem caussae,

quae hodie iridem producunt etiam ante diluuium laetint, fieri Irofecto non potuit, ut non iris quandoque existeret, licet fortest Noacho eum aliis antediluuianis hominibus, adeo non fuerit obseruatum. Qui autem post diluuium demum iridem ortam statuunt, eos illam ex caussis naturalibus non produci, asserere necesse est : quod nonnulli etiam faciunt. Id quod an rerum natu ralium peritis persuasuri sint, valde dubito. Nee, ut eo nos reeia piamus, necesse est, cum nulla nos cogat ratio , ut post diluuium demum ortam iridem afferamus. Ad sedus enim seu pactum ho te confirmandum, signum istud satis aptum erat. Si dicas k nouum sedus nouum requirit signum, respondeo , fuit etiam nouum signum , etsi iris absque ratione signi spectata iam antea esset. Potin Qratque satis hoc signo erigi & confirmari Noachi animus, qui pope qui a Deo ipso hocce signum constitutum stiebat. Perinde autem ci esse poterat, siue iam fuisset iris, siue non fuisset, cum nunc demum in signum & firmamentum promissi a Deo constituta esset. Si THOMAE AvRNETII de mutato per diluuium telluris situ firmis niteretur fundamentis, scutentia, recinis quam secundum hypothesin

. . . . Leceptam,

210쪽

recςptam, diceretur, ante diluuium iridem non fuisse. Sed cum omne illud, quod de statu, fiPra, productione , situ telluris antadiluvianae mir ille doctus diiserit, lubrico, immo nullo innitatur fundamento , etiam sententia eius de iridis post diluuium productione, sua sponte corruit. Ad ea, quae lib. II. theor. telluris sacrite, cap. r. p. ιII. pro sua sententia confirmanda adfert, ex hactenus dicti x facile responderi potest. cons s ALOMON DE YLINGIus, ob feru.uion. furar. saxi. I. obseruat. V. P. al. seqq qui & in antecedentibus obseruat. Imp. ΦΙ seqq. contra eundem THOMAM BvRNE TIuM recte euincit, etiam constitutionem quatuor anni temporumisim ante diluuium fuisse.

I. V. Religio ceteroquin Noachi & patriarcharum post di

luuium , a religione patriarcharum antediluuianorum non diuersa fuit, continebaturque sedere gratiae, cuius caput det summa erat promissio de semine mulieris, per quod omnes, qui in illud crederent, salutein aeternam consequi possent. ηLeg quoque alias , quam quibus antediluuiani homines obligabantur, a Deo latas, non legimus. Quae enim

vulgo vocantur praecepta Noachidarum , reuera Iummam quandam iuris diuini uniuersalis continent. ' Hoe vel exinde liquet, quod nulla in sedere gratiae, post

lapsum primorum parentum promulgato, & cuius summam supra exposuimus, hocce tempore . contigerit mutatio. Immo sederis huius, quae aut continebat, aut supponebat, capita praecipua, haud obscure in hacce sacrae historiae periodo deprehendere licet. Inter praesupposita eius eminet dogma de personarum in una essentia diuina trinitate. Hanc vero cumprimis luculenter demonstrat ille s premi Numinis sermo : Agite descendamus, confundamuι eo in loco eorum labia, senes. XI. I. Etenim si modo pluralitas personarum hinc euincatur, res salua est. Non enim plures aut pauciores,

quam uta, esse, aliunde satis constat. Qui Deum instar regis hic